Although, Despite, However қазақша: «-са да» мен «-ғанына қарамастан» ағылшынша
Although, Despite, However: Contrast
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз бір-біріне қарама-қарсы ойларды although / even though / though, despite / in spite of және however арқылы байланыстыра аласыз, әрқайсысының грамматикасы мен тыныс белгілерін дұрыс қолдана аласыз.
Негізгі идея
Бұл сөздердің бәрі негізінен but сөзімен бірдей нәрсені айтады A1-29: «Мен жаңа айтқан нәрседен кейін сіз мұны күтпеген шығарсыз». It was raining, but we went out.
Олардың айырмашылығы — өздерінен кейін не келетіні. Балаларға арналған пішін сұрыптағыш ойыншықты елестетіңіз: үш түрлі пішінді тесігі бар қорап. Әр тесікке тек өзіне сай бөлшек қана сыяды.
- Сөйлем тесігі — although, even though, though — толық бағыныңқы сөйлемді (бастауыш + етістік) қабылдайды: although it was raining.
- Зат есім тесігі — despite, in spite of — бұлар предлогтар, сондықтан олардан кейін зат есім немесе -ing формасы келеді B1-19: despite the rain, despite being tired.
- Жаңа сөйлем тесігі — however — екі бөлек сөйлемді байланыстырады және күшті тыныс белгісін қажет етеді: It was raining. However, we went out.
Сондықтан алдымен қарама-қарсылық айтқыңыз келетінін шешіңіз. Содан кейін қолыңыздағы бөлшекке қараңыз — бағыныңқы сөйлем бе, зат есім бе, әлде жаңа сөйлем бе — және соған сай тесікті таңдаңыз.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақ тілінде де бұл үш тесік бар, бірақ шекаралары басқаша. -са да / -се де жалғауы («Пәтер кішкентай болса да, орны тамаша») although сөзіне жақын. -ға / -ге қарамастан despite сөзіне сәйкес келеді: «жаңбырға қарамастан» = despite the rain. Бірақ қазақшада «қарамастан» сөзінің алдында толық ой да тұра береді, өз бастауышымен: «қар жауғанына қарамастан». Ағылшыншада despite сөзінен кейін бастауыш пен етістік келмейді: despite the fact that it was snowing немесе although it was snowing деу керек. Алайда / дегенмен however сөзіне жақын, бірақ қазақшада «алайда» үтірден кейін, сөйлемнің ортасында да тұра береді, ал ағылшын жазуында however алдында нүкте немесе нүктелі үтір керек. Тағы бір айырмашылық: -са да нақты фактіні де («шаршасам да»), мүмкіндікті де («жаңбыр жауса да») білдіреді; ағылшыншада бұлар екіге бөлінеді: even though (факт) және even if (мүмкіндік).
| Қазақша | Не келеді | Ағылшынша |
|---|---|---|
| Пәтер кішкентай болса да, орны тамаша. | бағыныңқы сөйлем | Although the flat is small, it's in a great location. |
| Жаман пікірлерге қарамастан, фильм үлкен табысқа жетті. | зат есім | Despite the bad reviews, the film was a huge success. |
| Шаршағанына қарамастан, ол марафонды аяқтады. | -ing | In spite of being tired, she finished the marathon. |
| Қар жауғанына қарамастан, ұшақ уақытында ұшты. | the fact that + сөйлем | Despite the fact that it was snowing, the flight left on time. |
| Жоспар жақсы. Алайда қаражат жоқ. | жаңа сөйлем | The plan sounds good. However, we don't have the budget. |
| Көлік ескі, бірақ сенімді. | бір сөйлем ішінде | The car is old, but it's very reliable. |
| Шаршасам да, кешке барамын. | нақты факт | I'm going to the party even though I'm tired. |
| Жаңбыр жауса да, кешке барамын. | мүмкіндік | I'm going to the party even if it rains. |
Құрылым
Қарама-қарсылық білдіретін байланыстырғыштың үш түрі
| Түрі | Байланыстырғыштар | Одан кейін | Мысал |
|---|---|---|---|
| бағыныңқы сөйлем байланыстырғышы | although, even though, though | бастауыш + етістік | Although it was late, we kept working. |
| зат есім байланыстырғышы | despite, in spite of | зат есім / есімдік / -ing / the fact that + бағыныңқы сөйлем | Despite the delay, we arrived on time. |
| сөйлем байланыстырғышы | however | жаңа сөйлем | It was late. However, we kept working. |
Despite / in spite of: одан кейін не келеді
| Одан кейін | Мысал |
|---|---|
| зат есім немесе есімдік | Despite the rain, the match continued. |
| -ing | In spite of feeling ill, she went to work. |
| the fact that + бағыныңқы сөйлем | Despite the fact that it was raining, the match continued. |
However сөзімен тыныс белгілері
| Орны | Тыныс белгісі | Мысал |
|---|---|---|
| сөйлемнің басы | алдында нүкте (немесе нүктелі үтір), артында үтір | The hotel was cheap. However, the rooms were clean. |
| нүктелі үтірден кейін | алдында нүктелі үтір, артында үтір | The hotel was cheap; however, the rooms were clean. |
| сөйлемнің ортасы | екі жағында да үтір | The rooms, however, were clean. |
Сөйлемнің соңындағы though (бейресми, негізінен ауызша): The rooms were clean, though.
