Emphasis на англиски: emphatic do, fronting, the very, whatsoever – истакнување со граматика
Emphasis: Fronting, Do, Very, Reflexives
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе истакнувате со emphatic do (I do like it), со истакнување напред (That I don't believe), со образецот придавка + as + реченица (Strange as it may seem), со повратни заменки за истакнување (the manager herself) и со засилувачите the very, at all, whatsoever, on earth и so / such.
Главна идеја
Во говорот секој збор можете да го засилите едноставно така што ќе го кажете погласно. Во пишувањето и во внимателниот говор англискиот истата работа ја прави со граматика.
Замислете полица со зачини. Обичната реченица е како обичен ориз; секој зачин му дава на истакнувањето свој вкус. Do додава сигурност: „навистина е така!“. Истакнувањето напред додава контраст, бидејќи зборот доаѓа на почетокот. Придавка + as ѝ дава тежина на особина по која веднаш следува контраст. Повратната заменка по именката (the boss herself) додава важност: „токму тој човек, а не некој помалку важен“. The very, at all, whatsoever и on earth додаваат жар.
Ниту еден зачин не додава нови факти. Тие додаваат став: изненадување, сигурност, контраст или силно чувство. Вистинскиот зачин го прави вашиот англиски прецизен, а не бљутав.
Македонски и англиски
Кај нас истакнуваме главно со зборчиња: „Па ми се допаѓа!“, „Ама ти кажав!“, „Дојде лично директорот“, „најпрвиот“, „Немам никаков интерес“, „Што е бре ова?“. Освен тоа, поради релативно слободниот ред на зборовите можеме секој дел од реченицата да го ставиме напред. Англискиот користи граматика: помошниот глагол do, цврсти обрасци за редот на зборовите и готови изрази.
Три разлики се особено важни. Прво: кога предметот го ставаме напред, кај нас речиси секогаш се јавува и кратката заменка: „Тоа не го верувам“, „Чоколадото можам да го одбијам“. Англискиот по истакнатиот предмет нема дополнителна заменка: That I don't believe, не That I don't believe it. Второ: кај нас двојната негација е задолжителна („Немам никаков интерес“, „Ништо не разбрав“). На англиски whatsoever и at all само ја засилуваат една негација. Трето: нашето „Колку и да е чудно…“ збор по збор станува How strange it may seem…, а англиски се вели Strange as it may seem или However strange it may seem.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Па ми се допаѓа! | I do like it! | зборче → emphatic do |
| Ама ти кажав за забавата! | I did tell you about the party! | „ама“ → did + основна форма |
| Тоа не можам да го ветам. | That I can't promise. | предметот напред; на англиски без заменка it |
| Колку и да изгледа чудно, … | Strange as it may seem, … | придавката напред, потоа as |
| Лично претседателката дојде да ја отвори болницата. | The president herself came to open the hospital. | „лично“ / „самата“ → herself |
| Таа беше најпрвата. | She was the very first person. | „нај-“ / „баш“ → the very |
| Немам никаков интерес за политика. | I have no interest whatsoever in politics. | кај нас две негации; на англиски една + whatsoever |
| Што е бре оваа миризба? | What on earth is that smell? | зборче во прашање → прашален збор + on earth |
| Беше толку убав ден! | It was such a nice day! | „толку“ + именка → such a |
Накратко: наместо нашите зборчиња („па“, „ама“, „лично“, „никаков“, „бре“) англискиот користи граматика – do, -self, the very, whatsoever – а по истакнатиот предмет нема кратка заменка и има само една негација.
