SlowingoГрамматика
B1 37 / 39 Қайталау сабағы

Қайталау: relative clauses, артикльдер, байланыстырғыш сөздер және сөз тәртібі қазақша (B1-20 – B1-34)

Review: Relative Clauses, Articles, Linking and Word Order

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Не үйрендік
  3. Негізгі салыстыру
  4. Жиі кездесетін қателер
  5. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  6. Алтын ережелер
  7. Жаттығулар

Бұл қайталау қамтитын сабақтар

B1-20 Relative clauses қазақша: whose, where, when және есімдікті түсіріп айтуB1-21 Used to, be used to, get used to қазақша: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін»B1-22 Артикльдер қазақша: a, the әлде артикльсіз? Жалпы мағына, go to school, twice a weekB1-23 The және жер атаулары қазақша: the Nile, Lake Balkhash, the USA қалай айтылады?B1-24 Comparatives қазақша: much better, even, twice as… as, the more… the betterB1-25 So және Such қазақша: so kind, such a kind person, What a…! How…! айырмашылығыB1-26 Although, Despite, However қазақша: «-са да» мен «-ғанына қарамастан» ағылшыншаB1-27 So that, in order to, because of, due to қазақша: мақсат, себеп және нәтижеB1-28 Phrasal verbs қазақша: turn it off, look after her, run out of — сөз тәртібіB1-29 Adjective order қазақша: сын есімдердің реті және a ten-minute walk сияқты күрделі сын есімдерB1-30 Both, Either, Neither, All, None, Each, Every қазақша: «екеуі де», «ешқайсысы», «әр»B1-31 By пен until, during пен for, on time пен in time қазақша: уақыт предлогтарыB1-32 Get, become, go, turn қазақша: «болды», «қызарды», «толды» ағылшынша қалай айтылады?B1-33 Still, yet, already, even, only қазақша: үстеулер сөйлемнің қай жерінде тұрады?B1-34 State verbs Present Continuous шағында: I think пе, I'm thinking бе? She's being silly қазақша

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз анықтауыш бағыныңқы сөйлем құра аласыз, used to, be used to және get used to арасынан таңдау жасай аласыз, дұрыс артикльді таңдайсыз, айырмашылықты өлшейсіз, сөзге күш бересіз, қарама-қарсылық, мақсат, себеп және нәтиже туралы ойларды байланыстырасыз, phrasal verbs, сын есімдер мен both, neither, each сияқты сөздерді дұрыс орынға қоясыз, by мен until, get, become мен go арасынан таңдайсыз, still, yet, already және also сөздерін дұрыс орынға отырғызасыз және күй етістігінің қашан continuous түрінде келе алатынын шешесіз. Мұның бәрін бір мәтіннің ішінде.

Не үйрендік

СабақНегізгі ережеНегізгі мысал
B1-20whose, where, when, why арқылы анықтауыш бағыныңқы сөйлем; есімдік толықтауыш болса, түсіріп тастауға болады; предлог соңында («мен көрген фильм»: қазақша есімше зат есімнің алдында)This is the restaurant where we had our first date.
B1-21used to + негізгі түрі (өткенде, қазір емес, «-атынмын»); be used to + зат есім / -ing (қалыпты болып кеткен, «үйренгенмін»); get used to + зат есім / -ing (қалыпты бола бастады, «үйреніп келемін»)I'm slowly getting used to working from home.
B1-22Артикль жоқ = жалпы; the = нақты біреуі; a / an = бір түрдің біреуі; мекемелер, тамақ, спорт, баға мен жиілікMy daughter starts school in September.
B1-23Өзендер, теңіздер, тау жоталары, шөлдер, топ атаулары мен of бар атаулар, қонақүйлер, мұражайлар — the; көп елдер, қалалар, көшелер, жеке таулар мен көлдер — артикльсізWe sailed down the Nile on a small boat.
B1-24Айырмашылықты өлшеу: much, a bit, even, by far, twice as… as, the more… the more; үстеулердің салыстырмалы шырайы; like және as («-дан» = than, from емес)The more you read, the more words you learn.
B1-25so + сын есім / үстеу, such + зат есім тіркесі; нәтиже үшін so / such… that; What…! және How…! («қандай» екеуіне де)It was such a beautiful day that we stayed on the beach until sunset.
B1-26Қарама-қарсылық: although + бағыныңқы сөйлем, despite / in spite of + зат есім немесе -ing, However, + жаңа сөйлем («-са да», «-ғанына қарамастан», «алайда»)Despite the bad reviews, the film was a huge success.
B1-27Мақсат (to, in order to, so that), себеп (because, as, since, because of, due to), нәтиже (so, therefore, as a result) («-у үшін», «-ғандықтан», «сондықтан»)I'll leave the door open so that you can get in.
B1-28Phrasal verbs: бөлінетін етістікте есімдік ортасында тұрады; бөлінбейтін және үш бөлікті етістіктерде толықтауыш соңындаI don't know this word, so I'll look it up.
B1-29Сын есімдердің реті: алдымен пікір, сосын деректер; материал мен мақсат зат есімге ең жақын; дефиспен жазылатын күрделі сын есім + жекеше зат есімIt's a ten-minute walk from the station.
B1-30Екі зат: both, either, neither; үш не одан көп: all, none, no; each және every; all day және every day («ешқайсысы … -мады» → болымды етістік)Both my parents are teachers.
B1-31by (мерзім, «кешіктірмей») және until (созылу); for / during / while / as; within, by the time; on time және in time («үлгеру»); at the end және in the endPlease send me the report by Friday.
B1-32Өзгеріс етістіктері: get (күнделікті), become (ресми, + зат есім), go (жағымсыз: go grey, go wrong), turn (түс, жас), grow (баяу); get етістігінің негізгі мағыналары («болу» әрдайым become емес)It's getting dark. Let's go home.
B1-33Ортаңғы орын: негізгі етістіктің алдында, be етістігінен кейін, бірінші көмекші етістіктен кейін; still / yet / already («әлі» екі мағыналы); not… any more, no longer; нұсқағыш ретінде even мен onlyI still haven't paid the electricity bill.
B1-34Мағынасы әрекет болса, күй етістіктері continuous түрінде (think, have, see, taste, weigh…); мінез-құлық үшін be being + сын есім («білмей тұрмын» → I don't know)You're being silly. It's only a spider.

