გამეორება: პირობითი წინადადებები, მოდალური ზმნები და Relative Clauses (B2-01–B2-09)
Review: Conditionals, Modals and Relative Clauses
ამ გვერდზე
ეს გამეორება მოიცავს
მიზანი
ამ გამეორების შემდეგ დარწმუნებით აირჩევთ B2-01–B2-09 გაკვეთილების სტრუქტურებს შორის: მომავლის წერტილიდან უკან ყურება, დროების შერევა პირობით წინადადებებში, if-ის ნაცვლად სწორი კავშირის არჩევა, სურვილი და უპირატესობა, ვარაუდი წარსულზე, წარსული აუცილებლობა და მიმართებითი დამოკიდებული წინადადებების დამატება ან შემოკლება.
რა ვისწავლეთ
| გაკვეთილი | მთავარი წესი | საკვანძო მაგალითი |
|---|---|---|
| B2-01 | Future Perfect (მომავალი სრული, will have done) = დასრულდება მომავლის რომელიმე წერტილამდე; Future Perfect Continuous (will have been doing) = რამდენ ხანს გაგრძელდება იმ წერტილამდე. by the time-ის შემდეგ – აწმყო. | By Friday, I'll have finished the report. |
| B2-02 | შერეული პირობითი წინადადებები: თითოეული ნაწილი თავის დროს ინარჩუნებს. წარსული პირობა → აწმყო შედეგი (had done … would do); მუდმივი პირობა → წარსული შედეგი (did / were … would have done). | If I had studied medicine, I would be a doctor now. |
| B2-03 | კავშირები if-ის მიღმა: unless (გარდა იმ შემთხვევისა, თუ – „თუ არ“, მაგრამ not-ის გარეშე), as long as / provided (მხოლოდ თუ), in case (ყოველი შემთხვევისთვის), even if (სულ ერთია, „რომც“), otherwise / or (else) (თორემ – გაფრთხილება). მომავალზე კავშირის შემდეგ – აწმყო. | Take an umbrella in case it rains. |
| B2-04 | wish / if only + Past Perfect = სინანული წარსულზე; wish + would = გინდათ, რომ სხვამ ან რამემ საქციელი შეცვალოს; regret + -ing = ნამდვილი წარსული მოქმედება. | I wish I had brought my sunglasses. |
| B2-05 | prefer A to B; would rather + საწყისი ფორმა; would rather + ვინმე + Past Simple; had better + საწყისი ფორმა = ძლიერი რჩევა კონკრეტულ სიტუაციაში. | I'd rather you didn't park in front of the garage. |
| B2-06 | ვარაუდი წარსულზე = მოდალური ზმნა + have + past participle: must have (თითქმის დარწმუნებული), might / may / could have (შეიძლება), might not have (შეიძლება, არა), can't / couldn't have (თითქმის დარწმუნებით არა). | I can't find my wallet. I must have left it in the taxi. |
| B2-07 | needn't have done (გააკეთეთ, მაგრამ საჭირო არ იყო) თუ didn't need to do (ჩვეულებრივ არ გაგიკეთებიათ); be supposed to = რას მოელიან, მაგრამ ხშირად არ აკეთებენ; be required / obliged to = ფორმალური წესები. | I needn't have cooked so much — half the guests didn't come. |
| B2-08 | არაგანმსაზღვრელი მიმართებითი წინადადებები: დამატებითი ინფორმაცია მძიმეებს შორის, who / whom / which / whose / where / when-ით – არასოდეს that; which მთელ წინადადებაზე; some of whom / most of which. | My brother, who lives in Toronto, is an architect. |
| B2-09 | შემოკლებული მიმართებითი წინადადებები: -ing (არსებითი სახელი აკეთებს), past participle (მას ემართება), to-ინფინიტივი first / last / only / next-ისა და აღმატებითი ხარისხის შემდეგ. | The car stolen from outside our house was found in a car park. |
მთავარი შედარებები
will be doing თუ will have done B2-01 – იმ მომენტში მიმდინარეობს თუ მანამდე უკვე დასრულდა? ქართულად ორივე შეიძლება მომავალი დრო იყოს; განსხვავებას ხშირად „უკვე“ და „-თვის“ აჩვენებს.
