Inversion I. Never Have I…, No Sooner Had I… շրջուն բառակարգ անգլերենում
Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I…
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք ժխտական արտահայտությունը (never, rarely, seldom, little, at no time, under no circumstances, not only, no sooner, hardly և այլն) տեղափոխել նախադասության սկիզբ և դրանից հետո փոխել բառակարգը (inversion, շրջուն բառակարգ)՝ պաշտոնական գրավոր և բանավոր խոսքում շեշտ և դրամատիզմ ավելացնելու համար։
Հիմնական գաղափար
Անգլերենի սովորական բառակարգն է ենթակա + բայ. I have never seen such a mess. Ամենակարևոր բառը՝ never-ը, թաքնված է մեջտեղում։
Այդ բառը բեմ հանելու համար կարող եք այն տեղափոխել ամենասկիզբ. Never… Բայց այդ ժամանակ անգլերենը ազդանշան է տալիս, որ անսովոր բան է կատարվում. ժխտական արտահայտությունից անմիջապես հետո օժանդակ բայը ցատկում է ենթակայից առաջ, ճիշտ ինչպես հարցում. Never have I seen such a mess.
Պատկերացրեք թմբուկի զարկեր։ Ժխտական բառը քայլ է անում առաջ, իսկ շրջված բառակարգը թմբուկի զարկն է, որը լսողին ասում է. «սա կարևոր է»։ Փաստերը չեն փոխվում. փոխվում է դրամատիզմը։
Քանի որ այն այդքան դրամատիկ է, inversion-ը հիմնականում պատկանում է պաշտոնական գրավոր խոսքին, ելույթներին, լուրերին, պաշտոնական հայտարարություններին և պատմություններին։ Առօրյա զրույցում սովորական բառակարգը սովորաբար ավելի բնական է։
Հայերեն և անգլերեն
Հետաքրքիրն այն է, որ հայերենում էլ օժանդակ բայը հաճախ «կպչում» է շեշտված բառին. «Նա հազվադեպ է բողոքում», «Հազվադեպ է նա բողոքում»։ Այնպես որ գաղափարը այնքան էլ օտար չէ։ Բայց հայերենում բառակարգը ազատ է, և ենթական կարող է մնալ իր տեղում («Հազվադեպ նա բողոքում է» էլ է հնարավոր), իսկ անգլերենում inversion-ը պարտադիր է, և Present Simple-ում (պարզ ներկա) ու Past Simple-ում (պարզ անցյալ) պետք է ավելացնել do / does / did։
Երկրորդ մեծ տարբերությունը ժխտումն է։ Հայերենում «երբեք», «ոչ մի պահ», «ոչ մի դեպքում» բառերից հետո բայն էլ է ժխտական՝ «Երբեք չեմ տեսել», «Ոչ մի դեպքում չի կարելի»։ Անգլերենում ժխտական բառը մեկն է, իսկ օժանդակ բայը դրական է. Never have I seen…, Under no circumstances should you…։ Եվ երրորդ՝ «Հազիվ էինք դուրս եկել, որ…» կառույցի «որ»-ը անգլերենում when է (hardly-ից հետո) կամ than (no sooner-ից հետո), ոչ թե that։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Երբեք նոր քաղաքում ինձ այսքան սպասված չեմ զգացել։ | Never have I felt so welcome in a new city. | մեկ ժխտում. have I |
| Ընկերությունը հազվադեպ է առանց փորձի մարդ ընդունում։ | Rarely does the company hire someone without experience. | does + բայի հիմնական ձև |
| Բնակարանը ոչ միայն էժան է, այլև… | Not only is the flat cheap, but it's also… | միայն առաջին մասն է շրջվում |
| Հազիվ էինք տնից դուրս եկել, որ տեղատարափ սկսվեց։ | Hardly had we left the house when it started to pour. | «որ» → when |
| Հազիվ էի վճարել, որ… | No sooner had I paid for the jacket than… | «որ» → than |
| Ոչ մի դեպքում երեխաներին մենակ չի կարելի թողնել։ | Under no circumstances should children be left alone. | մեկ ժխտում. should + ենթակա |
| Նա բնավ պատկերացում չուներ, որ… | Little did she know that… | little = «բնավ չ…» |
Կարճ ասած՝ ժխտական արտահայտությունը սկզբում → օժանդակ բայ + ենթակա (կամ do / does / did), ժխտումը միայն մեկ անգամ, իսկ «…, որ»-ը՝ than կամ when։
Կառուցվածք
Կանոնը. ժխտական արտահայտություն + օժանդակ բայ + ենթակա + նախադասության մնացած մասը
| Սովորական բառակարգ | Շրջուն բառակարգ |
|---|---|
