Slowingoგრამატიკა
B2 2 / 30

Mixed Conditionals: შერეული პირობითი წინადადებები ქართულად

Mixed Conditionals

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ წარმოსახვითი წარსული აწმყოს დაუკავშიროთ (If I had taken that job, I would be rich now), წარმოსახვითი აწმყო კი – წარსულს (If I weren't so shy, I would have spoken to her). ნებისმიერი პირობითი წინადადების ორივე ნაწილისთვის სწორ ფორმას აირჩევთ ერთი კითხვით: როდისაა პირობა და როდისაა შედეგი?

მთავარი იდეა

ცხოვრებაში წარსული და აწმყო ცალ-ცალკე ყუთებში არ ინახება. ათი წლის წინ მიღებული გადაწყვეტილება განსაზღვრავს, სად ცხოვრობთ დღეს. ხასიათის თვისება, რომელიც ყოველთვის გაქვთ, ხსნის, რა გააკეთეთ გუშინ.

შერეული პირობითი წინადადებები წინადადების ყოველ ნაწილს თავის დროს უტოვებს. წარმოიდგინეთ წინადადება, როგორც ორი საათი: ერთი პირობის თავზე, მეორე – შედეგის თავზე. თითოეულს ცალკე აყენებთ.

  • პირობა წარსულში, შედეგი ახლა: If I had studied medicine (წარსული), I would be a doctor (ახლა).
  • პირობა ყოველთვის ან ახლა მართალია, შედეგი წარსულში: If I weren't so shy (ყოველთვის), I would have spoken to her (წუხელ, წვეულებაზე).

ამ გაკვეთილში ახალი ფორმები არ არის. მეორე ტიპის პირობითის ნაწილები უკვე იცით (B1-06), მესამე ტიპისაც (B1-07). უბრალოდ თითო ნაწილს თითოეულიდან იღებთ – მაშინ, როცა ორი საათი სხვადასხვა დროს აჩვენებს.

ქართული და ინგლისური

ქართულში პირობის ნაწილი დროს კარგად აჩვენებს: „მედიცინა რომ მესწავლა“ (წარსული) და „ასეთი მორცხვი რომ არ ვიყო“ (ყოველთვის / ახლა). ეს ზუსტად if I had studied და if I weren't-ია – აქ ერთნაირია. ქართულ შედეგის ფორმას კი („ვიქნებოდი“, „დაველაპარაკებოდი“, „მოიტანდა“) ორივე დრო აქვს: „ახლა ექიმი ვიქნებოდი“ და „მაშინ ექიმი ვიქნებოდი“. ინგლისურად ეს ორი სხვადასხვა ფორმაა: would be (ახლა) და would have been (მაშინ).

ამიტომ შედეგის ნაწილში დრო ქართულიდან არ ჩანს – დროის სიტყვას დაეყრდენით: now, today, still → would + საწყისი ფორმა; yesterday, last week, at the party → would have + past participle. და კიდევ: „რომ არ ეთოვა“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის, ინგლისურად კი it აუცილებელია.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
მედიცინა რომ მესწავლა, …If I had studied medicine, …აქ ერთნაირია: წარმოსახვითი წარსული → had + past participle
…ახლა ექიმი ვიქნებოდი.…I would be a doctor now.„ახლა“ → would + საწყისი ფორმა
…მაშინ საავადმყოფოში ვიმუშავებდი.…I would have worked in a hospital then.ქართულად იგივე ტიპის ფორმა; წარსული → would have + past participle
ასეთი მორცხვი რომ არ ვიყო, …If I weren't so shy, …აქ ერთნაირია: წარმოსახვითი აწმყო → were / Past Simple
…წვეულებაზე დაველაპარაკებოდი.…I would have spoken to her at the party.შედეგი წარსულშია → would have spoken
რომ არ ეთოვა, გზა ახლა ღია იქნებოდა.If it hadn't snowed, the road would be open now.ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურად it
ის შეთავაზება რომ მიეღო, შეიძლება ახლა სინგაპურში ცხოვრობდეს.If she had accepted the offer, she might be living in Singapore now.„შეიძლება“ → might

მოკლედ: პირობის ნაწილში ქართული ფორმა გეხმარებათ („მესწავლა“ → had studied, „ვიყო“ → were); შედეგის ნაწილში კი დროის სიტყვა წყვეტს: ახლა → would do, მაშინ → would have done.

