SlowingoГрамматика
B1 32 / 39

Both, Either, Neither, All, None, Each, Every қазақша: «екеуі де», «ешқайсысы», «әр»

Both, Either, Neither, All, None, Each, Every

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз екі зат туралы (both, either, neither) және үш не одан көп зат туралы (all, none, no) айта аласыз, each пен every арасында таңдау жасай аласыз, all day / every day / the whole day тіркестерін дұрыс қолданасыз және all мен both сөздерін сөйлемде дұрыс орынға қоя аласыз.

Негізгі идея

Бұл сөздер бір мезгілде екі сұраққа жауап береді: Топ қаншалықты үлкен? және Топтың қаншасы қамтылған?

Шағын ұяшықтар торын елестетіңіз: топтың әр мүшесіне бір ұяшық, әр ұяшықта белгі (✓) немесе айқыш (✗).

Екеуден тұратын топ үшін: both = ✓✓; either = екеуінің біреуі, қайсысы екені маңызды емес; neither = ✗✗.

Үш не одан көп мүшеден тұратын топ үшін: all = ✓✓✓; none немесе no = ✗✗✗.

Each пен every екеуі де барлық ұяшыққа белгі қояды, бірақ торға әртүрлі қарайды. Each ұяшықтарды бір-бірлеп аралайды: мынау, мынау, мынау. Every барлық ұяшыққа бірден қарап, «ешбір ерекшеліксіз» дейді. Сондықтан each екі мүшелі топпен келе алады, ал every сөзіне үлкенірек топ керек.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақ тілінде бұл мағыналардың көбіне сай сөздер бар: екеуі де (both), кез келгені / біреуі (either), барлығы / бәрі (all), ешқайсысы (neither / none), әр / әрбір (each / every), бүкіл (whole). Сондай-ақ күн сайын (every day) мен күні бойы (all day) айқын ажыратылады, бұл көмектеседі. Бірақ үш айырмашылық бар. Біріншіден, қазақшада болымсыз есімдік болымсыз етістікпен келеді: «Достарымның ешқайсысы келмеді». Ағылшыншада neither, none, no онсыз да болымсыз, сондықтан етістік болымды болады: None of my friends came. Екіншіден, «ешқайсысы» мен «әр» сөздері екі затқа да, көп затқа да айтыла береді; ағылшыншада екі зат үшін neither мен each, көп зат үшін none мен every қолданылады. Үшіншіден, «бүкіл» саналмайтын зат есімдермен де келеді («бүкіл ақша», «бүкіл ақпарат»); ағылшыншада whole тек жекеше саналатын зат есіммен келеді, саналмайтын зат есіммен all айтылады.

ҚазақшаМағынасыАғылшынша
Ата-анам екеуі де мұғалім.екеуі ✓✓Both my parents are teachers.
Көшенің кез келген жағына қоюға болады.екеуінің біреуіYou can park on either side of the street.
Нұсқалардың ешқайсысы мінсіз емес.екеуі ✗✗Neither option is perfect.
Достарымның ешқайсысы кешке келмеді.бәрі ✗✗✗None of my friends came to the party.
Барлық билет бір сағатта сатылып кетті.бәрі ✓✓✓All of the tickets were sold in an hour.
Мұғалім әр оқушымен жеке сөйлесті.бір-бірлепThe teacher spoke to each student.
күн сайынқаншалықты жиіevery day
күні бойықанша уақытall day / the whole day
бүкіл ақшасаналмайтынall the money

Құрылым

Екі зат

СөзМағынасы+ зат есім+ of + the / my / these… + көпше+ of + есімдік
bothекеуі деboth sides (көпше)both (of) the sidesboth of us
eitherне біреуі, не екіншісіeither side (жекеше)either of the sideseither of them
neitherбіреуі де, екіншісі де емесneither side (жекеше)neither of the sidesneither of you

Қос тіркестер

ҮлгіМысал
both… and…Both Ana and Leo speak Greek.
either… or…You can pay either by card or in cash.
neither… nor…Neither the bus nor the train was on time.