Форма
Emphatic do
| Обично | Со истакнување | Забелешка |
|---|---|---|
| I like it. | I do like it. | Present Simple (просто сегашно време): do / does + основна форма |
| She called. | She did call. | Past Simple (просто минато време): did + основна форма |
| Sit down. | Do sit down. | заповеден облик: учтиво, топло |
Истакнување напред
| Обичен ред | Напред | Забелешка |
|---|---|---|
| I don't believe that. | That I don't believe. | предмет: по него обичен ред, без it |
| The days of cheap flights are gone. | Gone are the days of cheap flights. | дополнување на be: глаголот пред подметот (формално) |
Придавка / прилог / глагол + as (или though) + подмет + глагол
| Образец | Обично значење | Пример |
|---|---|---|
| придавка + as / though + подмет + глагол | иако… многу… | Strange as it may seem, I enjoy exams. |
| прилог + as + подмет + глагол | иако… многу… | Hard as he worked, he never got promoted. |
| try + as + подмет + might / may | колку и да се трудам… | Try as I might, I couldn't open the jar. |
Повратна заменка за истакнување
| Пример | Значење |
|---|---|
| The CEO herself answered. | дури и извршната директорка, не асистентот |
| I painted the room myself. | јас, а не некој друг / без помош |
| The hotel itself was fine. | самиот хотел, за разлика од другото |
Засилувачи
| Збор | Образец | Пример |
|---|---|---|
| the very | the very + именка | the very beginning, the very same day |
| at all / whatsoever | по негација или во прашање; whatsoever по no / any + именка или по none / nothing | not tired at all; no idea whatsoever |
| ever / on earth / the hell | прашален збор + ever / on earth / the hell | Why ever…? What on earth…? |
| so / such | so + придавка; such (a / an) + (придавка) + именка | It was so good! We had such fun! |
Употреба
1Emphatic do, does, did
Ставете do / does / did пред основната форма и нагласете го кога сакате да побиете сомнеж, да потврдите нешто или да спротивставите со нешто одречно. Се користи во потврдни реченици во Present Simple (просто сегашно време) и Past Simple (просто минато време) и во заповеден облик. Со be оди само во заповеден облик (Do be careful); инаку само нагласете го am / is / are. Кај нас истата работа ја вршат „па“, „ама“, „навистина“.
2Предмет или дополнение напред
Ставете го предметот или дополнението напред за да привлечете внимание кон него – обично за да го спротивставите со нешто друго или да го поврзете со претходно кажаното. По истакнатиот предмет остатокот од реченицата е во обичен ред: подмет, па глагол – и без кратка заменка што го повторува предметот. По истакнато дополнение на be (gone, equally important) во формален стил глаголот често доаѓа пред подметот. Истакнувањето напред е често во жив говор и во формален пишан јазик. (Истакнати одречни зборови предизвикуваат инверзија – видете C1-01.) Кај нас по истакнатиот предмет речиси секогаш стои кратка заменка („Тоа не го ветувам“) – на англиски таа отпаѓа.
3Придавка / прилог + as (though) + реченица; try as I might
Овој образец обично значи „иако (нешто е многу…)“. Прво придавката или прилогот, потоа as (или though), потоа подмет + глагол. Try as I might значи „колку и да се трудев“. Звучи формално или книжевно. Честа е и формата со два as: As strange as it may seem, особено во американскиот англиски. Понекогаш контекстот дава значење на причина: Exhausted as he was, he went to bed = бидејќи беше толку исцрпен. За much as (Much as I like him…) видете B2-23. Нашето „колку и да…“ почнува со прашален збор; англискиот почнува со самата придавка, а прашалниот збор бара -ever: However strange it may seem.
4Повратна заменка за истакнување
Повратната заменка може да истакне именка или заменка: „токму тоа, а не некој / нешто друго“, „дури и тој човек“ или „лично, без помош“. Таа не е предмет на глаголот, па може да се тргне и реченицата пак е цела. За обичните повратни заменки (I hurt myself) видете A2-14. Кај нас тука стојат „самиот / самата / самите“ или „лично“; на англиски формата зависи од тоа за кого зборувате.
5The very, at all, whatsoever, ever, on earth
The very + именка значи „токму тој“ или „најкрајниот“ (the very top). At all и whatsoever ги засилуваат негацијата и прашањето; whatsoever доаѓа по no / any + именка или по none / nothing. Запомнете: на англиски засилувачот оди со една негација (no idea whatsoever, not… at all), не со две како кај нас. По прашален збор ever и on earth изразуваат изненадување, збунетост или лутина. The hell го прави истото, но е многу посилно и може да навреди: препознајте го, но користете го само со блиски пријатели, ако воопшто.
6So и such за истакнување
Без реченица со that, so и such значат едноставно „многу / крајно“ и изразуваат силно чувство: so + придавка / прилог; such + (a / an) + (придавка) + именка. Во неформален говор so може да стои и пред глагол. За so / such… that (последица) и извиците со what и how видете B1-25. Нашето „толку“ оди и пред придавка и пред придавка + именка; на англиски одлучува именката: ако има именка, точно е such.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Тоа не го верувам“ → That I don't believe it. Кога предметот го ставаме напред, кај нас речиси секогаш го повторуваме со кратка заменка: „Тоа не го верувам“, „Доматите ги садиме сами“. Во англиската реченица со истакнат предмет местото на предметот останува празно – it, them или her по глаголот се вишок.
2. „Немам никаков…“ → две негации со whatsoever / at all. Кај нас негацијата е двојна и тоа е правилно: „Немам никакво објаснување“, „Никогаш ништо не кажува“. На англиски whatsoever и at all ја засилуваат една негација: no / nothing … whatsoever или not / never … any(thing) … whatsoever.