ფორმა

ტიპი A: წარსული პირობა → აწმყოს შედეგი

If-ნაწილი (წარმოსახვითი წარსული)მთავარი ნაწილი (წარმოსახვითი აწმყო)
if + Past Perfectwould / could / might + საწყისი ფორმა
If I had taken that job,I would be living in Tokyo now.
If she hadn't missed the flight,she would be here.

ტიპი B: აწმყოს ან მუდმივი პირობა → წარსულის შედეგი

If-ნაწილი (წარმოსახვითი აწმყო / ყოველთვის მართალი)მთავარი ნაწილი (წარმოსახვითი წარსული)
if + Past Simple (were)would / could / might + have + past participle
If I weren't so shy,I would have spoken to her.
If he could read a map,he could have found the hotel.

If-ნაწილი შეიძლება მეორე იყოს, მძიმის გარეშე: I would be a doctor now if I had studied medicine.

ყველა პირობითი წინადადება: შეჯამება

ტიპიპირობაშედეგიმაგალითი
ნულოვანიPresent SimplePresent SimpleIf you heat ice, it melts.
პირველიPresent Simplewill + საწყისი ფორმაIf it rains, we'll stay in.
მეორეPast Simplewould + საწყისი ფორმაIf I had time, I'd learn to sail.
მესამეPast Perfectwould have + past participleIf I'd known, I'd have helped.
შერეული APast Perfectwould + საწყისი ფორმაIf I'd saved, I'd be rich now.
შერეული BPast Simplewould have + past participleIf I were rich, I'd have bought it.

ნულოვანი და პირველი რეალური პირობითებია (A2-27); დანარჩენი არარეალურია (წარმოსახვითი, ფაქტების საპირისპირო).

გამოყენება

1წარსული პირობა → აწმყოს შედეგი

სხვა წარსული სხვა აწმყოს ნიშნავდა. შედეგში ხშირად არის now, today, still ან აწმყოს რაიმე სიტუაცია. ქართულად შედეგის ფორმა („ვიქნებოდი“) დროს არ აჩვენებს – დროის სიტყვას მიჰყევით.

If I had studied medicine, I would be a doctor now.
მედიცინა რომ მესწავლა, ახლა ექიმი ვიქნებოდი.
„ახლა“ → would be, არა would have been
If we hadn't sold our flat in 2015, we would be much richer today.
2015 წელს ბინა რომ არ გაგვეყიდა, დღეს გაცილებით მდიდრები ვიქნებოდით.
flat (UK) = apartment (US)
If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired.
უფრო ადრე რომ დაგეძინა, ასე დაღლილი არ იქნებოდი.
დაღლილობა ახლაა → wouldn't feel
If they hadn't met at that conference, they wouldn't be married.
იმ კონფერენციაზე რომ არ შეხვედროდნენ, ახლა დაქორწინებულები არ იქნებოდნენ.
შედეგი: ახლანდელი მდგომარეობა
I could speak Italian fluently if I had kept up my lessons.
გაკვეთილები რომ არ მიმეტოვებინა, ახლა იტალიურად თავისუფლად ვილაპარაკებდი.
if-ნაწილი მეორეა: მძიმის გარეშე

2აწმყოს ან მუდმივი პირობა → წარსულის შედეგი

ზოგადად მართალი სიტუაცია – ხასიათი, უნარი, მუდმივი ფაქტი – წარსულის შედეგს ხსნის. If-ნაწილი ყოველთვის ან ახლა-ზეა და არა წარსულის ერთ მომენტზე.

