Formal conditionals: Should you need, Were I to, Had I known, But for – формални условни реченици на англиски
Formal Conditionals: Should You Need, Were I To, Had I Known, But For
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе пишувате формални условни реченици без if – Should you need…, Were I to…, Were I…, Had I known… – и ќе кажувате колку едно нешто менува сè со if it weren't for, if it hadn't been for и but for.
Главна идеја
Условната реченица има два дела: услов и резултат. Обично вратата на условот ја отвора if.
Во формалниот англиски постои друг привезок со клучеви за истите врати – и на него има само три клуча. Тргнете го if и ставете should, were или had пред подметот: Should you need help… Were I in charge… Had I known… Сега самиот ред на зборовите кажува: „Ова е услов.“
Секој клуч отвора една врата. Should отвора вистински, но неочекувани можности. Were отвора нестварни или хипотетички ситуации. Had отвора нестварно минато.
Значењето е исто како кај if… should, if… were (to) или if… had; се менува само стилот. Овие форми звучат внимателно и дотерано, па ќе ги сретнете во деловни имејли, договори, упатства, извештаи и говори.
Македонски и англиски
И кај нас постои формален начин да се воведе услов: „Доколку имате прашања…“, „Во случај летот да доцни…“. Англиското Should you… е токму тој тон. Но инверзијата – глаголот пред подметот без сврзник – кај нас не е начин да се изрази услов. Затоа обрасците Should / Were / Had + подмет треба да ги научите како готови форми.
Најголемата разлика е во формата. Кај нас нестварниот услов го кажуваме со „да“ + минато време: „Да бев јас директор…“, „Да знаев…“, „Да не беше голманот…“. Тоа „бев“ лесно станува was, па се раѓа Was I…; а на почетокот на англиската реченица може да стојат само Should, Were и Had – никогаш Was. Второ: нашето „да знаев“ и „да не беше“ важат и за сегашноста и за минатото („Да не беше голманот, ќе изгубевме“). На англиски мора да изберете: сегашност → if it weren't for… would, минато → if it hadn't been for… would have. Трето: кај нас негацијата стои пред глаголот („Доколку документите не стигнат…“). На англиски во инверзијата not оди по подметот, без скратена форма: Should the documents not arrive…
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Доколку имате прашања, слободно контактирајте нè. | Should you have any questions, please do not hesitate to contact us. | исто формално; на англиски без сврзник, should пред подметот |
| Кога владата би ги зголемила даноците, потрошувачката би паднала. | Were the government to raise taxes, consumer spending would fall. | хипотетична иднина: were + to |
| Да бев јас главен, ќе го сменев целиот систем. | Were I in charge, I would change the whole system. | „да бев“ → Were I, не Was I |
| Да знаев за гужвата, ќе одев со воз. | Had I known about the traffic, I would have taken the train. | кај нас иста форма за сега и за минато; на англиски минато → Had I known |
| Да не беше телефонот, никогаш немаше да се снајдам во овој град. | If it weren't for my phone, I'd never find my way around this city. | сегашност: if it weren't for |
| Да не беше голманот, ќе го изгубевме натпреварот. | If it hadn't been for the goalkeeper, we'd have lost the match. | минато: if it hadn't been for |
| Да не беа неколкуте ситни грешки, извештајот ќе беше совршен. | But for a few minor errors, the report would have been perfect. | but for + именка |
Накратко: „Доколку…“ во формален текст е Should…, „Да бев…“ е Were I… (не Was I), „Да знаев…“ за минатото е Had I known…, а „Да не беше…“ е if it weren't for за сега и if it hadn't been for за минатото.
Форма
Со if и со инверзија
| Значење | Со if | Без if (инверзија) |
|---|---|---|
| можно, но неочекувано | If you should need help, call me. | Should you need help, call me. |
| хипотетична иднина | If the company were to close, … | Were the company to close, … |
| нестварна сегашност | If I were in your position, … | Were I in your position, … |
| нестварно минато (тип 3 / мешан) | If we had left earlier, … | Had we left earlier, … |
Реченицата за резултатот е иста како кај обичните условни реченици: заповеден облик, will, would, would have + минат партицип. За мешаните условни реченици видете B2-02.