- ტესტი: შეგიძლიათ დროის წინ by დასვათ და იგულისხმოთ „უკვე გაკეთებული“? → will have done. იმ მომენტში ჯერ კიდევ მიმდინარეობს? → will be doing.
third conditional თუ შერეული პირობითი B2-02 – პირობა ერთია; მხოლოდ შედეგის დრო იცვლება. ქართულ შედეგის ფორმას („ჩამოვიდოდი“, „ვიქნებოდი“) ორივე დრო აქვს, ინგლისურში კი ფორმა უნდა აირჩიოთ.
- ტესტი: იკითხეთ: „როდისაა პირობა? როდისაა შედეგი?“ წარსული შედეგი → would have done; აწმყო შედეგი → would do.
in case თუ if, even if თუ even though B2-03 – სიფრთხილე თუ რეაქცია? შესაძლებლობა თუ ფაქტი?
- ტესტი: ახლა მოქმედებთ, ყოველი შემთხვევისთვის? → in case. ფაქტია? → even though; მხოლოდ შესაძლებელი ან წარმოსახვითია? → even if. ყველა მათგანის შემდეგ მომავალზე – აწმყო, არა will.
I wish I had done თუ I wish you would do თუ I'd rather you did B2-04, B2-05 – სინანული წარსულზე, წუწუნი საქციელზე თუ უპირატესობა სხვის მოქმედებაზე.
- ტესტი: წარსული დასრულდა და ნანობთ → wish + Past Perfect. გინდათ, რომ სხვამ საქციელი შეცვალოს → wish + would. გირჩევნიათ, რას გააკეთებს სხვა ახლა ან შემდეგ → would rather + ვინმე + Past Simple.
'd = had თუ would? B2-02, B2-04, B2-05 – შეხედეთ შემდეგ სიტყვას.
- ტესტი: 'd better = had. 'd rather / 'd prefer = would. 'd + past participle = had; 'd + საწყისი ფორმა (be, stop) = would.
must have done თუ had to do თუ needn't have done B2-06, B2-07 – ვარაუდი, წარსული ვალდებულება თუ ტყუილად დახარჯული ძალა? ქართულად პირველი ორი ხშირად „უნდა“-ა, მესამე – „ტყუილად“.
- ტესტი: მტკიცებულებიდან ვარაუდობთ? → must have. აუცილებელი იყო? → had to. გააკეთეთ, მაგრამ საჭირო არ იყო → needn't have. საჭირო არ იყო და ამიტომ (ჩვეულებრივ) არ გააკეთეთ → didn't need to.
განმსაზღვრელი თუ არაგანმსაზღვრელი თუ შემოკლებული B2-08, B2-09 – რომელზეა ლაპარაკი, დამატებითი ინფორმაცია თუ მოკლე ფრაზა? ქართულში მძიმე ყოველთვის დგას, ინგლისურში კი მნიშვნელობას ცვლის.