Үш не одан көп

Сөз+ зат есім+ of + the / my… + зат есімМысал
allall students / all food (жалпы)all (of) the studentsAll (of) the rooms have Wi-Fi.
nono seats / no time—There are no seats left.
none—none of the seatsNone of the seats are / is free.

Each және every

СөзТоптың көлемі+ зат есім+ of
eachекі не одан көпeach student (жекеше)each of the students
everyүш не одан көпevery student (жекеше)every one of the students

Each пен every жекеше зат есіммен және жекеше етістікпен келеді: Every room has a balcony.

Уақытпен all / every / whole

ТіркесМағынасы
all day / all weekтолық күн / апта (бір кезең)
the whole day / the whole weekтолық күн / апта (бір кезең)
every day / every weekәр күн / апта, қайта-қайта

Бастауыштан кейінгі all мен both сөздерінің орны

ЕтістікОрныМысал
негізгі етістіконың алдындаWe all like pizza. / They both work here.
beодан кейінThey are both doctors. / We were all tired.
көмекші немесе модаль етістікбіріншісінен кейінYou have all passed. / We can both come.
толықтауыш есімдіктен кейінодан кейінI love them both. / I've invited them all.

Қолданылуы

1Both, either, neither — екі зат

Both көпше зат есіммен және көпше етістікпен келеді. Either пен neither жекеше зат есіммен келеді. Neither онсыз да болымсыз, сондықтан одан кейінгі етістік болымды болады.

Both my parents are teachers.
Ата-анам екеуі де мұғалім.
«екеуі де» → both + көпше етістік
You can park on either side of the street.
Көлікті көшенің кез келген жағына қоюға болады.
either + жекеше: side
Neither option is perfect, but we have to choose one.
Екі нұсқаның ешқайсысы мінсіз емес, бірақ біреуін таңдауымыз керек.
қазақшада «емес», ағылшыншада етістік болымды: is
"Tea or coffee?" "Either is fine, thanks."
«Шай ма, кофе ме?» «Қайсысы болса да, рақмет.»
either = екеуінің кез келгені
Neither of my brothers lives nearby.
Ағаларымның ешқайсысы жақын жерде тұрмайды.
болымды етістік: lives (бейресми: live); brothers = ағалар немесе інілер

2Both… and, either… or, neither… nor

Бұл қос тіркестер екі сөзді немесе тіркесті байланыстырады. Neither… nor сәл ресми; ауызша not… or жиірек айтылады.

The course is both challenging and fun.
Курс әрі қиын, әрі қызықты.
«әрі… әрі» → both… and
We can either eat out or order a pizza.
Не мейрамханаға барамыз, не пиццаға тапсырыс береміз.
«не… не» → either… or
Neither my sister nor I could remember the address.
Мекенжайды сіңлім де, мен де есімізге түсіре алмадық.
«да… да» + болымсыз → neither… nor + болымды could
I didn't call or text him.
Мен оған қоңырау да шалмадым, хат та жазбадым.
neither… nor орнына бейресми нұсқа

3All, no, none — үш не одан көп

All барлық мүшені қамтиды. All + көпше немесе саналмайтын зат есім (the жоқ) жалпы нәрселер туралы айтады; all (of) the белгілі бір топ туралы айтады. Нөл үшін no + зат есім немесе none of + the / my… + зат есім қолданыңыз. None жеке тұра да алады. Есімдікпен of керек: all of us, none of them.