3. „Колку и да е чудно…“ → How strange it may seem…. Кај нас отстапувањето почнува со „колку“: „Колку и да звучи чудно…“, „Колку и да се трудев…“. Збор по збор излегува How strange…, што на англиски звучи како извик или прашање. Англискиот почнува со самата придавка и as (Strange as it may sound) или со however (However strange it may sound).
Не мешајте
Emphatic do и помошен глагол do – Во прашања и одречни реченици do е обичен помошен глагол и обично е ненагласен. Во потврдна реченица помошниот do се користи само за истакнување и е нагласен.
Повратна заменка за истакнување и by + повратна заменка – By myself значи „сам“, „без друштво“ или „без помош“ (видете A2-14). Повратната заменка за истакнување може да значи „без помош“, но и „дури и тој човек“ или „токму тоа, а не нешто друго“.
Истакнување напред, инверзија и расцепена реченица – Истакнувањето само го носи зборот напред. Истакната одречна група предизвикува инверзија (C1-01). Расцепената реченица додава it… that или what… is (C1-05).
So / such за истакнување и so / such… that – Самостојно so / such изразуваат чувство. Со that воведуваат последица. Видете B1-25.
Правопис и изговор
- Emphatic do / does / did е секогаш нагласено и никогаш не се ослабува: I DID /dɪd/ call. Последното /d/ нека остане звучно – кај нас звучните согласки на крајот се обезвучуваат, па did лесно звучи како [dɪt]. Помошниот do во прашање често е ослабен: Do you…? /də jə/. (Големите букви тука покажуваат само нагласок.)
- Со be и другите помошни глаголи нагласокот доаѓа само од гласот: I AM listening. She HAS paid.
- Повратната заменка за истакнување е нагласена – и тоа на вториот слог: the CEO herSELF. Кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот слог, па внимавајте: не HERself, туку herSELF. Обичната повратна заменка обично е ненагласена: I cut myself.
- По истакнатиот дел често има мала пауза: That | I don't believe. Во пишување запирка не се става.
- Whatsoever се пишува составено. Во прашања со истакнување why ever и what ever обично се пишуваат разделено; често е и Whatever happened to…?
- Such /sʌtʃ/: /ʌ/ е краток, отворен глас, ни нашето „а“ ни „о“. Earth /ɜːθ/: /ɜː/ е нов глас, без заоблени усни; на крајот е /θ/ – врвот на јазикот меѓу забите, не „т“ ни „с“.
Златно правило
За истакнување со граматика: нагласете do / does / did за да потврдите; ставете напред тоа што сакате да го истакнете; користете придавка + as + реченица за да ја истакнете особината пред контрастот; додадете повратна заменка за „токму тој, а не некој друг“; и користете the very / at all / whatsoever / on earth / so / such за жар. И запомнете: по истакнатиот предмет нема кратка заменка (That I don't believe), whatsoever оди со една негација, а „колку и да е чудно“ е Strange as it may seem.
Вежби
A. Форма
Напишете ја секоја реченица повторно со истакнување. Користете ги дадените зборови и задржете го значењето.
-
Напишете го одговорот повторно со emphatic do, за да му противречите на соговорникот: "You never call your grandmother." "That's not true. I called her last Sunday."
-
Почнете со "Strange as": Although it may seem strange, the plan could save us thousands.
-
Почнете со "Try as": However hard he tried, he couldn't remember the password.
-
Почнете со "Tired": Although she was very tired, she stayed up to finish the report.
-
Почнете со "Gone are": The days when everyone had a landline are gone.
-
Ставете ги предметите напред за да покажете контраст: I can resist chocolate, but I can't resist crisps.
-
Додадете повратна заменка за истакнување, за реченицата да значи „дури и авторот“: The author signed my copy of the book at the launch.
-
Користете "whatsoever": There is absolutely no evidence that the supplement improves memory.
B. Значење
Прочитајте ја ситуацијата и изберете ја подобрата реченица.
-
Гостинот двапати учтиво одбил колач. Вие сакате топло да го понудите уште еднаш. Која реченица одговара?emphatic do in an imperative: warm, polite insistence
-
Раководителот ви вели: "You didn't send the report." Вие сте го испратиле, но еден ден подоцна. Кој одговор најјасно ја побива изјавата?stressed did contradicts the doubt
-
Која реченица значи „бидејќи беше толку исцрпен“?context decides: a natural result = because; a surprising contrast = although
-
Која реченица значи „дури и извршната директорка, а не асистентот“?emphatic reflexive = even this person; by herself = alone, without help
-
Колумна во формален стил воведува втора, подеднакво важна мисла. Која реченица е посоодветна?fronted complement + inversion: formal and well linked
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I do understood your concerns about the budget, but we simply have no other option at this stage.
