SlowingoГрамматика
A1 4 / 32

Англисче сандар (numbers): жаш, баа жана телефон номери кыргызча

Numbers, Ages, Prices and Phone Numbers

Бул бетте
  1. Максат
  2. Негизги ой
  3. Кыргыз тили жана англис тили
  4. Түзүлүшү
  5. Колдонулушу
  6. Көп кездешкен каталар
  7. Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
  8. Чаташтырбаңыз
  9. Жазылышы жана айтылышы
  10. Алтын эреже
  11. Көнүгүүлөр

Максат

Бул сабактан кийин сиз 0дон 1 000 000го чейинки сандарды айта аласыз, thirteen менен thirty айырмасын угасыз, кимдир бирөөнүн жашын сурап, айта аласыз, бааны сурап, айта аласыз жана телефон номериңизди бере аласыз.

Негизги ой

Англисче сандар кирпичтерден курулат. Бир нече кичинекей кирпич (oneдан nineteenге чейин), ондуктар (twenty, thirty, forty…) жана үч чоң кирпич бар: hundred, thousand жана million. Санды эң чоң кирпичтен эң кичинесине карай курасыз: 3,406 = three thousand + four hundred + and six.

Сандан кийин чоң кирпичтер өзгөрбөйт: hundred, thousand жана million сөздөрүнө -s кошулбайт: two hundred, five thousand.

Кээ бир сандар башкача айтылат. Баалар көбүнчө эки бөлүк болуп айтылат: £4.50 = four fifty. Телефон номерлери адатта бир-бир цифрадан айтылат: oh seven seven…. Ондук бөлчөктөр point деген сөз менен айтылат: 1.5 = one point five.

Жана бир кичинекей тыбыш чоң айырма жаратат: thirteen жана thirty. Сөздүн аягын угуңуз – узун -teen же кыска -ty. Дүкөндө бул 13 менен 30дун айырмасы!

Кыргыз тили жана англис тили

Кыргыз сандары да кирпичтерден курулат: «үч миң төрт жүз алты». Бул жерде да ушундай: чоң сандан кичинесине карай. Бирок үч айырма бар. Биринчиден, кыргызча «он үч» менен «отуз» такыр башка сөздөр, англисче thirteen менен thirty бири-бирине абдан окшош угулат. Экинчиден, кыргызча сандан кийин зат атооч жекелик санда калат («эки жүз адам», «үч китеп»), англисче болсо hundred өзгөрбөйт, бирок андан кийинки зат атооч көптүк санда болот: two hundred people, three books. Үчүнчүдөн, кыргызча ондук бөлчөктү үтүр менен жазабыз (1,5), миңдерди боштук менен бөлөбүз (25 000); англисчеде тескерисинче: 1.5 жана 25,000.

КыргызчаАнглисчеЭмнеси айырмаланат?
үч жүз элүүthree hundred and fiftyкыргызча «жана» айтылбайт; британ англисчесинде акыркы бөлүктүн алдында and
эки жүз адамtwo hundred peoplehundred -s албайт (кыргызча да «жүз» өзгөрбөйт); бирок зат атооч англисчеде көптүк санда
жүз метрa hundred metresкыргызча «бир» айтылбайт; англисчеде a / one hundred
Бул сумка канча?How much is this bag?«канча» → how much + is
Булар канча турат?How much are they?кыргызча этиш сан боюнча өзгөрбөйт; англисче көп буюм → are
Мен жыйырма төрт жаштамын.I'm twenty-four (years old).жаш: be + сан; years жалгыз эмес, years old
1,5 литр1.5 litres – one point fiveкыргызча үтүр; англисче чекит, point деп айтылат
25 000 сом25,000миңдер кыргызча боштук менен, англисче үтүр менен бөлүнөт
0555 12 34 56oh five five five, one two, three four, five sixкыргызча номерди топтоп («он эки», «отуз төрт») айтабыз; англисче ар бир цифра өзүнчө

Кыскасы: санды кыргызчадагыдай эле чоң бөлүктөн баштап куруңуз, бирок hundred / thousand сөзүнүн алдына a / one коюңуз жана андан кийинки зат атоочту көптүк санда айтыңыз. Ондук бөлчөктө point, телефон номеринде ар бир цифраны өзүнчө айтыңыз.

