SlowingoSarufi
A2 21 / 38 Somo la marudio

Marudio A2: Pronouns, Much na Many na Present Perfect kwa Kiswahili

Review: Pronouns, Quantity and the Present Perfect

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Tulichojifunza
  3. Ulinganisho Muhimu
  4. Makosa ya Kawaida
  5. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  6. Kanuni za Dhahabu
  7. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kueleza vitendo kwa adverbs, kuzungumza kuhusu kiasi, watu na vitu kwa maneno sahihi ya kiasi na pronouns, kupanga objects mbili kwa mpangilio sahihi, na kuchagua kati ya Present Perfect na Past Simple — na utaweza kuhama kati ya miundo hii yote katika mazungumzo mamoja.

Tulichojifunza

SomoJambo kuuMfano muhimu
A2-09kivumishi kwa mtu au kitu, adverb (kielezi) kwa jinsi kitendo kinavyofanyika; good → well (mzuri → vizuri); hard, fast, late, early hayabadilikiShe's a good cook. She cooks well.
A2-10many / a few / too many + nomino zinazohesabika; much / a little / too much + zisizohesabika; a lot of kwa zote; no / none / not any kwa sifuri — -ingi moja ya Kiswahili ni maneno kadhaaI don't have much time today.
A2-11some- / any- / no- / every- + -body / -one / -thing / -where; hasi moja tu; every- + kitenzi cha umoja; sina kitu = I don't have anythingDid anyone call while I was out?
A2-12another (moja zaidi), other + nomino ya wingi, others peke yake, the other(s) (vilivyobaki) — -ingine moja, maneno manneI have two brothers. One lives in Rome, and the other lives in Paris.
A2-13mine, yours, his, hers, ours, theirs husimama peke yake; a friend of mine; whose na who's; -ake: angalia mmiliki → his / hersThat isn't my umbrella. Mine is black.
A2-14myself … themselves kitendo kinaporudi (-ji-); by myself / on my own (peke yangu); each other kwa kitendo cha pande mbili (-ana)They blamed each other.
A2-15kitenzi + mtu + kitu au kitenzi + kitu + to / for + mtu; give it to me; explain / describe / suggest / say / introduce + to (si explain me)Can you explain the homework to me?
A2-16have / has + past participle kwa uzoefu wa maisha (nimewahi, sijawahi); ever, never, before; been na goneHave you ever eaten octopus?
A2-17kitendo cha zamani chenye matokeo sasa; just (sasa hivi) na already (-sha-) kabla ya participle, yet (bado + sija-) mwishoni; jibu Bado. = Not yet.I've just seen your message.
A2-18hali ambayo bado ni kweli sasa: for + kipindi, since + mwanzo (tangu); How long…? (tangu lini?) — si Present Simple, hata kama Kiswahili kinasema ninaishi … tanguI've known Sara since 2015.
A2-19muda ulio wazi au maisha hadi sasa → Present Perfect; muda uliokwisha, When…? au tukio moja maalum la zamani → Past Simple — hata kama Kiswahili kinasema -me-I've drunk three coffees today.

Ulinganisho Muhimu

Kivumishi na adverb — Kivumishi kinaeleza mtu au kitu, na huja baada ya be, look, feel, sound, smell, taste. Adverb inaeleza jinsi kitendo kinavyofanyika. Kiswahili kina tofauti hiyo hiyo: mzuri na vizuri. A2-09

She's a good cook.
Yeye ni mpishi mzuri.
kivumishi + nomino; yeye = she hapa
She cooks well.
Anapika vizuri.
kielezi baada ya kitendo
You look tired.
Unaonekana umechoka.
look = kuonekana → kivumishi; -me- ya hali → tired
She looked at me angrily.
Aliniangalia kwa hasira.
look at = kitendo → kielezi
  • Jaribio: Unaweza kuuliza "How did she do it?" → adverb. Unaeleza mtu au kitu, au kinavyoonekana? → kivumishi.