Негізгі салыстыру

Бастауыш есімдік және толықтауыш есімдік; where және that / which — Қазақшада есімше зат есімнің алдында тұрады («телефонды көтерген әйел», «біз көрген фильм»), ал ағылшыншада есімдік зат есімнен кейін келеді. B1-20

The woman who answered the phone was very helpful.
Телефонды көтерген әйел көп көмектесті.
бастауыш: who қалуы керек
The film we saw last night was too long.
Кеше кешке көрген фильміміз тым ұзақ болды.
толықтауыш: түсіп қалды
That's the museum where we saw the dinosaur bones.
Бұл біз динозаврдың сүйектерін көрген мұражай.
«we saw the bones» толық сөйлем
That's the museum that we visited.
Бұл біз аралаған мұражай.
нені аралады? → мұражайды: толықтауыш
  • Тексеру: Анықтауыш сөзден кейін бірден жаңа бастауыш тұр ма? → бұл толықтауыш, оны түсіріп тастауға болады. Бағыныңқы сөйлем орынсыз да толық па? → where; толық болмаса → that / which немесе ештеңе.

used to do, be used to doing және get used to doing — Қазақшада: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін». B1-21

I used to work at night.
Бұрын түнде жұмыс істейтінмін.
өткендегі әдет: қазір олай емес
I'm used to working at night.
Түнде жұмыс істеуге үйренгенмін.
қазір бұл мен үшін қалыпты
I'm getting used to spicy food.
Ащы тағамға үйреніп келемін.
процесс: біртіндеп жеңілдеп келеді
  • Тексеру: Өткенде, қазір емес пе? → used to + негізгі түрі. Қалыпты болып кетті ме / бола бастады ма? → be / get used to + зат есім немесе -ing (to сөзінен кейін зат есім келе ала ма? Иә → -ing).

Артикль жоқ, the және a / an — Қазақ тілінде артикль жоқ. «Бір» кейде a сияқты, ал табыс септігі «-ны / -ні» белгілі затты көрсетеді, бірақ бұл the сөзіне толық сәйкес келмейді. B1-22

Life is too short to worry about small things.
Өмір ұсақ-түйекке уайымдауға тым қысқа.
жалпы өмір: артикль жоқ
The life of a farmer is harder than people think.
Фермердің өмірі адамдар ойлағаннан әлдеқайда ауыр.
өмірдің нақты бір түрі: the
My sister is a vegetarian.
Әпкем вегетариан.
қазақшада ештеңе қосылмайды, ағылшыншада a міндетті
The kids go to school by bus.
Балалар мектепке автобуспен барады.
оқушылар ретінде
Their mum went to the school for a meeting.
Олардың анасы жиналысқа мектепке барды.
келуші ретінде: the
  • Тексеру: Жалпы ма, біз анықтай алатын нақты біреуі ме, әлде бір түрдің біреуі ме? School, work, bed, hospital сөздерімен: өз мақсатында қолданылып тұр ма? → артикль жоқ; ғимараттың өзі ме? → the.