Түзүлүшү

0–20

0 zero1 one2 two3 three
4 four5 five6 six7 seven
8 eight9 nine10 ten11 eleven
12 twelve13 thirteen14 fourteen15 fifteen
16 sixteen17 seventeen18 eighteen19 nineteen

-teen жана -ty

-teen-ty
13 thirteen30 thirty
14 fourteen40 forty (u жок)
15 fifteen50 fifty
16 sixteen60 sixty
17 seventeen70 seventy
18 eighteen80 eighty
19 nineteen90 ninety
  • 21–99: ондук + дефис + бирдик: twenty-one, forty-five, ninety-nine.

Чоң сандар

СанUKUS
100a hundred / one hundreda hundred / one hundred
105a hundred and fivea hundred and five / a hundred five
350three hundred and fiftythree hundred fifty / three hundred and fifty
1,000a thousand / one thousanda thousand / one thousand
2,500two thousand five hundredtwo thousand five hundred
3,406three thousand four hundred and sixthree thousand four hundred six
1,000,000a million / one milliona million / one million
  • Сандан кийин -s кошулбайт: two hundred, ten thousand, three million. Бирок hundreds of / thousands of + зат атооч = абдан көп, так сан эмес.
  • and (UK): and акыркы бөлүктүн (ондуктар менен бирдиктердин) алдына коюлат: two hundred and five, one thousand and twenty. thousand менен hundred ортосуна коюлбайт: one thousand five hundred. Америкалык англисчеде and көп учурда айтылбайт.
  • Чоң сандар адатта үтүр менен жазылат: 1,000, 25,000. Ондук бөлчөктөр чекит менен жазылат: 1.5.

Жаш жана баа

СурооЖооп
How old are you?I'm twenty-four. / I'm twenty-four years old.
How old is she?She's eight.
How much is this bag?It's thirty pounds.
How much are these shoes?They're fifty dollars.

Бааны айтуу

ЖазылышыТолукКыска (күнүмдүк)
£4.50four pounds fiftyfour fifty
$2.99two dollars (and) ninety-nine (cents)two ninety-nine
€12.00twelve eurostwelve
80peighty penceeighty p (UK, расмий эмес)

Жарым, чейрек, ондук бөлчөктөр жана пайыздар

ЖазылышыАйтылышы
½ / 2½a half, half / two and a half
¼a quarter
1.5 / 2.75one point five / two point seven five
20%twenty percent (UK: per cent да)

Колдонулушу

1Кичинекей сандар жана -teen / -ty

13–19 сандары -teen менен, 20–90 ондуктары -ty менен бүтөт. Аягын ачык айтыңыз. Кыргызча «он төрт» менен «кырк» такыр окшош эмес, ошондуктан англисче бул айырманы кулак менен үйрөнүү керек.

I'm thirteen, and my sister is thirty.
Мен он үч жаштамын, ал эми эжем отуз жашта.
We need bus fifteen, not bus fifty.
Бизге элүүнчү эмес, он бешинчи автобус керек.
кыргызча иреттик сан (-нчы), англисче bus + жөн сан
My room is number eleven.
Менин бөлмөмдүн номери он бир.
Our flat is number forty-four.
Биздин батирдин номери кырк төрт.
flat (UK), apartment (US)

2Чоң сандар

Эң чоң кирпичтен баштап куруңуз. Сандан кийин -s кошулбайт. Кыргызча «жүз», «миң» деп «бир» сөзүн айтпайбыз, англисчеде a hundred, a thousand деп айтылат.

Our school is three hundred and fifty years old.
Биздин мектепке үч жүз элүү жыл болду.
кыргызча «жыл болду», англисче be + years old; (UK); three hundred fifty (US)
The car is twelve thousand five hundred euros.
Машина он эки миң беш жүз евро турат.
кыргызча «турат», англисче жөн гана is
The tower is a hundred and five metres tall.
Мунаранын бийиктиги жүз беш метр.
«жүз» → a hundred; metres (UK), meters (US)
The prize is a million dollars.
Сыйлык бир миллион доллар.
Hundreds of people are at the concert.
Концертте жүздөгөн адам бар.
hundreds of = абдан көп, так сан эмес

3Жаш

How old…? деп сураңыз. be + сан же be + сан + years old менен жооп бериңиз. have эч качан колдонулбайт (A1-02 караңыз). Кыргызча «канча жашта?» деп сурайбыз, англисчеде «канча» эмес, how old.

