Upprifjun: skilyrðissetningar, háttarsagnir og tilvísunarsetningar á ensku (B2-01–B2-09)
Review: Conditionals, Modals and Relative Clauses
Á þessari síðu
Þessi upprifjun nær yfir
Markmið
Eftir þessa upprifjun velurðu af öryggi á milli forma úr kennslustundum B2-01 til B2-09: þú horfir til baka frá punkti í framtíðinni, blandar tímum í skilyrðissetningum, velur rétta tengiorðið í stað if, óskar þér og segir hvað þú vilt frekar, dregur ályktanir um fortíðina, talar um nauðsyn í fortíðinni og bætir við og styttir tilvísunarsetningar.
Það sem við lærðum
| Kennslustund | Efni | Lykildæmi |
|---|---|---|
| B2-01 | Future Perfect (þáframtíð, will have done) = lokið fyrir punkt í framtíðinni; Future Perfect Continuous (will have been doing) = hve lengi fram að þeim punkti. Á eftir by the time nútíð um framtíðina. „Verð búinn að gera“ er will have done. | By Friday, I'll have finished the report. |
| B2-02 | Blandaðar skilyrðissetningar: hvor hluti heldur sínum tíma. Skilyrði í fortíð → niðurstaða núna (had done … would do); varanlegt skilyrði → niðurstaða í fortíð (did / were … would have done). „Hefði“ og „væri“ eru í báðum hlutum á íslensku, en would aðeins í niðurstöðunni. | If I had studied medicine, I would be a doctor now. |
| B2-03 | Tengiorð önnur en if: unless („nema“), as long as / provided („svo framarlega sem“), in case („til öryggis, ef ske kynni“), even if („jafnvel þótt“: skiptir ekki máli), otherwise / or (else) („annars“). Á eftir þeim nútíð um framtíðina. | Take an umbrella in case it rains. |
| B2-04 | wish / if only + Past Perfect = eftirsjá um fortíðina („hefði“ á eftir wish er had, ekki would have); wish + would = einhver annar eða eitthvað ætti að breytast; regret + -ing = raunverulegur atburður („sé eftir að hafa“). | I wish I had brought my sunglasses. |
| B2-05 | prefer A to B (ekki than, þótt við segjum „en“); would rather + grunnmynd; would rather + einhver + Past Simple; had better + grunnmynd = sterkt ráð í ákveðnum aðstæðum („eins gott að“). | I'd rather you didn't park in front of the garage. |
| B2-06 | Ályktun um fortíðina = háttarsögn + have + lýsingarháttur þátíðar: must have („hlýtur að hafa“), might / may / could have („gæti hafa“), might not have (kannski ekki), can't / couldn't have („getur ekki hafa“). „Getur hafa“ er may have, ekki can have. | I can't find my wallet. I must have left it in the taxi. |
| B2-07 | needn't have done („hefði ekki þurft að“: gert, en óþarft) og didn't need to do („þurfti ekki að“: yfirleitt ekki gert); be supposed to = það sem vænst er („átti að, en…“); be required / obliged to = formlegar reglur. | I needn't have cooked so much — half the guests didn't come. |
| B2-08 | Óafmarkandi tilvísunarsetningar: viðbótarupplýsingar innan komma með who / whom / which / whose / where / when – aldrei that, þótt við segjum „sem“; which um heila setningu; some of whom / most of which. | My brother, who lives in Toronto, is an architect. |
| B2-09 | Styttar tilvísunarsetningar: -ing (nafnorðið gerir), lýsingarháttur þátíðar (eitthvað er gert við það, líka „veiðist“, „finnst“), to + nafnháttur á eftir first / last / only / next og efsta stigi („fyrstur til að“). | The car stolen from outside our house was found in a car park. |
Mikilvægur samanburður
will be doing og will have done B2-01 – í gangi á þeim tíma eða lokið fyrir þann tíma?
- Athugaðu: Geturðu sett „fyrir“ eða „verð búinn að“? → will have done. Er þetta í gangi einmitt þá („verð að“)? → will be doing.
Tegund 3 og blönduð skilyrðissetning B2-02 – skilyrðið er það sama; aðeins tími niðurstöðunnar breytist.
- Athugaðu: Spurðu: Hvenær er skilyrðið? Hvenær er niðurstaðan? Niðurstaða í fortíð → would have done; niðurstaða núna → would do. Í if-hlutanum er aldrei would – þótt „hefði“ standi í báðum hlutum á íslensku.
in case og if, even if og even though B2-03 – varúðarráðstöfun eða viðbrögð? möguleiki eða staðreynd?