Жай атау және сипаттама немесе топ B1-23

My sister went to Leeds University.
Әпкем Лидс университетінде оқыды.
артикль жоқ
My sister went to the University of Leeds.
Әпкем Лидс университетінде оқыды.
of: the; мағынасы бірдей
We spent the summer in Sicily.
Жазды Сицилияда өткіздік.
бір арал: артикль жоқ
We spent the summer in the Canary Islands.
Жазды Канар аралдарында өткіздік.
аралдар тобы: the
  • Тексеру: Жай атау ма (ел, қала, көше, жеке көл немесе тау)? → артикль жоқ. Топ, of бар атау, өзен, теңіз, тау жотасы немесе шөл ме? → the.

much және even; like және as B1-24

My new phone is much faster than my old one.
Жаңа телефоным ескісінен әлдеқайда жылдам.
үлкен айырмашылық
My old phone was fast, but this one is even faster.
Ескі телефоным да жылдам еді, ал мынау одан да жылдам.
екеуі де жылдам
She works as a teacher.
Ол мұғалім болып істейді.
ол шынымен мұғалім
She talks to me like a teacher.
Ол менімен мұғалім сияқты сөйлеседі.
ол менің мұғалімім емес, бірақ солай естіледі
  • Тексеру: Тек үлкен айырмашылық па? → much. Біріншісі де онсыз жоғары ма? → even. Шын рөл ме? → as. Ұқсас па? → like + зат есім.

so және such; How және What — Қазақшада «сондай» мен «қандай» сын есіммен де, зат есіммен де келеді. B1-25

The view was so beautiful.
Көрініс сондай әдемі болды.
сын есім: so
It was such a beautiful view.
Сондай әдемі көрініс болды.
зат есім: such a
What a beautiful view!
Қандай әдемі көрініс!
«қандай» + зат есім → What a
How kind of you!
Қандай мейірімдісіз!
«қандай» + сын есім → How
  • Тексеру: Негізгі сөз зат есім бе, сын есім бе? Сын есім / үстеу → so, How. Зат есім тіркесі → such, What (a / an тек бір саналатын зат үшін).

although, despite және however B1-26

Although she was nervous, she gave a great speech.
Қатты толқыса да, ол тамаша сөз сөйледі.
+ бағыныңқы сөйлем
Despite her nerves, she gave a great speech.
Толқуына қарамастан, ол тамаша сөз сөйледі.
+ зат есім
The car is old. However, it's very reliable.
Көлік ескі. Алайда ол өте сенімді.
жаңа сөйлем
  • Тексеру: Одан кейін не келеді? Бағыныңқы сөйлем → although. Зат есім немесе -ing → despite / in spite of. Жаңа сөйлем → However,.

so that (мақсат) және so (нәтиже); so… that (нәтиже) — Қазақшада: «-мау үшін» (мақсат) және «сондықтан» (нәтиже). B1-25 B1-27

I set two alarms so that I wouldn't oversleep.
Ұйықтап қалмау үшін екі оятқыш қойдым.
ниет: «-мау үшін»
I set two alarms, so I didn't oversleep.
Екі оятқыш қойдым, сондықтан ұйықтап қалмадым.
нәтиже: «сондықтан»
I was so tired that I went to bed at eight.
Шаршағаным сонша, сағат сегізде жатып қалдым.
күшті дәреженің нәтижесі
  • Тексеру: Біреу не қалады? → so that + бағыныңқы сөйлем. Шынында не болды? → , so. So + сын есім + that → дәрежесі қаншалықты күшті болғанының нәтижесі.

because және because of — Қазақшада: «-ғандықтан» (сөйлем) және «-ның кесірінен / -ға байланысты» (зат есім). B1-27

We were late because the traffic was terrible.
Кептеліс қатты болғандықтан кешіктік.
+ бағыныңқы сөйлем
We were late because of the terrible traffic.
Қатты кептелістің кесірінен кешіктік.
+ зат есім
  • Тексеру: Бағыныңқы сөйлем бе (бастауыш + етістік)? → because, as, since. Тек зат есім бе? → because of, due to, owing to.

