Slowingoგრამატიკა
B2 6 / 30

Must Have, Can't Have, Might Have: ვარაუდი წარსულზე ინგლისურად

Must Have, Can't Have, Might Have: Past Deduction

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ლოგიკური ვარაუდის გამოთქმას იმაზე, რა მოხდა წარსულში – must have (თითქმის დარწმუნებული), can't / couldn't have (თითქმის დარწმუნებით არა), might / may / could have (შესაძლებელია), might not / may not have (შესაძლოა, არა) – და განგრძობითი ფორმის, must have been doing-ის გამოყენებას.

მთავარი იდეა

დილით კარს აღებთ და ახალ თოვლზე ნაკვალევს ხედავთ: ჭიშკრიდან თქვენს კარამდე და უკან. არავინ გინახავთ, მაგრამ მიხვდებით: Someone must have come to the door during the night.

წარსულზე დასკვნა იმაზეა, რამდენად დარწმუნებული ხართ ახლა, მტკიცებულების საფუძველზე, იმაში, რაც საკუთარი თვალით არ გინახავთ. B1-16-ში აწმყოზე ვარაუდობდით: She must be at home. ვარაუდი წარსულში რომ გადაიტანოთ, მოდალური ზმნა დატოვეთ და დაამატეთ have + past participle.

ორი ნაწილი ორ სხვადასხვა საქმეს აკეთებს. მოდალური ზმნა პასუხობს კითხვას: „რამდენად დარწმუნებული ვარ ახლა?“ Have + past participle პასუხობს: „როდის?“ – ახლამდე. ასე მიიღებთ დარწმუნებულობის შკალას წარსულისთვის:

must have (თითქმის დარწმუნებული: კი) → might / may / could have (შეიძლება) → might not / may not have (შეიძლება, არა) → can't / couldn't have (თითქმის დარწმუნებული: არა).

ქართული და ინგლისური

ქართულს წარსულზე დასკვნის რამდენიმე გზა აქვს: „ალბათ ტაქსიში დამრჩა“ (ზმნიზედა + წყვეტილი), „შეიძლება სპამში მოხვდა“ და განსაკუთრებით თურმეობითი: „დასაძინებლად წასულან“, „მთელი ღამე უთოვია“. თურმეობითი თავად ნიშნავს „ასე ჩანს, ამას ვასკვნი“ – ქართულ ზმნაში დასკვნა უკვე ჩაშენებულია. ინგლისურში ასეთი ზმნის ფორმა არ არსებობს: დასკვნას ყოველთვის მოდალური ზმნა + have + past participle გამოხატავს.

ამიტომ ორი ტიპური შეცდომა ჩნდება. „შეიძლება“-ს შემდეგ ქართულად წყვეტილი დგას („შეიძლება დაიკეტა“), და ინგლისურშიც might + Past Simple გამოდის (might closed) – ეს შეცდომაა. ხოლო „შეიძლება“ = can, ამიტომ ისმის can have – ინგლისურში დადებით ვარაუდში ეს არ გამოიყენება. „შეიძლება“ კი ზუსტად may / might / could-ს შეესაბამება – აქ ერთნაირია.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
დასაძინებლად წასულან.They must have gone to bed.თურმეობითი = დასკვნა; ინგლისურში → must have + მესამე ფორმა
ალბათ ტაქსიში დამრჩა.I must have left it in the taxi.„ალბათ“ + წყვეტილი → must have left, არა left
შეიძლება იმეილი სპამში მოხვდა.The email may have gone into your spam folder.აქ ერთნაირია: „შეიძლება“ = may / might / could; შემდეგ კი have gone, არა went
ფულს ის ვერ მოიპარავდა.He can't have stolen the money.„ვერ“ + პირობითი → can't / couldn't have
შეიძლება შეტყობინება არ მიიღეს.They might not have received our message.„შეიძლება არ“ → might not have, არა couldn't have
მთელი ღამე უთოვია.It must have snowed all night.ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურს სჭირდება it
თვალები გაწითლებული გაქვს, გიტირია.You must have been crying.ხანგრძლივი მოქმედება → must have been + -ing

მოკლედ: „წასულან / ალბათ წავიდნენ“ → must have gone; „შეიძლება წავიდნენ“ → might / may / could have gone; „ვერ წავიდოდნენ“ → can't / couldn't have gone. მოდალური ზმნის შემდეგ ყოველთვის have + მესამე ფორმა.