Кога тргате еден фактор
| Време | Неутрално | Формално |
|---|---|---|
| сегашност | If it weren't for + именка, … would… | Were it not for + именка, … |
| минато | If it hadn't been for + именка, … would have… | Had it not been for + именка, … |
| секое време | — | But for + именка, … would / would have… |
Одрекување: not по подметот – без скратени форми
| ✅ | ❌ |
|---|---|
| Should you not receive the parcel, … | Shouldn't you receive… |
| Were he not so stubborn, … | Weren't he so stubborn… |
| Had they not warned us, … | Hadn't they warned us… |
Употреба
1If… should / Should + подмет: можно, но неочекувано
Should по if или наместо if на почетокот ја прикажува вистинската можност како помалку веројатна – или само звучи поучтиво. Резултатот често е заповеден облик, will, can или учтиво барање. Многу е често во упатства и услуги за клиенти. Кај нас тоа е „доколку“, „ако случајно“, „во случај да“.
2If… were to / Were + подмет (+ to): хипотетички ситуации
If + were to + основна форма прикажува иден настан како чисто хипотетичен; тоа е и тактичен начин да се предложи нешто. Were + подмет + to е формалната форма со инверзија. Без to, Were + подмет го заменува if… were за нестварна сегашност. Користете were со секој подмет. Were to обично не оди со глаголи за состојба како know или like. Кај нас тука стојат „кога би…“ или „да…“ + минато; на англиски would стои само во резултатот.
3Had + подмет + минат партицип: нестварно минато
Had на почетокот го заменува if… had. Резултатот може да биде во минатото (would have done) или, кај мешаната условна реченица, во сегашноста (would be / would do). Had I known… е единствената форма со инверзија што е доста честа и во говорот. Кај нас „да знаев“ или „да имав знаено“; на англиски за минато – Had I known…
4If it weren't for, if it hadn't been for, but for
Користете ги кога сакате да кажете дека еден човек или едно нешто менува – или променило – сè: тргнете го, и резултатот е друг. If it weren't for е за сегашноста, if it hadn't been for за минатото. Were it not for и Had it not been for се формалните форми со инверзија. But for + именка е формално и оди за секое време. Во неформален говор често е и if it wasn't for. Кај нас „да не беше…“ и „без…“ важат за секое време; на англиски изберете ја формата според времето.
5Регистар: имејли, договори и формален пишан јазик
Условните реченици со инверзија се формални. Типични се за правни текстови, услови за користење, официјални писма, извештаи и внимателно напишани деловни имејли. Во секојдневен разговор if е многу поприродно.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Да бев…“ → Was I…. Кај нас нестварниот услов често го почнуваме со „да“ + минато: „Да имаше директен воз…“, „Да беше Бојан тука…“. Кога ќе научите дека на англиски условот може да почне со глагол, „бев“ лесно станува Was I…. На почетокот на англиската условна реченица може да стои само Were (со секој подмет), Had или Should.
2. „Да не беше…, ќе…“ за минатото → If it weren't for…. Кај нас „да не беше“ и „ќе“ + минато важат и за сега и за минатото: „Да не беше младата докторка, дедо ми ќе чекаше со часови.“ На англиски мора да изберете: сегашна или трајна ситуација → if it weren't for… would + основна форма; настан во минатото → if it hadn't been for… would have + минат партицип (формално had it not been for).
3. „Доколку не…“ → Shouldn't… на почетокот. Кај нас „не“ стои веднаш пред глаголот („Доколку документите не стигнат…“), па на англиски лесно се лепи на глаголот што оди напред: Shouldn't the documents…. Во условната реченица со инверзија not оди по подметот, без скратена форма: Should the documents not arrive…
Не мешајте
Условна реченица со инверзија и прашање – Редот на зборовите е ист како во прашање, но условната реченица со инверзија има реченица за резултат и нема прашалник.
But for и except for – But for = „да не беше“ (услов, со would). Except for = „освен“ (факт, без would).
Should (услов) и should (совет) – На почетокот на реченица по која следува резултат, should значи „ако“. По подметот обично дава совет (видете A2-21).