- Athugaðu: Gerirðu eitthvað strax, til öryggis? → in case. Er þetta staðreynd? → even though; bara möguleiki? → even if. Íslenska „þótt“ nær yfir hvort tveggja.
I wish I had done, I wish you would do og I'd rather you did B2-04 B2-05 – eftirsjá, kvörtun yfir hegðun annarra eða ósk um það sem annar gerir. Á íslensku er viðtengingarháttur í öllum þremur.
- Athugaðu: Fortíðin er liðin og þú sérð eftir henni → wish + Past Perfect. Þú vilt að einhver annar breyti hegðun sinni → wish + would. Þú vilt frekar að einhver annar geri eitthvað núna eða síðar → would rather + einhver + Past Simple.
'd = had eða would? B2-02 B2-04 B2-05 – líttu á næsta orð.
- Athugaðu: 'd better = had. 'd rather / 'd prefer = would. 'd + lýsingarháttur þátíðar = had; 'd + grunnmynd (be, stop) = would.
must have done, had to do og needn't have done B2-06 B2-07 – ályktun, skylda í fortíðinni eða erfiði til einskis? Á íslensku eru þetta ólíkar sagnir: „hlýtur að hafa“, „þurfti að“, „hefði ekki þurft að“.
- Athugaðu: Dregurðu ályktun af vísbendingum? → must have. Var þetta nauðsynlegt? → had to. Gert, en óþarft → needn't have. Óþarft, svo (yfirleitt) ekki gert → didn't need to.
afmarkandi, óafmarkandi og stytt B2-08 B2-09 – hvaða, viðbót eða styttri setning? Á íslensku dugar „sem“; á ensku breyta kommurnar merkingunni.
- Athugaðu: Kommur = viðbót um eitthvað sem er þegar ljóst (aldrei that). Styttu aðeins ef tilvísunarorðið er frumlag – og ekki með -ing um einn lokinn atburð í fortíðinni.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Taktu húfu ef það kólnar“ → if um varúðarráðstöfun. Á íslensku segjum við oft bara „ef“ þegar við gerum eitthvað til öryggis: „Ég vista heimilisfangið líka í símanum ef miðinn skyldi blotna.“ Enska if þýðir hins vegar að þú gerir þetta aðeins ef hitt gerist. Ef þú gerir það strax, til öryggis, er rétta orðið in case. B2-03
2. „…hefði ég bara…“ → would have á eftir wish og if. Á íslensku stendur „hefði“ bæði í óskinni, í ef-hlutanum og í niðurstöðunni: „Ef leiðsögumaðurinn hefði bara sagt okkur það!“, „Ef ég hefði vitað það hefði ég komið.“ Af því að „hefði“ er oft would have fer would have líka inn á eftir wish og if. Þar er það hins vegar had + lýsingarháttur þátíðar; would á aðeins heima í niðurstöðunni. B2-02 B2-04
3. „Hann hlýtur að vera farinn“ → must be left. Á íslensku lýsum við niðurstöðunni oft sem ástandi: „Pakkinn hlýtur að vera kominn“, „Hann hlýtur að vera farinn.“ „Vera farinn“ er á ensku have left / have gone, svo ályktunin verður must have + lýsingarháttur þátíðar. B2-06
4. „…Landnámssetrinu, sem…“ → that á eftir kommu. Á íslensku dugar „sem“ um fólk og hluti, og enska orðið sem líkist því mest er that. Á eftir kommu er that ekki hægt: who um fólk, which um hluti og heilar setningar. B2-08
Gullnu reglurnar
- B2-01 Farðu á punktinn í framtíðinni og horfðu til baka: þegar búið → will have done; hve lengi fram að þeim tíma → will have been doing (for…). Á eftir by the time og when notarðu nútíð um framtíðina. „Verð búinn að gera“ er will have done – ekki will be finished og ekki have done.
- B2-02 Stilltu klukkurnar tvær hvora fyrir sig: skilyrði í fortíð → had done; skilyrði núna eða alltaf → did / were; niðurstaða núna → would do; niðurstaða í fortíð → would have done. „Hefði“ og „væri“ í niðurstöðunni þurfa á ensku would; í if-hlutanum er ekki would.
- B2-03 Veldu tengiorðið eftir merkingunni: unless = nema / ef … ekki, as long as / provided = aðeins ef, in case = til öryggis, even if = skiptir ekki máli hvort, otherwise / or (else) = ef ekki, þá kemur þessi afleiðing. Á eftir þeim notarðu nútíð um framtíðina, ekki will. „Þótt“ um það sem gæti gerst er even if, um staðreynd even though.
