Slowingoგრამატიკა
B2 5 / 30

Would Rather, Had Better და Prefer ქართულად: „მირჩევნია“ და „ჯობია“ ინგლისურად

Would Rather, Had Better, Prefer

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თქვათ, რა გირჩევნიათ (prefer, would prefer, would rather, would sooner), რა გინდათ, რომ სხვამ გააკეთოს (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay), და მისცეთ ძლიერი რჩევა ან გააფრთხილოთ ვინმე had better-ით.

მთავარი იდეა

ორი გამოთქმა ერთი შეხედვით უცნაურია. Had better წარსულის ფორმას იყენებს, მაგრამ ახლანდელზე ლაპარაკობს. I'd rather you left წარსულ დროს იყენებს, მაგრამ მომავალს ნიშნავს.

Had better მყარი გამოთქმაა. მისმა had-მა წარსულის მნიშვნელობა დაკარგა. გაიხსენეთ ტელეფონის შეტყობინება დამჯდარ ბატარეაზე: „დამტენე ახლავე, თორემ საუბრის შუაში გაგეთიშები“. ეს არის had better: ახლავე გააკეთე, თორემ პრობლემა იქნება. ის ერთ კონკრეტულ სიტუაციაზეა და არა ზოგადი რჩევა.

Would rather + ვინმე + წარსული იმავე „არარეალურ წარსულს“ იყენებს, რომელიც I wish I had…-დან იცით B1-08. როცა გინდათ, რომ სხვა ადამიანმა გააკეთოს ის, რაც ჯერ რეალური არ არის, ინგლისური ზმნას წარსულში გადაიტანს. წარსულის ფორმა აქ რეალობიდან დაშორებას ნიშნავს და არა წარსულ დროს. I'd rather you didn't tell anyone = შეიძლება სხვებს უთხრა; მე პირიქით მინდა.

Prefer ჩვეულებრივი, ნეიტრალური ზმნაა გემოვნებისა და არჩევანისთვის. მას თავისი სქემები აქვს to-თი და rather than-ით.

ქართული და ინგლისური

ქართულად უპირატესობას ზმნით „მირჩევნია“ ვამბობთ: „ჩაი მირჩევნია ყავას“. რასაც ვადარებთ, მიცემითშია და ინგლისურად ეს to-ა: I prefer tea to coffee. მაგრამ ხშირად ვამბობთ „ჩაი უფრო მიყვარს, ვიდრე ყავა“, ხოლო „ვიდრე“ ინგლისურად than-ია – აქედან მოდის შეცდომა prefer … than. Than მხოლოდ would rather-ის შემდეგ და rather than-შია.

როცა გვინდა, რომ სხვამ რამე გააკეთოს, ქართულად კავშირებითს ვიყენებთ: „მირჩევნია, აქ არ მოწიო“. ეს ფორმა აწმყოს ჰგავს, ინგლისურში კი Past Simple დგას: I'd rather you didn't smoke in here.

რჩევაში ქართული „ჯობია“ ორივე ინგლისურ სიტყვას ფარავს: ზოგადი რჩევა (should) და გადაუდებელი გაფრთხილება (had better). ხოლო „ჯობდა“ წარსულზეა („ჯობდა, ადრე გეთქვა“) – had better-ს კი წარსული მნიშვნელობა არ აქვს: აქ საჭიროა should have.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ჩაი მირჩევნია ყავას.I prefer tea to coffee.მიცემითი „ყავას“ → to
ჩაი უფრო მიყვარს, ვიდრე ყავა.I prefer tea to coffee.„ვიდრე“ = than, მაგრამ prefer-თან → to
მირჩევნია, ფეხით ვიარო, ვიდრე ავტობუსით ვიმგზავრო.I'd rather walk than take the bus.would rather + საწყისი ფორმა + than
მირჩევნია, აქ არ მოწიო.I'd rather you didn't smoke in here.კავშირებითი აწმყოს ჰგავს → Past Simple
ჯობია, ქურთუკი წაიღო, გარეთ ყინავს.You'd better take a jacket.კონკრეტული სიტუაცია, გაფრთხილება → had better
მეტი ბოსტნეული უნდა ჭამო.You should eat more vegetables.ზოგადი რჩევა → should
ჯობდა, ადრე გეთქვა.You should have told me earlier.had better წარსულზე არ ითქმის → should have
ჯობია, ახლავე წავიდეთ, თორემ დავაგვიანებთ.We'd better leave now, or we'll be late.აქ ერთნაირია: „ჯობია … თორემ“ = had better … or

მოკლედ: „მირჩევნია X-ს“ → prefer A to B; „მირჩევნია, რომ შენ…“ → I'd rather you + Past Simple; „ჯობია“ გაფრთხილებაში → had better, ზოგად რჩევაში → should; „ჯობდა“ → should have.

