My, your, his, her жана 's: англисче таандык формалар кыргызча
My, Your, His… and Possessive 's
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз my, your, his, her, its, our, their жана 's (Anna's bag, my parents' house) аркылы бир нерсе кимге таандык экенин айта аласыз жана үй-бүлөлүк байланыштарды сүрөттөй аласыз.
Негизги ой
Англис тилинде бир нерсе кимге таандык экенин көрсөтүүнүн эки жөнөкөй куралы бар.
Биринчи курал – зат атоочтун алдында турган кичинекей сөздөр: my phone, her car, their house. Бул сөз буюмга эмес, дайыма ээсине жараша өзгөрөт. His «эркекке же эркек балага таандык» дегенди билдирет – ал калем болобу, эже болобу же он машина болобу, баары бир.
Экинчи курал – 's. Аны буюмга илинген аты жазылган белги катары элестетиңиз: ээсинин атын жазасыз, 's кошосуз, анан буюм келет: Tom's bike = Томго таандык велосипед. Үлгү: ээси + 's + буюм.
Адамдар жана жаныбарлар үчүн англис тили адатта ушул белгини колдонот (my sister's room). Буюмдар үчүн адатта of колдонулат (the end of the film). 's менен ээси биринчи, of менен акырында турат.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча таандыкты эки мүчө көрсөтөт: ээсине илик жөндөмөнүн -нын / -дын / -тын мүчөсү, буюмга таандык мүчө (-ым, -ың, -ы): «Томдун велосипеди», «менин телефонум». Бул жерде да ушундай: англисче 's менен да адегенде ээси, анан буюм келет. Бирок үч айырма бар. Биринчиден, кыргызча «менин» деген сөздү көп учурда айтпайбыз, анткени -ум мүчөсү жетиштүү: «Телефонум кайда?» Англисчеде мүчө жок, ошондуктан my милдеттүү. Экинчиден, кыргызча анын эркекке да, аялга да, буюмга да айтылат; англисчеде ээсине жараша his, her же its тандалат. Үчүнчүдөн, кыргызча илик жөндөмө буюмдар үчүн да кадимки нерсе («фильмдин аягы»), англисчеде буюмдар үчүн адатта of колдонулат.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| менин телефонум | my phone | кыргызча эки белги (менин + -ум); англисче бир сөз |
| Телефонум кайда? | Where's my phone? | кыргызча «менин» айтылбай калышы мүмкүн; англисче my милдеттүү |
| Томдун велосипеди | Tom's bike | Бул жерде да ушундай: адегенде ээси, анан буюм; -дун → 's |
| анын күйөөсү / анын аялы | her husband / his wife | «анын» – his, her же its; англисче ээсинин жынысына жараша |
| ата-энемдин үйү | my parents' house | англисче көптүк сандагы ээ: -s + апостроф гана |
| фильмдин аягы | the end of the film | кыргызча буюмдарга да илик жөндөмө; англисче буюм үчүн адатта of |
| апамдын агасы | my mother's brother | Бул жерде да ушундай: эки ээлик катар келет |
Кыскасы: кыргызчадагыдай эле ээсин биринчи коюңуз (Tom's bike), бирок my / your / his / her сөздөрүн түшүрбөңүз жана «анын» деген сөздүн ордуна ээсине жараша his же her тандаңыз. Буюмдун бөлүгү жөнүндө айтканда of колдонуңуз.
Түзүлүшү
Таандык ат атоочтор (possessive adjectives) – дайыма зат атоочтун алдында
| Ээ болуучу ат атооч | Таандык ат атооч | Мисал |
|---|---|---|
| I | my | my phone |
| you | your | your name |
| he | his | his wife |
| she | her | her husband |
| it | its | its tail |
| we | our | our teacher |
| they | their | their children |
Ээсине жараша тандаңыз: Tom is with his mother. Emma is with her father.