- ტესტი: მძიმეები = დამატებითი ინფორმაცია იმაზე, რაც უკვე ცხადია (არასოდეს that). შეამოკლეთ მხოლოდ მაშინ, როცა მიმართებითი სიტყვა ქვემდებარეა – და ერთჯერად დასრულებულ წარსულ მოქმედებაზე -ing არ გამოიყენოთ.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „თუ გამოცდამდე დამიბრუნებ“ → provided + will. ქართულად „თუ“-ს, „ოღონდ“-ისა და „იმ შემთხვევისთვის, თუ“-ს შემდეგ მომავალი დრო ჩვეულებრივია („თუ დამიბრუნებ“). ინგლისურში in case, if, unless, as long as, provided და by the time-ის შემდეგ მომავალზე აწმყო დგას. B2-01 B2-03
2. „ის ბინა ათი წლის წინ რომ გვეყიდა, ახლა ორჯერ მეტი ეღირებოდა“ → would have + now. ქართულ შედეგის ფორმას („ეღირებოდა“) ორივე დრო აქვს, ამიტომ „რომ გვეყიდა“-ს გავლენით წარსული შედეგი გვისხლტება. now ნიშნავს აწმყო შედეგს: would + საწყისი ფორმა. B2-02
3. „ნეტავ შარშან ზღვასთან ახლოს სასტუმრო დაგვეჯავშნა“ → wish + Past Simple. თურმეობითი II („დაგვეჯავშნა“) ინგლისურ დროს არ ემთხვევა, ხოლო last summer Past Simple-ისკენ გვიბიძგებს. წარსულზე სინანული Past Perfect-ია. B2-04
4. „თამარს ალბათ ჩვენი შეხვედრა დაავიწყდა“ → must + Past Simple. „ალბათ“-ისა და „შეიძლება“-ს შემდეგ ქართულად წყვეტილი დგას, ამიტომ ინგლისურშიც მოდალურ ზმნას Past Simple მიჰყვება. წარსულზე ვარაუდი = მოდალური ზმნა + have + past participle. B2-06
5. „ლიფტი ისევ გაფუჭდა, რაც ნიშნავს, რომ…“ → what. მთელ წინადადებაზე კომენტარს ქართულად „რაც“ გამოხატავს, „რა“ კი what-ია. ინგლისურში ასეთი კომენტარი მხოლოდ which-ით იწყება. B2-08
ოქროს წესები
- B2-01 გადადით მომავლის წერტილში და უკან გაიხედეთ: უკვე გაკეთებულია → will have done; რამდენ ხანს გრძელდება იმ დრომდე → will have been doing (for…). by the time-ისა და when-ის შემდეგ მომავალზე აწმყო დასვით.
- B2-02 ორი საათი ცალ-ცალკე დააყენეთ: წარსული პირობა → had done; აწმყო ან მუდმივი პირობა → did / were; აწმყო შედეგი → would do; წარსული შედეგი → would have done.
- B2-03 კავშირი მნიშვნელობით აირჩიეთ: unless = გარდა იმ შემთხვევისა, თუ („თუ არ“ – მაგრამ not-ის გარეშე), as long as / provided = მხოლოდ თუ, in case = ყოველი შემთხვევისთვის, even if = სულ ერთია („რომც“), otherwise / or (else) = თორემ. მომავალზე მათ შემდეგ აწმყო დასვით და არა will.
- B2-04 სინანული წარსულზე → wish / if only + Past Perfect; სხვამ ან რამემ უნდა შეიცვალოს → wish + would; საკუთარი სიტუაცია → Past Simple ან could; ნამდვილი წარსული მოქმედება, რომელსაც ნანობთ → regret + -ing (ან regret that…).
- B2-05 had better / would rather / would sooner + საწყისი ფორმა (to-ს გარეშე); prefer A to B; prefer to do rather than do; would rather-ის შემდეგ სხვა ადამიანი → Past Simple აწმყოსა და მომავალზე, ან would prefer + ვინმე + to do.
- B2-06 ვარაუდი წარსულზე = მოდალური ზმნა + have + past participle: must (თითქმის დარწმუნებით: კი), might / may / could (შეიძლება), might not / may not (შეიძლება, არა), can't / couldn't (თითქმის დარწმუნებით: არა).
- B2-07 იკითხეთ, რამდენად ძლიერია და ვინ წყვეტს: should → need to → have to / must → be required / obliged to. Be supposed to = რას მოელიან, მაგრამ ხშირად არ აკეთებენ. Needn't have done = გააკეთეთ, მაგრამ საჭირო არ იყო; didn't need to do = საჭირო არ იყო (და ჩვეულებრივ არ გაგიკეთებიათ).
- B2-08 დამატებითი ინფორმაცია მძიმეებს შორის დასვით who / whom / which / whose / where / when-ით – არასოდეს that – და მიმართებითი სიტყვა არასოდეს გამოტოვოთ.
- B2-09 ამოჭერით მიმართებითი სიტყვა და დამხმარე ზმნა: სახელი აკეთებს → -ing; სახელს ემართება → past participle; first / last / only / next-ის ან აღმატებითი ხარისხის შემდეგ → to-ინფინიტივი. შეამოკლეთ მხოლოდ მაშინ, როცა მიმართებითი სიტყვა ქვემდებარეა; ერთჯერად დასრულებულ წარსულ მოქმედებაზე, მოდალურ ზმნასა და perfect ფორმაზე -ing არ გამოიყენოთ.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით ან შეასრულეთ დავალება.