much / many / a lot of; no na none; some- na any- na no- — Kwanza uliza "Naweza kukihesabu?" Kisha uliza ni sentensi ya aina gani: chanya, hasi au swali. Tumia hasi moja tu. Kiswahili husema kitu katika sentensi chanya na hasi; Kiingereza hubadilisha something kuwa anything baada ya not. A2-10 A2-11

How many people are coming to the party?
Watu wangapi wanakuja kwenye sherehe?
wangapi → how many
We have a lot of homework.
Tuna kazi nyingi za nyumbani.
asili katika sentensi chanya
There's no bread left.
Hakuna mkate uliobaki.
hakuna → There's no: kitenzi chanya
"How many tickets are left?" "None, sorry."
"Zimebaki tiketi ngapi?" "Hakuna hata moja, samahani."
none: husimama peke yake
I didn't say anything.
Sikusema kitu.
sikusema kitu → anything, si something
Nobody knows the answer.
Hakuna mtu anayejua jibu.
nobody + knows (chanya)
  • Jaribio: Inahesabika → many / a few; haihesabiki → much / a little. Nomino baada yake → no; peke yake → none. Kitenzi hasi → any-; kitenzi chanya chenye maana ya sifuri → no-.

another na the other na others; other na else — Another = moja zaidi, yoyote. The other(s) = kile / vile vilivyobaki. Others = watu au vitu vingine, bila nomino baada yake. Baada ya something, anyone, nobody, tumia else. -ingine ya Kiswahili inafunika maana hizi zote. A2-11 A2-12

This glass is dirty. Can I have another one?
Glasi hii ni chafu. Naweza kupata nyingine?
moja zaidi, tofauti → another
I can only find one shoe. Where's the other one?
Naona kiatu kimoja tu. Kingine kiko wapi?
jozi: the other
Some people love winter. Others hate it.
Watu wengine wanapenda majira ya baridi. Wengine wanayachukia.
wengine … wengine → some … others
Can I have something else? I don't like fish.
Naweza kupata kitu kingine? Sipendi samaki.
kingine → else
  • Jaribio: Moja zaidi? → another. Vilivyobaki? → the other(s). Hakuna nomino baada yake? → others. Baada ya maneno ya some- / any- / no-? → else.

my na mine; themselves na each other — My, your, her… zinahitaji nomino; mine, yours, hers… husimama peke yake. Kiswahili hutumia yangu kwa yote mawili. Reflexive (-ji-) inarudisha kitendo kwa mtu yule yule; each other (-ana) inakipeleka upande mwingine. A2-13 A2-14

This is my laptop. This laptop is mine.
Hii ni laptop yangu. Laptop hii ni yangu.
Kiswahili: yangu mara mbili; Kiingereza: my, kisha mine
They blamed themselves.
Walijilaumu.
-ji-: kila mmoja alijilaumu mwenyewe
They blamed each other.
Walilaumiana.
-ana: A alimlaumu B, na B alimlaumu A
  • Jaribio: Kuna nomino baada yake? → my. Hakuna nomino? → mine. Kioo (kila mmoja kwake mwenyewe, -ji-)? → -selves. Pande mbili (-ana)? → each other.

give me the book na give it to me — Mitindo miwili. Kitu kikiwa it au them, tumia kitu + to / for + mtu. Vitenzi vingine vinahitaji to kila mara, hata kama Kiswahili kinasema nieleze. A2-15

My grandmother gave me this ring.
Bibi yangu alinipa pete hii.
alinipa → gave me: sawa
"Where's my book?" "I gave it to Sara."
"Kitabu changu kiko wapi?" "Nilimpa Sara."
Kiswahili: hakuna "it"; Kiingereza: gave it to Sara
These are Tom's keys. Can you give them to him?
Hizi ni funguo za Tom. Unaweza kumpa?
them to him
Can you explain the homework to me?
Unaweza kunieleza kazi ya nyumbani?
nieleze → explain … to me, si explain me
  • Jaribio: Kitu ni it / them, au kitenzi ni explain, describe, suggest, say, introduce? → kitu + to + mtu.

