Third Conditional ქართულად: If I Had Known…, I Would Have… – წარმოსახვითი წარსული
Third Conditional: If I Had Known…
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ წარმოიდგინოთ წარსული, რომელიც არ მომხდარა, და მისი შედეგები – If I had known, I would have helped – და ამ კონსტრუქციით ილაპარაკოთ სინანულზე, შვებაზე და საყვედურზე. ეს არის third conditional (3 ტიპის პირობითი წინადადება).
მთავარი იდეა
წარსული დახურულია. მას ვერ შევცვლით, მაგრამ შეგვიძლია მისი სხვა ვერსია წარმოვიდგინოთ.
წარმოიდგინეთ გზაჯვარედინი. წარსულში რაღაც მომენტში ერთი გზა აირჩიეთ: I didn't leave early, so I missed the train. Third conditional მეორე გზას გაჰყვება – იმას, რომელიც არ აგირჩევიათ – და გეუბნებათ, სად მიგიყვანდათ: If I had left early, I would have caught the train.
პირობა იმის საპირისპიროა, რაც სინამდვილეში მოხდა: had left ნიშნავს „ადრე არ წავედი“. შედეგიც ჩვეულებრივ საპირისპიროა: would have caught ნიშნავს „ვერ მივუსწარი“. could have ან might have-ით შედეგი იმ მეორე გზაზე მხოლოდ შესაძლებლობაა.
B1-06-ში ნახეთ, რომ ინგლისური წარმოსახვითი აწმყოს საჩვენებლად ზმნას ერთი ნაბიჯით უკან სწევს: if I had. წარმოსახვითი წარსულისთვის კიდევ ერთი ნაბიჯით უკან მიდის – Past Perfect-მდე (წარსული სრული): if I had had. დრო, რომელიც ერთდროულად წარსულიცაა და არარეალურიც.
ქართული და ინგლისური
პირობის ნაწილში ქართულიც განასხვავებს აწმყოსა და წარსულს: „დრო რომ მქონდეს“ (ახლა) და „დრო რომ მქონოდა“ (მაშინ), „რომ ვიცოდე“ და „რომ მცოდნოდა“. ეს ზუსტად if I had და if I had had / if I had known-ია. აქ ერთნაირია: „რომ“ + განსაკუთრებული ფორმა = if + ერთი ნაბიჯით უკან.
განსხვავება შედეგშია. ქართულ შედეგის ფორმას („წამოვიდოდი“, „დაგეხმარებოდი“, „შევცვლიდი“) ორივე მნიშვნელობა აქვს: „დრო რომ მქონდეს, წამოვიდოდი“ (ახლა) და „დრო რომ მქონოდა, წამოვიდოდი“ (მაშინ). ინგლისურში კი ეს ორი სხვადასხვა ფორმაა: I would come და I would have come. ამიტომ ქართველები წარსულზე ლაპარაკისას ხშირად have-ს ტოვებენ. ასევე: „რომ ეწვიმა“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის, ინგლისურს კი it სჭირდება.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| საცობის შესახებ რომ მცოდნოდა, მატარებლით წავიდოდი. | If I had known about the traffic, I would have taken the train. | აქ ერთნაირია: „მცოდნოდა“ = had known – წარმოსახვითი წარსული |
| დრო რომ მქონდეს, წამოვიდოდი. | If I had time, I'd come with you. | ახლა → would + საწყისი ფორმა |
| დრო რომ მქონოდა, წამოვიდოდი. | If I had had time, I would have come with you. | ქართულად იგივე ფორმა; წარსულში → would have + მესამე ფორმა |
| ადრე რომ გეთქვა, გეგმების შეცვლას შევძლებდი. | If you had told me earlier, I could have changed my plans. | „შევძლებდი“ წარსულზე → could have |
| რომ არ შეგეხსენებინა, დამავიწყდებოდა. | If you hadn't reminded me, I would have forgotten. | უარყოფითი პირობა → hadn't + მესამე ფორმა |
| რომ ეწვიმა, მატჩს გადადებდნენ. | If it had rained, they would have postponed the match. | ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურს სჭირდება it |
მოკლედ: „რომ მცოდნოდა“ → if I had known; „წამოვიდოდი“ წარსულზე → would have come, არა would come.
ფორმა
ორი ნაწილი
| if-ნაწილი (პირობა) | მთავარი ნაწილი (შედეგი) |
|---|---|
| if + Past Perfect (had + past participle) | would / could / might + have + past participle |
| If she had studied, | she would have passed. |
| If we hadn't stopped for coffee, | we might have arrived on time. |
| If you had asked me, | I could have helped. |
ნაწილებს შეუძლიათ ადგილი შეიცვალონ. როცა if-ნაწილი პირველია, ჩვეულებრივ მძიმე ისმება; როცა შედეგია პირველი – არა: If I'd seen you, I'd have said hello. / I'd have said hello if I'd seen you.