Had I known… и If only I had known… – Had I known бара реченица за резултатот. If only I had known! е самостојно жалење (видете B2-04).
Правопис и изговор
- Во условна реченица со инверзија никогаш не користете скратена форма: Had I not…, Were it not…. Во реченицата за резултатот, во помалку формален текст, скратени форми се во ред: Had I known, I'd have come.
- Кога условот е напред, по него ставете запирка: Should you need help, call us. Кога резултатот е напред, запирка не е потребна: Call us should you need help.
- Во говорот помошниот глагол на почетокот добива мал нагласок. На запирката гласот малку се качува за да покаже дека следува уште нешто (резултатот); реченицата завршува со паѓање, не со прашална интонација.
- But for се кажува како една целина, нагласокот е на именката: but for your HELP. (Големите букви тука покажуваат само нагласок.)
- had /hæd/: /æ/ е меѓу нашите „е“ и „а“, а /d/ на крајот е звучно – не го обезвучувајте во [t]. were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US): почнете со заоблени усни, без забите да ја допрат усната – не како нашето „в“; /ɜː/ е нов глас, ни „е“ ни „о“.
Златно правило
За формален услов тргнете го if и ставете Should, Were или Had пред подметот – само овие три го можат тоа – а not ставете го по подметот (Had I not…). Кога сакате да покажете колку значи едно нешто, тргнете го: if it weren't for / if it hadn't been for / but for + именка. И запомнете: „Да бев…“ е Were I…, не Was I…, а „Да не беше…“ за минатото е if it hadn't been for… would have.
Вежби
A. Форма
Напишете ја секоја реченица повторно без if. Почнете со дадените зборови и задржете го значењето.
-
Почнете со "Should": If you have any further questions about your booking, please contact our customer service team.
-
Почнете со "Should": If the parcel does not arrive within five working days, please let us know.
-
Почнете со "Were": If the government were to raise fuel taxes again, transport companies would pass the cost on to consumers.
-
Почнете со "Had": We didn't know about the roadworks, so we didn't leave earlier.
-
Почнете со "Had": She missed the penalty, so her team didn't win the cup.
-
Почнете со "Had": I didn't accept the job in Zurich, so I'm not living in Switzerland now.
-
Почнете со "Were it not for": The tourists are the only reason this village is not almost empty.
-
Почнете со "But for": The goalkeeper made three brilliant saves; that is the only reason we didn't lose.
B. Значење
Прочитајте ја ситуацијата и изберете ја подобрата реченица.
-
Одредба во договор за закуп. Која е посоодветна?register: contracts use inverted conditions and formal vocabulary
-
Упатство за вработените во канцеларија. Која реченица го прикажува проблемот како можен, но неочекуван?should: a real but unexpected possibility
-
На состанок сакате тактично да предложите промена, како чисто хипотетична идеја. Која реченица е подобра?were to: hypothetical, tactful suggestion
-
Говор во кој му се заблагодарувате на спонзорот што го спасил фестивалот минатата година. Кој е вообичаениот избор?a past situation: had it not been for
-
Која реченица кажува дека дождот го променил резултатот?but for = a condition (with would); except for = apart from (a fact)
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
Hadn't the receptionist noticed the smoke, the whole hotel could have burned down during the night.
-
Was the company more open about its finances, investors would trust it a great deal more.
-
Should you will require any assistance during your stay, please do not hesitate to call reception.
-
But for the volunteers worked through the night, the festival could never have opened on time.
-
Were the board to approve the merger, around two hundred jobs would be lost over the next year.
D. Во контекст
Прочитајте го имејлот. Напишете ги нумерираните реченици повторно во поформален стил, почнувајќи со дадените зборови. Не користете if.
Dear Ms Rossi,
Thank you for your booking for 12–15 May. (19) If you need anything during your stay, please contact reception at any time. (20) If you want to cancel, you must do so at least 48 hours before arrival.
We were very sorry to read about the problem with your room last month. (21) We didn't know the heating was broken, so we didn't move you to another room. (22) Your patience was the only thing that stopped the situation from becoming much worse. (23) If you came back next year, we would be delighted to offer you a 20% discount.