Бөлінетін және бөлінбейтін phrasal verbs — Қазақшада толықтауыш етістіктің алдында тұрады («оны шеш»), ал ағылшыншада оның орнын етістіктің түрі шешеді. B1-28

Your shoes are wet. Take them off.
Аяқ киімің су болып қалыпты. Шешіп таста.
«шешіп таста» → take them off; қазақшада «оларды» айтылмайды, ағылшыншада them міндетті
Don't worry about the complaint. I'll deal with it.
Шағым туралы уайымдама. Оны өзім шешемін.
deal with it: it соңында
We've run out of coffee again.
Кофеміз тағы таусылып қалды.
үш бөлікті етістік: толықтауыш соңында
  • Тексеру: Толықтауыш орнын ауыстыра ала ма? Бөлінетін етістікте есімдік әрқашан ортасында тұрады. Бөлінбейтін және үш бөлікті етістіктерде толықтауыш соңында қалады.

Зат есімнің алдындағы күрделі сын есім және етістіктен кейінгі сол сөздер — Қазақша «екі сағаттық ұшу» мен «екі сағатқа созылады» да әртүрлі. B1-29

It's a two-hour flight.
Бұл екі сағаттық ұшу.
зат есімнің алдында: two-hour
The flight takes two hours.
Ұшу екі сағатқа созылады.
күрделі сын есім емес: two hours
  • Тексеру: Зат есімнің алдында ма? → дефис және жекеше зат есім. Етістіктен кейін бе? → бөлек сөздер, керек болса көпше.

neither және none; each және every; every day және all day — Қазақшада «ешқайсысы» мен «әр» екі затқа да, көп затқа да айтылады. B1-30

I have two sisters. Neither of them drinks coffee.
Менің екі әпкем бар. Олардың ешқайсысы кофе ішпейді.
екеу: neither
I have five cousins. None of them live near me.
Менің бес немере туысым бар. Олардың ешқайсысы маған жақын тұрмайды.
бесеу: none
She had a bag in each hand.
Оның екі қолында да бір-бір сөмке бар еді.
екі қол: every емес, each
I go running every day.
Күн сайын жүгіремін.
қайта-қайта
I was in meetings all day.
Күні бойы жиналыстарда болдым.
толық күн
  • Тексеру: Екеу ме, әлде екеуден көп пе? Екеу → both, either, neither; үш не одан көп → all, none. Бір-бірлеп пе? → each. Бәрі бірге, ешбір ерекшеліксіз бе? → every.

by және until; on time және in time — Қазақшада «дейін» де, «уақытында» да екі мағынада айтыла береді. B1-31

Can you return the book by Monday?
Кітапты дүйсенбіден кешіктірмей қайтарып бере аласыз ба?
бір іс, дүйсенбіге дейінгі кез келген уақытта
You can keep the book until Monday.
Кітапты дүйсенбіге дейін ұстай тұрсаңыз болады.
дүйсенбіге дейін үнемі өзіңізде
The flight landed on time.
Ұшақ уақытында қонды.
белгіленген уақытта, кешікпей
We arrived just in time to catch the last bus.
Соңғы автобусқа әрең үлгердік.
«үлгеру» → in time
  • Тексеру: Мерзімге дейінгі бір іс пе? → by. Белгілі бір нүктеге дейін созылатын жағдай ма? → until. Белгіленген уақытта, кешікпей ме? → on time. Бір нәрсеге үлгеретіндей ерте ме? → in time.

get, become және go — Қазақшада «болу» сын есіммен де, зат есіммен де келеді, ал «қызарды», «ашуланды» сияқты өзгерістер бір етістікпен айтылады. B1-32

Don't get angry. It was an accident.
Ашуланба. Бұл кездейсоқ болды ғой.
күнделікті өзгеріс + сын есім → get
We became friends at university.
Біз университетте дос болдық.
+ зат есім: become
Something went wrong with the printer.
Принтерде бір ақау шықты.
жағымсыз өзгеріс: go етістігімен келетін тұрақты жұп
  • Тексеру: Етістіктен кейін зат есім бар ма (жұмыс, дос)? → become. Күнделікті сөйлеудегі сын есім бе? → көбіне get (ресми жазуда become). Тұрақты жағымсыз өзгерістердің бірі ме (grey, wrong, bad, red)? → go. Түс немесе жас па? → turn да жиі айтылады.

still, yet және already; ортаңғы орын — Қазақшадағы «әлі» still мағынасында да, yet мағынасында да айтылады; «-ып қойдым» already мағынасына жақын. B1-33

I haven't finished my essay yet.
Эссемді әлі бітірген жоқпын.
бейтарап: yet соңында
I still haven't finished my essay.
Эссемді әлі күнге дейін бітіре алмай жүрмін.
шыдамсыздық: still болымсыз көмекші етістіктің алдында
I've already eaten, thanks.
Тамақ ішіп қойдым, рақмет.
«-ып қойдым» → already, бірінші көмекші етістіктен кейін
She also plays the piano.
Ол пианинода да ойнайды.
«да» → also, негізгі етістіктің алдында, етістік пен толықтауыштың арасында емес
  • Тексеру: Бір нәрсе жалғасып жатыр ма? → still. Күткен нәрсе болмады ма? → yet, көбіне соңында. Күткеннен ертерек пе? → already. Сосын сөзді ортаңғы орынға қойыңыз: негізгі етістіктің алдына, be етістігінен кейін, бірінші көмекші етістіктен кейін.