ფორმა

ძირითადი სქემა

ქვემდებარემოდალური ზმნაhavepast participle
Shemusthaveforgottenour meeting.
Theycan'thaveseenus.
Hemighthavemissedthe bus.

Have არასოდეს იცვლება: მოდალური ზმნის შემდეგ ყოველთვის have-ია, არასოდეს has ან had.

დარწმუნებულობის შკალა

დარწმუნებულობაფორმამაგალითი
თითქმის დარწმუნებული: კიmust have + past participleHe must have left early.
შესაძლებელია: კიmight / may / could have + past participleHe might have left early.
შესაძლებელია: არაmight not / may not have + past participleHe might not have heard the phone.
თითქმის დარწმუნებული: არაcan't / couldn't have + past participleHe can't have left — his coat is here.

განგრძობითი და ვნებითი

ფორმასქემამაგალითი
განგრძობითიმოდალური ზმნა + have been + -ingShe must have been sleeping.
ვნებითი გვარიმოდალური ზმნა + have been + past participleThe window might have been broken by the wind.

კითხვები – გამოიყენეთ could ან might, ან ფრაზა do you think-ით:

  • Could they have got lost? (US-ში ასევე: gotten)
  • Where do you think she might have gone?

გამოყენება

1Must have – თითქმის დარწმუნებით მოხდა

must have გამოიყენეთ, როცა მტკიცებულება გარწმუნებთ, რომ რაღაც მოხდა. ქართულად: „ალბათ“ + წყვეტილი, „უნდა + თურმეობითი II“ ან თურმეობითი („წასულან“).

The lights are off. They must have gone to bed.
შუქი ჩამქრალია. დასაძინებლად წასულან.
„წასულან“ = დასკვნა → must have gone
I can't find my wallet. I must have left it in the taxi.
საფულეს ვერ ვპოულობ. ალბათ ტაქსიში დამრჩა.
The ground is white. It must have snowed all night.
მიწა თეთრია. მთელი ღამე უთოვია.
ინგლისურს სჭირდება it
She looks exhausted — she must have had a long day.
ძალიან დაღლილი ჩანს, ალბათ მძიმე დღე ჰქონდა.
You must have been so proud when your daughter graduated.
ალბათ ძალიან ამაყობდით, როცა ქალიშვილმა უნივერსიტეტი დაამთავრა.
თანაგრძნობით ნათქვამი ვარაუდი გრძნობებზე

2Can't have / couldn't have – თითქმის დარწმუნებით არ მოხდა

can't have ან couldn't have გამოიყენეთ, როცა მტკიცებულების მიხედვით რაღაც შეუძლებლად გეჩვენებათ. ორივე ხშირია; couldn't have უფრო ჩვეულებრივია, როცა მთელი ამბავი წარსულშია. ქართულად: „ვერ“ + პირობითი („ვერ მოიპარავდა“), „შეუძლებელია“.

He can't have stolen the money — he was with me all evening.
ფულს ის ვერ მოიპარავდა, მთელი საღამო ჩემთან იყო.
You can't have finished already! You only started ten minutes ago.
არ მჯერა, რომ უკვე დაამთავრე! სულ ათი წუთის წინ დაიწყე.
„წინ“ აქ = ago
She couldn't have known about the surprise; nobody had told her.
სიურპრიზის შესახებ ვერ ეცოდინებოდა, არავის არაფერი უთქვამს მისთვის.
ქართულად ორმაგი უარყოფა; ინგლისურში nobody
That can't have been Tom you saw. He's in Australia.
ის, ვინც დაინახე, ტომი ვერ იქნებოდა. ავსტრალიაშია.

3Might / may / could have – შესაძლოა, მოხდა

might have, may have ან could have გამოიყენეთ, როცა რაღაც შესაძლებელია, მაგრამ დარწმუნებული არ ხართ. May ოდნავ უფრო ფორმალურია. უარყოფისთვის – might not have ან may not have (არა couldn't have, რომელიც „შეუძლებელს“ ნიშნავს). ქართულად: „შეიძლება“ ან „იქნებ“ + წყვეტილი.

