SlowingoMálfræði
B2 5 / 30

Would rather, had better og prefer: að vilja frekar og vara við á ensku

Would Rather, Had Better, Prefer

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hvað þú vilt frekar (prefer, would prefer, would rather, would sooner), sagt hvað þú vilt að einhver annar geri (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay) og gefið sterkt ráð eða varað við með had better.

Aðalatriðið

Tvö þessara orðasambanda virðast skrýtin í fyrstu. Had better notar þátíðarmynd, en fjallar um núið. I'd rather you left notar þátíðarmynd, en merkir framtíð.

Had better er fast orðasamband. Orðið had hefur misst þátíðarmerkingu sína. Hugsaðu um viðvörunina í símanum þínum þegar rafhlaðan er að klárast: „Hladdu mig núna, annars dey ég í miðju símtali.“ Það er had better: gerðu þetta núna, annars kemur vandamál. Það á við um eitt ákveðið tilvik, ekki almennt ráð.

Would rather + einhver + þátíðarmynd notar sömu „óraunverulegu þátíð“ og þú þekkir úr I wish I had… (B1-08). Þegar þú vilt að einhver annar geri eitthvað sem er ekki orðið að veruleika setur enskan sögnina í þátíð. Þátíðarmyndin sýnir fjarlægð frá veruleikanum, ekki liðinn tíma. I'd rather you didn't tell anyone = þú getur sagt frá; ég vil hið gagnstæða.

Prefer er venjuleg, hlutlaus sögn um það sem okkur líkar betur og það sem við veljum. Hún hefur sín eigin mynstur með to og rather than.

Íslenska og enska

Á íslensku gerir „vilja frekar“ nánast allt: „Ég vil frekar te en kaffi“, „Ég vil frekar ganga en keyra“. Þar kemur „en“, og „en“ er venjulega than. Á ensku fer það eftir sögninni. Á eftir prefer kemur seinni hlutinn með to (prefer tea to coffee); than passar aðeins með would rather … than og rather than.

Góðu fréttirnar: „vilja“ tekur nafnhátt án „að“ („Ég vil frekar vera heima“), og þannig virkar líka would rather + grunnmynd: I'd rather stay in. En passaðu þig á orðasamböndum með „að“: „Það er best að fara“, „Það er eins gott að þú takir jakka“. Á eftir had better og would rather kemur ekkert to.

Þegar þú vilt að einhver annar geri eitthvað segjum við „Ég vil frekar að þú…“ með viðtengingarhætti nútíðar („að þú leggir ekki bílnum hér“) eða „Ég vildi frekar að þú…“ með viðtengingarhætti þátíðar („að þú legðir ekki“). Á ensku er aðeins seinni leiðin staðlað mál: á eftir nýju frumlagi kemur Past Simple (einföld þátíð): I'd rather you didn't park here. Eða notaðu I'd prefer you to stay – án that.

Had better á sér enga eina samsvörun á íslensku. Við segjum „Það er eins gott að þú…“, „Best að ég…“ eða „Drífðu þig nú…“.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég vil frekar te en kaffi.I prefer tea to coffee.á eftir prefer: „en“ → to
Ég vil frekar leigja en kaupa.I prefer to rent rather than buy.prefer to: „en“ → rather than
Ég vil frekar ganga en taka strætó.I'd rather walk than take the bus.would rather + grunnmynd + than – hér passar than
Ég vil helst ekki ræða það.I'd rather not talk about it.neitun: rather not
Ég vil frekar að þú reykir ekki hérna inni.I'd rather you didn't smoke in here.nýtt frumlag → Past Simple
Ég vildi helst að þú yrðir eftir.I'd prefer you to stay.would prefer + einhver + to, án that
Það er eins gott að þú drífir þig.You'd better hurry.'d = had; grunnmynd, án to
Það er eins gott að við komum ekki of seint.We'd better not be late.neitun: had better not

Í stuttu máli: „vil frekar … en“ er prefer A to B eða would rather A than B; „eins gott að þú…“ er had better + grunnmynd; „vil frekar að þú…“ er I'd rather you + Past Simple eða I'd prefer you to…

Form

prefer

MynsturDæmi
prefer + nafnorð + to + nafnorðI prefer tea to coffee.
prefer + -ing + to + -ingShe prefers cycling to driving.
prefer + to + nafnháttur + rather than + grunnmyndWe prefer to rent rather than buy.
would prefer + to + nafnháttur (ákveðið tilvik)I'd prefer to sit by the window, please.
would prefer + einhver + to + nafnhátturI'd prefer you to stay.
would prefer it if + einhver + Past SimpleI'd prefer it if you stayed.

would rather / would sooner

MynsturDæmi
would rather + grunnmynd (+ than + grunnmynd)I'd rather walk than take the bus.
would rather not + grunnmyndI'd rather not talk about it.
would rather + einhver + Past Simple (nútíð / framtíð)I'd rather you didn't smoke in here.
would rather + einhver + Past Perfect (fortíð)I'd rather you hadn't told him.
would sooner + grunnmynd (óformlegt)I'd sooner stay at home tonight.

had better

MyndDæmi
+had better ('d better) + grunnmyndYou'd better hurry.
−had better not + grunnmyndWe'd better not be late.