If I weren't so shy, I would have spoken to her at the party.
ასეთი მორცხვი რომ არ ვიყო, წვეულებაზე დაველაპარაკებოდი.
მორცხვი ყოველთვის ვარ; წვეულება წარსულშია → would have spoken
If he were more organised, he wouldn't have missed the deadline.
უფრო ორგანიზებული რომ იყოს, ვადას არ გააცდენდა.
ხასიათი → were; ვადა უკვე გავიდა → wouldn't have missed
If I didn't trust you, I wouldn't have lent you the money.
შენი რომ არ მჯეროდეს, ფულს არ გასესხებდი.
ნდობა ახლაცაა; სესხება წარსულშია
If she could drive, she would have picked us up from the station.
მანქანის ტარება რომ შეეძლოს, სადგურიდან წაგვიყვანდა.
უნარი → could; შედეგი წარსულშია
If I weren't allergic to cats, I would have adopted that kitten.
კატებზე ალერგია რომ არ მქონდეს, იმ კნუტს ავიყვანდი.
მუდმივი ფაქტი → weren't; შედეგი წარსულშია

3სწორი ნაწილის არჩევა – იკითხეთ „როდის?“

ყოველი ნაწილისთვის იკითხეთ: როდისაა პირობა? როდისაა შედეგი? მერე შესაბამისი ფორმა აირჩიეთ. წარსული პირობის შედეგი შეიძლება მომავალშიც კი იყოს.

If I had won the lottery last year, I wouldn't be working here now.
შარშან ლატარია რომ მომეგო, ახლა აქ არ ვიმუშავებდი.
წარსული პირობა, აწმყოს შედეგი
If I had won the lottery last year, I would have bought a house.
შარშან ლატარია რომ მომეგო, სახლს ვიყიდდი.
ორივე წარსულში: მესამე ტიპი; ქართულად შედეგის ფორმა იგივე ტიპისაა
If I were taller, I would have become a basketball player.
უფრო მაღალი რომ ვიყო, კალათბურთელი გავხდებოდი.
მუდმივი პირობა, წარსულის შედეგი
If I were taller, I would play basketball.
უფრო მაღალი რომ ვიყო, კალათბურთს ვითამაშებდი.
ორივე აწმყოში: მეორე ტიპი
If I hadn't broken my leg, I would be running the marathon on Sunday.
ფეხი რომ არ მომეტეხა, კვირას მარათონს გავირბენდი.
წარსული პირობა, მომავლის შედეგი

4მოდალური ზმნები და continuous ფორმები

Could და might შედეგს შესაძლებლად აქცევს და არა დარწმუნებულად. Continuous ფორმები ორივე ნაწილში მუშაობს: would be + -ing – აწმყოს მოქმედებისთვის, had been + -ing – წარსულის მოქმედებისთვის, were + -ing – აწმყოს ან მომავლის შეთანხმებისთვის.

If she had accepted the offer, she might be living in Singapore now.
ის შეთავაზება რომ მიეღო, შეიძლება ახლა სინგაპურში ცხოვრობდეს.
„შეიძლება“ → might
If I hadn't been looking at my phone, I wouldn't be in hospital now.
ტელეფონში რომ არ ვყოფილიყავი ჩაძირული, ახლა საავადმყოფოში არ ვიწვებოდი.
had been + -ing; UK; US: in the hospital
If I weren't working tomorrow, I would have stayed at the party longer.
ხვალ სამსახურში რომ არ მქონდეს გასვლა, წვეულებაზე უფრო დიდხანს დავრჩებოდი.
პირობა: მომავლის შეთანხმება
If we had left on time, we could be at the beach by now.
დროზე რომ გამოვსულიყავით, ახლა უკვე სანაპიროზე ვიქნებოდით.
could be: შესაძლებელი შედეგი ახლა

5სინანული, კრიტიკა და ახსნა

შერეული პირობითები ძალიან ხშირია, როცა ვნანობთ წარსულ გადაწყვეტილებას, რომელიც ახლაც გვეხება, ან როცა წარსულ შედეგს ვინმეს ხასიათით ვაკრიტიკებთ ან ვხსნით.