I'm not sure where Jo is. She might have gone to the gym.
არ ვიცი, სად არის ჯო. შეიძლება სავარჯიშოდ წავიდა.
„შეიძლება წავიდა“ → might have gone, არა might went
The email may have gone into your spam folder.
შეიძლება იმეილი სპამში მოხვდა.
Someone could have taken your umbrella by mistake.
შეიძლება ვინმემ შენი ქოლგა შეცდომით წაიღო.
could have, არა can have
Could the parcel have been delivered to a neighbour?
იქნებ ამანათი მეზობელს მიუტანეს?
კითხვა + ვნებითი გვარი
They might not have received our message.
შეიძლება ჩვენი შეტყობინება არ მიიღეს.
შესაძლოა, არა

4განგრძობითი – must have been doing

მოდალური ზმნა + have been + -ing გამოიყენეთ ვარაუდისთვის მოქმედებაზე, რომელიც წარსულის რომელიმე მომენტში მიმდინარეობდა, ან ხანგრძლივ საქმიანობაზე, რომელიც ახსნის იმას, რასაც ახლა ხედავთ. ქართულად ხშირად უწყვეტელი („მართავდა“) ან თურმეობითი („გიტირია“).

Your eyes are red. You must have been crying.
თვალები გაწითლებული გაქვს. გიტირია.
must have been + -ing
He didn't answer my call. He might have been driving.
ზარს არ მიპასუხა. შეიძლება მანქანას მართავდა.
„მართავდა“ → might have been driving
She can't have been listening — she asked the same question twice.
აშკარად არ უსმენდა, ერთი და იგივე კითხვა ორჯერ დასვა.
The neighbours must have been having a party; there's rubbish everywhere.
მეზობლებს წვეულება ჰქონიათ, ყველგან ნაგავი ყრია.
rubbish (UK) = trash, garbage (US)

ხშირი შეცდომები

❌He must went home.
✅He must have gone home.
წარსულზე დასკვნა: მოდალური ზმნა + have + past participle.
❌It must had rained.
✅It must have rained.
მოდალური ზმნის შემდეგ ყოველთვის have, არასოდეს had.
❌You must have be tired.
✅You must have been tired.
been არის be-ს past participle.
❌He can have forgotten.
✅He may have forgotten. ან He could have forgotten.
can have დადებით ვარაუდში წარსულზე არ გამოიყენება.
❌Somebody must have stole it.
✅Somebody must have stolen it.
გამოიყენეთ past participle და არა Past Simple.
⚠️She mustn't have seen the message.
✅She can't have seen the message.
must not have ამერიკულ ინგლისურში გამოიყენება, მაგრამ ბრიტანულში mustn't have ნაკლებად ხშირია და იქ can't have ურჩევნიათ; can't have ყველგან გამოდგება.
⚠️They couldn't have been here. (მნიშვნელობით: შეიძლება აქ არ იყვნენ)
✅They might not have been here.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ couldn't have = თითქმის დარწმუნებით არა; „შეიძლება, არა“ – might not have.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „შეიძლება მეზობლის ეზოში გაიქცა“ → might + Past Simple. ქართულად „შეიძლება“-ს შემდეგ ჩვეულებრივი წყვეტილი დგას („შეიძლება გაიქცა“, „შეიძლება დაავიწყდა“), ამიტომ ინგლისურშიც მოდალურ ზმნას Past Simple მიჰყვება. მოდალური ზმნის შემდეგ წარსულისთვის საჭიროა have + past participle.

❌Where's the cat? She might ran into the neighbours' garden.
✅Where's the cat? She might have run into the neighbours' garden.
might + have + run

2. „შეიძლება“ → can have. „შეიძლება“ ქართულად can-საც ნიშნავს, ამიტომ წარსულზე ვარაუდში can have ჩნდება. დადებით ვარაუდში ინგლისური can have-ს არ იყენებს: may / might / could have.

❌Luka can have taken the wrong bus — he doesn't know this part of town.
✅Luka may have taken the wrong bus — he doesn't know this part of town. ან Luka might have taken the wrong bus — he doesn't know this part of town. ან Luka could have taken the wrong bus — he doesn't know this part of town.
ვარაუდი → may / might / could have

3. „სადილი არ უნდა ჰქონდეთ ნაჭამი“ → mustn't have. „არ უნდა“ ქართულად დასკვნის უარყოფაცაა („ბავშვებს სადილი არ უნდა ჰქონდეთ ნაჭამი – სენდვიჩები ისევ ჩანთაშია“), ამიტომ mustn't have გვისხლტება. ბრიტანულ ინგლისურში ეს უცნაურად ჟღერს; ყველგან გამოსადეგი არჩევანია can't have.