would, could, might
| მოდალური ზმნა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| would have | შედეგი, რომელშიც დარწმუნებული ვარ | I would have called you. |
| could have | შესაძლებელი იქნებოდა | I could have called you. |
| might have | ალბათ | I might have called you. |
უარყოფა და კითხვა
| მაგალითი | |
|---|---|
| უარყოფითი პირობა | If he hadn't lied, … |
| უარყოფითი შედეგი | …, she wouldn't have left. |
| კითხვა | What would you have done if you'd lost your passport? |
| მოკლე პასუხები | Would you have come? — Yes, I would (have). / No, I wouldn't (have). |
შემოკლებული ფორმები
| სრული ფორმა | შემოკლებული ფორმა წერაში | როგორ ჟღერს ხშირად |
|---|---|---|
| If I had known | If I'd known | /ɪf aɪd nəʊn/ |
| I would have gone | I'd have gone | „I'd've gone“ – /ˈaɪdəv/ |
| would not have | wouldn't have | „wouldn't've“ – /ˈwʊdntəv/ |
| could have / might have | could've / might've | /ˈkʊdəv/, /ˈmaɪtəv/ |
გამოყენება
1წარმოსახვითი წარსული და მისი შედეგი
შეცვალეთ წარსულის ერთი ნამდვილი ფაქტი და მეორე გზას გაჰყევით შედეგამდე. ქართულად: „რომ“ + „მცოდნოდა“-ს ტიპის ფორმა, შედეგში – „-დი“ ფორმა.
2შესაძლო შედეგები – could have და might have
could have გამოიყენეთ იმისთვის, რაც შესაძლებელი იქნებოდა („შევძლებდი“), might have – შედეგისთვის, რომელიც მხოლოდ „ალბათ“-ია.
3სინანული
Third conditional გამოიყენეთ წარსულ არჩევანზე, რომელსაც ნანობთ.
4შვება
წარმოიდგინეთ უარესი წარსული, რომელიც არ მომხდარა. გრამატიკა იგივეა; განცდა – „რა კარგია, რომ ასე არ მოხდა“.
5საყვედური და ბრალდება
Third conditional-ით ადამიანს აჩვენებთ, რომ მისმა ქმედებამ – ან უმოქმედობამ – პრობლემა გამოიწვია. had-ზე მახვილი საყვედურს უფრო მკვეთრს ხდის.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „წავიდოდით“ წარსულზე → would + საწყისი ფორმა. ქართულ შედეგის ფორმას („წავიდოდით“, „ვიყიდდი“) ერთნაირად ვიყენებთ ახლანდელზეც და წარსულზეც. ინგლისურში წარსულის შედეგს would have + მესამე ფორმა სჭირდება.
2. „ტაქსი რომ დროზე მოსულიყო“ → would have after if. როცა ორივე ნაწილში ერთნაირი „-დი“ ფორმის ლოგიკით ვფიქრობთ, would have ხშირად if-ის შემდეგაც ხვდება. if-ნაწილში had + მესამე ფორმა დგას.
3. „გუშინ რომ სცოდნოდა“ → if + Past Simple. B1-06-ის სქემა (if + Past Simple) წარსულზეც გადააქვთ. ქართულად კი პირობის ფორმა იცვლება („იცოდეს“ → „სცოდნოდა“) – ინგლისურშიც უნდა შეიცვალოს: had known.
4. „რომ ეწვიმა“ → it-ის გარეშე. ამინდზე ქართულ წინადადებას ქვემდებარე არ აქვს. ინგლისურ if-ნაწილს სჭირდება it.
არ აგერიოთ
'd = had თუ would? – if-ნაწილში 'd = had. შედეგში 'd = would. შეხედეთ, რა მოსდევს: 'd + past participle = had; 'd have + past participle = would have.
Second თუ third conditional – second წარმოსახვით აწმყოზე ან მომავალზეა B1-06; third – წარმოსახვით წარსულზე. ქართულად შედეგის ფორმა ორივეში ერთნაირია, პირობის ფორმა – არა.
Third თუ mixed conditional – როცა წარსულ პირობას ახლანდელი შედეგი აქვს, გამოიყენეთ would + საწყისი ფორმა. ეს B2-02-შია.
ფორმალური ვერსია if-ის გარეშე (Had I known…) C1-03-შია.
მართლწერა და გამოთქმა
- სწრაფ მეტყველებაში would have ჟღერს როგორც /ˈwʊdəv/, ხოლო I would have – როგორც /aɪdəv/. ნეიტრალური /ə/ ქართულში არ არის: მოკლე, მოდუნებული ხმოვანია. ამოიცანით ეს ფორმა მოსმენისას, მაგრამ დაწერეთ I'd have ან I would have.
- if-ნაწილში had სუსტია და ჩვეულებრივ იკუმშება: If you'd asked… /ɪf juːd ˈɑːskt/ (UK), /ɪf juːd ˈæskt/ (US).
- had had სწორი და ხშირი ფორმაა: If I'd had more time… – პირველი had დამხმარე ზმნაა, მეორე – მთავარი ზმნა have.
- არასოდეს დაწეროთ would of, could of, might of. ეს შეცდომა /əv/ ბგერიდან მოდის.