Present Perfect na Past Simple — Muda ulio wazi, au uzoefu katika maisha yako hadi sasa → Present Perfect. Muda uliokwisha, When…?, au tukio moja maalum la zamani mnalolijua wote wawili → Past Simple. Anza na uzoefu, kisha toa maelezo kwa Past Simple. Usiongozwe na -me-: Nimefika jana ni I arrived yesterday. A2-16 A2-19

I've drunk three coffees today.
Nimekunywa vikombe vitatu vya kahawa leo.
leo bado haijaisha
I drank three coffees yesterday.
Nilikunywa vikombe vitatu vya kahawa jana.
jana imekwisha: -li- → Past Simple
"Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019."
"Umewahi kwenda Roma?" "Ndiyo, nilikwenda huko mwaka 2019."
muda → -li- → went
I've met her parents. I met them at her birthday party.
Nimeshakutana na wazazi wake. Nilikutana nao kwenye sherehe yake ya siku ya kuzaliwa.
wake = her (mwanamke); maelezo: met
Nice jacket! Where did you buy it?
Koti zuri! Umelinunua wapi?
Kiswahili mara nyingi hutumia -me- hapa; Kiingereza: tukio moja maalum → Past Simple
When did you arrive?
Umefika lini? / Ulifika lini?
Kiswahili kinaruhusu -me- au -li-; Kiingereza: When did…? tu
  • Jaribio: Muda umekwisha, unasema lini, au ni tukio moja maalum mnalolijua wote? → Past Simple. Muda bado uko wazi, au unafikiria maisha yako hadi sasa? → Present Perfect.

been na gone; just / already na yet; for na since — Been = alikwenda na kurudi (amewahi kwenda); gone = bado yuko huko (amekwenda). Just na already huja kabla ya past participle; yet (bado) huja mwishoni mwa sentensi hasi na maswali. For inatoa urefu wa muda; since (tangu) inatoa mwanzo. A2-16 A2-17 A2-18

She's been to Paris three times.
Amewahi kwenda Paris mara tatu.
alikwenda na kurudi
"Where's Sara?" "She's gone to Paris."
"Sara yuko wapi?" "Amekwenda Paris."
yuko Paris sasa
I haven't decided yet.
Bado sijaamua.
bado + sija- → not … yet; yet mwishoni
I've been here for two hours.
Nimekuwa hapa kwa saa mbili.
urefu wa muda → for
I've been here since ten o'clock.
Niko hapa tangu saa nne asubuhi.
niko (sasa) + tangu → I've been … since, si I am here since
  • Jaribio: Amerudi nyumbani? → been. Bado yuko huko? → gone. Kwa muda gani? → for. Ilianza lini? → since.