⚠️The kids mustn't have eaten lunch — their sandwiches are still in the bag.
✅The kids can't have eaten lunch — their sandwiches are still in the bag.
გრამატიკულად სწორია (ძირითადად US), მაგრამ უსაფრთხო არჩევანია can't have

4. „შეიძლება ვერ გაიგო“ → couldn't have. „შეიძლება“ = could, ამიტომ „შეიძლება ვერ / არ…“ ხშირად couldn't have ხდება. მაგრამ couldn't have თითქმის დარწმუნებულ „არა“-ს ნიშნავს. თუ დარწმუნებული არ ხართ, თქვით might not have.

⚠️Mariam isn't answering. Maybe she couldn't have charged her phone.
✅Mariam isn't answering. She might not have charged her phone. ან Mariam isn't answering. Maybe she didn't charge her phone.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ couldn't have = „შეუძლებელია“; „შეიძლება, არა“ → might not have

არ აგერიოთ

must have done თუ had to do – must have ვარაუდია წარსულზე; had to – წარსული ვალდებულება. იხ. A2-20. ქართულად ორივე შეიძლება „უნდა“-თი ითქვას, ამიტომ იკითხეთ: ვარაუდობ თუ აუცილებლობაზე ლაპარაკობ?

She must have worked late.
ალბათ გვიანობამდე იმუშავა.
ვფიქრობ, ასე იყო
She had to work late.
გვიანობამდე მოუწია მუშაობა.
აუცილებელი იყო

might not have თუ can't have – სიძლიერეს მნიშვნელობა აქვს.

He might not have got my text.
შეიძლება ჩემი მესიჯი არ მიიღო.
შესაძლოა, არა
He can't have got my text — his phone was off.
ჩემს მესიჯს ვერ მიიღებდა, ტელეფონი გამორთული ჰქონდა.
დარწმუნებით არა

could have: ვარაუდი თუ ის, რაც არ მოხდა – could have და might have შეიძლება აღწერდეს შესაძლებლობას, რომელიც ვიცით, რომ არ მოხდა, ან საყვედურს. იხ. B1-09.

The keys could have fallen out of your bag.
შეიძლება გასაღებები ჩანთიდან გადმოგივარდა.
ვარაუდი: იქნებ ასე მოხდა
You could have been hurt!
შეიძლებოდა დაშავებულიყავი!
შესაძლებელი იყო, მაგრამ არ დაშავდი
You could have told me you were coming!
შეგეძლო გეთქვა, რომ მოდიოდი!
საყვედური: არ მითხარი

ვარაუდი აწმყოზე თუ წარსულზე – აწმყო: მოდალური ზმნა + საწყისი ფორმა B1-16; წარსული: მოდალური ზმნა + have + past participle.

She must be at work.
ალბათ სამსახურშია.
ახლა
She must have been at work.
ალბათ სამსახურში იყო.
ადრე

მართლწერა და გამოთქმა

  • have ამ სტრუქტურებში სუსტია: /əv/. must have → /ˈmʌstəv/; might have → /ˈmaɪtəv/; could have → /ˈkʊdəv/; can't have → /ˈkɑːntəv/ (UK), /ˈkæntəv/ (US). ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ, ამიტომ სრული „ჰევ“ გვისხლტება. /ə/ მოკლე და მოდუნებულია, პირი ოდნავ ღიაა – ეს მთელი have-ია.
  • სწრაფ მეტყველებაში must've-ში t ხშირად იკარგება: /ˈmʌsəv/. /ʌ/ ქართულ ა-ზე მოკლე და ცოტა უფრო დახურულია.
  • must've, might've, could've დაწერეთ მხოლოდ არაფორმალურ წერილში. არასოდეს დაწეროთ must of, might of, could of: ერთნაირად ჟღერს, მაგრამ შეცდომაა.
  • been ამ სტრუქტურებში სუსტია: /bɪn/ – must have been ერთ სწრაფ ჯგუფად ისმის: /ˈmʌstəvbɪn/. მთავარი მახვილი შემდეგ ზმნაზე მოდის: must have been CRYing.
  • can't-ში ბრიტანული /ɑː/ გრძელი და ღიაა, ამერიკული /æ/ კი ქართული ე არ არის – პირი ფართოდ გააღეთ.