Күй және әрекет; is және is being — Қазақшада «-ып тұр / -ып отыр» күй етістіктерімен де айтылады («білмей тұрмын»), ал ағылшыншада күй жай түрде тұрады. B1-34

I think you're right.
Менің ойымша, сен дұрыс айтасың.
пікір: күй
I'm thinking about changing my job.
Жұмысымды ауыстыру туралы ойланып жүрмін.
ойлану: әрекет
My neighbour is noisy.
Көршім шулы адам.
ол әрқашан солай
My neighbour is being noisy tonight.
Бүгін түнде көршім тым шулатып жатыр.
тек бүгін түнгі мінез-құлық
  • Тексеру: Біреу басталып, тоқтайтын бір нәрсені белсенді түрде істеп жатыр ма? → continuous мүмкін. Бұл жай ғана заттардың қандай екені ме (пікір, иелік, дәмі немесе салмағы)? → жай түрі. Be being + сын есім тек мінез-құлық үшін, tall немесе ill үшін емес.

Жиі кездесетін қателер

❌The book that I bought it is boring.
✅The book (that) I bought is boring.
that сөзі «it» орнын басып тұр. B1-20
❌The city where I visited last year was beautiful.
✅The city (that) I visited last year was beautiful.
visit толықтауыш алады: that / which қолданыңыз немесе ештеңе қоймаңыз. B1-20
❌I am used to wake up early.
✅I am used to waking up early.
be used to + -ing: to — предлог. B1-21
❌I use to go to the gym on Mondays.
✅I usually go to the gym on Mondays.
used to тіркесінің осы шақ түрі жоқ. B1-21
❌The life is beautiful.
✅Life is beautiful.
жалпы ұғым: артикль жоқ. B1-22
❌I go to the work by bus.
✅I go to work by bus.
өз мақсатындағы мекеме: артикль жоқ. B1-22
❌We visited Netherlands last year.
✅We visited the Netherlands last year.
көпше түрдегі ел атауы: the. B1-23
❌This hotel is very better than the last one.
✅This hotel is much better than the last one.
very салыстырмалы шырайды күшейтпейді. B1-24
❌More you practise, more you improve.
✅The more you practise, the more you improve.
екі бөлікке де the керек. B1-24
❌We had such a terrible weather.
✅We had such terrible weather.
weather саналмайды: a жоқ. B1-25
❌Despite it was raining, we went out.
✅Although it was raining, we went out.
despite + зат есім / -ing / the fact that. B1-26
❌Although it was late, but we kept working.
✅Although it was late, we kept working.
бір байланыстырғыш, екеу емес. B1-26
❌The game was cancelled because of it rained.
✅The game was cancelled because it rained.
because of + зат есім; because + бағыныңқы сөйлем. B1-27
❌I took off it.
✅I took it off.
Бөлінетін етістікте есімдік ортасында тұрады. B1-28
❌a ten-minutes walk
✅a ten-minute walk
Күрделі сын есімдегі зат есім жекеше күйде қалады. B1-29
❌Neither of them didn't come.
✅Neither of them came.
Neither онсыз да болымсыз. B1-30
❌I'll finish the report until Friday.
✅I'll finish the report by Friday.
Бір іске арналған мерзім: by. B1-31
❌I was in Rome during three days.
✅I was in Rome for three days.
Қанша уақыт: for + кезең. B1-31
❌What time did you get to home?
✅What time did you get home?
home, here немесе there сөздерінің алдында to жоқ. B1-32
❌She plays also the piano.
✅She also plays the piano.
Етістік пен толықтауыштың арасына емес. B1-33
❌I haven't still finished.
✅I still haven't finished.
Болымсыз сөйлемде still болымсыз көмекші етістіктің алдында тұрады. B1-33
❌She's being tall.
✅She's tall.
be being + сын есім мінез-құлық үшін, ал бой ұзындығы мінез-құлық емес. B1-34
❌I'm having a new car.
✅I have a new car.
Иелік — күй: жай түрі. B1-34

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Қасымда отыратын қыз» → бастауыш есімдік түсіп қалады. Қазақ есімшесі («отыратын», «көмектескен») өз ішінде есімдікті қажет етпейді. Ағылшыншада бағыныңқы сөйлемдегі әрекетті зат есімнің өзі істесе, who / that / which түсіп қалмайды. B1-20

❌The girl sits next to me in class is from Taraz.
✅The girl who sits next to me in class is from Taraz. немесе The girl that sits next to me in class is from Taraz.