How old are you?
Сен канча жаштасың?
«канча жашта» → how old
I'm twenty-four.
Мен жыйырма төрт жаштамын.
жогорку суроого жооп
My grandfather is ninety-one years old.
Чоң атам токсон бир жашта.
"How old is your son?" "He's eight."
«Уулуңуз канча жашта?» «Сегиз жашта.»
Our twins are three.
Эгиздерибиз үч жашта.

4Баалар

Бир буюм үчүн How much is…?, эки же андан көп буюм үчүн How much are…? деп сураңыз. It's… же They're… деп жооп бериңиз. Күнүмдүк кепте pounds, dollars, pence жана cents сөздөрү көп түшүп калат. Кыргызча «Бул канча?», «Булар канча?» деп этишсиз сурайбыз, англисчеде is / are милдеттүү.

How much is this T-shirt?
Бул футболка канча турат?
this, these: A1-07 караңыз
It's fifteen pounds.
Он беш фунт.
жогорку суроого жооп; кыргызча «ал» айтылбайт, англисче It's
How much are the tickets?
Билеттер канча турат?
көп буюм → are
They're forty dollars each.
Ар бири кырк доллардан.
жогорку суроого жооп
How much is the coffee?
Кофе канча турат?
It's two fifty.
Эки фунт элүү пенс.
£2.50 же $2.50; кыска айтылышы
The sandwich is four pounds ninety-nine.
Сэндвич төрт фунт токсон тогуз пенс турат.
£4.99
The bus ticket is two dollars and seventy-five cents.
Автобус билети эки доллар жетимиш беш цент турат.
$2.75
The stamps are eighty p each.
Маркалардын ар бири сексен пенстен.
(UK, расмий эмес) 80p

5Телефон номерлери

Ар бир цифраны өзүнчө, кичинекей топтор менен, топтордун ортосунда кыска тыныгуу жасап айтыңыз. 0 адатта oh деп айтылат (zero да мүмкүн, айрыкча америкалык англисчеде). Британ англисчесинде бирдей эки цифра катар келсе, көбүнчө double дешет: 44 = double four. Кыргызча номерди көбүнчө эки-үч цифралуу сандар менен айтабыз («он эки, отуз төрт»), англисчеде мындай кылышпайт.

My number is oh seven seven nine one, four oh six, two three eight.
Менин номерим 07791 406 238.
ар бир цифра өзүнчө
It's oh two oh, seven nine four six, double eight one two.
Номерим 020 7946 8812.
(UK); 88 = double eight
It's five five five, two one three zero.
Номерим 555-2130.
(US); 0 = zero
"What's your phone number?" "It's oh one six one, four nine six, double seven two one."
«Телефон номериңиз кандай?» «0161 496 7721.»
(UK)

6About жана around

Сан так болбосо, анын алдына about же around коюңуз. Экөөнүн мааниси бирдей. Кыргызча «болжол менен», «-дай / -дөй» («токсондой») дейбиз.

The hotel is about two hundred metres from the beach.
Мейманкана пляждан болжол менен эки жүз метр алыстыкта.
My grandmother is about ninety.
Чоң энем токсондой жашта.
«-дой» → about
The tickets are around thirty euros.
Билеттер отуз евродой турат.
«-дой» → around
"How much is a taxi to the airport?" "About sixty dollars."
«Аэропортко такси канча турат?» «Алтымыш доллардай.»

7Жарым, чейрек, ондук бөлчөктөр жана пайыздар

½ санын a half же half, ¼ санын a quarter деп айтыңыз. Бүтүн сандан кийин and a half дейбиз. Ондук бөлчөктө point, анан ар бир цифраны айтыңыз. Пайыз үчүн: сан + percent. Кыргызча «бир жарым», «бир бүтүн ондон беш» дейбиз, англисче жөн гана one point five.