Makosa ya Kawaida

❌He speaks English very good.
✅He speaks English very well.
good → well kwa vitendo. A2-09
❌You look beautifully.
✅You look beautiful.
look (= kuonekana) huchukua kivumishi. A2-09
❌I don't have many money.
✅I don't have much money.
money haihesabiki → much. A2-10
❌There isn't no milk.
✅There's no milk. au There isn't any milk.
Hasi moja tu. A2-10
❌Everyone are here.
✅Everyone is here.
Maneno ya every- huchukua kitenzi cha umoja. A2-11
❌I want new something.
✅I want something new.
Kivumishi huja baada ya something. A2-11
❌The others students are here.
✅The other students are here. au The others are here.
other + nomino: bila -s; others husimama peke yake. A2-12
❌Can I have an other coffee?
✅Can I have another coffee?
another ni neno moja. A2-12
❌Who's bag is this?
✅Whose bag is this?
who's = who is / who has. A2-13
❌He's a friend of me.
✅He's a friend of mine.
a friend of + possessive pronoun. A2-13
❌I feel myself tired.
✅I feel tired.
feel + kivumishi, bila reflexive. A2-14
⚠️Sam and I help ourselves with homework.
✅Sam and I help each other with homework.
Sarufi ni sahihi, lakini inamaanisha kila mmoja wetu anajisaidia mwenyewe tu. A2-14
❌Can you explain me the problem?
✅Can you explain the problem to me?
explain + kitu + to + mtu. A2-15
❌She has went to Spain.
✅She has gone to Spain. au She has been to Spain.
Tumia past participle, si Past Simple. A2-16
❌"Where's Tom?" "He's been to the bank."
✅"He's gone to the bank."
Si sahihi katika muktadha huu: yuko huko sasa → gone. A2-16
❌Have you finished yet your homework?
✅Have you finished your homework yet?
yet huja baada ya object. A2-17
❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020.
Hali inaendelea hadi sasa: Present Perfect. A2-18
❌I've lived here since three years.
✅I've lived here for three years.
Kipindi (kwa muda gani) huchukua for. A2-18
❌I have seen him yesterday.
✅I saw him yesterday.
Muda uliokwisha unahitaji Past Simple. A2-19
❌When have you arrived?
✅When did you arrive?
When…? huuliza kuhusu muda uliokwisha: Past Simple. A2-19

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Yeye, -ake na -ji- bila jinsia → his / hers, himself / herself. Kiswahili hakina jinsia katika yeye, -ake wala -ji-. Kwa Kiingereza, angalia mtu: mwanamume → he, his, himself; mwanamke → she, her, hers, herself. A2-13 A2-14

❌My aunt bought himself a new phone.
✅My aunt bought herself a new phone.
aunt = mwanamke → herself.
⚠️(Simu ni ya Wanjiku.) Wanjiku is looking for her phone. I think this one is his.
✅Wanjiku is looking for her phone. I think this one is hers.
Wanjiku ni mwanamke → hers. "his" ina sarufi sahihi lakini inamwonyesha mwanamume.

2. Sikumwona mtu, kitu kingine → "something" katika hasi, "other" badala ya "else" au "another". Kiswahili hutumia kitu na mtu katika sentensi chanya na hasi, na -ingine kwa kila maana ya "nyingine". Kiingereza: not … anything / anybody; someone else; another + nomino ya umoja. A2-11 A2-12

⚠️(Ofisi ilikuwa tupu.) I didn't meet somebody at the office.
✅I didn't meet anybody at the office.
Sikukutana na mtu → anybody.
❌This matatu is full. Let's take other matatu.
✅This matatu is full. Let's take another matatu.
nyingine (moja tofauti) → another.

3. -ingi moja na kidogo kwa kila kitu → "many advices", "a little mangoes". -ingi huenda na kila nomino, na kidogo hutumika hata na vitu vinavyohesabika. Kiingereza hutofautisha: much / a little kwa visivyohesabika (advice, information, work), many / a few kwa vinavyohesabika. A2-10

❌My uncle gave me many advices.
✅My uncle gave me a lot of advice.
advice haina -s.
❌Give me a little mangoes.
✅Give me a few mangoes.
maembe yanahesabika → a few.

4. Mpokeaji ndani ya kitenzi: nieleze, niazime → "explain me", "borrow me". Kiswahili huweka mpokeaji kwenye kitenzi (nieleze, niazime). Kwa Kiingereza, explain, describe, suggest, say zinahitaji to kabla ya mtu, na anayetoa kwa muda ni lend, si borrow. A2-15

❌Please explain me how this machine works.
✅Please explain to me how this machine works.
❌Can you borrow me your umbrella?
✅Can you lend me your umbrella? au Can I borrow your umbrella?