-
B2-01 Future Perfect და Future Perfect Continuous ქართულად: will have done, will have been doing By the end of this month, I (work) here for exactly two years.
-
B2-02 Mixed Conditionals: შერეული პირობითი წინადადებები ქართულად If I (not sell) my car last year, I could drive you to the airport now.
-
B2-04 I Wish I Had და Regret: სინანული წარსულზე ინგლისურად I failed the test. I wish I (study) harder.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have: ვარაუდი წარსულზე ინგლისურად Her phone was off all day. She (can't get) my message.
-
B2-07 Need, Needn't Have და Be Supposed To: ვალდებულება და აუცილებლობა ინგლისურად We hired a car, but the hotel lent us free bikes. We (needn't hire) a car.
-
B2-05 Would Rather, Had Better და Prefer ქართულად: „მირჩევნია“ და „ჯობია“ ინგლისურად I'd rather you (not tell) anyone about this yet.
-
B2-08 Non-Defining Relative Clauses: დამატებითი ინფორმაცია მძიმეებით ინგლისურად შეაერთეთ წინადადებები which-ით: The meeting finished early. This meant we could go home.
-
B2-09 Reduced Relative Clauses: შემოკლებული დამოკიდებული წინადადება ინგლისურად შეამოკლეთ: The parcels which were sent last week haven't arrived.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.
-
B2-02 Mixed Conditionals: შერეული პირობითი წინადადებები ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: If I'd caught the flight, I … in Rome now.
-
B2-01 Future Perfect და Future Perfect Continuous ქართულად: will have done, will have been doing აირჩიეთ სწორი პასუხი: Don't call at 9 p.m. — I … the match then.
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: „თუ არ“, „თორემ“ და „ყოველი შემთხვევისთვის“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: Take your keys … I'm not at home when you get back.
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: „თუ არ“, „თორემ“ და „ყოველი შემთხვევისთვის“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: She went to work … she had a cold.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have: ვარაუდი წარსულზე ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: Her coat isn't here. She … already.
-
B2-07 Need, Needn't Have და Be Supposed To: ვალდებულება და აუცილებლობა ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: There was plenty of bread, so I to the shop. I stayed at home.
-
B2-05 Would Rather, Had Better და Prefer ქართულად: „მირჩევნია“ და „ჯობია“ ინგლისურად აირჩიეთ უფრო ძლიერი, გადაუდებელი გაფრთხილება: … leave now, or you'll miss the last train.
-
B2-04 I Wish I Had და Regret: სინანული წარსულზე ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I wish my neighbour … playing the drums at night — it drives me mad.
-
B2-08 Non-Defining Relative Clauses: დამატებითი ინფორმაცია მძიმეებით ინგლისურად "My sister who lives in Leeds is a nurse." რამდენი და ჰყავს მოლაპარაკეს? …
-
B2-09 Reduced Relative Clauses: შემოკლებული დამოკიდებული წინადადება ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: At 19, she became the youngest player … the title.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
B2-01 Future Perfect და Future Perfect Continuous ქართულად: will have done, will have been doing By the time you will arrive, the film will have started.
-
B2-02 Mixed Conditionals: შერეული პირობითი წინადადებები ქართულად If I would have taken that job, I would live in Tokyo now.
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: „თუ არ“, „თორემ“ და „ყოველი შემთხვევისთვის“ ინგლისურად Pack a jumper in case it will be cold.jumper (UK) = sweater (US)
-
B2-05 Would Rather, Had Better და Prefer ქართულად: „მირჩევნია“ და „ჯობია“ ინგლისურად You had better to call her back.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have: ვარაუდი წარსულზე ინგლისურად Someone must have stole my bike.
-
B2-08 Non-Defining Relative Clauses: დამატებითი ინფორმაცია მძიმეებით ინგლისურად My grandfather, that was a pilot, flew all over the world.
-
B2-09 Reduced Relative Clauses: შემოკლებული დამოკიდებული წინადადება ინგლისურად The woman calling you yesterday was my aunt.