The film is two and a half hours long.
Тасма эки жарым саатка созулат.
2½ hours; «эки жарым» → two and a half
Half of my friends are students.
Досторумдун жарымы студент.
кыргызча «студент» жекелик сан, англисче students
A quarter of the cake is for you.
Торттун төрттөн бири сага.
The bottle is one point five litres.
Бөтөлкө бир жарым литрлик.
1.5 l; кыргызча 1,5 үтүр менен, англисче чекит: point; litres (UK), liters (US)
The discount is twenty percent.
Арзандатуу жыйырма пайыз.
20%; британ жазуусунда per cent да көп колдонулат

Көп кездешкен каталар

❌two hundreds people
✅two hundred people
Сандан кийин -s кошулбайт.
❌Hundred of people are here.
✅Hundreds of people are here.
«Абдан көп» = hundreds of.
❌one thousand and five hundred
✅one thousand five hundred
and акыркы бөлүктүн (ондуктар менен бирдиктердин) алдында гана турат.
❌The ticket is fourty pounds.
✅The ticket is forty pounds.
forty сөзүндө u жок.
❌I'm twenty years.
✅I'm twenty. же I'm twenty years old.
years old деңиз же жөн гана санды айтыңыз.
❌I have twenty years.
✅I'm twenty.
Жаш be менен айтылат: A1-02 караңыз.
❌How much is these shoes?
✅How much are these shoes?
Эки же андан көп буюм → are.
❌The bottle is one comma five litres.
✅The bottle is one point five litres.
Англисчеде ондук бөлчөк чекит (.) менен жазылат жана «point» деп айтылат.

Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар

1. «Үч миң турист» → зат атооч жекелик санда калат. Кыргызча сандан кийин зат атоочко көптүк мүчө жалганбайт: «үч миң турист», «тогуз мугалим». Ошондуктан англисчеде да -s унутулуп калат. Англисчеде бирден көп болсо, зат атооч көптүк санда болот, ал эми hundred / thousand өзү өзгөрбөйт.

❌Every summer about three thousand tourist come to the walnut forests near Arslanbob.
✅Every summer about three thousand tourists come to the walnut forests near Arslanbob.
three thousand + tourists
❌Our village school in the Naryn region is small: it has only ninety pupil and twelve teacher.
✅Our village school in the Naryn region is small: it has only ninety pupils and twelve teachers.
эки зат атооч тең көптүк санда

2. «Жүз метр» → only hundred metres. Кыргызча «жүз», «миң» деп эле айтабыз, «бир жүз» деген сейрек. Англисче hundred, thousand жалгыз турбайт: алдына a же one керек.

❌From our yurt camp it is only hundred metres to the lake, so the children swim there every morning.
✅From our yurt camp it is only a hundred metres to the lake, so the children swim there every morning. же From our yurt camp it is only one hundred metres to the lake, so the children swim there every morning.
a / one hundred

3. «Булар канча?» → How much is they? Кыргызча «Бул канча?» менен «Булар канча?» деген суроолордо этиш жок, сан боюнча эч нерсе өзгөрбөйт. Англисчеде эки же андан көп буюм жөнүндө сурасаңыз, are керек, айрыкча they менен.

❌These walnuts from Arslanbob look great. How much is they per kilo?
✅These walnuts from Arslanbob look great. How much are they per kilo?
they → are

4. «Бир бүтүн ондон эки» → one comma two. Кыргызча ондук бөлчөктү үтүр менен жазабыз (1,2 кг) жана «үтүр» деп ойлойбуз. Англисчеде ондук бөлчөк чекит менен жазылат жана point деп айтылат.

❌Aibek's new laptop is only one comma two kilos, so he takes it to his lectures every day.
✅Aibek's new laptop is only one point two kilos, so he takes it to his lectures every day.
1.2 = one point two

5. «Нөл беш жүз элүү беш, он эки…» → телефон номери топтоп айтылат. Кыргызча телефон номерин көбүнчө эки же үч цифралуу сандар менен айтабыз. Англисчеде мындай айтсаңыз, угуучу номерди туура жазып ала албай калышы мүмкүн: ар бир цифраны өзүнчө айтыңыз.