- B2-04 Eftirsjá um fortíðina → wish / if only + Past Perfect („hefði“ á eftir wish er aldrei would have); einhver annar eða eitthvað ætti að breytast → wish + would; eigið ástand → Past Simple eða could; raunverulegur atburður sem þú sérð eftir → regret + -ing (eða regret that…).
- B2-05 had better / would rather / would sooner + grunnmynd (án to); prefer A to B (ekki than); prefer to do rather than do; ný manneskja á eftir would rather → Past Simple um nútíð og framtíð, eða would prefer + einhver + to do.
- B2-06 Ályktun um fortíðina = háttarsögn + have + lýsingarháttur þátíðar: must (nánast öruggt: já), might / may / could (kannski), might not / may not (kannski ekki), can't / couldn't (nánast öruggt: nei). „Getur hafa“ er may have, ekki can have.
- B2-07 Spurðu hversu sterkt þetta er og hver ákveður: should → need to → have to / must → be required / obliged to. Be supposed to = það sem vænst er, en er oft ekki gert („átti að, en…“). Needn't have done = gert, en óþarft; didn't need to do = óþarft (og yfirleitt ekki gert).
- B2-08 Viðbótarupplýsingar fara innan komma með who / whom / which / whose / where / when – aldrei that – og tilvísunarorðinu er aldrei sleppt. „Sem“ um alla setninguna er which; „flestir þeirra“ á eftir kommu er most of whom / most of which.
- B2-09 Klipptu burt tilvísunarorðið og hjálparsögnina: nafnorðið gerir → -ing; eitthvað er gert við það → lýsingarháttur þátíðar; á eftir first / last / only / next eða efsta stigi → to + nafnháttur. Styttu aðeins ef tilvísunarorðið er frumlag, og notaðu ekki -ing um einn lokinn atburð í fortíðinni, né í stað háttarsagnar eða Present Perfect.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd.
-
B2-01 Future Perfect og Future Perfect Continuous: will have done útskýrt á íslensku By the end of this month, I (work) here for exactly two years.
-
B2-02 Blandaðar skilyrðissetningar (mixed conditionals) útskýrðar á íslensku If I (not sell) my car last year, I could drive you to the airport now.
-
B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would og regret: eftirsjá á ensku I failed the test. I wish I (study) harder.
-
B2-06 Must have, can't have, might have: ályktanir um fortíðina á ensku Her phone was off all day. She (can't get) my message.
-
B2-07 Need, needn't have og be supposed to: skylda og nauðsyn á ensku We hired a car, but the hotel lent us free bikes. We (needn't hire) a car.
-
B2-05 Would rather, had better og prefer: að vilja frekar og vara við á ensku I'd rather you (not tell) anyone about this yet.
-
B2-08 Non-defining relative clauses: viðbótarupplýsingar innan komma á ensku Tengdu setningarnar með which: The meeting finished early. This meant we could go home.
-
B2-09 Reduced relative clauses: styttar tilvísunarsetningar á ensku Styttu: The parcels which were sent last week haven't arrived.
B. Merking
Veldu rétta svarið eða svaraðu spurningunni.
-
B2-02 Blandaðar skilyrðissetningar (mixed conditionals) útskýrðar á íslensku Veldu rétta svarið: If I'd caught the flight, I … in Rome now.
-
B2-01 Future Perfect og Future Perfect Continuous: will have done útskýrt á íslensku Veldu rétta svarið: Don't call at 9 p.m. — I … the match then.
-
B2-03 Unless, as long as, in case og even if: skilyrði á ensku án if Veldu rétta svarið: Take your keys … I'm not at home when you get back.
-
B2-03 Unless, as long as, in case og even if: skilyrði á ensku án if Veldu rétta svarið: She went to work … she had a cold.
-
B2-06 Must have, can't have, might have: ályktanir um fortíðina á ensku Veldu rétta svarið: Her coat isn't here. She … already.
-
B2-07 Need, needn't have og be supposed to: skylda og nauðsyn á ensku Veldu rétta svarið: There was plenty of bread, so I to the shop. I stayed at home.
-
B2-05 Would rather, had better og prefer: að vilja frekar og vara við á ensku Veldu sterkari og brýnni viðvörunina: … leave now, or you'll miss the last train.
-
B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would og regret: eftirsjá á ensku Veldu rétta svarið: I wish my neighbour … playing the drums at night — it drives me mad.
-
B2-08 Non-defining relative clauses: viðbótarupplýsingar innan komma á ensku "My sister who lives in Leeds is a nurse." Hvað á sá sem talar margar systur? …
-
B2-09 Reduced relative clauses: styttar tilvísunarsetningar á ensku Veldu rétta svarið: At 19, she became the youngest player … the title.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
B2-01 Future Perfect og Future Perfect Continuous: will have done útskýrt á íslensku By the time you will arrive, the film will have started.