If I'd listened to my teacher, I wouldn't be in this mess now.
მასწავლებლისთვის რომ დამეჯერებინა, ახლა ამ დღეში არ ვიქნებოდი.
სინანული: წარსული გადაწყვეტილება, ახლანდელი შედეგი
If you weren't so stubborn, you would have apologised days ago.
ასეთი ჯიუტი რომ არ იყო, ბოდიშს რამდენიმე დღის წინ მოიხდიდი.
კრიტიკა: ხასიათი → წარსულის შედეგი
If he didn't love her, he wouldn't have moved across the world for her.
რომ არ უყვარდეს, მის გამო მსოფლიოს მეორე მხარეს არ გადავიდოდა.
ახსნა: სიყვარული ახლაცაა
If we had booked earlier, we would be on a beach right now.
უფრო ადრე რომ დაგვეჯავშნა, ახლა სანაპიროზე ვიქნებოდით.
right now → would be

ხშირი შეცდომები

❌If I didn't miss the bus this morning, I would be at work now.
✅If I hadn't missed the bus this morning, I would be at work now.
წარსულის ერთ მომენტზე არარეალურ პირობას Past Perfect სჭირდება.
❌If I would have taken the job, I would be rich now.
✅If I had taken the job, I would be rich now.
if-ნაწილში would არ დგას.
❌If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
✅If I had studied medicine, I would be a doctor now.
now = აწმყოს შედეგი → would + საწყისი ფორმა.
❌If she had been born in Canada, she will have a Canadian passport.
✅If she had been born in Canada, she would have a Canadian passport.
არარეალური შედეგი → would, არა will.
❌If he weren't so lazy, he would pass the exam last week.
✅If he weren't so lazy, he would have passed the exam last week.
წარსულის შედეგი → would have + past participle.
❌If I had known about the party last night, I would go.
✅If I had known about the party last night, I would have gone.
წვეულება წუხელ იყო, ამიტომ შედეგიც წარსულშია: მესამე ტიპი.
⚠️If I was more patient, I would have waited for you.
✅If I were more patient, I would have waited for you.
was ხშირია არაფორმალურ მეტყველებაში; წერაში სტანდარტულია were. იხ. B1-06.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ახლა ზღვასთან იცხოვრებდა“ → would have lived… now. ქართული შედეგის ფორმა („იცხოვრებდა“, „იქნებოდა“) ახლასაც ფარავს და მაშინაც, და ზოგი წარსული პირობის შემდეგ ავტომატურად would have-ს ამბობს. თუ შედეგი ახლაა (now, these days), საჭიროა would + საწყისი ფორმა.

❌If Nika had taken that job in Batumi, he would have lived by the sea now.
✅If Nika had taken that job in Batumi, he would live by the sea now. ან If Nika had taken that job in Batumi, he would be living by the sea now.
now = ახლა → would live

2. „ამდენი რომ არ ეთოვა“ → If hadn't snowed. „თოვს“, „წვიმს“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის, და პირობის ნაწილშიც it იკარგება. ინგლისურ წინადადებას ქვემდებარე სჭირდება: it.

❌If hadn't snowed so much last night, the road to Gudauri would be open now.
✅If it hadn't snowed so much last night, the road to Gudauri would be open now.
ქვემდებარე it აუცილებელია

3. „ნაკლებად მორცხვი რომ იყოს“ → If she would be. ქართული „რომ“-იანი ნაწილი ხშირად ინგლისურად would-ით ითარგმნება, რადგან შედეგის ფორმას ჰგავს. if-ნაწილში would არ დგას: ახლანდელი წარმოსახვითი პირობა → Past Simple.

