Inversion: Never have I…, No sooner had I… – инверзија по одречни изрази на англиски
Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I…
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе користите инверзија (inversion) по одречни и ограничувачки изрази на почетокот на реченицата – Never have I…, Rarely does…, Little did she know…, Under no circumstances…, Not only…, No sooner… than, Hardly… when – и ќе знаете каде таа звучи природно, а каде претерано.
Главна идеја
Вообичаениот англиски ред на зборовите е подмет + глагол: I have never seen such a mess. Најважниот збор, never, е скриен во средината на реченицата.
За да го изнесете тој збор на сцената, може да го ставите на самиот почеток: Never… Но тогаш англискиот дава знак дека се случува нешто необично. Веднаш по одречниот израз помошниот глагол скока пред подметот, токму како во прашање: Never have I seen such a mess.
Замислете го тоа како удар на тапан. Одречниот збор излегува напред, а сменетиот ред на зборовите е ударот на тапанот што му кажува на слушателот: „Ова е важно.“ Фактите не се менуваат – се менува драматичноста.
Бидејќи е толку драматична, инверзијата главно припаѓа на формалниот пишан јазик, на говорите, вестите, официјалните соопштенија и раскажувањето. Во секојдневниот разговор обичниот ред на зборовите е речиси секогаш поприроден.
Македонски и англиски
Кај нас редот на зборовите е релативно слободен, па пред подметот може да стои речиси секој глагол: „Ретко доаѓа шефот на состаноците“, „Никогаш не сум видел такво нешто“. Тоа не е ништо посебно и не звучи ни формално ни драматично. На англиски инверзијата е задолжителна само по одречен израз на почетокот и звучи свечено.
Разликите се три. Прво: кај нас пред подметот може да оди и главниот глагол („Ретко се јавува брат ми“). На англиски пред подметот оди само помошниот глагол (или be); ако го нема, се додава do / does / did, а главниот глагол останува по подметот во основна форма. Второ: кај нас двојната негација е задолжителна („Никогаш не сум…“, „Во никој случај не смеете…“). На англиски одречниот израз е доволен – второ not нема. Трето: „Не само што…“ кај нас воведува реченица со „што“, а англиското Not only нема that, туку инверзија.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Никогаш не сум се чувствувал толку добредојден во нов град. | Never have I felt so welcome in a new city. | кај нас „не“ + глагол; на англиски одречно е само never |
| Ретко фирмата вработува човек без искуство. | Rarely does the company hire someone without experience. | на англиски does пред подметот + основна форма |
| Во никој случај не смеат децата да се остават сами во базенот. | Under no circumstances should children be left alone in the pool. | кај нас „не смеат“, на англиски само should |
| Не само што станот е евтин, туку е и веднаш до станицата. | Not only is the flat cheap, but it's also right next to the station. | без that; инверзија само во првиот дел |
| Штом ја платив јакната, ја видов на попуст во соседната продавница. | No sooner had I paid for the jacket than I saw it on sale next door. | „штом“ → no sooner … than |
| Едвај излеговме од куќата, кога почна да лее. | Hardly had we left the house when it started to pour. | тука е исто: „едвај …, кога“ → hardly … when |
| Никогаш не сум ја видел толку лута. | I have never seen her so angry. | во средина: обичен ред на зборовите |
Накратко: кај нас „Ретко се јавува брат ми“ е обична реченица; на англиски Rarely does my brother call – напред оди само помошниот глагол, главниот останува по подметот, а второ not нема.
Форма
Правило: одречен израз + помошен глагол + подмет + остатокот од реченицата
| Обичен ред на зборовите | Инверзија |
|---|---|
| I have never seen anything like it. | Never have I seen anything like it. |
| She rarely complains. | Rarely does she complain. |
| We didn't realise the danger at all. | Little did we realise the danger. |
| You can't leave under any circumstances. | Under no circumstances can you leave. |
Кој глагол се поместува?