ფორმა

prefer

სქემამაგალითი
prefer + არსებითი სახელი + to + არსებითი სახელიI prefer tea to coffee.
prefer + -ing + to + -ingShe prefers cycling to driving.
prefer + to-ინფინიტივი + rather than + საწყისი ფორმაWe prefer to rent rather than buy.
would prefer + to-ინფინიტივი (კონკრეტული შემთხვევა)I'd prefer to sit by the window, please.
would prefer + ვინმე + to-ინფინიტივიI'd prefer you to stay.
would prefer it if + ვინმე + Past SimpleI'd prefer it if you stayed.

would rather / would sooner

სქემამაგალითი
would rather + საწყისი ფორმა (+ than + საწყისი ფორმა)I'd rather walk than take the bus.
would rather not + საწყისი ფორმაI'd rather not talk about it.
would rather + ვინმე + Past Simple (აწმყოს / მომავლის მნიშვნელობა)I'd rather you didn't smoke in here.
would rather + ვინმე + Past Perfect (წარსულის მნიშვნელობა)I'd rather you hadn't told him.
would sooner + საწყისი ფორმა (არაფორმალური)I'd sooner stay at home tonight.

had better

ფორმამაგალითი
+had better ('d better) + საწყისი ფორმაYou'd better hurry.
−had better not + საწყისი ფორმაWe'd better not be late.

Had better-ით კითხვა იშვიათია; ჩვეულებრივ should-ს ვიყენებთ: Should I call him?

გამოყენება

1Prefer – ზოგადი და კონკრეტული უპირატესობა

ზოგადი გემოვნებისთვის გამოიყენეთ prefer A to B. ორი ზმნით – prefer to do rather than (do). კონკრეტულ სიტუაციაში ან თავაზიანი არჩევანისთვის – would prefer. ქართულად ყველგან „მირჩევნია“ ან „მერჩივნა“.

I prefer working from home to commuting.
სახლიდან მუშაობა მირჩევნია ყოველდღე სამსახურში სიარულს.
ზოგადი; „სიარულს“ → to commuting
Most of my friends prefer streaming films to going to the cinema.
ჩემი მეგობრების უმეტესობას ფილმების ონლაინ ყურება ურჩევნია კინოში სიარულს.
prefer + -ing + to + -ing
I prefer to cook at home rather than eat out every night.
მირჩევნია, სახლში მოვამზადო, ვიდრე ყოველ საღამოს გარეთ ვჭამო.
„ვიდრე“ აქ → rather than
Would you prefer to meet on Monday or Tuesday?
ორშაბათს გირჩევნიათ შეხვედრა თუ სამშაბათს?
კონკრეტული შემთხვევა
I'd prefer not to discuss my salary.
ჩემს ხელფასზე საუბარი არ მინდა.
would prefer not to

2Would rather – რისი გაკეთება მირჩევნია

Would rather + საწყისი ფორმა უპირატესობის გამოხატვის ძალიან ხშირი გზაა, განსაკუთრებით კონკრეტულ სიტუაციაში. ალტერნატივისთვის დაამატეთ than + საწყისი ფორმა. Would sooner იგივეს ნიშნავს და უფრო არაფორმალურია.

