Mixed Conditionals. խառը պայմանական նախադասություններ հայերենով
Mixed Conditionals
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք կապել երևակայական անցյալը ներկայի հետ (If I had taken that job, I would be rich now) և երևակայական ներկան՝ անցյալի հետ (If I weren't so shy, I would have spoken to her)։ Ցանկացած պայմանական նախադասության երկու մասերի համար կընտրեք ճիշտ ձևը՝ հարցնելով. ե՞րբ է պայմանը, և ե՞րբ է արդյունքը։
Հիմնական գաղափար
Իրական կյանքը անցյալն ու ներկան առանձին արկղերում չի պահում։ Տասը տարի առաջ կայացրած որոշումը որոշում է, թե այսօր որտեղ եք ապրում։ Ձեր բնավորության մի գիծ, որը միշտ ճիշտ է, բացատրում է, թե երեկ ինչ արեցիք։
Խառը պայմանական նախադասությունները թույլ են տալիս, որ նախադասության ամեն մասը պահի իր ժամանակը։ Պատկերացրեք նախադասությունը որպես երկու ժամացույց. մեկը՝ պայմանի վերևում, մյուսը՝ արդյունքի վերևում։ Ամեն ժամացույցը առանձին եք լարում։
- Պայմանը անցյալում, արդյունքը հիմա. If I had studied medicine (անցյալ), I would be a doctor (հիմա)։
- Պայմանը միշտ կամ հիմա ճիշտ է, արդյունքը անցյալում. If I weren't so shy (միշտ), I would have spoken to her (երեկ երեկույթին)։
Այս դասում նոր ձևեր չկան։ Արդեն գիտեք երկրորդ տիպի (B1-06) և երրորդ տիպի (B1-07) պայմանական նախադասությունների մասերը։ Պարզապես վերցնում եք մեկ մաս յուրաքանչյուրից, երբ երկու ժամացույցը տարբեր ժամանակ են ցույց տալիս։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում էլ կան երկու ձև պայմանի համար. «եթե սովորեի» (ներկա, անիրական) և «եթե սովորած լինեի» (անցյալ, անիրական), և երկու ձև արդյունքի համար. «կլինեի» (հիմա) և «խոսած կլինեի» (անցյալ)։ Այսինքն՝ ժամացույցները հայերենում էլ կան։ Խնդիրն այն է, որ խոսակցական հայերենում հաճախ երկու դեպքում էլ պարզ ձևն ենք ասում. «Եթե ավտոբուսից չուշանայի, հիմա աշխատանքի կլինեի» (պայմանը՝ այսօր առավոտյան), «Եթե այդքան ամաչկոտ չլինեի, երեկ նրա հետ կխոսեի» (արդյունքը՝ երեկ)։ Հայերենում «երեկ», «առավոտյան» բառերը բավական են, իսկ անգլերենում ժամանակը պետք է երևա բայի ձևի վրա. անցյալ պայման → had done, անցյալ արդյունք → would have done։
Եվս մեկ տարբերություն. խոսակցական հայերենում «եթե»-ից հետո երբեմն «կ-» ենք դնում («եթե կիմանայի»), իսկ անգլերենում if-ով մասում would չի դրվում։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Եթե բժշկություն սովորած լինեի, հիմա բժիշկ կլինեի։ | If I had studied medicine, I would be a doctor now. | անցյալ պայման + ներկա արդյունք. այստեղ նույնն է |
| Եթե ավտոբուսից չուշանայի, հիմա աշխատանքի կլինեի։ | If I hadn't missed the bus, I would be at work now. | պայմանը անցյալում → had + V3, ոչ թե Past Simple |
| Եթե այդքան ամաչկոտ չլինեի, … | If I weren't so shy, … | մշտական պայման → were / did. այստեղ նույնն է |
| … երեկ նրա հետ կխոսեի։ | … I would have spoken to her yesterday. | անցյալ արդյունք → would have + V3 |
| Եթե կիմանայի, … | If I had known, … | if-ով մասում would չկա |
| Եթե ինքնաթիռին հասցրած լինեի, երեկ հասած կլինեի։ | If I'd caught the flight, I would have arrived yesterday. | երկուսն էլ անցյալ → երրորդ տիպ |
Կարճ ասած՝ ամեն մասի համար հարցրեք «ե՞րբ», և ժամանակը ցույց տվեք բայով. անցյալ պայման → had done, մշտական պայման → did / were, ներկա արդյունք → would do, անցյալ արդյունք → would have done։
Կառուցվածք
Տիպ A. անցյալ պայման → ներկա արդյունք
| If-ով մաս (անիրական անցյալ) | Գլխավոր մաս (անիրական ներկա) |
|---|---|
| if + past perfect | would / could / might + բայի հիմնական ձև |
| If I had taken that job, | I would be living in Tokyo now. |
| If she hadn't missed the flight, | she would be here. |
Տիպ B. ներկա կամ մշտական պայման → անցյալ արդյունք
| If-ով մաս (անիրական ներկա / միշտ ճիշտ) | Գլխավոր մաս (անիրական անցյալ) |
|---|---|
| if + past simple (were) | would / could / might + have + past participle |
| If I weren't so shy, | I would have spoken to her. |
| If he could read a map, | he could have found the hotel. |
If-ով մասը կարող է գալ երկրորդը՝ առանց ստորակետի. I would be a doctor now if I had studied medicine.