2. «Сәрсенбіге дейін аударып бере аласыз ба?» → until. «Дейін» мерзімге де, созылуға да айтылады. Бір іс мерзімнен кешіктірмей істелуі керек болса, by қолданыңыз. B1-31

❌Could you translate this letter until Wednesday?
✅Could you translate this letter by Wednesday?

3. «Болды» → became күнделікті сөйлеуде. Қазақшада «ауырып қалдым», «ауру болдым» дегенді became арқылы аудару оңай. Күнделікті сөйлеуде сын есіммен get табиғирақ. B1-32

⚠️(Досыңызға өткен қыс туралы айтып жатырсыз.) Last winter I became ill twice.
✅Last winter I got ill twice.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ ауызша сөйлеуде кітаби естіледі.

4. «Әлі жабық» → yet. «Әлі» болымды сөйлемде жалғасып жатқан жағдайды білдірсе, ағылшыншада still керек. Yet тек болымсыз және сұраулы сөйлемдерде тұрады. B1-33

❌The museum is yet closed for repairs.
✅The museum is still closed for repairs.

5. «Сенбей тұрмын» → I'm not believing. Қазақшадағы «-ып тұр» күй етістіктерімен де қолданылады. Ағылшыншада believe, know, understand — күй етістіктері, олар жай түрде тұрады. B1-34

❌I'm not believing his story about the lost wallet.
✅I don't believe his story about the lost wallet.

Алтын ережелер

  • B1-20 Анықтауыш сөз бағыныңқы сөйлемнің бір бөлігінің орнын басады, сондықтан ол орынды екі рет толтырмаңыз. Есімдік толықтауыш болса, оны түсіріп тастауға болады. Where сөзін бағыныңқы сөйлем орынсыз да толық болғанда ғана қолданыңыз.
  • B1-21 Used to + етістік = өткен, қазір емес. Be used to + зат есім / -ing = қалыпты болып кеткен. Get used to + зат есім / -ing = қалыпты бола бастады.
  • B1-22 Жалпы → артикль жоқ. Нақты → the. Бір түрдің біреуі → a / an. Өз мақсатында қолданылатын мекемелер әдетте артикльсіз; ғимараттың өзіне the қойылады.
  • B1-23 Жай атау (ел, қала, көше, жеке тау немесе көл, әуежай) → артикль жоқ. Көпше немесе топ атауы, of бар атау, өзен, теңіз, мұхит, шөл немесе тау жотасы, сондай-ақ қонақүйлер, мұражайлар мен газеттер → the.
  • B1-24 Айырмашылықты өлшеңіз: much / far / a lot (үлкен), a bit / slightly (кішкентай), even (одан да жоғары), twice as… as (дәл), by far + the best. Салыстырмалы шыраймен very қолданбаңыз. Like + зат есім; as + бағыныңқы сөйлем немесе рөл.
  • B1-25 Зат есім бе, сын есім бе? So / How + сын есім немесе үстеу; such / What + зат есім тіркесі. Нәтижені көрсету үшін that арқылы бағыныңқы сөйлем қосыңыз.
  • B1-26 Бағыныңқы сөйлем → although / even though / though; зат есім немесе -ing → despite / in spite of; жаңа сөйлем → However,. Despite of жоқ; although… but жоқ.
  • B1-27 Мақсат = не қалайсыз (to, in order to, so as to; so that + бағыныңқы сөйлем). Себеп = оған не себеп болды (because, as, since; because of, due to + зат есім). Нәтиже = не болды (so; therefore, as a result).
  • B1-28 Бөлінетін етістікте есімдік ортасында тұрады (turn it off). Бөлінбейтін және үш бөлікті етістіктерде толықтауыш соңында қалады (look after her, run out of it).
  • B1-29 Алдымен пікір, сосын деректер; материал мен мақсат зат есімге ең жақын. Зат есімнің алдындағы күрделі сын есімде дефис қойып, зат есімді жекеше қалдырыңыз.
  • B1-30 Екі: both, either, neither. Үш не одан көп: all, none / no. Each = бір-бірлеп; every = бәрі бірге (үш не одан көп). Neither, none және no онсыз да болымсыз, сондықтан болымды етістік қолданыңыз.
  • B1-31 By = кешіктірмей (бір іске арналған мерзім); until = белгілі бір нүктеге дейін үнемі. For = қанша уақыт; during + зат есім / while + бағыныңқы сөйлем = қашан. On time = кешікпей; in time = үлгеретіндей ерте.
  • B1-32 Күй → be; өзгеріс → get (күнделікті), become (ресмирек және зат есімнің алдында), көп жағымсыз өзгерістер үшін go (go grey, go wrong), түстер мен жас үшін turn, баяу өзгерістер үшін grow + салыстырмалы шырай.
  • B1-33 Қысқа үстеулер ортаңғы орында отырады: негізгі етістіктің алдында, be етістігінен кейін, бірінші көмекші етістіктен кейін, ешқашан етістік пен толықтауыштың арасында емес. Yet, any more, too және as well әдетте соңында тұрады.
  • B1-34 Сұраңыз: күй ме, әлде әдейі істелетін әрекет пе? Күйлер жай түрде тұрады; әрекеттер continuous түрінде келе алады, тіпті think, have, see, taste және weigh етістіктерімен де. Be being + сын есім тек мінез-құлық үшін.