Spurningar með had better eru sjaldgæfar; þá notum við yfirleitt should: Should I call him?

Notkun

1Prefer – almennar og ákveðnar óskir

Um það sem þér líkar almennt betur notarðu prefer A to B. Með tveimur sögnum notarðu prefer to do rather than (do). Um ákveðið tilvik eða kurteislegt val notarðu would prefer.

I prefer working from home to commuting.
Mér finnst betra að vinna heima en að ferðast til og frá vinnu.
almennt; „en“ → to
Most of my friends prefer streaming films to going to the cinema.
Flestir vinir mínir vilja frekar horfa á myndir í streymi en fara í bíó.
prefer + -ing + to + -ing
I prefer to cook at home rather than eat out every night.
Ég vil frekar elda heima en borða úti á hverju kvöldi.
„frekar … en“ → rather than
Would you prefer to meet on Monday or Tuesday?
Viltu frekar hittast á mánudaginn eða þriðjudaginn?
ákveðið tilvik: would prefer
I'd prefer not to discuss my salary.
Ég vil helst ekki ræða launin mín.
neitun: prefer not to

2Would rather – það sem ég vil frekar gera

Would rather + grunnmynd er mjög algeng leið til að segja hvað maður vill frekar, sérstaklega í ákveðnum aðstæðum – eins og íslenska „vil frekar“. Fyrir hinn kostinn bætirðu við than + grunnmynd. Would sooner þýðir það sama og er óformlegra.

I'd rather stay in tonight — I'm exhausted.
Ég vil frekar vera heima í kvöld, ég er alveg búinn á því.
„vil frekar vera“ → would rather stay
She'd rather take the train than fly.
Hún vill frekar taka lestina en fljúga.
hér er „en“ = than; ekkert to
Would you rather have pizza or curry?
Viltu frekar pítsu eða karrírétt?
I'd rather not go into details.
Ég vil helst ekki fara út í smáatriði.
neitun: rather not
I'd sooner walk than wait an hour for a bus.
Ég myndi frekar labba en bíða í klukkutíma eftir strætó.
would sooner: óformlegt

3Það sem ég vil að einhver annar geri

Þegar óskin snýst um það sem önnur manneskja gerir notarðu would rather + nýtt frumlag + Past Simple. Merkingin er nútíð eða framtíð. Um fortíðina notarðu Past Perfect (þáliðna tíð). Would prefer hefur hér tvö mynstur: would prefer + einhver + to do og would prefer it if + Past Simple. Íslenska „að þú leggir ekki“ (viðtengingarháttur nútíðar) verður ekki don't park.

I'd rather you didn't park in front of the garage.
Ég vildi frekar að þú legðir ekki fyrir framan bílskúrinn.
„legðir ekki“ → you didn't park
My parents would rather I studied law.
Foreldrar mínir vilja frekar að ég læri lögfræði.
„læri“ → studied: þátíðin fjallar hér ekki um fortíðina
Would you rather I came back later?
Viltu frekar að ég komi aftur seinna?
„komi“ → came: framtíð
I'd rather you hadn't invited him.
Ég hefði frekar viljað að þú hefðir ekki boðið honum.
fortíð: þú bauðst honum
I'd prefer you to call before you come round.
Ég vildi helst að þú hringdir á undan þér.
would prefer + einhver + to; come round (UK) = come over
We'd prefer it if you didn't bring your dog.
Við vildum helst að þú tækir hundinn ekki með.
prefer it if + Past Simple

4Had better – sterkt ráð og viðvörun

Notaðu had better um sterkt ráð í ákveðnum aðstæðum, yfirleitt með dulinni hættu eða vandamáli ef þú gerir það ekki – eins og „Það er eins gott að þú…“ eða „Best að ég…“. Það á við um núið eða nánustu framtíð, aldrei um fortíðina. Það er sterkara en should (A2-21) og getur hljómað ókurteist við yfirmann eða ókunnuga.