ოქროს წესი

ვარაუდი წარსულზე = მოდალური ზმნა + have + past participle. მოდალური ზმნა იმის მიხედვით აირჩიეთ, რამდენად დარწმუნებული ხართ: must (თითქმის დარწმუნებით: კი), might / may / could (შეიძლება), might not / may not (შეიძლება, არა), can't / couldn't (თითქმის დარწმუნებით: არა). „შეიძლება წავიდა“ → might have gone, არასოდეს might went ან can have gone.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული სიტყვებით ჩასვით სწორი ფორმა.

  1. The door's open. Someone (must forget) to lock it.
  2. She (can't see) me — I was hiding behind the tree.
  3. I'm not sure. He (might miss) the train.
  4. You're covered in paint! You (must decorate) all day.
  5. გადაწერეთ may have-ით: Perhaps the meeting was cancelled.
  6. გადაწერეთ couldn't have-ით: It's impossible that she drove — she doesn't have a car.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: He passed the exam easily. He … have studied a lot.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: She speaks no English. She … have written this letter in perfect English.
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I don't know why Leo is late. He … have overslept.
  4. Maybe Kate didn't see the sign. აირჩიეთ სწორი პასუხი: Kate … have seen the sign.
  5. რომელი წინადადებაა ვალდებულებაზე და არა ვარაუდზე?

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. They must had a great time at the wedding.
  2. Somebody might have took my seat.
  3. He can have forgotten our appointment.
  4. The thief must have come in through the window.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული სიტყვებით ჩასვით სწორი ფორმა.

The empty fridge
Dad: Who ate all the cheese? It was here this morning.
Eva: Don't look at me! I 16 (can't / eat) it — I was at school all day.
Dad: Then your brother 17 (must / take) it. He came home at lunchtime.
Eva: Or the cat 18 (might / get) into the fridge again.
Dad: The cat can't open the fridge, Eva!
Eva: Well, you 19 (might not / close) it properly this morning.
Dad: Hmm. And who 20 (could / leave) these crumbs everywhere?

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. მეგობარი თქვენს წვეულებაზე არ მოვიდა და არც დაგირეკათ. დაწერეთ ორი ვარაუდი: ერთი might have-ით, მეორე must have-ით.
  2. სახლში მოხვედით და სამზარეულოს ფანჯარა ჩამტვრეულია. დაწერეთ ერთი ვარაუდი can't have-ით და ერთი must have been + -ing-ით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-16 Must be, can't be, might be ქართულად: დასკვნა და ვარაუდი აწმყოზე
    Her car isn't outside. She ___ … be at home.
  2. B1-09 Should Have, Could Have, Might Have ქართულად: „უნდა გეთქვა“ და „შეგეძლო დაგერეკა“ ინგლისურად
    I failed the test. I (study) harder.
  3. B2-04 I Wish I Had და Regret: სინანული წარსულზე ინგლისურად
    I wish I (not eat) that last piece of cake.
  4. B2-05 Would Rather, Had Better და Prefer ქართულად: „მირჩევნია“ და „ჯობია“ ინგლისურად
    It's going to rain. You'd better (take) an umbrella.
პასუხები

A. ფორმა

  1. must have forgotten
  2. can't have seen / cannot have seen
  3. might have missed
  4. must have been decorating
  5. The meeting may have been cancelled.
  6. She couldn't have driven — she doesn't have a car. / She couldn't have driven because she doesn't have a car. / She couldn't have driven; she doesn't have a car. / She couldn't have driven. She doesn't have a car. / She couldn't have driven, because she doesn't have a car.

B. მნიშვნელობა

  1. must
  2. can't
  3. might
  4. might not
  5. She had to leave early.

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. They must have had a great time at the wedding.
  2. Somebody might have taken my seat.
  3. He may have forgotten our appointment. / He might have forgotten our appointment. / He could have forgotten our appointment. / He must have forgotten our appointment. / He can't have forgotten our appointment.
  4. ✓ The thief must have come in through the window.

D. კონტექსტში

  1. can't have eaten / couldn't have eaten
  2. must have taken
  3. might have got / might have gotten
  4. might not have closed
  5. could have left

E. თქვენი ჯერი

  1. She might have forgotten the date. She must have been very busy at work.
  2. It can't have been the wind — there was no wind last night. The kids next door must have been playing football again.

F. შერეული გამეორება

  1. can't
  2. should have studied / ought to have studied
  3. hadn't eaten
  4. take
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play