❌If Salome would be less shy, she would have sung at her sister's wedding.
✅If Salome were less shy, she would have sung at her sister's wedding.
if-ნაწილში would არ დგას → were

4. „ასეთი გულმავიწყი რომ არ იყოს, ტორტს მოიტანდა“ → would bring. „მოიტანდა“ ქართულად წარსულზეც ითქმის. როცა შედეგი წარსულშია (გასული შაბათის წვეულება), ინგლისურად საჭიროა would have + past participle.

❌Luka would bring the cake to Nino's party last Saturday if he weren't so forgetful.
✅Luka would have brought the cake to Nino's party last Saturday if he weren't so forgetful.
შედეგი წარსულშია → would have brought

არ აგერიოთ

მესამე ტიპი თუ შერეული (წარსული → აწმყო) – პირობა იგივეა; იცვლება მხოლოდ შედეგის დრო.

If I'd caught the flight, I would have arrived yesterday.
რეისს რომ მივსწრებოდი, გუშინ ჩამოვიდოდი.
წარსულის შედეგი: მესამე ტიპი
If I'd caught the flight, I would be in Rome now.
რეისს რომ მივსწრებოდი, ახლა რომში ვიქნებოდი.
აწმყოს შედეგი: შერეული

მეორე ტიპი თუ შერეული (აწმყო → წარსული) – პირობა იგივეა; შედეგი წარსულში გადადის.

If I weren't afraid of heights, I would go climbing with you.
სიმაღლის რომ არ მეშინოდეს, შენთან ერთად მთაზე ავიდოდი.
აწმყოს / მომავლის შედეგი: მეორე ტიპი
If I weren't afraid of heights, I would have gone climbing with you last weekend.
სიმაღლის რომ არ მეშინოდეს, გასულ შაბათ-კვირას შენთან ერთად მთაზე ავიდოდი.
წარსულის შედეგი: შერეული; ქართულად შედეგის ფორმა იგივეა

შერეული პირობითი თუ wish – ორივე სინანულს გამოხატავს, მაგრამ wish-ს შედეგის ნაწილი არ აქვს. იხ. B2-04.

ფორმალური სტრუქტურები, როგორიცაა Had I known… და If it weren't for…, იხ. C1-03; პირობა if-ის გარეშე (Without your help…) – C1-04.

მართლწერა და გამოთქმა

  • 'd-ს ორი მნიშვნელობა აქვს: if-ნაწილში If I'd = If I had (მას past participle მოსდევს); შედეგში I'd be = I would be (მას საწყისი ფორმა მოსდევს).
  • would have მეტყველებაში სუსტია: /ˈwʊdəv/; wouldn't have → /ˈwʊdntəv/. /ə/ ქართულში არ არის – მოკლე, მოდუნებული ბგერაა. /w/ ქართული „ვ“ არ არის: ტუჩები მრგვალდება და წინ იწევს. დაწერეთ would have, არასოდეს would of.
  • ნარევი რომ ნათლად ისმოდეს, დროის სიტყვებზე დასვით მახვილი: If I'd taken the job, I'd be in Tokyo now. ქართულში მახვილი სუსტია, ამიტომ ეს ხაზგასმა შეგნებულად ივარჯიშეთ.
  • if-ნაწილი თუ პირველია, მძიმე დასვით; თუ შედეგი პირველია – მძიმის გარეშე. ქართულში „რომ“-იან ნაწილს ყოველთვის მძიმით ვყოფთ, ინგლისურად კი არა.