Kind regards,
Daniel Ferrer, Guest Relations
-
Напишете ја реченицата (19) повторно, почнувајќи со "Should".
-
Напишете ја реченицата (20) повторно, почнувајќи со "Should you wish".
-
Напишете ја реченицата (21) како една реченица што почнува со "Had".
-
Напишете ја реченицата (22) повторно, почнувајќи со "Had it not been for".
-
Напишете ја реченицата (23) повторно, почнувајќи со "Were".
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете упатство за некој производ (2–3 реченици), на пример за апарат за кафе. Користете барем два услова со инверзија со Should, од кои едниот одречен (Should… not…).
-
Напишете 2–3 реченици за пресвртница во вашиот живот. Користете Had I (not)… и Had it not been for… или But for….
-
Напишете 2–3 реченици за формален предлог до вашиот раководител. Тактично предложете промена со Were we to… и спомнете еден ризик со Should….
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B2-02 Мешани условни реченици (mixed conditionals): минато и сегашност во една реченица Напишете ја како мешана условна реченица што почнува со "If": I didn't study medicine, so I'm not a doctor now.
-
C1-01 Inversion: Never have I…, No sooner had I… – инверзија по одречни изрази на англиски Почнете со "Not only": He arrived late, and he also forgot the contract.
-
C1-02 Inversion: Only then, Not until, So… that, Here comes – инверзија по only, so и изрази за место на англиски Почнете со "Only if": The plan will go ahead only if every department agrees.
Одговори
A. Форма
- Should you have any further questions about your booking, please contact our customer service team.
- Should the parcel not arrive within five working days, please let us know.
- Were the government to raise fuel taxes again, transport companies would pass the cost on to consumers.
- Had we known about the roadworks, we would have left earlier.
- Had she not missed the penalty, her team would have won the cup.
- Had I accepted the job in Zurich, I would be living in Switzerland now.
- Were it not for the tourists, this village would be almost empty.
- But for the goalkeeper's three brilliant saves, we would have lost. / But for the goalkeeper, we would have lost.
B. Значење
- Should the tenant fail to pay the rent, the landlord may terminate this agreement.
- Should the server crash, call the IT helpdesk immediately.
- If we were to move the launch to May, we would have more time.
- Had it not been for your generosity, last year's festival would have been cancelled.
- But for the rain, it would have been a perfect day.
C. Најдете ја грешката
- Had the receptionist not noticed the smoke, the whole hotel could have burned down during the night. / If the receptionist hadn't noticed the smoke, the whole hotel could have burned down during the night.
- Were the company more open about its finances, investors would trust it a great deal more. / If the company were more open about its finances, investors would trust it a great deal more. / If the company was more open about its finances, investors would trust it a great deal more.
- Should you require any assistance during your stay, please do not hesitate to call reception.
- Had the volunteers not worked through the night, the festival could never have opened on time. / But for the volunteers, who worked through the night, the festival could never have opened on time.
- ✓ Were the board to approve the merger, around two hundred jobs would be lost over the next year.
D. Во контекст
- Should you need anything during your stay, please contact reception at any time.
- Should you wish to cancel, you must do so at least 48 hours before arrival.
- Had we known the heating was broken, we would have moved you to another room. / Had we known that the heating was broken, we would have moved you to another room.
- Had it not been for your patience, the situation would have become much worse. / Had it not been for your patience, the situation would have been much worse.
- Were you to come back next year, we would be delighted to offer you a 20% discount. / Were you to return next year, we would be delighted to offer you a 20% discount.
E. Ваш ред е
- Should the red light start flashing, switch the machine off and wait ten minutes. Should the machine not heat up after this, please contact our service centre.
- Had I not missed the bus that morning, I would never have met my business partner. Had it not been for her advice, I would still be working in a job I hated.
- Were we to move the launch to May, we would have time to test the app properly. Should serious problems appear after launch, our reputation could suffer.
F. Мешано повторување
- If I had studied medicine, I would be a doctor now.
- Not only did he arrive late, but he also forgot the contract. / Not only did he arrive late, he also forgot the contract.
- Only if every department agrees will the plan go ahead.