All children need love and attention.
Барлық балаға махаббат пен көңіл керек.
жалпы балалар: the жоқ
All of the tickets were sold in an hour.
Барлық билет бір сағатта сатылып кетті.
белгілі бір билеттер: all of the
There's no milk in the fridge.
Тоңазытқышта сүт жоқ.
«жоқ» → no + зат есім
None of my friends were at the party.
Достарымның ешқайсысы кеште болмады.
қазақшада «болмады», ағылшыншада болымды were (ресмирек: was)
"How many emails did you get?" "None."
«Қанша хат алдың?» «Бірде-бір.»
none жеке тұр
All of us were surprised by the news.
Бұл жаңалыққа бәріміз таң қалдық.
«бәріміз» → all of us немесе We were all surprised

4Each және every

Each мүшелерге бір-бірлеп назар аударады және екеумен де келе алады. Every бүкіл топқа ешбір ерекшеліксіз қарайды және үш не одан көп мүшені қажет етеді. Көбіне екеуі де мүмкін, айырмашылығы аз.

The teacher spoke to each student individually.
Мұғалім әр оқушымен жеке-жеке сөйлесті.
бір-бірлеп: each
She had a bag in each hand.
Оның екі қолында да бір-бір сөмке бар еді.
екі қол: every емес, each
Every seat in the theatre was taken.
Театрдағы әр орында адам отырды.
ешбір ерекшеліксіз: every; АҚШ: theater
Each of the rooms has its own bathroom.
Бөлмелердің әрқайсысында жеке жуынатын бөлме бар.
each of + көпше, етістік жекеше: has
I've read every one of her novels.
Оның романдарының бәрін оқып шықтым.
every of емес, every one of
The tickets cost twenty euros each.
Билеттің әрқайсысы жиырма еуро тұрады.
сан + each = әрқайсысы

5All day, every day, the whole day

All day пен the whole day бір толық кезеңді білдіреді. Every day қайта-қайта, күн сайын дегенді білдіреді. Whole жекеше саналатын зат есіммен келеді; саналмайтын зат есіммен all қолданыңыз.

It rained all day on Saturday.
Сенбіде күні бойы жаңбыр жауды.
«күні бойы» → all day
I spent the whole weekend painting the kitchen.
Бүкіл демалыс күндерін ас үйді сырлауға арнадым.
«бүкіл» → the whole + жекеше weekend
I take the bus to work every day.
Жұмысқа күн сайын автобуспен барамын.
«күн сайын» → every day
They spent all the money on a new car.
Олар бүкіл ақшаны жаңа көлікке жұмсады.
«бүкіл ақша» саналмайды: the whole money емес, all the money

6All мен both сөздерінің орны

All пен both бастауыштан кейін, сөйлемнің ортасында тұра алады: негізгі етістіктің алдында, be етістігінен кейін немесе бірінші көмекші етістіктен кейін. Олар толықтауыш есімдіктен кейін де келеді.

My brothers both live abroad.
Ағаларымның екеуі де шетелде тұрады.
негізгі етістіктің алдында: both live
We're all really proud of you.
Бәріміз сені шынымен мақтан тұтамыз.
be етістігінен кейін: we're all
The guests have all gone home.
Қонақтардың бәрі үйлеріне қайтып кетті.
бірінші көмекші етістіктен кейін: have all gone
You can both stay for dinner.
Екеуің де кешкі асқа қала аласыңдар.
модаль етістіктен кейін: can both
I've met them both.
Мен олардың екеуімен де танысқанмын.
толықтауыш есімдіктен кейін: them both