⚠️(Сиз конок үйүндө иштейсиз жана конокко номериңизди айтып жатасыз: 0700 45 81 23.) Hello, this is Nurlan from the guesthouse in Karakol, please call me back on oh seven hundred, forty-five, eighty-one, twenty-three.
✅Hello, this is Nurlan from the guesthouse in Karakol, please call me back on oh seven oh oh, four five, eight one, two three.
Грамматикалык жактан туура, бирок англисче телефон номери бир-бир цифрадан айтылат, ошондо гана угуучу аны так жазып алат.

Чаташтырбаңыз

-teen жана -ty – Аягын угуңуз. -teen узун жана n тыбышы менен бүтөт; -ty кыска. Жалгыз айтылганда thirteen сөзүндө басым аягында, thirty сөзүндө башында болот (Жазылышы жана айтылышы бөлүмүн караңыз).

She's fourteen.
Ал он төрт жашта.
аягы узун «-teen»
She's forty.
Ал кырк жашта.
аягы кыска «-ty»

two hundred жана hundreds of – Так сандан кийин hundred -s да, of да албайт. Сансыз hundreds of «абдан көп» дегенди билдирет.

The tickets are two hundred dollars.
Билеттер эки жүз доллар турат.
так сан
Hundreds of people are here.
Бул жерде жүздөгөн адам бар.
абдан көп

How old…? жана How much…? – How old жашты сурайт; How much бааны сурайт. Кыргызча экөөндө тең «канча» деген сөз бар («канча жашта?», «канча турат?»), ошондуктан аларды оңой чаташтырып алабыз.

"How old is your car?" "It's ten years old."
«Машинаң канча жылдык?» «Он жылдык.»
"How much is your car?" "It's ten thousand pounds."
«Машинаң канча турат?» «Он миң фунт.»

Жазылышы жана айтылышы

  • Жазылыштагы тузактар: four → fourteen, бирок forty (u жок); five → fifteen, fifty; eight → eighteen (бир t), eighty; nine → nineteen, ninety (e сакталат).
  • 21–99 дефис менен жазылат: thirty-two, sixty-seven.
  • thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ (UK), /ˌθɝːˈtiːn/ (US) – аягында узун «teen». thirty /ˈθɜːti/ (UK), /ˈθɝːti/ (US) – аягында кыска «ti». Америкалык англисчеде thirty, forty сөздөрүндөгү t көбүнчө жумшак d сыяктуу угулат.
  • Биринчи тыбыш /θ/ кыргыз тилинде жок: аны с же т менен алмаштырбаңыз. Тилдин учун үстүңкү жана астыңкы тиштердин ортосуна бир аз чыгарып, үнсүз дем чыгарыңыз. /ɜː/ үндүүсү да жаңы тыбыш: ал кыргыздын «ө» тыбышы эмес, эриндер тегерек болбойт, бош турат.
  • Санап жатканда (thirteen, fourteen, fifteen) же сандан кийин зат атооч келгенде (thirteen people) -teen сандарынын басымы көбүнчө башына жылат. Анда эң жакшы белги – аягы: n менен бүткөн узун «-teen» же кыска «-ty».
  • Чоң сандардагы and алсыз: two hundred and five – and кыска «n» сыяктуу угулат.
  • hundred /ˈhʌndrəd/ жана thousand /ˈθaʊznd/ – басым биринчи муунда. Кыргызча басымды көбүнчө акыркы муунга коёбуз, ошондуктан бул сөздөрдүн аягын күчтөбөңүз. hundred сөзүнүн башындагы /h/ – жумшак дем, кыргыздын катуу «х» тыбышы эмес. /ʌ/ үндүүсү – кыска, ооз бир аз ачык, «а» менен «ы» ортосундагы тыбыш.
  • percent /pəˈsent/ (UK), /pərˈsent/ (US) – басым -cent муунунда. Ондук бөлчөктөн кийин ар бир цифраны айтыңыз: 2.75 = two point seven five (seventy-five эмес).

Алтын эреже

Санды эң чоң кирпичтен баштап куруңуз (thousand, hundred, анан калганы), сандан кийин hundred / thousand / million сөздөрүнө -s кошпоңуз. Жаш: be + сан. Баа: How much is…? / How much are…? Кыргызчадан айырмаланып, сандан кийинки зат атоочту көптүк санда айтыңыз: three books.