Таандык 's жана s'
| Ээси | Эреже | Мисал |
|---|---|---|
| жекелик зат атооч же ысым | + 's | my brother's car, Sara's phone |
| туура көптүк сан (-s менен бүтөт) | + ' гана | my parents' house, the students' books |
| туура эмес көптүк сан (-s жок) | + 's | the children's toys, women's shoes |
| -s менен бүткөн ысым | + 's же ' | James's dog / James' dog – экөө тең туура |
's же of?
| Ээси | Кадимки форма | Мисал |
|---|---|---|
| адамдар жана жаныбарлар | 's | the teacher's desk, the dog's bowl |
| буюмдар жана түшүнүктөр | of | the end of the film, the door of the car |
| убакыт сөздөрү, жерлер, уюмдар | 's да көп колдонулат | today's news, the city's parks, the company's website |
Колдонулушу
1Таандык ат атоочтор
my, your, his, her, its, our, their сөздөрүн зат атоочтун алдына коюңуз. Алар менен бирге the же a эч качан колдонулбайт. Кыргызча мүчө («атым», «үйүбүз») жетиштүү болсо да, англисчеде таандык сөз милдеттүү.
2His же her? Ээсине жараша тандаңыз
His жана her буюмга эмес, ээсине (эркекпи же аялбы) жараша болот. Кыргызча экөө тең «анын», ошондуктан ар бир жолу ээси ким экенин ойлонуңуз.
3Буюмдар жана жаныбарлар үчүн its
Буюм же жаныбар үчүн its колдонуңуз. Апостроф жок. Үй жаныбарлары жана биз тааныган жаныбарлар үчүн адамдар көбүнчө his же her (жана he / she) колдонушат: We have a dog. His name is Bruno.
4Таандык 's жана s'
Жекелик сандагы ээге жана туура эмес көптүк сандарга 's кошуңуз. -s менен бүткөн туура көптүк сандарга ' гана кошуңуз. Кыргызча эки учурда тең илик жөндөмө: «кыздын бөлмөсү», «кыздардын бөлмөсү»; англисче айырма апострофтун ордунда гана.
5Адамдар үчүн 's, буюмдар үчүн of
Адамдар жана жаныбарлар менен 's колдонуңуз. Буюмдар менен адатта of колдонуңуз. Кыргызча экөөндө тең илик жөндөмө («көчөнүн аты», «барактын башы»), бирок англисчеде буюмдун бөлүгү жөнүндө айтканда of табигый.
6Үй-бүлөлүк байланыштар
Үй-бүлөлүк байланыштарды түшүндүрүү үчүн 's колдонуңуз. Экөөнү катар коюуга болот: my mother's brother's son = my cousin. Кыргызча да ушундай: «апамдын агасынын уулу».
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Анын окуучулары» → his students. Кыргызча «анын» деген сөз ээсинин эркекпи же аялбы экенин көрсөтпөйт. Ошондуктан англисчеде his менен her оңой алмашып кетет, айрыкча бир сүйлөмдө эки-үч жолу кайталанганда. Ар бир жолу өзүңүздөн сураңыз: ээси ким? Аял болсо – her, эркек болсо – his. Буюм эмес, ээси чечет.
2. «Чоң энесине чалат» → his түшүп калат. Кыргызча -ым, -ың, -ы мүчөсү кимге таандык экенин көрсөтүп тургандыктан, «менин», «анын» деген сөздөрдү көп учурда айтпайбыз: «Эмил сабактан кийин чоң энесине чалып, сабактары жана достору жөнүндө айтып берет». Сөзмө-сөз которсоңуз, англисчеде my / his / her жоголот, ал эми англисче зат атооч мындай маалыматты көрсөтпөйт.
3. «Үйдүн акыркы кабаты» → the building's top floor. Кыргызча илик жөндөмө буюмдар үчүн да кадимки нерсе: «үйдүн кабаты», «көлдүн жээги». Ошондуктан англисчеде буюмдарга да 's жалгоо оңой. Бул дайыма эле ката эмес, бирок буюмдун бөлүгү жөнүндө айтканда англисчеде адатта of колдонулат.
Чаташтырбаңыз
its жана it's – its = ага таандык (апострофсуз); it's = it is (кээде it has да: A1-14 караңыз).
's (таандык) жана 's (is) – Ысымдан кийинки 's is дегенди да, таандыкты да билдириши мүмкүн. Андан кийин эмне келгенин караңыз.
your жана you're, their жана they're – Бирдей угулат, бирок мааниси башка (A1-02 караңыз).
my жана mine – My зат атоочтун алдында келет; mine жалгыз турат. Mine, yours, his… A2-13 сабагында өтүлөт.