5. -me-, -sha-, -mewahi, bado na tangu → Present Perfect mahali pasipofaa, au Present Simple badala yake. Kiswahili husema nimefika jana na nimeshalipa wiki iliyopita (-me- / -sha- pamoja na muda uliokwisha), nimewahi kupanda (chanya), hajafika mpaka sasa, na anaishi hapa tangu… (wakati uliopo + tangu). Kiingereza: muda uliokwisha → Past Simple; nimewahi chanya → I have + participle, bila ever; bado / mpaka sasa katika hasi → yet; tangu … hadi sasa → Present Perfect. A2-16 A2-17 A2-18 A2-19

❌I have arrived last night.
✅I arrived last night.
last night = muda uliokwisha.
❌I have already paid the rent last week.
✅I paid the rent last week. au I've already paid the rent.
nimeshalipa wiki iliyopita: muda uliokwisha → Past Simple.
❌We have ever climbed Mount Kilimanjaro.
✅We have climbed Mount Kilimanjaro.
tumewahi kupanda → we have climbed, bila ever.
⚠️My parcel hasn't arrived until now.
✅My parcel hasn't arrived yet.
Ni ya kawaida katika Kiingereza cha Kenya na Tanzania, lakini kimataifa until now inaweza kumaanisha kwamba kifurushi kimefika sasa hivi tu; bado → yet.
❌My sister lives in Mombasa since 2018.
✅My sister has lived in Mombasa since 2018. au My sister has been living in Mombasa since 2018.
anaishi … tangu → Present Perfect.

Kanuni za Dhahabu

  • A2-09 Unaeleza mtu au kitu → kivumishi. Unaeleza jinsi kitendo kinavyofanyika → adverb (kwa kawaida -ly). Good → well (kama mzuri → vizuri); hard, fast, late, early hayabadiliki. Baada ya be, look, feel, sound, smell, taste yanapoeleza hali → kivumishi.
  • A2-10 Jiulize naweza kukihesabu? Kinahesabika → many, a few, too many; hakihesabiki → much, a little, too much; vyote viwili → a lot of, lots of, enough, no. Katika sentensi chanya pendelea a lot of. Sifuri → no + nomino na kitenzi chanya, au not any; none husimama peke yake.
  • A2-11 some- katika sentensi chanya, makaribisho na maombi; any- katika sentensi hasi na maswali (au "haijalishi yupi"); no- pamoja na kitenzi chanya; every- pamoja na kitenzi cha umoja. Vivumishi na else huja baada. Sina kitu = I don't have anything.
  • A2-12 Moja zaidi / tofauti → another + nomino ya umoja (au + namba + nomino ya wingi). Tofauti, kwa ujumla → other + nomino ya wingi au isiyohesabika, au others peke yake. Vilivyobaki → the other(s). Other kabla ya nomino haichukui -s kamwe.
  • A2-13 Nomino baada yake → my, your, his, her, its, our, their. Bila nomino → mine, yours, his, hers, ours, theirs (bila apostrofi). Uliza kwa whose; who's = who is / who has. Kwa -ake, angalia mmiliki: mwanamume → his, mwanamke → her / hers.
  • A2-14 Kitendo kinarudi kwa mtu yule yule → -self / -selves, inayolingana na kiima. Peke yako au bila msaada → by myself au on my own. Kitendo cha pande mbili → each other. Relax, feel, meet, concentrate kwa kawaida havichukui reflexive — hata kama Kiswahili kina -ji-.
  • A2-15 kitenzi + mtu + kitu au kitenzi + kitu + to / for + mtu. To kitu kinapokwenda kwa mtu, for unapofanya jambo kumsaidia. Kitu kikiwa it / them, tumia mtindo wa pili. Explain, describe, suggest, say, introduce zinahitaji to kila mara kabla ya mpokeaji.
  • A2-16 Uzoefu wa maisha, bila muda → have / has + past participle. Ukisema au kuuliza lini → Past Simple. Been = alikwenda na kurudi; gone = bado yuko huko.
  • A2-17 Kitendo cha zamani chenye umuhimu sasa → have / has + past participle. Just (sasa hivi) na already (-sha-) kati ya have / has na past participle (already inaweza pia kwenda mwishoni); yet (bado) mwishoni mwa sentensi hasi na maswali. Jibu Bado. = Not yet., si Still.
  • A2-18 Bado ni kweli sasa → have / has + past participle pamoja na for (kwa muda gani) au since (ilianza lini), si Present Simple — hata kama Kiswahili kinasema ninaishi hapa tangu… Urefu wa muda → for, hata kama Kiswahili kinasema tangu wiki mbili. Imekwisha → Past Simple pamoja na for.
  • A2-19 Muda uliokwisha, swali kuhusu lini, au tukio moja maalum la zamani → Past Simple. Muda bado uko wazi, au uzoefu katika maisha yako hadi sasa (bila muda) → Present Perfect. Maelezo (lini, wapi, vipi) → Past Simple.