You'd better take a jacket — it's freezing outside.
Það er eins gott að þú takir jakka, það er ískalt úti.
„eins gott að þú takir“ → you'd better take
We'd better leave now, or we'll miss the train.
Það er best að við förum núna, annars missum við af lestinni.
'd = had
I'd better call my mum; she'll be worried.
Best að ég hringi í mömmu, hún verður annars áhyggjufull.
mum (UK) = mom (US)
You'd better not tell anyone about this.
Það er eins gott að þú segir engum frá þessu.
neitun: had better not
The report had better be on my desk by nine.
Skýrslan skal vera komin á borðið hjá mér klukkan níu.
viðvörun sem getur hljómað eins og hótun

Algengar villur

❌You had better to go now.
✅You had better go now.
had better + grunnmynd, án to.
❌You hadn't better be late.
✅You'd better not be late.
Neitun: had better not.
❌I would rather to stay home.
✅I would rather stay home.
would rather + grunnmynd.
❌I prefer tea than coffee.
✅I prefer tea to coffee.
prefer A to B.
⚠️I prefer to walk than drive.
✅I prefer to walk rather than drive.
Heyrist í óformlegu tali, en staðlaða mynstrið með prefer + to er rather than.
❌I'd prefer that you to stay.
✅I'd prefer you to stay.
would prefer + einhver + to + nafnháttur, án that.
⚠️I'd rather you don't tell her.
✅I'd rather you didn't tell her.
Nútíð heyrist stundum í óformlegu tali, en á eftir nýju frumlagi er Past Simple staðlað mál.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ég vil frekar … en …“ → prefer … than. Á íslensku tengjum við báða kostina með „en“: „Ferðamennirnir vilja frekar gömlu, rólegu hestana en þá ungu.“ „En“ er venjulega than, svo than fer auðveldlega með prefer. En á eftir prefer með tveimur nafnorðum eða tveimur -ing myndum kemur seinni hlutinn með to. Than passar aðeins með would rather og rather than.

❌Tourists who come to our farm near Hella in the summer usually prefer the calm old horses than the young ones, even after we tell them that the young ones are just as safe.
✅Tourists who come to our farm near Hella in the summer usually prefer the calm old horses to the young ones, even after we tell them that the young ones are just as safe.
„frekar … en“ með prefer → to
❌Do your kids still prefer playing on the old wooden ship behind the school in Selfoss than going to the new playground with the trampolines?
✅Do your kids still prefer playing on the old wooden ship behind the school in Selfoss to going to the new playground with the trampolines? eða Would your kids still rather play on the old wooden ship behind the school in Selfoss than go to the new playground with the trampolines?
prefer + -ing + to + -ing

2. „Það er eins gott að…“ → had better to. Á íslensku kemur „að“ í öllum orðasamböndum sem gefa sterkt ráð: „Það er eins gott að fara snemma“, „Það er best að hringja á verkstæðið.“ „Að“ verður auðveldlega to. En á eftir had better kemur aðeins grunnmynd, eins og á eftir should og must.

❌I'd better to call the garage in Borgarnes before it closes, because the car has been making a strange noise ever since we drove over Holtavorduheidi.
✅I'd better call the garage in Borgarnes before it closes, because the car has been making a strange noise ever since we drove over Holtavorduheidi.
had better + grunnmynd
❌Tell Einar he'd better to bring warm gloves tomorrow, because the whale-watching boat leaves Husavik at six and it's always freezing out on the bay.
✅Tell Einar he'd better bring warm gloves tomorrow, because the whale-watching boat leaves Husavik at six and it's always freezing out on the bay.
án to

3. „Ég vil frekar að þið hengið ekki…“ → I'd rather you don't…. Á íslensku stendur oft viðtengingarháttur nútíðar á eftir „vil frekar að“: „Ég vil frekar að þið hengið ekki þvottinn út á svalir.“ „Hengið ekki“ lítur út eins og nútíð, og þá verður til I'd rather you don't… Á ensku er staðlaða myndin á eftir nýju frumlagi Past Simple: I'd rather you didn't… – eins og í „Ég vildi frekar að þið hengduð ekki…“.

⚠️Our landlady in Akureyri says she'd rather we don't hang our washing on the balcony in the summer, because the people across the street complain that it spoils their view of the fjord.
✅Our landlady in Akureyri says she'd rather we didn't hang our washing on the balcony in the summer, because the people across the street complain that it spoils their view of the fjord.
Málfræðilega rétt, en óformlegt; á eftir nýju frumlagi er Past Simple staðlað mál: „að við hengjum ekki“ → we didn't hang.

Ekki rugla saman

had better og should – should er almennt, milt ráð; had better á við ákveðnar aðstæður og felur í sér viðvörun. Sjá A2-21.

You should eat more vegetables.
Þú ættir að borða meira grænmeti.
almennt ráð
You'd better eat something now — you'll faint!
Það er eins gott að þú borðir eitthvað núna, annars líður yfir þig!
strax og í ákveðnum aðstæðum

I'd = I had eða I would? – Í I'd better er 'd = had. Í I'd rather og I'd prefer er 'd = would.