Қолданылуы
1Although / even though / though + бағыныңқы сөйлем
Although бейтарап. Even though күштірек: таңғаларлық фактіні ерекшелейді. Though бейресмирек. Бағыныңқы сөйлем бірінші келуі (онда үтір қойыңыз) немесе екінші келуі мүмкін.
2Despite / in spite of + зат есім
Despite пен in spite of мағынасы бірдей. Жазба тілде despite сәл жиірек кездеседі. Despite сөзінен кейін ешқашан of қоймаңыз.
3Despite / in spite of + -ing
Despite пен in spite of предлог болғандықтан, олардан кейінгі етістік -ing формасында келеді B1-19. -ing әрекетін орындайтын адам әдетте басыңқы сөйлемнің бастауышы болады.
4Despite the fact that + бағыныңқы сөйлем
Despite немесе in spite of сөзінен кейін толық бағыныңқы сөйлем қолдану үшін the fact that қосыңыз. Бұл сәл ресми естіледі; көбіне although қарапайымырақ.
5However — сөйлемдерді байланыстыру
However екі бөлек сөйлемді байланыстырады. Сөйлемнің басында оның алдына нүкте немесе нүктелі үтір, артына үтір қойыңыз. Сөйлемнің ортасында екі жағына да үтір қойыңыз. Екі бөлікті тек үтірмен жалғау үшін however емес, but қолданыңыз.
6Сөйлемнің соңындағы though
Бейресми сөйлеуде though сөзі сөйлемнің соңына қойылып, «алайда, сонда да» деген мағына береді.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «-ғанына қарамастан» → despite + сөйлем. Қазақша «картамыз болғанына қарамастан» дегенде «қарамастан» сөзінің алдында толық ой тұр. Сондықтан despite сөзінен кейін бастауыш пен етістікті қоя салу оңай. Ағылшыншада бұл мүмкін емес: although + сөйлем, немесе despite + зат есім / -ing / the fact that.
2. «-са да…, бірақ» → although… but. Ауызша қазақ тілінде «Билет қымбат болса да, бірақ концертке адам көп келді» деп екі байланыстырғышты қатар айта береміз. Ағылшыншада бір ғана байланыстырғыш болады: не although, не but.
3. «Алайда» → , however. Қазақша «Пәтеріміз кішкентай, алайда балконы үлкен» деп үтірден кейін «алайда» қоямыз. Ағылшын жазуында however бұлай but орнына келмейді: оның алдында нүкте немесе нүктелі үтір керек.
4. «-са да» → even though, мүмкіндік болса да. Қазақша «Ертең жаңбыр жауса да, футбол ойнаймыз» дейміз; мұнда жаңбыр әлі жауған жоқ, ол тек мүмкіндік. Ағылшыншада мүмкіндік үшін even if, ал нақты факт үшін even though қолданылады.
Шатастырмаңыз
although және despite — мағынасы бірдей, грамматикасы басқа.
but және however — But бір сөйлем ішінде екі бөлікті, әдетте үтірмен, жалғайды. However жаңа сөйлемді бастайды (немесе нүктелі үтірден кейін келеді).
even though және even if — Even though + нақты факт; even if + мүмкіндік («болса да, болмаса да»). Қазақшада екеуі де «-са да».
Қарама-қарсылықтың басқа сөздері — nevertheless, nonetheless, whereas, while (While I agree, …) және however + сын есім (however hard I try) B2-23 сабағында.
Жазылуы мен айтылуы
- although /ɔːlˈðəʊ/ (UK), /ɑːlˈðoʊ/ (US): екпін екінші буынға түседі. though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) go сөзімен ұйқасады. gh оқылмайды.
- /ð/ дыбысын з немесе д деп айтпаңыз: тіл ұшы тістердің арасында, дауыс қосылады.