Жаттығулар

A. Құрылым

Сөйлемді толықтырыңыз, жақшадағы сөздің дұрыс түрін жазыңыз немесе тапсырма бойынша өзгертіңіз.

  1. B1-20 Relative clauses қазақша: whose, where, when және есімдікті түсіріп айту
    I've got a friend sister is a pilot.
  2. B1-21 Used to, be used to, get used to қазақша: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін»
    She's a nurse, so she's used to (work) at night.
  3. B1-22 Артикльдер қазақша: a, the әлде артикльсіз? Жалпы мағына, go to school, twice a week
    I go to the gym three times week.
  4. B1-23 The және жер атаулары қазақша: the Nile, Lake Balkhash, the USA қалай айтылады?
    We sailed down ___ Nile. …
  5. B1-24 Comparatives қазақша: much better, even, twice as… as, the more… the better
    The more you practise, (easy) it gets.
  6. B1-25 So және Such қазақша: so kind, such a kind person, What a…! How…! айырмашылығы
    It was ___ a hot day that we stayed inside. …
  7. B1-28 Phrasal verbs қазақша: turn it off, look after her, run out of — сөз тәртібі
    Зат есімді есімдікпен ауыстырыңыз: Can you turn down the music?
  8. B1-29 Adjective order қазақша: сын есімдердің реті және a ten-minute walk сияқты күрделі сын есімдер
    The walk takes ten minutes. It's a walk.
  9. B1-32 Get, become, go, turn қазақша: «болды», «қызарды», «толды» ағылшынша қалай айтылады?
    Something ___ wrong with my laptop yesterday. …
  10. B1-33 Still, yet, already, even, only қазақша: үстеулер сөйлемнің қай жерінде тұрады?
    also сөзін сөйлемге қойыңыз: She speaks a little Greek.

B. Мағына

Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. B1-20 Relative clauses қазақша: whose, where, when және есімдікті түсіріп айту
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: This is the town … my father grew up.
  2. B1-20 Relative clauses қазақша: whose, where, when және есімдікті түсіріп айту
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: This is the town … we visited last summer.
  3. B1-21 Used to, be used to, get used to қазақша: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін»
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: It took me months to … used to the noise.
  4. B1-22 Артикльдер қазақша: a, the әлде артикльсіз? Жалпы мағына, go to school, twice a week
    Анам ол жерде оқушы да, мұғалім де емес. Дұрыс жауапты таңдаңыз: She went to … for a meeting.
  5. B1-24 Comparatives қазақша: much better, even, twice as… as, the more… the better
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: She works … a tour guide in the summer.
  6. B1-26 Although, Despite, However қазақша: «-са да» мен «-ғанына қарамастан» ағылшынша
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: … the rain, the match continued.
  7. B1-27 So that, in order to, because of, due to қазақша: мақсат, себеп және нәтиже
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: The flight was delayed … the fog.
  8. B1-30 Both, Either, Neither, All, None, Each, Every қазақша: «екеуі де», «ешқайсысы», «әр»
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: I've got two cars, but … of them is new.
  9. B1-31 By пен until, during пен for, on time пен in time қазақша: уақыт предлогтары
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: Please send me your answers … Friday.
  10. B1-34 State verbs Present Continuous шағында: I think пе, I'm thinking бе? She's being silly қазақша
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: Sorry, I can't talk now — we … dinner.