Mazoezi

A. Muundo

Katika mazoezi haya, tumia maumbo ya Kiingereza cha Uingereza (tazama A2-17, Matumizi 6).

  1. A2-09 Adverbs kwa Kiswahili: Quickly, Well, Hard na Vielezi vya Namna
    Please drive (careful). The roads are icy.
  2. A2-09 Adverbs kwa Kiswahili: Quickly, Well, Hard na Vielezi vya Namna
    My dad worked very (hard) all his life.
  3. A2-10 Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Kiasi kwa Kiingereza
    How water do you drink a day?
  4. A2-11 Something, Anyone, Nobody, Everywhere: Indefinite Pronouns kwa Kiswahili
    I can't find my keys . (any- + where)
  5. A2-12 Another, Other, The Other, Others: -ingine kwa Kiingereza
    We waited twenty minutes for the bus. (= twenty more minutes)
  6. A2-13 Mine, Yours, Whose: Possessive Pronouns kwa Kiswahili
    "Is this Tom's jacket?" "Yes, it's ."
  7. A2-14 Myself, Yourself na Each Other: Reflexive Pronouns kwa Kiswahili
    Did you paint the room by ? (you, one person)
  8. A2-15 Give Me the Book au Give It to Me? Vitenzi vyenye Vitu Viwili
    Andika upya kwa to: I sent my sister the photos.
  9. A2-16 Present Perfect kwa Kiswahili: Have You Ever…? (Umewahi…?)
    Andika past participle: fly
  10. A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet kwa Kiswahili (Sasa Hivi, -sha-, Bado)
    Weka just mahali sahihi: The film has started.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana. Tumia maumbo ya Kiingereza cha Uingereza (tazama A2-17, Matumizi 6).

  1. A2-09 Adverbs kwa Kiswahili: Quickly, Well, Hard na Vielezi vya Namna
    Chagua jibu sahihi: This soup tastes ….
  2. A2-10 Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Kiasi kwa Kiingereza
    Chagua jibu sahihi: I need … minutes to get ready.
  3. A2-10 Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Kiasi kwa Kiingereza
    Chagua jibu sahihi: "How many tickets are left?" "…, sorry."
  4. A2-11 Something, Anyone, Nobody, Everywhere: Indefinite Pronouns kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: Would you like … to drink?
  5. A2-12 Another, Other, The Other, Others: -ingine kwa Kiingereza
    Chagua jibu sahihi: There are two cakes left. I'll eat this one, and you can have ….
  6. A2-14 Myself, Yourself na Each Other: Reflexive Pronouns kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: Anna and Leo text … every night.
  7. A2-16 Present Perfect kwa Kiswahili: Have You Ever…? (Umewahi…?)
    Chagua jibu sahihi: "Where's Mum?" "She's … to work."
  8. A2-18 Present Perfect na For na Since: Tangu na Kwa Muda Gani kwa Kiingereza
    Chagua jibu sahihi: I've had this phone … two years.
  9. A2-19 Present Perfect au Past Simple? Tofauti kwa Lugha Rahisi
    Sasa ni saa kumi jioni (4 pm). Chagua jibu sahihi: … the bank this morning?
  10. A2-19 Present Perfect au Past Simple? Tofauti kwa Lugha Rahisi
    Chagua jibu sahihi: How many countries … in your life?