-
Strange as may it sound, I find long train journeys more relaxing than a week at the beach.
-
The managing director herself she came down to the shop floor to thank everyone after the inspection.
-
It was a such relief to hear that everyone on the boat had been rescued safely after the storm.
-
What on earth were you thinking when you agreed to drive all the way to the coast overnight?
D. Во контекст
Прочитајте го разговорот. Напишете ги нумерираните реченици повторно со даденото истакнување.
Manager: You don't seem to care about this project any more, Ana.
Ana: That's not fair. (19) I care about it. I've just had too much work.
Manager: (20) I don't believe that. You missed two deadlines.
Ana: (21) I missed the first one, but I sent the second report on time. (22) Although I worked very hard, I couldn't finish the analysis alone. (23) Even the client admitted that the brief kept changing.
Manager: (24) Why didn't you tell me sooner?
Ana: I thought you knew. I'm sorry.
-
Напишете ја реченицата (19) повторно со emphatic do, за да му противречите на раководителот.
-
Напишете ја реченицата (20) повторно, со предметот напред.
-
Напишете ја реченицата (21) повторно така што вториот дел ќе има emphatic do за да го истакне контрастот.
-
Напишете ја реченицата (22) повторно, почнувајќи со "Hard as".
-
Напишете ја реченицата (23) повторно, со повратна заменка за истакнување наместо "Even".
-
Напишете ја реченицата (24) повторно со "on earth", за да покажете изненадување и лутина.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Пријател мисли дека не ви се допаднала неговата забава. Напишете 2–3 реченици како одговор. Користете emphatic do и барем еден засилувач (so / such, at all, the very).
-
Напишете 2–3 реченици за колумна за тоа како нешто се променило. Користете Gone are the days… и една реченица со образецот придавка + as / though.
-
Напишете кратка рецензија за хотел (2 реченици). Користете еден истакнат предмет напред за контраст и whatsoever или at all.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
C1-05 Cleft sentences: It was… that и What I need is… – расцепени реченици на англиски Почнете со "What": The lack of communication annoyed me most.
-
C1-01 Inversion: Never have I…, No sooner had I… – инверзија по одречни изрази на англиски Почнете со "Never": I have never received such poor service.
-
B2-23 Whereas, nevertheless, much as: напредно изразување спротивност на англиски Почнете со "Much as": Although I admire her talent, I find her very difficult to work with.
Одговори
A. Форма
- That's not true. I did call her last Sunday.
- Strange as it may seem, the plan could save us thousands. / Strange though it may seem, the plan could save us thousands.
- Try as he might, he couldn't remember the password.
- Tired though she was, she stayed up to finish the report. / Tired as she was, she stayed up to finish the report.
- Gone are the days when everyone had a landline.
- Chocolate I can resist, but crisps I can't. / Chocolate I can resist; crisps I can't.
- The author herself signed my copy of the book at the launch. / The author himself signed my copy of the book at the launch.
- There is no evidence whatsoever that the supplement improves memory.
B. Значење
- Do have a piece of cake; I made it this morning.
- I did send it, but it went out a day late.
- Exhausted as he was, he went straight to bed.
- The CEO herself replied to my complaint within an hour.
- Equally important is the question of who will pay for it.
C. Најдете ја грешката
- I do understand your concerns about the budget, but we simply have no other option at this stage.
- Strange as it may sound, I find long train journeys more relaxing than a week at the beach.
- The managing director herself came down to the shop floor to thank everyone after the inspection.
- It was such a relief to hear that everyone on the boat had been rescued safely after the storm.
- ✓ What on earth were you thinking when you agreed to drive all the way to the coast overnight?
D. Во контекст
- I do care about it.
- That I don't believe.
- I missed the first one, but I did send the second report on time.
- Hard as I worked, I couldn't finish the analysis alone. / Hard though I worked, I couldn't finish the analysis alone.
- The client herself admitted that the brief kept changing. / The client himself admitted that the brief kept changing.
- Why on earth didn't you tell me sooner?
E. Ваш ред е
- I did enjoy it, honestly! It was such a lovely evening, and I didn't want to leave at all; I only went early because of my flight.
- Gone are the days when a whole family shared one phone in the hallway. Convenient as smartphones are, they have made it much harder for many of us to switch off.
- The small room I could live with; the noise from the bar I could not. When we complained, we received no apology whatsoever.
F. Мешано повторување
- What annoyed me most was the lack of communication.
- Never have I received such poor service.
- Much as I admire her talent, I find her very difficult to work with.