| Глагол во обичната реченица | Што се поместува | Пример |
|---|---|---|
| be како главен глагол | am / is / are / was / were | Seldom is she late. |
| перфект, продолжена форма или пасив | првиот помошен глагол | Never had they been so busy. |
| модален глагол | модалниот глагол | On no account should you sign it. |
| Present Simple (просто сегашно време) / Past Simple (просто минато време), без помошен глагол | додадете do / does / did + основна форма | Rarely does he call. Little did I know. |
Обрасци од два дела: инверзија само во првиот дел
| Образец | Пример |
|---|---|
| Not only + помошен глагол + подмет…, but (also)… | Not only did she win, but she also broke the record. |
| No sooner + had + подмет + минат партицип… than… | No sooner had we arrived than it started to rain. |
| Hardly / Scarcely / Barely + had + подмет + минат партицип… when… | Hardly had I sat down when the phone rang. |
Употреба
1Never, rarely, seldom, little
Овие зборови се одречни или речиси одречни. На почетокот од реченицата нагласуваат колку е нешто необично. Чести се never before („никогаш досега / претходно“) и never again („никогаш повеќе“). Little во овој образец значи „воопшто не“ и оди со глаголи за знаење: know, realise, suspect, imagine, think, dream.
2At no time, under no circumstances, on no account, in no way, not once
Овие изрази содржат no или not и значат „никогаш“ или „воопшто не“. Типични се за официјални изјави, правила, предупредувања и цврсти негирања. Исто функционира и предмет со not a (single) на почетокот. Нашите „во никој случај не…“, „ниту еднаш не…“ бараат „не“ пред глаголот; на англиски второ одрекување нема.
3Not only… but (also)
Ставете not only на почетокот кога сакате да покажете дека веќе првиот факт е изненадувачки – а следува уште. Инверзијата е само во првиот дел; вториот останува обичен. But често се испушта, а also може да се помести или да се замени со too или as well. Кај нас: „Не само што…, туку и…“.
4No sooner… than; hardly / scarcely / barely… when
Овие обрасци кажуваат дека едно дејство се случило веднаш по друго. Првото дејство обично е во Past Perfect (минато предминато време), второто во Past Simple. По no sooner доаѓа than, по hardly / scarcely / barely доаѓа when (поретко before). Кај нас: „Штом…“, „Штотуку…, кога…“, „Едвај…, кога…“.
5Регистар: каде оди инверзијата
Инверзијата е формална и нагласена. Природна е во извештаи, вести, говори, правни и официјални текстови и во драматично раскажување. Во разговор обично се користи обичниот ред на зборовите; таму инверзијата звучи намерно силно. Еден неформален исклучок е no way, кое е многу често во говорот.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Никогаш не…“, „Во никој случај не…“ → двојна негација. Кај нас по „никогаш“, „во никој случај“ и „ниту еднаш“ глаголот мора да има „не“: „Никогаш не задоцнил“, „Во никој случај не смеат…“. Англиските never, under no circumstances, at no time и not once веќе се одречни. Ако додадете not / n't, реченицата има двојна негација.
2. „Ретко се јавува брат ми“ → главниот глагол пред подметот. Кај нас по прилог на почетокот главниот глагол слободно оди пред подметот: „Ретко се јавува брат ми“, „Никогаш досега не виделе рибарите…“. Кога знаете дека на англиски редот се менува, лесно го поместувате главниот глагол. На англиски пред подметот оди само помошниот глагол; во Present Simple и Past Simple додадете do / does / did, а главниот глагол останува по подметот во основна форма.
3. „Не само што…“ → Not only that…. Кај нас „Не само што…“ воведува обична реченица: „Не само што го преведе прирачникот, туку…“. Ако го преведете збор по збор, излегува Not only that… со обичен ред на зборовите. На англиски Not only на почетокот нема that – по него доаѓаат помошниот глагол и подметот.
Не мешајте
Одречниот збор во средина и на почетокот – Инверзија има само кога одречниот израз е на почетокот. На вообичаеното место редот е обичен. Исто важи и за not only.
At no time и in no time – At no time значи „никогаш“ и ја прави реченицата одречна, па има инверзија. In no time значи „многу брзо“. Реченицата е потврдна, па нема инверзија. И другите изрази на почетокот што не ја прават реченицата одречна (not long ago, not surprisingly) го оставаат обичниот ред.