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. A2-11 Something, Anyone, Nobody, Everywhere: Indefinite Pronouns kwa Kiswahili
    I didn't tell nobody.
  2. A2-13 Mine, Yours, Whose: Possessive Pronouns kwa Kiswahili
    Those keys are her's.
  3. A2-15 Give Me the Book au Give It to Me? Vitenzi vyenye Vitu Viwili
    Can you describe me your new flat?
  4. A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet kwa Kiswahili (Sasa Hivi, -sha-, Bado)
    I've yet called her.
  5. A2-18 Present Perfect na For na Since: Tangu na Kwa Muda Gani kwa Kiingereza
    I know Maria for five years.
  6. A2-19 Present Perfect au Past Simple? Tofauti kwa Lugha Rahisi
    I've been to Paris two years ago.
  7. A2-12 Another, Other, The Other, Others: -ingine kwa Kiingereza
    Some people like it, but others don't.

D. Katika Muktadha

Tumia maumbo ya Kiingereza cha Uingereza (tazama A2-17, Matumizi 6). Nafasi zisizo na kidokezo kwenye mabano zinahitaji neno moja.

A message from a new flat
Hi Mia! Guess what — we've 28 (already / move) into our new flat! We 29 (find) it online three weeks ago. It's 30 (big) than our old one, and the neighbours are really nice. We've lived here 31 Monday, and 32 (a person) has already invited us for dinner — an old woman called Rosa. She speaks very 33 (quiet), so I can hardly hear her! We haven't unpacked all our boxes 34, and there are 35 things everywhere (more than is good). My brother helped us — he carried the heavy boxes up the stairs by 36. 37 you ever lived in a flat with no lift? Never again! Come and see us — I'll send you the address. Or I'll give 38 to your brother. He knows the area.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. A2-16 Present Perfect kwa Kiswahili: Have You Ever…? (Umewahi…?)
    Andika kuhusu uzoefu mmoja uliowahi kuwa nao. Kisha ongeza maelezo mawili kwa Past Simple.
  2. A2-18 Present Perfect na For na Since: Tangu na Kwa Muda Gani kwa Kiingereza
    Andika sentensi mbili kuhusu rafiki: umemjua kwa muda gani, na jambo mnalofanyiana.
  3. A2-10 Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Kiasi kwa Kiingereza
    Andika sentensi tatu kuhusu mji wako kwa a lot of, not much au not many, na nowhere.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-06 Comparatives kwa Kiswahili: Bigger, More Beautiful — Kulinganisha Vitu Viwili
    My new flat is a bit (big) than my old one.
  2. A2-02 Past Simple au Past Continuous? When, While na During kwa Kiswahili
    I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
  3. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    "Are you free on Thursday?" "No, I (meet) a client."
Majibu

A. Muundo

  1. carefully
  2. hard
  3. much
  4. anywhere
  5. another
  6. his
  7. yourself
  8. I sent the photos to my sister.
  9. flown
  10. The film has just started. / The film's just started.

B. Maana

  1. delicious
  2. a few
  3. None
  4. something
  5. the other
  6. each other
  7. gone
  8. for
  9. Did you call
  10. have you visited

C. Tafuta Kosa

  1. I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
  2. Those keys are hers.
  3. Can you describe your new flat to me?
  4. I haven't called her yet. / I have not called her yet.
  5. I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
  6. I went to Paris two years ago. / I was in Paris two years ago.
  7. ✓ Some people like it, but others don't.

D. Katika Muktadha

  1. already moved
  2. found
  3. bigger
  4. since
  5. somebody / someone
  6. quietly
  7. yet
  8. too many
  9. himself
  10. Have
  11. it

E. Zamu Yako

  1. I've been to Morocco. I went there in 2021, and the food was amazing.
  2. I've known Lena since 2010. We help each other with everything.
  3. There are a lot of cafés in my town. There aren't many parks, and there's nowhere to swim.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. bigger
  2. was cooking
  3. 'm meeting / am meeting / 'm going to meet / am going to meet
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play