Жиі кездесетін қателер

❌Neither of them didn't come.
✅Neither of them came.
Neither онсыз да болымсыз.
❌Both of the option are good.
✅Both of the options are good.
both + көпше зат есім.
❌Every students have a laptop.
✅Every student has a laptop.
every + жекеше зат есім + жекеше етістік.
❌Every of the rooms is clean.
✅Every one of the rooms is clean.
every of деп айтылмайды. Мына нұсқа да дұрыс: Each of the rooms is clean.
❌The guests have gone all home.
✅The guests have all gone home.
all бірінші көмекші етістіктен кейін, негізгі етістіктің алдында тұрады.
❌She held a cup in every hand.
✅She held a cup in each hand.
Екі мүшелі топ: every емес, each.
❌I worked the all day.
✅I worked all day.
all day, бірақ the whole day.
❌None people came.
✅None of the people came.
Зат есімнің алдында no немесе none of the қолданыңыз. Мына нұсқа да дұрыс: Nobody came.
⚠️Both of them didn't come.
✅Neither of them came.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ сирек айтылады; ✗✗ үшін табиғи таңдау neither.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Ешқайсысы … -мады» → екі болымсыз. Қазақшада «ешқайсысы», «ешкім» сөздерінен кейін етістік те болымсыз болады: «Дүкендердің ешқайсысы ашық болмады». Ағылшыншада none, neither, no онсыз да болымсыз, сондықтан етістік болымды болады.

❌None of the shops weren't open on Sunday.
✅None of the shops were open on Sunday.
⚠️(Атаңыз бен әжеңіздің ешқайсысы интернет қолданбайды.) Both of my grandparents don't use the internet.
✅Neither of my grandparents uses the internet.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ «екеуі де … -майды» деген ой үшін ағылшыншада табиғи таңдау neither.

2. «Ешқайсысы» екі адамға → none. Қазақша «ешқайсысы» екі адамға да, он адамға да айтыла береді. Ағылшыншада екі адам немесе зат үшін neither, үш не одан көп үшін none қолданылады.

⚠️(Сіздің екі ағаңыз бар.) I asked my two brothers, but none of them could help.
✅I asked my two brothers, but neither of them could help.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ екі адам туралы айтқанда neither табиғи; none үш не одан көп адамға айтылады.

3. «Әр жағында» → every side. Қазақшада «әр» сөзі екі затқа да айтылады: «өзеннің әр жағында». Ағылшыншада екі зат үшін every емес, each немесе both қолданылады.

❌There are tall trees on every side of the river.
✅There are tall trees on each side of the river. немесе There are tall trees on both sides of the river.

4. «Бүкіл ақпарат» → the whole information. Қазақша «бүкіл» сөзі саналмайтын зат есімдермен де келеді: «бүкіл ақпарат», «бүкіл уақыт». Ағылшыншада the whole жекеше саналатын зат есіммен келеді; саналмайтын зат есіммен all (the) айтылады.

❌The whole information on this website is free.
✅All the information on this website is free.

Шатастырмаңыз

every day және all day — қаншалықты жиі және қанша уақыт. Қазақшада бұл айырмашылық анық: «күн сайын» және «күні бойы».

I go running every day.
Күн сайын жүгіремін.
қайта-қайта
I was in meetings all day.
Күні бойы жиналыстарда болдым.
толық күн

either (екеуінің біреуі) және either (болымсыз сөйлемде = too) — болымсыз сөйлемнің соңындағы either «да / де» дегенді білдіреді. A2-32 қараңыз.

You can choose either colour.
Екі түстің кез келгенін таңдай аласыз.
екеуінің біреуі; АҚШ: color
I don't like it either.
Маған да ұнамайды.
«да» болымсыз сөйлемде → either

neither және none — Neither екі зат үшін; none үш не одан көп зат үшін. Қазақшада екеуі де «ешқайсысы».

I have two sisters. Neither of them drinks coffee.
Менің екі әпкем бар. Олардың ешқайсысы кофе ішпейді.
екеу: neither
I have five cousins. None of them live near me.
Менің бес немере туысым бар. Олардың ешқайсысы маған жақын тұрмайды.
бесеу: none

not all және none — Not all = кейбірі иә, кейбірі жоқ (✓✗✓). None = нөл (✗✗✗).

Not all of my friends like football.
Достарымның бәрі бірдей футболды жақсы көрмейді.
кейбірі жақсы көреді
None of my friends like football.
Достарымның ешқайсысы футболды жақсы көрмейді.
бірде-біреуі

Neither… nor, none of және each сөздерімен етістіктің қиысуы туралы B2-22 сабағын; few, a few, most of және басқа мөлшер сөздері туралы B2-19 сабағын қараңыз.