| I have never seen anything like it. | Never have I seen anything like it. |
| She rarely complains. | Rarely does she complain. |
| We didn't realise the danger at all. | Little did we realise the danger. |
| You can't leave under any circumstances. | Under no circumstances can you leave. |
Ո՞ր օժանդակ բայն է տեղափոխվում
| Բայը սովորական նախադասության մեջ | Ինչն է տեղափոխվում | Օրինակ |
|---|---|---|
| be՝ որպես հիմնական բայ | am / is / are / was / were | Seldom is she late. |
| կատարյալ, շարունակական կամ կրավորական ձև | առաջին օժանդակ բայը | Never had they been so busy. |
| եղանակավորող բայ | եղանակավորող բայը | On no account should you sign it. |
| Present Simple / Past Simple (առանց օժանդակ բայի) | ավելացրեք do / does / did + բայի հիմնական ձև | Rarely does he call. Little did I know. |
Երկմաս կաղապարներ. շրջվում է միայն առաջին մասը
| Կաղապար | Օրինակ |
|---|---|
| Not only + օժանդակ բայ + ենթակա…, but (also)… | Not only did she win, but she also broke the record. |
| No sooner + had + ենթակա + past participle… than… | No sooner had we arrived than it started to rain. |
| Hardly / Scarcely / Barely + had + ենթակա + past participle… when… | Hardly had I sat down when the phone rang. |
Գործածություն
1Never, rarely, seldom, little
Այս բառերը ժխտական են կամ գրեթե ժխտական։ Սկզբում դրանք ընդգծում են, թե որքան անսովոր է ինչ-որ բան։ Տարածված են never before և never again արտահայտությունները։ Little-ը այս կաղապարում նշանակում է «բնավ չ…» և գործածվում է իմանալու բայերի հետ՝ know, realise, suspect, imagine, think, dream։ Հայերենում «երբեք»-ից հետո բայը ժխտական է, իսկ անգլերենում never-ից հետո օժանդակ բայը դրական է։
2At no time, under no circumstances, on no account, in no way, not once
Այս արտահայտությունները պարունակում են no կամ not և նշանակում են «երբեք» կամ «բնավ»։ Դրանք բնորոշ են պաշտոնական հայտարարություններին, կանոններին, զգուշացումներին և վճռական հերքումներին։ Not a (single)-ով սկիզբ բերված խնդիրը նույն կերպ է աշխատում։ Հայերենում «ոչ մի պահ», «ոչ մի դեպքում», «ոչ մի անգամ»-ից հետո բայը նույնպես ժխտական է. անգլերենում՝ ոչ։
3Not only… but (also)
Not only-ն դրեք սկզբում՝ ցույց տալու, որ առաջին փաստն արդեն զարմանալի է, և դեռ ավելին կա։ Շրջվում է միայն առաջին մասը, երկրորդը պահում է սովորական բառակարգը։ But-ը հաճախ բաց է թողնվում, իսկ also-ն կարող է տեղաշարժվել կամ փոխարինվել too-ով կամ as well-ով։ Հայերեն «ոչ միայն…, այլև…» կառույցում բառակարգը չի փոխվում, ուստի այստեղ հեշտ է մոռանալ inversion-ը։
4No sooner… than. hardly / scarcely / barely… when
Այս կաղապարներն ասում են, որ մի իրադարձությունը տեղի ունեցավ մյուսից անմիջապես հետո։ Առաջին իրադարձությունը սովորաբար Past Perfect-ով (անցյալ վաղակատար) է, երկրորդը՝ Past Simple-ով։ No sooner-ից հետո օգտագործեք than, hardly / scarcely / barely-ից հետո՝ when (ավելի հազվադեպ՝ before)։ Հայերենում ասում ենք «Հազիվ էինք…, որ…» կամ «… նոր էր…, երբ…»։ «Որ»-ը այստեղ that չէ։
5Ոճ. որտեղ է տեղին inversion-ը
Inversion-ը պաշտոնական է և արտահայտիչ։ Այն բնական է հաշվետվություններում, լուրերում, ելույթներում, իրավական և պաշտոնական տեքստերում և դրամատիկ պատմություններում։ Զրույցում մարդիկ սովորաբար օգտագործում են սովորական բառակարգը. inversion-ը այնտեղ հնչում է միտումնավոր և ուժեղ։ Միակ ոչ պաշտոնական բացառությունը no way-ն է, որը շատ տարածված է բանավոր խոսքում։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Ոչ մի պահ … չթողեց» → at no time didn't. Հայերենում ժխտական բառից հետո բայն էլ է ժխտական. «Քարանձավում էքսկուրսավարը ոչ մի պահ մեզ մենակ չթողեց»։ Անգլերենում at no time-ն արդեն ժխտում է, ուստի օժանդակ բայը դրական է։