I'd rather stay in tonight — I'm exhausted.
დღეს საღამოს სახლში დარჩენა მირჩევნია, ძალიან დაღლილი ვარ.
She'd rather take the train than fly.
მატარებლით მგზავრობა ურჩევნია ფრენას.
would rather-ისა და than-ის შემდეგ to არ დგას
Would you rather have pizza or curry?
პიცა გირჩევნია თუ კარი?
I'd rather not go into details.
დეტალებში შესვლა არ მინდა.
უარყოფა: would rather not
I'd sooner walk than wait an hour for a bus.
ფეხით წასვლა მირჩევნია, ვიდრე ავტობუსს ერთი საათი ველოდო.
would sooner: არაფორმალური

3რა მინდა, რომ სხვამ გააკეთოს

როცა უპირატესობა სხვა ადამიანის მოქმედებას ეხება, გამოიყენეთ would rather + ახალი ქვემდებარე + Past Simple. მნიშვნელობა აწმყოა ან მომავალი. წარსულზე – Past Perfect. Would prefer-ს აქ ორი სქემა აქვს: would prefer + ვინმე + to do და would prefer it if + Past Simple. ქართულად აქ კავშირებითია („გააჩერო“, „ვისწავლო“), რომელიც აწმყოს ჰგავს.

I'd rather you didn't park in front of the garage.
მირჩევნია, ავტოფარეხის წინ მანქანა არ გააჩერო.
„გააჩერო“ → didn't park
My parents would rather I studied law.
ჩემს მშობლებს ურჩევნიათ, სამართალი ვისწავლო.
უნდათ, რომ ვისწავლო; studied = წარსულის ფორმა, მომავლის მნიშვნელობა
Would you rather I came back later?
გირჩევნიათ, მოგვიანებით მოვიდე?
I'd rather you hadn't invited him.
მერჩივნა, ის არ დაგეპატიჟებინა.
წარსული: დაპატიჟე
I'd prefer you to call before you come round.
მირჩევნია, მოსვლამდე დამირეკო.
come round (UK) = come over
We'd prefer it if you didn't bring your dog.
გვირჩევნია, ძაღლი არ წამოიყვანოთ.
prefer it if + Past Simple

4Had better – ძლიერი რჩევა და გაფრთხილება

had better გამოიყენეთ ძლიერი რჩევისთვის კონკრეტულ სიტუაციაში – ჩვეულებრივ ნაგულისხმევია საფრთხე ან პრობლემა, თუ არ გააკეთებთ. ის ახლანდელზე ან უახლოეს მომავალზეა, წარსულზე – არასოდეს. should-ზე ძლიერია A2-21, და უფროსთან ან უცნობთან შეიძლება უხეშად ჟღერდეს. ქართულად: „ჯობია“, ხშირად „თორემ“-ით.

You'd better take a jacket — it's freezing outside.
ჯობია, ქურთუკი წაიღო, გარეთ ყინავს.
კონკრეტული სიტუაცია
We'd better leave now, or we'll miss the train.
ჯობია, ახლავე წავიდეთ, თორემ მატარებელზე დავაგვიანებთ.
„თორემ“ = or
I'd better call my mum; she'll be worried.
ჯობია, დედას დავურეკო, ინერვიულებს.
mum (UK) = mom (US)
You'd better not tell anyone about this.
ჯობია, ამაზე არავის არაფერი უთხრა.
ქართულად ორმაგი უარყოფა; ინგლისურში ერთი not
The report had better be on my desk by nine.
ცხრა საათისთვის ანგარიში ჩემს მაგიდაზე უნდა იდოს, თორემ…
გაფრთხილება, რომელიც მუქარასავით ჟღერს

ხშირი შეცდომები

❌You had better to go now.
✅You had better go now.
had better + საწყისი ფორმა, to-ს გარეშე.
❌You hadn't better be late.
✅You'd better not be late.
უარყოფითი: had better not.
❌I would rather to stay home.
✅I would rather stay home.
would rather + საწყისი ფორმა.
❌I prefer tea than coffee.
✅I prefer tea to coffee.
prefer A to B.
⚠️I prefer to walk than drive.
✅I prefer to walk rather than drive.
სასაუბრო მეტყველებაში ისმის, მაგრამ prefer + to-ინფინიტივის სტანდარტული სქემაა rather than.
❌I'd prefer that you to stay.
✅I'd prefer you to stay.
would prefer + ვინმე + to-ინფინიტივი, that-ის გარეშე.
⚠️I'd rather you don't tell her.
✅I'd rather you didn't tell her.
აწმყო ზოგჯერ ისმის სასაუბრო მეტყველებაში, მაგრამ ახალი ქვემდებარის შემდეგ სტანდარტული ფორმაა Past Simple.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „უფრო მიყვარს, ვიდრე…“ → prefer … than. „ვიდრე“ ინგლისურად than-ია, ამიტომ prefer-თანაც than გვისხლტება. Prefer-თან ორ არსებით სახელს ან -ing ფორმას to აკავშირებს – ზუსტად ისე, როგორც მიცემითი „ბებიის ხაჭაპური ურჩევნია რესტორნისას“.