ოქროს წესი

ორი საათი ცალ-ცალკე დააყენეთ: წარსული პირობა → had done; აწმყოს ან მუდმივი პირობა → did / were; აწმყოს შედეგი → would do; წარსულის შედეგი → would have done. ქართული შედეგის ფორმა („ვიქნებოდი“) დროს არ გიჩვენებთ – დროის სიტყვას მიჰყევით.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. If I (not spend) all my money last weekend, I could come out with you tonight.
  2. If he were more careful, he (not break) the vase yesterday.
  3. If we had left earlier, we (be) there by now.
  4. If I (be) better at maths, I would have studied engineering.
  5. If she (not move) to Berlin, she wouldn't speak German so well.
  6. If they (not be) so rich, they wouldn't have bought a yacht.
  7. შეაერთეთ შერეული პირობითი წინადადებით: I didn't buy the tickets. I'm not at the concert now.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: If she had taken the medicine, she … better now.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: If I knew more about history, I … the museum tour last week.
  3. აირჩიეთ ნაკლებად დარწმუნებული შედეგი: If I'd trained harder, I … be in the team now.
  4. პირობა წარსულშია თუ მუდმივია (past / permanent)? "If he weren't so impatient, he would have waited."
  5. მეორე, მესამე თუ შერეული (second / third / mixed)? "If I'd caught the flight, I would be in Rome now."

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. If I had married him, I would have been unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would wait for us yesterday.
  3. If I would have known, I would be there now.
  4. If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით სწორი ფორმით.

Two friends talking
Jo: You look tired.
Kim: I am. If I 17 (not / stay) up so late, I 18 (not / feel) like this now.
Jo: Why did you stay up?
Kim: My brother called. If he 19 (not / be) so talkative, I 20 (go) to bed at ten!
Jo: And if you 21 (be) a morning person, you 22 (enjoy) this early class.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად თქვენზე.

  1. გაიხსენეთ წარსული გადაწყვეტილება, რომელმაც თქვენი ცხოვრება შეცვალა. დაწერეთ შერეული პირობითი წინადადება იმაზე, რით განსხვავდებოდა თქვენი ცხოვრება ახლა.
  2. დაწერეთ თქვენი ხასიათის თვისებაზე, რომელიც ხსნის, რა გააკეთეთ (ან რა არ გააკეთეთ) გასულ კვირას.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-07 Third Conditional ქართულად: If I Had Known…, I Would Have… – წარმოსახვითი წარსული
    If you (tell) me, I would have helped you.
  2. B1-06 Second Conditional ქართულად: If I Had…, I Would… – წარმოსახვითი სიტუაციები
    If I (be) you, I'd take the job.
  3. B1-09 Should Have, Could Have, Might Have ქართულად: „უნდა გეთქვა“ და „შეგეძლო დაგერეკა“ ინგლისურად
    You (should tell) me about the problem earlier.
პასუხები

A. ფორმა

  1. hadn't spent
  2. wouldn't have broken
  3. would be / could be / might be
  4. were / was
  5. hadn't moved
  6. weren't / wasn't
  7. If I had bought the tickets, I would be at the concert now. / If I'd bought the tickets, I'd be at the concert now. / I would be at the concert now if I had bought the tickets.

B. მნიშვნელობა

  1. would feel
  2. would have enjoyed
  3. might
  4. permanent
  5. mixed

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. If I had married him, I would be unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would have waited for us yesterday. / If he wasn't so impatient, he would have waited for us yesterday.
  3. If I had known, I would be there now. / If I'd known, I'd be there now.
  4. ✓ If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. კონტექსტში

  1. hadn't stayed
  2. wouldn't feel
  3. weren't / wasn't / hadn't been
  4. would have gone / could have gone / might have gone
  5. were / was
  6. would enjoy / might enjoy / could enjoy

E. თქვენი ჯერი

  1. If I hadn't moved to Dublin, I wouldn't speak English this well.
  2. If I weren't so lazy, I would have gone to the gym on Saturday.

F. შერეული გამეორება

  1. had told
  2. were / was
  3. should have told
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play