I'd better go.
Best að ég fari.
I had better go
I'd rather go.
Ég vil frekar fara.
I would rather go

I'd rather (ég) og I'd rather you (einhver annar) – sama frumlag: grunnmynd; nýtt frumlag: Past Simple.

I'd rather go home.
Ég vil frekar fara heim.
ég vil fara
I'd rather you went home.
Ég vildi frekar að þú færir heim.
ég vil að þú farir

prefer og would rather – ólík mynstur, svipuð merking.

I prefer walking to driving.
Mér finnst betra að ganga en keyra.
prefer + -ing + to
I'd rather walk than drive.
Ég vil frekar ganga en keyra.
would rather + grunnmynd + than

would rather + þátíð og it's time + þátíð – It's time we went notar sömu óraunverulegu þátíð til að segja að eitthvað ætti að gerast strax („Það er kominn tími til að við förum“). It's time, it's about time og it's high time lærirðu með öllum mynstrum óraunverulegrar þátíðar í B2-21.

Stafsetning og framburður

  • had better er nær alltaf stytt: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US). Í hröðu, óformlegu tali heyrist 'd varla („you better“), en skrifaðu you'd better. Í lok better er veikt /ə/, ekki skýrt e.
  • I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US). Góðu fréttirnar: /ð/ er íslenska hljóðið ð. Það er sjaldan vandamál inni í orði eins og rather.
  • Bandaríska /æ/ í rather er nýtt hljóð: munnurinn er opinn eins og fyrir a, en tungan framarlega. Lestu það aldrei eins og íslenskt æ [ai].
  • prefer hefur áherslu á seinna atkvæðinu: /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US). Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði – segðu pre-FER. /ɜː/ er ekki ö: varirnar eru ókringdar. Sögnin tvöfaldar r: preferred, preferring.
  • Nafnorðið preference hefur áherslu á fyrsta atkvæðinu: /ˈprefrəns/.
  • 'd /d/ á að vera raddað: I'd better, you'd rather. Íslenskt d er óraddað, svo láttu raddböndin titra.

Gullna reglan

had better / would rather / would sooner + grunnmynd (án to, þótt „eins gott að“ freisti); prefer A to B (ekki than, þótt við segjum „en“); prefer to do rather than do. Ef ný manneskja kemur á eftir would rather notarðu Past Simple um nútíð og framtíð – eða segir would prefer + einhver + to do.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnanna í svigunum.

  1. You'd better (take) your passport with you.
  2. I'd rather (not go) to the party tonight.
  3. I'd rather you (not use) my laptop.
  4. I'd prefer you (wait) outside.
  5. We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
  6. Umorðaðu með would rather: I prefer to drive rather than fly.

B. Merking

Veldu rétta svarið eða svaraðu spurningunni.

  1. Veldu rétta svarið: I prefer swimming … running.
  2. Veldu sterkara og brýnna ráðið: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
  3. Hvað þýðir 'd í "You'd better hurry"?
  4. Hvað þýðir 'd í "I'd rather stay"?
  5. Veldu rétta svarið: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. You hadn't better tell Dad.
  2. My boss would rather I work late on Fridays.
  3. I would rather to eat at home than to eat out.
  4. She prefers to read rather than watch TV.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í samtalinu.

Friday night
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um það sem þú vilt frekar og gefðu ráð.

  1. Skrifaðu eina almenna ósk með prefer A to B.
  2. Skrifaðu hvað þú vilt að einhver sem þú býrð eða vinnur með geri öðruvísi, með I'd rather you + Past Simple.
  3. Gefðu vini eða vinkonu sterkt ráð í ákveðnum aðstæðum með had better.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A2-21 Should og ought to: hvernig á að gefa ráð á ensku
    I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
  2. B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku
    I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
  3. B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would og regret: eftirsjá á ensku
    I wish you (stop) interrupting me!
  4. B2-03 Unless, as long as, in case og even if: skilyrði á ensku án if
    Take an umbrella ___ it rains. …
Svör

A. Form

  1. take
  2. not go
  3. didn't use
  4. to wait
  5. didn't smoke
  6. I would rather drive than fly.

B. Merking

  1. to
  2. You'd better
  3. had
  4. would
  5. had told

C. Finndu villuna

  1. You'd better not tell Dad.
  2. My boss would rather I worked late on Fridays.
  3. I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
  4. ✓ She prefers to read rather than watch TV.

D. Í samhengi

  1. rather / sooner
  2. rather / sooner
  3. better
  4. didn't wear
  5. prefer / like
  6. be

E. Spreyttu þig

  1. I prefer reading books to watching films.
  2. I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
  3. You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.

F. Blönduð upprifjun

  1. should
  2. had
  3. would stop
  4. in case
Android appLærðu á ferðinni Google Play