❌Irakli prefers his grandmother's khachapuri than anything from a restaurant.
✅Irakli prefers his grandmother's khachapuri to anything from a restaurant.
prefer A to B

2. „მარიამს ურჩევნია, ქმარი კვირაობით არ მუშაობდეს“ → would rather + აწმყო. ქართული კავშირებითი („არ მუშაობდეს“, „მოწიო“) აწმყოს ჰგავს, ამიტომ would rather-ის შემდეგ აწმყო გამოდის. ახალი ქვემდებარის შემდეგ სტანდარტულია Past Simple.

⚠️Mariam would rather her husband doesn't work on Sundays.
✅Mariam would rather her husband didn't work on Sundays.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ მხოლოდ სასაუბრო მეტყველებაში ისმის; სტანდარტული ფორმაა didn't work

3. „ჯობდა, წინა ღამით დამეტენა“ → had better წარსულზე. had წარსულის ფორმას ჰგავს და „ჯობდა“-საც წარსულის ფორმა აქვს, ამიტომ ბევრი ფიქრობს, რომ had better წარსულზეც გამოდგება. არ გამოდგება: ის მხოლოდ ახლანდელსა და მომავალზეა. წარსულ საყვედურზე საჭიროა should have + past participle B1-09.

❌My phone died halfway through the hike. I had better charge it the night before.
✅My phone died halfway through the hike. I should have charged it the night before.
წარსული → should have charged

4. „ჯობია“ ზოგად რჩევაში → had better. „ჯობია, ყოველდღე ცოტა იკითხო“ ქართულად ჩვეულებრივი, რბილი რჩევაა. ინგლისურ had better-ში კი გაფრთხილება და ზეწოლა ისმის. ზოგადი რჩევისთვის აირჩიეთ should.

⚠️If you want to learn a language, you'd better read a little every day.
✅If you want to learn a language, you should read a little every day.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ had better გაფრთხილებასავით ჟღერს; ზოგად რჩევაში should ჯობია

არ აგერიოთ

had better თუ should – should ზოგადი, რბილი რჩევაა; had better – კონკრეტული სიტუაცია და გაფრთხილება. იხ. A2-21. ქართულად ორივე შეიძლება „ჯობია“ იყოს.

You should eat more vegetables.
მეტი ბოსტნეული უნდა ჭამო.
ზოგადი რჩევა
You'd better eat something now — you'll faint!
ჯობია, ახლავე რამე ჭამო, თორემ გული წაგივა!
გადაუდებელი, კონკრეტული

I'd = I had თუ I would? – I'd better-ში 'd = had. I'd rather-სა და I'd prefer-ში 'd = would.

I'd better go.
ჯობია, წავიდე.
I had better go
I'd rather go.
წასვლა მირჩევნია.
I would rather go

I'd rather (მე) თუ I'd rather you (სხვა) – იგივე ქვემდებარე: საწყისი ფორმა; ახალი ქვემდებარე: Past Simple.

I'd rather go home.
სახლში წასვლა მირჩევნია.
მე მინდა წასვლა
I'd rather you went home.
მირჩევნია, სახლში წახვიდე.
მინდა, რომ შენ წახვიდე

prefer თუ would rather – სხვადასხვა სქემა, მსგავსი მნიშვნელობა.

I prefer walking to driving.
ფეხით სიარული მირჩევნია მანქანის ტარებას.
prefer + -ing + to
I'd rather walk than drive.
მირჩევნია, ფეხით ვიარო, ვიდრე მანქანით.
would rather + საწყისი ფორმა + than

would rather + წარსული თუ it's time + წარსული – It's time we went იმავე არარეალურ წარსულს იყენებს და ნიშნავს, რომ რაღაც ახლა უნდა მოხდეს. It's time, it's about time და it's high time B2-21-შია, არარეალური წარსულის ყველა სქემასთან ერთად.