Жазылуы мен айтылуы

  • either сөзінің екі қабылданған айтылуы бар: /ˈaɪðə/ немесе /ˈiːðə/ (UK); АҚШ-та /ˈiːðɚ/ жиірек. neither те солай: /ˈnaɪðə/ немесе /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðɚ/ (US). Ортадағы /ð/ дыбысын з немесе д деп айтпаңыз.
  • both /bəʊθ/ (UK), /boʊθ/ (US): соңғы th — дауыссыз /θ/, think сөзіндегідей. Тіл ұшын тістердің арасына қойып, дауыссыз үрлеңіз; оны с немесе т деп айтпаңыз.
  • whole /həʊl/ (UK), /hoʊl/ (US) hole сөзімен бірдей естіледі; w оқылмайды. Басындағы /h/ жұмсақ, қазақтың х дыбысындай қырылдамайды.
  • none /nʌn/ nun сөзімен бірдей естіледі және one сөзімен ұйқасады. Оны жазылуы бойынша «нон» деп оқымаңыз.
  • every one (екі сөз) = әрбір адам немесе зат; everyone (бір сөз) = барлығы, бәрі.

Алтын ереже

Екі зат үшін: both (✓✓), either (екеуінің біреуі), neither (✗✗). Үш не одан көп зат үшін: all (✓✓✓), none / no (✗✗✗). Each = бір-бірлеп (екі не одан көп); every = бәрі бірге, ешбір ерекшеліксіз (үш не одан көп). Neither, none және no онсыз да болымсыз, сондықтан болымды етістік қолданыңыз. Есте сақтаңыз: «ешқайсысы келмеді» = none / neither of them came.

Жаттығулар

A. Құрылым

Жақшадағы сөздердің бірін таңдаңыз немесе сөзді дұрыс орынға қойыңыз.

  1. I've got two bikes, but ___ of them works. …
  2. ___ my parents are from Lisbon. …
  3. ___ of the five candidates passed the test. …
  4. There are ___ buses after midnight. …
  5. all сөзін дұрыс орынға қойыңыз: The children were tired.
  6. both сөзін дұрыс орынға қойыңыз: My sisters have moved to Canada.

B. Мағына

Жақшадағы сөздердің бірін таңдаңыз.

  1. You can sit in ___ chair — this one or that one. …
  2. She checks her phone ___ five minutes. …
  3. There were two doors, with a guard at ___ door. …
  4. I was ill and stayed in bed ___. …
  5. Some of my colleagues work from home, but ___ of them do. …

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. Neither of us didn't know the answer.
  2. Every children in the class got a prize.
  3. I've been to every one of her concerts.
  4. We have spent the whole money.

D. Мәтін ішінде

Сөздер: both, either, neither, all, whole, each, every

Planning a weekend
Sara: So, Saturday or Sunday for the picnic?
Jon: 16 is fine for me. I'm free the 17 weekend.
Sara: Great. Ask your two brothers too. Are they 18 coming?
Jon: No, 19 of them can come. They're 20 working.
Sara: That's a pity. I'll bring sandwiches — one for 21 person.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Отбасыңыздағы екі адам туралы both және neither арқылы екі сөйлем жазыңыз.
  2. Аптаңыз туралы every day арқылы бір сөйлем және all day арқылы бір сөйлем жазыңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere қазақша: белгісіздік есімдіктері
    I didn't see ___ at the station. …
  2. A2-32 So do I, Neither do I, Me too қазақша: «Мен де» ағылшынша қалай айтылады?
    "I don't eat meat." " do I."
  3. A2-10 Much пен many қазақша: a lot of, a few, a little қалай қолданылады?
    There isn't ___ milk left. …
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play