Բոլոր պայմանական նախադասությունները. ամփոփում
| Տիպ | Պայման | Արդյունք | Օրինակ |
|---|---|---|---|
| զրոյական | present simple | present simple | If you heat ice, it melts. |
| առաջին | present simple | will + բայի հիմնական ձև | If it rains, we'll stay in. |
| երկրորդ | past simple | would + բայի հիմնական ձև | If I had time, I'd learn to sail. |
| երրորդ | past perfect | would have + past participle | If I'd known, I'd have helped. |
| խառը A | past perfect | would + բայի հիմնական ձև | If I'd saved, I'd be rich now. |
| խառը B | past simple | would have + past participle | If I were rich, I'd have bought it. |
Զրոյական և առաջին տիպերը իրական պայմաններ են (A2-27), մյուսները՝ անիրական (երևակայական, փաստերի հակառակը)։
Գործածություն
1Անցյալ պայման → ներկա արդյունք
Ուրիշ անցյալը կնշանակեր ուրիշ հիմա։ Արդյունքում հաճախ կան now, today, still բառերը կամ ներկա իրավիճակ։
2Ներկա կամ մշտական պայման → անցյալ արդյունք
Մի իրավիճակ, որն ընդհանրապես ճիշտ է՝ բնավորություն, կարողություն, մշտական փաստ, բացատրում է անցյալի արդյունքը։ If-ով մասը միշտ-ի կամ հիմա-ի մասին է, ոչ թե անցյալի մեկ պահի։ Հայերենում արդյունքը հաճախ պարզ ձևով ենք ասում («կխոսեի»), իսկ անգլերենում՝ would have done։
3Ճիշտ մասի ընտրությունը. հարցրեք «ե՞րբ»
Ամեն մասի համար հարցրեք. Ե՞րբ է պայմանը։ Ե՞րբ է արդյունքը։ Հետո ընտրեք համապատասխան ձևը։ Անցյալ պայմանի արդյունքը կարող է նույնիսկ ապառնիում լինել։
4Եղանակավորող բայեր և շարունակական ձևեր
Could-ը և might-ը արդյունքը դարձնում են հնարավոր, ոչ թե վստահ։ Շարունակական ձևերն աշխատում են երկու մասում էլ. would be + -ing՝ ներկա գործողության համար, had been + -ing՝ անցյալում ընթացող գործողության համար, were + -ing՝ ներկա կամ ապառնի պայմանավորվածության համար։
5Ափսոսանք, քննադատություն և բացատրություն
Խառը պայմանական նախադասությունները շատ տարածված են, երբ ափսոսում ենք անցյալի որոշման համար, որը դեռ ազդում է մեզ վրա, կամ քննադատում կամ բացատրում ենք անցյալի արդյունքը մարդու բնավորությամբ։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Եթե … խոսեր, կստանար» → could / would + բայի հիմնական ձև անցյալ արդյունքի համար. Հայերենում արդյունքի ձևը հաճախ նույնն է հիմայի և անցյալի համար. «Եթե Լիլիթն ավելի լավ անգլերեն խոսեր, անցյալ մարտին այդ աշխատանքը կստանար»։ Մարտն արդեն անցել է, ուստի անգլերենում could / would have + past participle։
2. «Եթե … չտեղափոխվեին» → Past Simple անցյալ պայմանի համար. «Հիմա դեռ Գյումրիում կապրեի՞ր, եթե ծնողներդ 2010-ին Երևան չտեղափոխվեին»։ Խոսակցական հայերենում պայմանի պարզ ձևը («չտեղափոխվեին») օգտագործում ենք նաև անցյալի համար։ Անգլերենում անցյալի կոնկրետ պահի պայմանը had + past participle է։
3. «Եթե … կնայեիր» → would if-ով մասում. Խոսակցական հայերենում «եթե»-ից հետո երբեմն «կ-» ենք դնում. «Հիմա խոհանոցը ծխով լիքը չէր լինի, եթե ջեռոցը կանջատեիր»։ Անգլերենում if-ով մասում would չի դրվում։
Մի՛ շփոթեք
Երրորդ տիպ, թե խառը (անցյալ → ներկա) – Պայմանը նույնն է. փոխվում է միայն արդյունքի ժամանակը։
Երկրորդ տիպ, թե խառը (ներկա → անցյալ) – Պայմանը նույնն է. արդյունքը տեղափոխվում է անցյալ։
Խառը պայմանական, թե wish – Երկուսն էլ կարող են ափսոսանք արտահայտել, բայց wish-ը արդյունքի մաս չունի։ Տե՛ս B2-04։
Պաշտոնական կառույցները, ինչպիսիք են Had I known… և If it weren't for…, տե՛ս C1-03, իսկ առանց if-ի պայմանները (Without your help…)՝ C1-04։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- 'd-ն երկու իմաստ ունի. if-ով մասում If I'd = If I had (դրանից հետո past participle), արդյունքում I'd be = I would be (դրանից հետո բայի հիմնական ձև)։
- would have-ը խոսքում թույլ է՝ /ˈwʊdəv/, «wood-uv». wouldn't have → /ˈwʊdntəv/, «wood-n-tuv»։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին։ Գրեք would have, երբեք would of։ would-ի /w/-ի համար շրթունքները կլորացրեք, ոչ թե «վ» ասեք, իսկ l-ը չի արտասանվում։
- Շեշտեք ժամանակի բառերը, որ խառնուրդը պարզ լինի. If I'd taken the job, I'd be in Tokyo now.