მართლწერა და გამოთქმა

  • had better თითქმის ყოველთვის იკუმშება: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US). სწრაფ, არაფორმალურ მეტყველებაში 'd თითქმის არ ისმის („you better“), მაგრამ წერეთ you'd better. better-ში t მახვილის შემდეგაა: ბრიტანულში მსუბუქი t-ა, ამერიკულში ხშირად რბილ d-ს ჰგავს.
  • I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US). /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი ზედა და ქვედა კბილებს შორის ჩადეთ და ხმა გამოიღეთ – ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს. ამერიკული /æ/ ქართული ე არ არის: პირი ფართოდ გააღეთ.
  • prefer /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US): მახვილი მეორე მარცვალზეა. /ɜː/ ქართულში არ არის: ტუჩები მოდუნებულია, ენა შუაშია – არც ე, არც ო. მართლწერაში r ორდება: preferred, preferring. არსებით სახელში preference /ˈprefrəns/ მახვილი პირველ მარცვალზე გადადის.
  • p და t მახვილიანი მარცვლის თავში (park, talk) ქართულ ფ-სა და თ-ს ჰგავს – ჰაერის ნაკადით. ნუ იტყვით პ-სა და ტ-ს.

ოქროს წესი

had better / would rather / would sooner + საწყისი ფორმა (to-ს გარეშე); prefer A to B (არა than); prefer to do rather than do. როცა would rather-ს სხვა ადამიანი მოსდევს, აწმყოსა და მომავალზე გამოიყენეთ Past Simple – ან თქვით would prefer + ვინმე + to do. „ჯობია“ გაფრთხილებაში – had better, ზოგად რჩევაში – should, წარსულზე – should have.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. You'd better (take) your passport with you.
  2. I'd rather (not go) to the party tonight.
  3. I'd rather you (not use) my laptop.
  4. I'd prefer you (wait) outside.
  5. We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
  6. გადაწერეთ would rather-ით: I prefer to drive rather than fly.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I prefer swimming … running.
  2. აირჩიეთ უფრო ძლიერი, გადაუდებელი რჩევა: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
  3. რას ნიშნავს 'd წინადადებაში "You'd better hurry"?
  4. რას ნიშნავს 'd წინადადებაში "I'd rather stay"?
  5. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. You hadn't better tell Dad.
  2. My boss would rather I work late on Fridays.
  3. I would rather to eat at home than to eat out.
  4. She prefers to read rather than watch TV.

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები; ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

Friday night
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ თქვენს ზოგად უპირატესობაზე prefer A to B-ით.
  2. დაწერეთ, რა გინდათ, რომ სხვანაირად გააკეთოს ადამიანმა, ვისთანაც ცხოვრობთ ან მუშაობთ: I'd rather you + Past Simple.
  3. მიეცით მეგობარს ძლიერი რჩევა კონკრეტულ სიტუაციაში had better-ით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A2-21 Should და Ought To: როგორ მივცეთ რჩევა ინგლისურად
    I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
  2. B1-08 I Wish და If Only ქართულად: „ნეტავ“ ინგლისურად – wish თუ hope?
    I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
  3. B2-04 I Wish I Had და Regret: სინანული წარსულზე ინგლისურად
    I wish you (stop) interrupting me!
  4. B2-03 Unless, as long as, in case, even if: „თუ არ“, „თორემ“ და „ყოველი შემთხვევისთვის“ ინგლისურად
    Take an umbrella ___ it rains. …
პასუხები

A. ფორმა

  1. take
  2. not go
  3. didn't use
  4. to wait
  5. didn't smoke
  6. I would rather drive than fly.

B. მნიშვნელობა

  1. to
  2. You'd better
  3. had
  4. would
  5. had told

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. You'd better not tell Dad.
  2. My boss would rather I worked late on Fridays.
  3. I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
  4. ✓ She prefers to read rather than watch TV.

D. კონტექსტში

  1. rather / sooner
  2. rather / sooner
  3. better
  4. didn't wear
  5. prefer / like
  6. be

E. თქვენი ჯერი

  1. I prefer reading books to watching films.
  2. I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
  3. You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.

F. შერეული გამეორება

  1. should
  2. had
  3. would stop
  4. in case
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play