- despite /dɪˈspaɪt/: екпін -spite буынына түседі. Басындағы sp- тіркесін бөлмеңіз, араларына дауысты қоспаңыз. in spite of — үш бөлек сөз; despite — бір сөз.
- however /haʊˈevə/ (UK), /haʊˈevɚ/ (US): екпін екінші буынға (-ev-) түседі. h дыбысы қазақтың х дыбысынан әлдеқайда жұмсақ: жай ғана дем шығару. Сөйлемнің басында одан кейін үтір көрсететін қысқа кідіріс болады.
- Сөйлемнің соңындағы though екпінсіз айтылады. Сөйлем көбіне төмендеп-көтерілетін интонациямен аяқталады: дауыс төмен түсіп, сосын сәл көтеріледі: The service was slow, though.
Алтын ереже
Одан кейін не келетінін тексеріңіз: бағыныңқы сөйлем → although / even though / though; зат есім немесе -ing → despite / in spite of; жаңа сөйлем → However,. Despite of демеңіз, although пен but сөздерін бірге қолданбаңыз. Есте сақтаңыз: «-ғанына қарамастан» ішінде бастауыш болса, ағылшыншада although немесе despite the fact that қолданыңыз.
Жаттығулар
A. Құрылым
Сөйлемдерді толықтырыңыз немесе жақшадағы сөздердің бірін таңдаңыз.
-
___ the cold, we went swimming. …
-
___ it was cold, we went swimming. …
-
She got the job in spite having little experience.
-
The hotel was full. ___, they found us a room. …
-
Despite (feel) ill, he went to work.
-
___ the fact that it was late, the shop was still open. …
-
The food was great. The service was slow, ___. …
B. Мағына
Дұрыс нұсқаны таңдаңыз немесе сөйлемді қайта жазыңыз.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: I'll finish the report tonight even ___ it takes hours. …
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: She went to work even ___ she had a fever. …
-
Although арқылы қайта жазыңыз: It was expensive, but we bought it.
-
in spite of + -ing арқылы қайта жазыңыз: She was tired, but she kept driving.
-
However арқылы қайта жазыңыз: The weather was terrible, but the match went ahead.
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
Despite of the noise, I slept well.
-
Although he trained hard, but he lost.
-
Despite she was ill, she came to work.
-
Although the rain, the match continued.
-
The film was long. However, it was never boring.
D. Мәтін ішінде
Жақшадағы сөздердің бірін таңдаңыз.
18 (Although / Despite) the hotel is a bit old, the rooms are clean and comfortable. The staff were friendly, 19 (but / however) the restaurant was closed. 20 (Despite / Although) the noise from the street, we slept well. The location is perfect. 21 (However / Although), the breakfast is quite expensive. Would I go back? Yes. I'd ask for a quieter room, 22 (though / although).
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
Өзіңіз білетін бір жер туралы екі сөйлем жазыңыз: біреуі although арқылы, екіншісі despite арқылы.
-
Жұмысыңыз немесе оқуыңыз туралы However арқылы байланысқан екі қысқа сөйлем жазыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A1-29 And, but, or, so, because қазақша: жалғаулықтар, also, too және үтір I was hungry, ___ I made a sandwich. …
-
B1-19 Gerund қазақша: -ing формасы бастауыш ретінде және предлогтан кейін He left without (say) goodbye.
-
B1-25 So және Such қазақша: so kind, such a kind person, What a…! How…! айырмашылығы It was ___ a good film that I saw it twice. …
Жауаптар
A. Құрылым
- Despite
- Although
- of
- However
- feeling
- Despite
- though
B. Мағына
- if
- though
- Although it was expensive, we bought it. / We bought it although it was expensive.
- In spite of being tired, she kept driving. / She kept driving in spite of being tired.
- The weather was terrible. However, the match went ahead. / The weather was terrible; however, the match went ahead.
C. Қатені табыңыз
- Despite the noise, I slept well. / In spite of the noise, I slept well.
- Although he trained hard, he lost. / He trained hard, but he lost.
- Despite being ill, she came to work. / Despite the fact that she was ill, she came to work. / Although she was ill, she came to work. / Even though she was ill, she came to work. / In spite of being ill, she came to work. / In spite of the fact that she was ill, she came to work.
- Despite the rain, the match continued. / In spite of the rain, the match continued. / Although it was raining, the match continued. / Even though it was raining, the match continued.
- ✓ The film was long. However, it was never boring.
D. Мәтін ішінде
- Although
- but
- Despite
- However
- though
E. Сіздің кезегіңіз
- Although my town is small, it has a great cinema. Despite the bad weather, lots of tourists come in summer.
- My job is very busy. However, I love the people I work with.
F. Аралас қайталау
- so
- saying
- such