- საყვედურისას მახვილი დამხმარე ზმნაზე დასვით: If you HAD listened… ქართულად მახვილი სუსტია, ინგლისურში კი აქ ხმა მკაფიოდ უნდა ავიდეს.
- h სიტყვებში had, have, hurt ქართული ჰ-ა და არა ხ: მსუბუქი ამოსუნთქვა, ყელში ხახუნის გარეშე.
ოქროს წესი
წარმოსახვითი წარსულისთვის: if + had + past participle, შემდეგ would / could / might + have + past participle. if-ნაწილში would have არ დგას. და დაიმახსოვრეთ: „წამოვიდოდი“ წარსულზე ინგლისურად would have come-ა.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით, ან დააკავშირეთ წინადადებები.
-
If I (know) you were in hospital, I would have visited you.in hospital (UK); in the hospital (US)
-
If she had taken the earlier bus, she (not / be) late.
-
We (win) the match if our best player hadn't been injured.
-
If you (not / remind) me, I would have forgotten.
-
დააკავშირეთ third conditional-ით და would-ით: I didn't check the weather. I didn't take an umbrella.
-
დააკავშირეთ third conditional-ით და would-ით: The alarm didn't ring. We didn't wake up on time.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.
-
შედეგში დარწმუნებული არ ხართ. აირჩიეთ სწორი პასუხი: If we had played better, we … have won.
-
რომელი შედეგია მხოლოდ შესაძლებლობა და არა დარწმუნებულობა?
-
"If I'd left earlier, I'd have caught the bus." მოლაპარაკე ადრე წავიდა? ავტობუსს მიუსწრო?
-
რას ნიშნავს თითოეული 'd – had თუ would? "If she'd called, I'd have answered."
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
If I would have seen the sign, I would have stopped.
-
If they had went to bed earlier, they wouldn't have been so tired.
-
I would of called you if I'd had my phone.
-
If I hadn't been driving so fast, the police wouldn't have stopped me.
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით სწორი ფორმით.
Sam: How was the interview?
Lily: Terrible. I got there late. If I 15 (leave) home earlier, I 16 (not / miss) the first part.
Sam: Oh no. Did they ask difficult questions?
Lily: Yes. If I 17 (read) about the company, I 18 (can / answer) them better.
Sam: Well, if you 19 (not / go), you wouldn't have learned anything. Next time will be better!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
გაიხსენეთ შარშანდელი პატარა შეცდომა. დაწერეთ ერთი წინადადება იმაზე, რა იქნებოდა სხვანაირად.holiday (UK) = vacation (US)
-
გაიხსენეთ იღბლიანი მომენტი. დაწერეთ შვების წინადადება.
-
კოლეგას დაავიწყდა ფაილის შენახვა და დაკარგა. დაწერეთ რბილი საყვედური.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-06 Second Conditional ქართულად: If I Had…, I Would… – წარმოსახვითი სიტუაციები If I (have) more time now, I'd learn the guitar.
-
B1-03 Past Perfect: „უკვე წასული ვიყავი“ ინგლისურად – had + V3 When we arrived, the shop (already / close).
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად Have you ever (eat) octopus?
-
A1-25 Like, want, would like ქართულად: I like თუ I'd like? აირჩიეთ სწორი პასუხი: In "We'd like to come", 'd means ….
პასუხები
A. ფორმა
- had known / 'd known
- wouldn't have been / might not have been
- would have won / could have won / might have won
- hadn't reminded / had not reminded
- If I had checked the weather, I would have taken an umbrella. / If I'd checked the weather, I'd have taken an umbrella. / If I'd checked the weather, I would have taken an umbrella. / If I had checked the weather, I'd have taken an umbrella. / I would have taken an umbrella if I had checked the weather. / I'd have taken an umbrella if I'd checked the weather. / I would have taken an umbrella if I'd checked the weather. / I'd have taken an umbrella if I had checked the weather.
- If the alarm had rung, we would have woken up on time. / If the alarm had rung, we'd have woken up on time. / We would have woken up on time if the alarm had rung. / We'd have woken up on time if the alarm had rung.
B. მნიშვნელობა
- might
- If we'd trained harder, we might have won.
- no … no
- had … would
C. იპოვეთ შეცდომა
- If I had seen the sign, I would have stopped. / If I'd seen the sign, I'd have stopped. / If I'd seen the sign, I would have stopped. / If I had seen the sign, I'd have stopped.
- If they had gone to bed earlier, they wouldn't have been so tired.
- I would have called you if I'd had my phone. / I'd have called you if I'd had my phone. / I would have called you if I had had my phone. / I'd have called you if I had had my phone.
- ✓ If I hadn't been driving so fast, the police wouldn't have stopped me.
D. კონტექსტში
- had left / 'd left
- wouldn't have missed / might not have missed
- had read / 'd read
- could have answered
- hadn't gone / had not gone
E. თქვენი ჯერი
- If I had booked my holiday earlier, I would have paid much less.
- If my neighbour hadn't found my keys, I couldn't have opened my door.
- If you had saved it, you wouldn't have lost all that work.
F. შერეული გამეორება
- had
- had already closed / 'd already closed / was already closed
- eaten
- would