Жазылышы жана айтылышы
- Таандык 's көптүк сандын -s мүчөсү сыяктуу эле үч түрдүү айтылат (A1-05 караңыз): /s/ Pat's, /z/ Tom's, /ɪz/ – кошумча «iz» муун – George's, the boss's. Tom's сөзүнүн аягындагы /z/ тыбышын с деп катуулатпаңыз.
- s' (туура көптүк сан) эч кандай кошумча тыбыш кошпойт: the girls' дал the girls сыяктуу угулат.
- its жана it's бирдей угулат: /ɪts/. their, there жана they're бирдей угулат. your жана you're көбүнчө бирдей угулат. Айырманы жазылыш гана көрсөтөт.
- his /hɪz/ жана her /hɜː/ (UK), /hɝː/ (US) тез сүйлөгөндө көбүнчө алсыз айтылат, h түшүп калышы мүмкүн: What's his name? «What's iz name?» сыяктуу угулат. her сөзүндөгү /ɜː/ – кыргыздын «ө» тыбышы эмес: эриндер тегеректелбейт, бош турат. Сөздүн башындагы /h/ – жөн гана дем, катуу «х» эмес.
Алтын эреже
Ээси биринчи: my / your / his / her / its / our / their + зат атооч же ээси + 's + буюм. his/her буюмга эмес, ээсине жараша тандалат – кыргызча «анын» деп ойлогондо да ээсин эстеңиз. Its апострофсуз жазылат.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Туура сөздү тандаңыз же 's / ' менен кайра жазыңыз.
-
I live with ___ parents. …
-
Paul and ___ wife are from Leeds. …
-
's менен жазыңыз: the phone of my sister
-
' менен жазыңыз: the house of my grandparents
-
's менен жазыңыз: the toys of the children
-
We love ___ new teacher. …
-
's же ' менен жазыңыз: the bike of James
B. Мааниси
Туура жоопту тандаңыз.
-
Anna and ___ husband are doctors. …
-
The tree is old, but ___ leaves are green. …
-
___ raining again. …
-
My mother's sister is my ___. …
-
Эки кыз бир бөлмөдө жашайт. Туура жоопту тандаңыз: … room
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
I have two parents. This is my parent's car.
-
Is this the my bag?
-
The childrens' room is upstairs.
-
Is this you phone?
-
The cat is in its basket.
D. Текстте
Кашаадагы сөздөрдү туура формада жазып, текстти толуктаңыз.
This is a photo of 18 (I) family. The man on the left is 19 (my + father) — his name is Ali. The woman next to my father is 20 (my dad + sister), so she is my aunt. Her children are my 21 (cousin). The house in the photo is 22 (my grandparents + house), and the dog is 23 (they) dog. 24 (Its / It's) name is Lucky.
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жана үй-бүлөңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Үй-бүлөңүздөгү эки адам жөнүндө 's менен жазыңыз.
-
Сизге же үй-бүлөңүзгө таандык нерселер жөнүндө эки сүйлөм жазыңыз. my / our / their колдонуңуз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A1-07 This, that, these, those кыргызча: «бул» жана «тиги» англисче … are my sister's books.
-
A1-06 A, an жана the: англисче артиклдер (articles) кыргызча түшүндүрмө My aunt is engineer.
-
A1-04 Англисче сандар (numbers): жаш, баа жана телефон номери кыргызча "How old is your brother?" " twenty-two."
Жооптор
A. Түзүлүшү
- my
- his
- my sister's phone
- my grandparents' house
- the children's toys
- our
- James's bike / James' bike
B. Мааниси
- her
- its
- It's
- aunt
- the girls'
C. Катаны табыңыз
- This is my parents' car.
- Is this my bag? / Is this the bag?
- The children's room is upstairs.
- Is this your phone?
- ✓ The cat is in its basket.
D. Текстте
- my
- my father
- my dad's sister
- cousins
- my grandparents' house
- their
- Its
E. Сиздин кезегиңиз
- My mother's name is Elena. My brother's car is blue.
- My phone is new. Our kitchen is small.
F. Аралаш кайталоо
- These
- an
- He's / He is