Одречен подмет и одречен прилог на почетокот – Hardly anyone, few people и nobody можат да бидат подмет. Тогаш ништо не се поместило и редот е обичен.
Инверзија и прашање – Редот на зборовите изгледа како во прашање, но реченицата е изјавна: нема прашалник и гласот паѓа. И only, not until и so… that на почетокот бараат инверзија – видете C1-02. По never и hardly прашањето-опашка е потврдно – видете B1-15.
Правопис и изговор
- Главниот нагласок е на изразот на почетокот: NEver have I…, NOT ONly did she…, under NO circumstances…. (Големите букви тука покажуваат само нагласок.)
- Во инверзијата помошниот глагол е во полна форма: Never have I… (не Never've I…). Нема ни слаба форма /həv/: have звучи јасно /hæv/. /æ/ е меѓу нашите „е“ и „а“ – отворете ја устата пошироко отколку за „е“.
- По краток одречен израз на почетокот обично нема запирка: Rarely does he…
- seldom /ˈseldəm/ и scarcely /ˈskeəsli/ (UK), /ˈskersli/ (US) се главно зборови на пишаниот јазик; во говор почести се rarely и hardly. Во seldom /d/ е звучно, а вториот слог е слаб.
- Little did I know е толку често во раскажувањето што речиси е готов израз.
Златно правило
Кога на почетокот ќе ставите одречен израз што ја прави целата реченица одречна, користете ред на зборовите како во прашање: помошен глагол + подмет. Нема помошен глагол, а глаголот не е be? Додадете do / does / did + основна форма. Кај обрасците од два дела (not only, no sooner, hardly) инверзијата е само во првиот дел. И запомнете: за разлика од македонскиот, пред подметот не оди главниот глагол, второ not нема, а Not only нема that.
Вежби
A. Форма
Напишете ја секоја реченица повторно. Почнете со дадените зборови и задржете го значењето.
-
Почнете со "Never": I had never felt so out of place in my own office.
-
Почнете со "Seldom": Our director rarely praises anyone in public.
-
Почнете со "Little": She had no idea that the whole team was planning a surprise party.
-
Почнете со "Under no circumstances": Staff must never give out customers' passwords over the phone.
-
Почнете со "Not only": The new software is cheaper, and it is also far easier to use.
-
Почнете со "No sooner": The speaker had just finished her talk when protesters ran onto the stage.
-
Почнете со "Hardly": The match had only just started when it began to snow heavily.
-
Почнете со "At no time": The company never told its customers that their data had been sold.
B. Значење
Прочитајте ја ситуацијата и изберете ја подобрата реченица.
-
Пријател ве прашува на кафе дали некогаш сте скокале со падобран. Кој одговор звучи природно?inversion is far too dramatic for a casual chat
-
Прва реченица од кратка приказна што треба да создаде напнатост. Која е подобра?a classic storytelling opener; the plain version is flat and awkward
-
Изјава на компанија што цврсто негира протекување на податоци. Која е понагласена?the fronted denial comes first and carries the stress
-
Која реченица кажува дека работата е завршена многу брзо?in no time = very quickly (no inversion); at no time = never
-
Говор пред акционерите што првиот резултат го претставува како импресивен сам по себе – а следува уште. Која реченица одговара подобро?not only… but also builds up to the second fact
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
Never before the city council had received so many complaints about a single building project.
-
Rarely the new manager attends the Friday meetings, and the team has started to notice.
-
No sooner had the guests sat down to dinner when the fire alarm went off in the kitchen.
-
Not only the hotel was overbooked, but the staff also refused to find us another room nearby.
-
Little did the passengers realise that their flight would be the last one to leave before the storm.
D. Во контекст
Прочитајте го говорот. Напишете ги нумерираните реченици повторно, понагласено и поформално.
Good evening, everyone, and welcome back. (19) We have never welcomed so many visitors on a single night.
When the roof collapsed two years ago, (20) we didn't realise at all how long the repairs would take. (21) The building was badly damaged, and our oldest paintings were also at risk. Volunteers worked through the winter to save them. (22) The last crates had only just come back from storage when the first schools began asking to visit. (23) We never considered closing for good, not even once. And finally, a word for our younger guests: (24) you must not touch the exhibits under any circumstances, however tempting they are!