-
B2-02 Blandaðar skilyrðissetningar (mixed conditionals) útskýrðar á íslensku If I would have taken that job, I would live in Tokyo now.
-
B2-03 Unless, as long as, in case og even if: skilyrði á ensku án if Pack a jumper in case it will be cold.jumper (UK) = sweater (US)
-
B2-05 Would rather, had better og prefer: að vilja frekar og vara við á ensku You had better to call her back.
-
B2-06 Must have, can't have, might have: ályktanir um fortíðina á ensku Someone must have stole my bike.
-
B2-08 Non-defining relative clauses: viðbótarupplýsingar innan komma á ensku My grandfather, that was a pilot, flew all over the world.
-
B2-09 Reduced relative clauses: styttar tilvísunarsetningar á ensku The woman calling you yesterday was my aunt.
-
B2-07 Need, needn't have og be supposed to: skylda og nauðsyn á ensku You needn't have bought me flowers — but they're lovely!
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í skilaboðunum. Þar sem sögn er í svigum notarðu hana í réttri mynd.
Hi Tom! Sorry I didn't reply sooner. My phone died on the way to the conference, so you 27 (must / think) I'd forgotten you! I really wish I 28 (bring) my charger. I 29 (needn't / pack) three jackets, though — it was sunny all week. The conference was in Bergen, 30 it rains on more than two hundred days a year, so I'd packed them just 31. The best talk was by Dr Okafor, 32 book on sleep you lent me last year. She was the first scientist 33 (study) sleep in astronauts. If I 34 (not / go) to her talk, I 35 (not / know) half of what I know about sleep now. Next week I'm in Oslo. By the time I get back, I 36 (travel) for three weeks, so I'd 37 stay at home than go out on Saturday — sorry! I'll call you on Sunday, 38 I'm less busy.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would og regret: eftirsjá á ensku Hugsaðu um ákvörðun í fortíðinni sem þú sérð eftir. Skrifaðu eina setningu með I wish + Past Perfect og svo eina blandaða skilyrðissetningu um það hvernig líf þitt væri öðruvísi núna.
-
B2-06 Must have, can't have, might have: ályktanir um fortíðina á ensku Þú kemur heim og útidyrnar eru opnar. Skrifaðu eina ályktun með must have og aðra með can't have eða might have.
-
B2-08 Non-defining relative clauses: viðbótarupplýsingar innan komma á ensku Skrifaðu um einhvern sem þú þekkir: bættu við viðbótarupplýsingum með who eða whose og lýstu svo annarri manneskju með styttri tilvísunarsetningu (-ing).
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku If we (leave) earlier, we would have caught the train.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: ályktanir um nútíðina á ensku The lights are on. They ___ at home. …
-
A2-20 Must, have to, mustn't og don't have to: skylda og bann á ensku You ___ … pay — the concert is free.
-
B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku This time tomorrow I (fly) to Rome.
Svör
A. Form
- will have been working / will have worked
- hadn't sold
- had studied
- can't have got / can't have gotten
- needn't have hired
- didn't tell
- The meeting finished early, which meant we could go home.
- The parcels sent last week haven't arrived.
B. Merking
- would be
- will be watching
- in case
- even though
- must have left
- didn't need to go
- You'd better
- would stop
- more than one
- to win
C. Finndu villuna
- By the time you arrive, the film will have started.
- If I had taken that job, I would live in Tokyo now. / If I'd taken that job, I'd live in Tokyo now. / If I had taken that job, I would be living in Tokyo now.
- Pack a jumper in case it's cold. / Pack a jumper in case it gets cold.
- You had better call her back.
- Someone must have stolen my bike.
- My grandfather, who was a pilot, flew all over the world.
- The woman who called you yesterday was my aunt. / The woman who phoned you yesterday was my aunt.
- ✓ You needn't have bought me flowers — but they're lovely!
D. Í samhengi
- must have thought
- had brought
- needn't have packed
- where
- in case
- whose
- to study
- hadn't gone
- wouldn't know
- will have been travelling / will have travelled
- rather / sooner
- when
E. Spreyttu þig
- I wish I had learned to drive at eighteen. If I had learned then, I wouldn't need lifts from my friends now.
- I must have forgotten to lock it this morning. It can't have been a burglar — nothing is missing.
- My neighbour Rosa, whose garden is full of roses, is a retired teacher. The man living above her plays the guitar every evening.
F. Blönduð upprifjun
- had left
- must be
- don't have to
- will be flying