Көнүгүүлөр

A. Түзүлүшү

Сандарды сөз менен жазыңыз, бааны же номерди айтыңыз.

  1. Сөз менен жазыңыз (UK): 350
  2. Сөз менен жазыңыз: 47
  3. Сөз менен жазыңыз: 2,000
  4. Сөз менен жазыңыз: 1,500
  5. Бааны айтыңыз: £7.20
  6. Бааны айтыңыз: $3.99
  7. Британ телефон номерин айтыңыз: 01632 448
  8. Толуктаңыз: "How old your children?" "They're six and nine."

B. Мааниси

Туура жоопту тандаңыз.

  1. Досуңуз 13 жашта. Туура жоопту тандаңыз: She's ….
  2. Туура жоопту тандаңыз: How much … the tickets?
  3. Туура жоопту тандаңыз: … people are here.
  4. Так бааны билбейсиз. Туура жоопту тандаңыз: It's … ten euros.
  5. Бааны билгиңиз келет. Туура жоопту тандаңыз: … is this lamp?
  6. 2.5 кантип айтылат? …

C. Катаны табыңыз

Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.

  1. Three thousands people are here.
  2. The ticket is fourty dollars.
  3. I'm twenty years.
  4. How much is these apples?
  5. Hundreds of people are at the station.

D. Текстте

Диалогду толуктаңыз.

At a market
Customer: Excuse me, how much 20 this bag?
Seller: It's 21 (£25).
Customer: And how much 22 these sunglasses?
Seller: 23 (they + be) twelve fifty.
Customer: Twelve or twenty?
Seller: Twelve! And here's my number for the shop: oh one six one, four nine six, 24 (77) two one.

E. Сиздин кезегиңиз

Өзүңүз жана жакындарыңыз жөнүндө англисче жазыңыз.

  1. Өзүңүздүн жана үй-бүлөңүздөгү эки адамдын жашын жазыңыз.
  2. Жаныңыздагы эки буюмдун баасын сөз менен жазыңыз.

F. Аралаш кайталоо

Мурунку сабактарды кайталаңыз.

  1. A1-03 To Be: тануу, суроо жана кыска жооптор (isn't, aren't, Are you…?) кыргызча
    "Is your sister eighteen?" "Yes, ."
  2. A1-02 To Be (am, is, are) кыргызча түшүндүрмө: мисалдар жана көнүгүүлөр
    Оңдоңуз: I have twenty-five years.
  3. A1-03 To Be: тануу, суроо жана кыска жооптор (isn't, aren't, Are you…?) кыргызча
    Сөздөрдү туура тартипке коюңуз: old / your / how / is / brother
Жооптор

A. Түзүлүшү

  1. three hundred and fifty
  2. forty-seven
  3. two thousand
  4. one thousand five hundred / a thousand five hundred / fifteen hundred
  5. seven pounds twenty / seven pounds twenty pence / seven twenty
  6. three dollars ninety-nine / three dollars and ninety-nine / three dollars ninety-nine cents / three dollars and ninety-nine cents / three ninety-nine
  7. oh one six three two, double four eight / oh one six three two, four four eight / zero one six three two, double four eight / zero one six three two, four four eight
  8. are

B. Мааниси

  1. thirteen
  2. are
  3. Two hundred
  4. about
  5. How much
  6. two point five

C. Катаны табыңыз

  1. Three thousand people are here. / Thousands of people are here.
  2. The ticket is forty dollars.
  3. I'm twenty. / I'm twenty years old. / I am twenty. / I am twenty years old.
  4. How much are these apples?
  5. ✓ Hundreds of people are at the station.

D. Текстте

  1. is
  2. twenty-five pounds / twenty-five
  3. are
  4. They're / They are
  5. double seven / seven seven

E. Сиздин кезегиңиз

  1. I'm thirty-two. My brother is twenty-eight, and my mum is about sixty.
  2. My coffee is three pounds twenty. My headphones are about fifty dollars.

F. Аралаш кайталоо

  1. she is
  2. I'm twenty-five. / I am twenty-five. / I'm twenty-five years old. / I am twenty-five years old.
  3. How old is your brother?
Android тиркемесиЖолдо үйрөнүңүз Google Play