2. «Ոչ մի դեպքում … չի թույլատրվում» → under no circumstances isn't. Կանոններում և հայտարարություններում հայերենը կրկին կրկնակի ժխտում է օգտագործում. «Եկեղեցու ներսում լուսանկարելը ոչ մի դեպքում չի թույլատրվում»։ Անգլերենում under no circumstances-ն արդեն ժխտում է, ուստի օժանդակ բայը դրական է և գալիս է ենթակայից առաջ։
3. «Սևանը հազվադեպ է…» → seldom + ենթակա. Հայերենում ենթական կարող է մնալ իր տեղում. «Օգոստոսին Սևանը հազվադեպ է այսքան հանգիստ լինում»։ Երբ seldom / rarely-ն սկզբում է, անգլերենում be-ն պետք է գա ենթակայից առաջ (իսկ այլ բայերի դեպքում՝ do / does / did)։
4. «Ոչ միայն …, այլև …» → not only + ենթակա. Հայերեն «ոչ միայն»-ից հետո բառակարգը նույնն է. «Ոչ միայն վերջին ավտոբուսից ենք ուշացել, այլև հյուրանոցի հասցեն ենք կորցրել»։ Երբ not only-ն սկզբում է, առաջին մասում պետք է inversion։
5. «Հազիվ էր…, որ…» → no sooner … that. «Տիգրանը հազիվ էր Սևանի լուսանկարները տեղադրել, որ հեռախոսը սկսեց անընդհատ զանգել»։ Հայերեն «որ»-ը բառացի դառնում է that, բայց no sooner-ից հետո միայն than է, hardly-ից հետո՝ when։
Մի՛ շփոթեք
Ժխտական բառը մեջտեղում, թե սկզբում – Inversion լինում է միայն այն դեպքում, երբ ժխտական արտահայտությունը սկզբում է։ Իր սովորական տեղում՝ սովորական բառակարգ։ Նույնը not only-ի դեպքում։ Հայերենում տարբերությունը հիմնականում հնչերանգի մեջ է, անգլերենում՝ բառակարգի։
At no time, թե in no time – At no time նշանակում է «երբեք» և նախադասությունը ժխտական է դարձնում, ուստի inversion կա։ In no time նշանակում է «շատ արագ». նախադասությունը դրական է, inversion չկա։ Սկզբում դրված այլ արտահայտություններ, որոնք նախադասությունը ժխտական չեն դարձնում (not long ago, not surprisingly), նույնպես պահում են սովորական բառակարգը։
Ժխտական ենթակա, թե սկիզբ բերված ժխտական մակբայ – Hardly anyone, few people և nobody կարող են լինել ենթակա։ Այդ դեպքում ոչինչ չի տեղափոխվել, և բառակարգը սովորական է։
Inversion, թե հարց – Բառակարգը հարցի է նման, բայց նախադասությունը պնդում է. հարցական նշան չկա, և ձայնը իջնում է։ Սկզբում դրված only, not until և so… that նույնպես inversion են պահանջում. տե՛ս C1-02։ Never-ից և hardly-ից հետո հարցական պոչերը (tags) դրական են. տե՛ս B1-15։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Հիմնական շեշտը սկզբում դրված արտահայտության վրա է. NEver have I…, NOT ONly did she…, under NO circumstances… (մեծատառերը այստեղ միայն շեշտն են ցույց տալիս)։ Անգլերեն never-ի շեշտը առաջին վանկին է (NE-ver), ոչ թե վերջինին, ինչպես սովոր ենք հայերենում։
- Inversion-ում օժանդակ բայը պահում է իր լրիվ ձևը. Never have I… (ոչ թե Never've I…)։
- Կարճ ժխտական արտահայտությունից հետո սովորաբար ստորակետ չի դրվում. Rarely does he…։ Հայերենի ստորակետների սովորությունն այստեղ մի՛ տեղափոխեք։
- Թեև բառակարգը հարցի է նման, ձայնը վերջում իջնում է։ Հայերենում հարցը հաճախ միայն հնչերանգով ենք տարբերում, ուստի ուշադիր եղեք. մի՛ բարձրացրեք ձայնը, թե չէ նախադասությունը հարցի պես կհնչի։
- Seldom /ˈseldəm/ («SELL-dum») և scarcely /ˈskeəsli/ (UK), /ˈskersli/ (US) («SCAIRS-lee») հիմնականում գրավոր բառեր են. բանավոր խոսքում rarely-ն և hardly-ն ավելի տարածված են։ Երկուսում էլ շեշտը առաջին վանկին է։
- Little did I know-ն պատմություններում այնքան հաճախ է հանդիպում, որ գրեթե կայուն արտահայտություն է։