-
B2-07 Need, Needn't Have და Be Supposed To: ვალდებულება და აუცილებლობა ინგლისურად You needn't have bought me flowers — but they're lovely!
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით ან ჩასვით გამოტოვებული სიტყვა.
Hi Tom! Sorry I didn't reply sooner. My phone died on the way to the conference, so you 27 (must / think) I'd forgotten you! I really wish I 28 (bring) my charger. I 29 (needn't / pack) three jackets, though — it was sunny all week. The conference was in Bergen, 30 it rains on more than two hundred days a year, so I'd packed them just 31. The best talk was by Dr Okafor, 32 book on sleep you lent me last year. She was the first scientist 33 (study) sleep in astronauts. If I 34 (not / go) to her talk, I 35 (not / know) half of what I know about sleep now. Next week I'm in Oslo. By the time I get back, I 36 (travel) for three weeks, so I'd 37 stay at home than go out on Saturday — sorry! I'll call you on Sunday, 38 I'm less busy.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
B2-04 I Wish I Had და Regret: სინანული წარსულზე ინგლისურად გაიხსენეთ წარსულის გადაწყვეტილება, რომელსაც ნანობთ. დაწერეთ ერთი წინადადება I wish + Past Perfect-ით, მერე – ერთი შერეული პირობითი წინადადება იმაზე, როგორი იქნებოდა თქვენი ცხოვრება ახლა.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have: ვარაუდი წარსულზე ინგლისურად სახლში მოხვედით და შესასვლელი კარი ღიაა. დაწერეთ ერთი ვარაუდი must have-ით და ერთი can't have-ით ან might have-ით.
-
B2-08 Non-Defining Relative Clauses: დამატებითი ინფორმაცია მძიმეებით ინგლისურად დაწერეთ ნაცნობ ადამიანზე: დაამატეთ ინფორმაცია who-თი ან whose-ით, მერე სხვა ადამიანი აღწერეთ შემოკლებული წინადადებით (-ing).
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-07 Third Conditional ქართულად: If I Had Known…, I Would Have… – წარმოსახვითი წარსული If we (leave) earlier, we would have caught the train.
-
B1-16 Must be, can't be, might be ქართულად: დასკვნა და ვარაუდი აწმყოზე The lights are on. They ___ at home. …
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't თუ Don't Have To? ვალდებულება და აკრძალვა ინგლისურად You ___ … pay — the concert is free.
-
B1-05 Future Continuous ქართულად: This Time Tomorrow I'll Be… – will be + -ing This time tomorrow I (fly) to Rome.
პასუხები
A. ფორმა
- will have been working / will have worked
- hadn't sold
- had studied
- can't have got / can't have gotten
- needn't have hired
- didn't tell
- The meeting finished early, which meant we could go home.
- The parcels sent last week haven't arrived.
B. მნიშვნელობა
- would be
- will be watching
- in case
- even though
- must have left
- didn't need to go
- You'd better
- would stop
- more than one
- to win
C. იპოვეთ შეცდომა
- By the time you arrive, the film will have started.
- If I had taken that job, I would live in Tokyo now. / If I'd taken that job, I'd live in Tokyo now. / If I had taken that job, I would be living in Tokyo now.
- Pack a jumper in case it's cold. / Pack a jumper in case it gets cold.
- You had better call her back.
- Someone must have stolen my bike.
- My grandfather, who was a pilot, flew all over the world.
- The woman who called you yesterday was my aunt. / The woman who phoned you yesterday was my aunt.
- ✓ You needn't have bought me flowers — but they're lovely!
D. კონტექსტში
- must have thought
- had brought
- needn't have packed
- where
- in case
- whose
- to study
- hadn't gone
- wouldn't know
- will have been travelling / will have travelled
- rather / sooner
- when
E. თქვენი ჯერი
- I wish I had learned to drive at eighteen. If I had learned then, I wouldn't need lifts from my friends now.
- I must have forgotten to lock it this morning. It can't have been a burglar — nothing is missing.
- My neighbour Rosa, whose garden is full of roses, is a retired teacher. The man living above her plays the guitar every evening.
F. შერეული გამეორება
- had left
- must be
- don't have to
- will be flying