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. B1-20 Relative clauses қазақша: whose, where, when және есімдікті түсіріп айту
    The jacket that I bought it online was too small.
  2. B1-21 Used to, be used to, get used to қазақша: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін»
    I'm used to get up at six.
  3. B1-22 Артикльдер қазақша: a, the әлде артикльсіз? Жалпы мағына, go to school, twice a week
    I love the nature.
  4. B1-25 So және Such қазақша: so kind, such a kind person, What a…! How…! айырмашылығы
    We had such a lovely weather in Rome.
  5. B1-26 Although, Despite, However қазақша: «-са да» мен «-ғанына қарамастан» ағылшынша
    Although it was cold, but we went swimming.
  6. B1-28 Phrasal verbs қазақша: turn it off, look after her, run out of — сөз тәртібі
    Can you pick up me after work?
  7. B1-30 Both, Either, Neither, All, None, Each, Every қазақша: «екеуі де», «ешқайсысы», «әр»
    Every students have a locker.
  8. B1-31 By пен until, during пен for, on time пен in time қазақша: уақыт предлогтары
    We stayed in Edinburgh during three days.
  9. B1-32 Get, become, go, turn қазақша: «болды», «қызарды», «толды» ағылшынша қалай айтылады?
    What time did you get to home last night?
  10. B1-34 State verbs Present Continuous шағында: I think пе, I'm thinking бе? She's being silly қазақша
    The children are being very quiet today.

D. Мәтін ішінде

Ашықхатты оқып, әр орынға дұрыс сөзді жазыңыз; жақшада сөздер берілсе, дұрысын таңдаңыз немесе дұрыс түрін жазыңыз. Артикль керек болмаса, no article деп жазыңыз.

A postcard from Mia
Hi Ana!
Greetings from 31 Scotland! We're staying in a 32 (old / lovely / stone) house in the village 33 my grandmother grew up. It's 34 (much / very) bigger than I remembered. 35 (Although / Despite) the rain, we've been out every day. Yesterday we drove to Loch Ness — a 36 (two / hour) drive. I'm 37 (still / yet) not used to 38 (drive) on the left! On the way back we stopped at a café 39 (so / so that) we could warm up. 40 (What / How) a view from the window! We both loved it.
Love, Mia

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. B1-21 Used to, be used to, get used to қазақша: «-атынмын», «үйренгенмін», «үйреніп келемін»
    Өміріңіздегі бір өзгеріс туралы жазыңыз: бір сөйлем used to арқылы, бір сөйлем be used to немесе get used to арқылы.
  2. B1-26 Although, Despite, However қазақша: «-са да» мен «-ғанына қарамастан» ағылшынша
    Қалаңыз туралы үш сөйлем жазыңыз: біреуі although, біреуі despite, біреуі because of немесе so that арқылы.
  3. B1-33 Still, yet, already, even, only қазақша: үстеулер сөйлемнің қай жерінде тұрады?
    Аптаңыз туралы жазыңыз: белгілі бір күннен кешіктірмей істеуіңіз керек бір іс, әлі істемеген бір іс және әдетте істемейтін, бірақ осы аптада істеп жүрген бір іс.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. B1-19 Gerund қазақша: -ing формасы бастауыш ретінде және предлогтан кейін
    I'm looking forward to (meet) your family.
  2. B1-12 Reported Speech қазақша: төлеу сөзді ағылшынша қалай жеткіземіз?
    "I'm tired." → She said she tired.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. whose
  2. working
  3. a / per
  4. the
  5. the easier
  6. such
  7. Can you turn it down?
  8. ten-minute
  9. went
  10. She also speaks a little Greek.

B. Мағына

  1. where
  2. that
  3. get
  4. the school
  5. as
  6. Despite
  7. because of
  8. neither
  9. by
  10. are having

C. Қатені табыңыз

  1. The jacket I bought online was too small. / The jacket that I bought online was too small. / The jacket which I bought online was too small.
  2. I'm used to getting up at six.
  3. I love nature.
  4. We had such lovely weather in Rome.
  5. Although it was cold, we went swimming. / It was cold, but we went swimming.
  6. Can you pick me up after work?
  7. Every student has a locker. / All students have a locker.
  8. We stayed in Edinburgh for three days.
  9. What time did you get home last night?
  10. ✓ The children are being very quiet today.

D. Мәтін ішінде

  1. lovely old stone
  2. where
  3. much
  4. Despite
  5. two-hour
  6. still
  7. driving
  8. so that
  9. What

E. Сіздің кезегіңіз

  1. I used to live with my parents. Now I'm used to cooking for myself.
  2. Although my town is small, it has a great market. Despite the rain, lots of tourists come in summer. The centre is busy because of the new shopping street.
  3. I have to pay the rent by Friday. I still haven't called my grandmother. This week I'm having driving lessons every evening.

F. Аралас қайталау

  1. meeting
  2. was
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play