Ոսկե կանոն
Երբ ամբողջ նախադասությունը ժխտական դարձնող արտահայտությունը տեղափոխում եք սկիզբ, օգտագործեք հարցի բառակարգ՝ օժանդակ բայ + ենթակա։ Օժանդակ բայ չկա, և բայը be չէ՞։ Ավելացրեք do / does / did + բայի հիմնական ձև։ Երկմաս կաղապարներում (not only, no sooner, hardly) շրջվում է միայն առաջին մասը։ Ժխտումը դրեք միայն մեկ անգամ, իսկ հայերեն «…, որ»-ը դարձրեք than կամ when։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Վերաշարադրեք յուրաքանչյուր նախադասություն։ Սկսեք տրված բառերով և պահպանեք իմաստը։
-
Սկսեք "Never"-ով: I had never felt so out of place in my own office.
-
Սկսեք "Seldom"-ով: Our director rarely praises anyone in public.
-
Սկսեք "Little"-ով: She had no idea that the whole team was planning a surprise party.
-
Սկսեք "Under no circumstances"-ով: Staff must never give out customers' passwords over the phone.
-
Սկսեք "Not only"-ով: The new software is cheaper, and it is also far easier to use.
-
Սկսեք "No sooner"-ով: The speaker had just finished her talk when protesters ran onto the stage.
-
Սկսեք "Hardly"-ով: The match had only just started when it began to snow heavily.
-
Սկսեք "At no time"-ով: The company never told its customers that their data had been sold.
B. Իմաստ
Կարդացեք իրավիճակը և ընտրեք ավելի հարմար նախադասությունը։
-
Ընկերը սուրճ խմելիս հարցնում է՝ երբևէ պարաշյուտով թռե՞լ եք։ Ո՞ր պատասխանն է բնական հնչում:inversion-ը չափազանց դրամատիկ է հանգիստ զրույցի համար
-
Պատմվածքի առաջին տողը, որը պետք է լարվածություն ստեղծի։ Ո՞րն է ավելի լավ աշխատում:պատմվածքի դասական սկիզբ. պարզ տարբերակը անգույն է և անհարմար
-
Ընկերության հայտարարություն, որը վճռականորեն հերքում է տվյալների արտահոսքը։ Ո՞րն է ավելի արտահայտիչ:սկզբում դրված հերքումը առաջինն է հնչում և կրում է շեշտը
-
Ո՞ր նախադասությունն է ասում, որ գործը շատ արագ արվեց:in no time = շատ արագ (առանց inversion-ի). at no time = երբեք
-
Ելույթ բաժնետերերի առջև, որտեղ առաջին արդյունքն ինքնին տպավորիչ է, և դեռ ավելին կա։ Ո՞րն է ավելի տեղին:not only… but also-ն լարվածությունը տանում է դեպի երկրորդ փաստը
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
Never before the city council had received so many complaints about a single building project.
-
Rarely the new manager attends the Friday meetings, and the team has started to notice.
-
No sooner had the guests sat down to dinner when the fire alarm went off in the kitchen.
-
Not only the hotel was overbooked, but the staff also refused to find us another room nearby.
-
Little did the passengers realise that their flight would be the last one to leave before the storm.
D. Համատեքստում
Կարդացեք ելույթը։ Վերաշարադրեք համարակալված նախադասությունները՝ դարձնելով դրանք ավելի արտահայտիչ և պաշտոնական։
Good evening, everyone, and welcome back. (19) We have never welcomed so many visitors on a single night.
When the roof collapsed two years ago, (20) we didn't realise at all how long the repairs would take. (21) The building was badly damaged, and our oldest paintings were also at risk. Volunteers worked through the winter to save them. (22) The last crates had only just come back from storage when the first schools began asking to visit. (23) We never considered closing for good, not even once. And finally, a word for our younger guests: (24) you must not touch the exhibits under any circumstances, however tempting they are!