-
Напишете ја реченицата (19) повторно, почнувајќи со "Never".
-
Напишете ја реченицата (20) повторно, почнувајќи со "little".
-
Напишете ја реченицата (21) повторно, почнувајќи со "Not only".
-
Напишете ја реченицата (22) повторно, почнувајќи со "No sooner".
-
Напишете ја реченицата (23) повторно, почнувајќи со "Not once".
-
Напишете ја реченицата (24) повторно во стил на официјално соопштение, почнувајќи со "under no circumstances".
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете почеток на кратка приказна (2–3 реченици). Користете барем две различни инверзии, на пример Little did…, No sooner… than или Hardly… when.
-
Напишете три правила за заедничка лабораторија или работилница во официјален стил. Користете три различни одречни почетоци (Under no circumstances, On no account, At no time).
-
Нарачката на еден клиент стигнала доцна и оштетена. Напишете формален одговор (2–3 реченици). Користете Not only за да ги признаете двата проблема и уште една инверзија за да ветите дека тоа нема да се повтори.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B2-02 Мешани условни реченици (mixed conditionals): минато и сегашност во една реченица Напишете ги како една мешана условна реченица што почнува со "If": I didn't take the job in Madrid, so I'm not fluent in Spanish now.
-
B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would и regret: жалење за минатото на англиски Почнете со "I wish": I regret not telling her the truth.
-
B2-23 Whereas, nevertheless, much as: напредно изразување спротивност на англиски Почнете со "Much as": I like my colleagues, but I don't want to spend my weekends with them.
Одговори
A. Форма
- Never had I felt so out of place in my own office.
- Seldom does our director praise anyone in public.
- Little did she know that the whole team was planning a surprise party. / Little did she realise that the whole team was planning a surprise party.
- Under no circumstances must staff give out customers' passwords over the phone. / Under no circumstances should staff give out customers' passwords over the phone.
- Not only is the new software cheaper, but it is also far easier to use. / Not only is the new software cheaper, it is also far easier to use.
- No sooner had the speaker finished her talk than protesters ran onto the stage.
- Hardly had the match started when it began to snow heavily.
- At no time did the company tell its customers that their data had been sold. / At no time were the company's customers told that their data had been sold.
B. Значење
- No, I've never done anything like that.
- Little did Mara know that the parcel would change everything.
- At no time was customer data shared with third parties.
- In no time we had the whole kitchen clean.
- Not only did we cut costs, but we also increased sales.
C. Најдете ја грешката
- Never before had the city council received so many complaints about a single building project.
- Rarely does the new manager attend the Friday meetings, and the team has started to notice.
- No sooner had the guests sat down to dinner than the fire alarm went off in the kitchen. / Hardly had the guests sat down to dinner when the fire alarm went off in the kitchen.
- Not only was the hotel overbooked, but the staff also refused to find us another room nearby. / Not only was the hotel overbooked, the staff also refused to find us another room nearby.
- ✓ Little did the passengers realise that their flight would be the last one to leave before the storm.
D. Во контекст
- Never have we welcomed so many visitors on a single night. / Never before have we welcomed so many visitors on a single night.
- little did we realise how long the repairs would take. / little did we know how long the repairs would take.
- Not only was the building badly damaged, but our oldest paintings were also at risk. / Not only was the building badly damaged, our oldest paintings were also at risk.
- No sooner had the last crates come back from storage than the first schools began asking to visit.
- Not once did we consider closing for good.
- under no circumstances must you touch the exhibits / under no circumstances should you touch the exhibits
E. Ваш ред е
- Little did Jonah know, as he boarded the night train, that he would never see his home town again. No sooner had the train left the station than all the lights went out.
- Under no circumstances should equipment be removed from the laboratory. On no account must the fire doors be left open. At no time are visitors allowed to enter without a member of staff.
- Please accept our apologies: not only did your order arrive a week late, but it was also damaged in transit. Never again will a parcel leave our warehouse without being checked.
F. Мешано повторување
- If I had taken the job in Madrid, I would be fluent in Spanish now.
- I wish I had told her the truth.
- Much as I like my colleagues, I don't want to spend my weekends with them.