- Ստորակետ դրեք, երբ if-ով մասը առաջինն է, և մի՛ դրեք, երբ արդյունքը առաջինն է։
Ոսկե կանոն
Երկու ժամացույցը լարեք առանձին. անցյալ պայման → had done, ներկա կամ մշտական պայման → did / were, ներկա արդյունք → would do, անցյալ արդյունք → would have done։ Հայերենում «երեկ» բառը բավական է, իսկ անգլերենում ժամանակը պետք է երևա բայի վրա։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
-
If I (not spend) all my money last weekend, I could come out with you tonight.
-
If he were more careful, he (not break) the vase yesterday.
-
If we had left earlier, we (be) there by now.
-
If I (be) better at maths, I would have studied engineering.
-
If she (not move) to Berlin, she wouldn't speak German so well.
-
If they (not be) so rich, they wouldn't have bought a yacht.
-
Միացրեք խառը պայմանական նախադասությամբ: I didn't buy the tickets. I'm not at the concert now.
B. Իմաստ
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: If she had taken the medicine, she … better now.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: If I knew more about history, I … the museum tour last week.
-
Ընտրեք ավելի քիչ վստահ արդյունքը: If I'd trained harder, I … be in the team now.
-
Պայմանը անցյա՞լ է, թե՞ մշտական (past / permanent): "If he weren't so impatient, he would have waited."
-
Երկրորդ, երրորդ, թե խառը (second / third / mixed): "If I'd caught the flight, I would be in Rome now."
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
If I had married him, I would have been unhappy now.
-
If he weren't so impatient, he would wait for us yesterday.
-
If I would have known, I would be there now.
-
If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
Jo: You look tired.
Kim: I am. If I 17 (not / stay) up so late, I 18 (not / feel) like this now.
Jo: Why did you stay up?
Kim: My brother called. If he 19 (not / be) so talkative, I 20 (go) to bed at ten!
Jo: And if you 21 (be) a morning person, you 22 (enjoy) this early class.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով ձեր մասին։
-
Մտածեք անցյալի մի որոշման մասին, որը փոխեց ձեր կյանքը։ Գրեք խառը պայմանական նախադասություն այն մասին, թե ինչպես կլիներ ձեր կյանքը հիմա։
-
Գրեք ձեր բնավորության մի գծի մասին, որը բացատրում է, թե ինչ արեցիք (կամ չարեցիք) անցյալ շաբաթ։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B1-07 Third Conditional. If I had known… հայերենով If you (tell) me, I would have helped you.
-
B1-06 Second Conditional. If I had…, I would… հայերենով If I (be) you, I'd take the job.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have. ափսոսանք և քննադատություն անգլերենով You (should tell) me about the problem earlier.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- hadn't spent
- wouldn't have broken
- would be / could be / might be
- were / was
- hadn't moved
- weren't / wasn't
- If I had bought the tickets, I would be at the concert now. / If I'd bought the tickets, I'd be at the concert now. / I would be at the concert now if I had bought the tickets.
B. Իմաստ
- would feel
- would have enjoyed
- might
- permanent
- mixed
C. Գտեք սխալը
- If I had married him, I would be unhappy now.
- If he weren't so impatient, he would have waited for us yesterday. / If he wasn't so impatient, he would have waited for us yesterday.
- If I had known, I would be there now. / If I'd known, I'd be there now.
- ✓ If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.
D. Համատեքստում
- hadn't stayed
- wouldn't feel
- weren't / wasn't / hadn't been
- would have gone / could have gone / might have gone
- were / was
- would enjoy / might enjoy / could enjoy
E. Ձեր հերթն է
- If I hadn't moved to Dublin, I wouldn't speak English this well.
- If I weren't so lazy, I would have gone to the gym on Saturday.
F. Խառը կրկնություն
- had told
- were / was
- should have told