-
Վերաշարադրեք (19)-ը՝ սկսելով "Never"-ով։
-
Վերաշարադրեք (20)-ը՝ սկսելով "little"-ով։
-
Վերաշարադրեք (21)-ը՝ սկսելով "Not only"-ով։
-
Վերաշարադրեք (22)-ը՝ սկսելով "No sooner"-ով։
-
Վերաշարադրեք (23)-ը՝ սկսելով "Not once"-ով։
-
Վերաշարադրեք (24)-ը պաշտոնական հայտարարության ոճով՝ սկսելով "under no circumstances"-ով։
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք պատմվածքի սկիզբ (2–3 նախադասություն)։ Օգտագործեք առնվազն երկու տարբեր inversion, օրինակ՝ Little did…, No sooner… than կամ Hardly… when։
-
Գրեք ընդհանուր լաբորատորիայի կամ արհեստանոցի երեք կանոն պաշտոնական ոճով։ Օգտագործեք երեք տարբեր ժխտական սկիզբ (Under no circumstances, On no account, At no time)։
-
Հաճախորդի պատվերը ուշ է հասել և վնասված է։ Գրեք պաշտոնական պատասխան (2–3 նախադասություն)։ Not only-ով ընդունեք երկու խնդիրն էլ, իսկ մեկ այլ inversion-ով խոստացեք, որ դա այլևս չի կրկնվի։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B2-02 Mixed Conditionals. խառը պայմանական նախադասություններ հայերենով Վերաշարադրեք որպես մեկ խառը պայմանական նախադասություն՝ սկսելով "If"-ով: I didn't take the job in Madrid, so I'm not fluent in Spanish now.
-
B2-04 I Wish I Had…, wish + would և regret. ափսոսանքն անցյալի մասին անգլերենով Սկսեք "I wish"-ով: I regret not telling her the truth.
-
B2-23 Whereas, Nevertheless, Much As. հակադրություն և զիջում անգլերենում Սկսեք "Much as"-ով: I like my colleagues, but I don't want to spend my weekends with them.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- Never had I felt so out of place in my own office.
- Seldom does our director praise anyone in public.
- Little did she know that the whole team was planning a surprise party. / Little did she realise that the whole team was planning a surprise party.
- Under no circumstances must staff give out customers' passwords over the phone. / Under no circumstances should staff give out customers' passwords over the phone.
- Not only is the new software cheaper, but it is also far easier to use. / Not only is the new software cheaper, it is also far easier to use.
- No sooner had the speaker finished her talk than protesters ran onto the stage.
- Hardly had the match started when it began to snow heavily.
- At no time did the company tell its customers that their data had been sold. / At no time were the company's customers told that their data had been sold.
B. Իմաստ
- No, I've never done anything like that.
- Little did Mara know that the parcel would change everything.
- At no time was customer data shared with third parties.
- In no time we had the whole kitchen clean.
- Not only did we cut costs, but we also increased sales.
C. Գտեք սխալը
- Never before had the city council received so many complaints about a single building project.
- Rarely does the new manager attend the Friday meetings, and the team has started to notice.
- No sooner had the guests sat down to dinner than the fire alarm went off in the kitchen. / Hardly had the guests sat down to dinner when the fire alarm went off in the kitchen.
- Not only was the hotel overbooked, but the staff also refused to find us another room nearby. / Not only was the hotel overbooked, the staff also refused to find us another room nearby.
- ✓ Little did the passengers realise that their flight would be the last one to leave before the storm.
D. Համատեքստում
- Never have we welcomed so many visitors on a single night. / Never before have we welcomed so many visitors on a single night.
- little did we realise how long the repairs would take. / little did we know how long the repairs would take.
- Not only was the building badly damaged, but our oldest paintings were also at risk. / Not only was the building badly damaged, our oldest paintings were also at risk.
- No sooner had the last crates come back from storage than the first schools began asking to visit.
- Not once did we consider closing for good.
- under no circumstances must you touch the exhibits / under no circumstances should you touch the exhibits
E. Ձեր հերթն է
- Little did Jonah know, as he boarded the night train, that he would never see his home town again. No sooner had the train left the station than all the lights went out.
- Under no circumstances should equipment be removed from the laboratory. On no account must the fire doors be left open. At no time are visitors allowed to enter without a member of staff.
- Please accept our apologies: not only did your order arrive a week late, but it was also damaged in transit. Never again will a parcel leave our warehouse without being checked.
F. Խառը կրկնություն
- If I had taken the job in Madrid, I would be fluent in Spanish now.
- I wish I had told her the truth.
- Much as I like my colleagues, I don't want to spend my weekends with them.
