გამეორება: ნაცვალსახელები, რაოდენობა და Present Perfect (A2-09–A2-19)
Review: Pronouns, Quantity and the Present Perfect
ამ გვერდზე
ეს გამეორება მოიცავს
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ მოქმედებების აღწერას ზმნიზედებით, ილაპარაკოთ რაოდენობაზე, ადამიანებსა და საგნებზე სწორი რაოდენობის სიტყვებითა და ნაცვალსახელებით, ორი დამატება სწორი რიგით დასვათ და აირჩიოთ Present Perfect-სა (აწმყო სრული) და Past Simple-ს (მარტივი წარსული) შორის – და ერთ საუბარში ყველა ამ სტრუქტურას შორის გადაერთოთ.
რა ვისწავლეთ
| გაკვეთილი | მთავარი წესი | საკვანძო მაგალითი |
|---|---|---|
| A2-09 | ზედსართავი სახელი – ადამიანისთვის ან საგნისთვის, ზმნიზედა – იმისთვის, როგორ კეთდება მოქმედება; good → well; hard, fast, late, early არ იცვლება | She's a good cook. She cooks well. |
| A2-10 | many / a few / too many + თვლადი; much / a little / too much + უთვლადი; a lot of – ორივესთვის; no / none / not any – ნულისთვის | I don't have much time today. |
| A2-11 | some- / any- / no- / every- + -body / -one / -thing / -where; მხოლოდ ერთი უარყოფა; every- + მხოლობითი ზმნა | Did anyone call while I was out? |
| A2-12 | another (კიდევ ერთი), other + მრავლობითი არსებითი სახელი, others – ცალკე, the other(s) (დარჩენილი) | I have two brothers. One lives in Rome, and the other lives in Paris. |
| A2-13 | mine, yours, his, hers, ours, theirs ცალკე დგას; a friend of mine; whose თუ who's | That isn't my umbrella. Mine is black. |
| A2-14 | myself … themselves, როცა მოქმედება უკან ბრუნდება; by myself / on my own; each other ორმხრივი მოქმედებისთვის | They blamed each other. |
| A2-15 | ზმნა + ადამიანი + საგანი ან ზმნა + საგანი + to / for + ადამიანი; give it to me; explain / describe / suggest / say / introduce + to | Can you explain the homework to me? |
| A2-16 | have / has + past participle (მესამე ფორმა) ცხოვრებისეული გამოცდილებისთვის; ever, never, before; been თუ gone | Have you ever eaten octopus? |
| A2-17 | წარსული მოქმედება, რომლის შედეგი ახლაა; just და already – past participle-ის წინ, yet – ბოლოში | I've just seen your message. |
| A2-18 | სიტუაცია, რომელიც ახლაც მართალია: for + პერიოდი, since + საწყისი წერტილი; How long…? | I've known Sara since 2015. |
| A2-19 | ღია დრო ან ცხოვრება დღემდე → Present Perfect; დასრულებული დრო, When…? ან წარსულის ერთი კონკრეტული შემთხვევა → Past Simple | I've drunk three coffees today. |
მთავარი შედარებები
ზედსართავი თუ ზმნიზედა – ზედსართავი სახელი ადამიანს ან საგანს აღწერს და დგას be, look, feel, sound, smell, taste-ის შემდეგ. ზმნიზედა აღწერს, როგორ კეთდება მოქმედება. ქართულად ხშირად ერთი სიტყვაა („კარგი მზარეული“ – „კარგად ამზადებს“, „ლამაზი“ – „ლამაზად“), ინგლისურში ზმნიზედას ჩვეულებრივ -ly აქვს. A2-09
- ტესტი: შეგიძლიათ იკითხოთ „როგორ გააკეთა?“ → ზმნიზედა. აღწერთ ადამიანს ან საგანს, ან როგორ ჩანს? → ზედსართავი.
much / many / a lot of; no თუ none; some- თუ any- თუ no- – ჯერ იკითხეთ: „შემიძლია დავთვალო?“ მერე – როგორი წინადადებაა: დადებითი, უარყოფითი თუ კითხვითი. მხოლოდ ერთი უარყოფა გამოიყენეთ. ქართულად „ბევრი“-ს და რიცხვის შემდეგ არსებითი სახელი მხოლობითშია („ბევრი ადამიანი“), ინგლისურში თვლადი სახელი მრავლობითში დგას; ქართული ორმაგი უარყოფა („არავინ არ იცის“) ინგლისურში ერთ უარყოფად იქცევა. A2-10 A2-11
- ტესტი: თვლადი → many / a few; უთვლადი → much / a little. შემდეგ არსებითი სახელია → no; ცალკე → none. უარყოფითი ზმნა → any-; დადებითი ზმნა ნულის მნიშვნელობით → no-.
another თუ the other თუ others; other თუ else – Another = კიდევ ერთი, ნებისმიერი. The other(s) = დარჩენილი ერთი (ან დარჩენილები). Others = სხვა ადამიანები ან საგნები, შემდეგ არსებითი სახელის გარეშე. something, anyone, nobody-ს შემდეგ – else („სხვა რამე“, „სხვა ვინმე“). A2-11 A2-12
- ტესტი: კიდევ ერთი? → another. ბოლო დარჩენილი? → the other(s). შემდეგ არსებითი სახელი არ არის? → others. some-/any-/no- სიტყვების შემდეგ? → else.
my თუ mine; themselves თუ each other – My, your, her…-ს არსებითი სახელი სჭირდება; mine, yours, hers… ცალკე დგას. ქართულად „ჩემი“ ორივე შემთხვევაში ერთია. უკუქცევითი ნაცვალსახელი მოქმედებას იმავე ადამიანს უბრუნებს („თავი“), each other – მეორეს („ერთმანეთი“). A2-13 A2-14
- ტესტი: შემდეგ არსებითი სახელია? → my. არ არის? → mine. სარკე (თითოეული – საკუთარ თავს)? → -selves. ორმხრივი? → each other.
give me the book თუ give it to me – ორი სქემა. როცა საგანი it ან them-ია, გამოიყენეთ საგანი + to / for + ადამიანი. ზოგ ზმნას ყოველთვის to სჭირდება. ქართულად ადამიანი ზმნაშივე ჩანს („ამიხსენი“, „მითხრა“), ამიტომ ადვილად წამოგცდებათ explain me, say me. A2-15
- ტესტი: საგანი it / them-ია, ან ზმნაა explain, describe, suggest, say, introduce? → საგანი + to + ადამიანი.
Present Perfect თუ Past Simple – ღია დრო ან გამოცდილება ცხოვრებაში დღემდე → Present Perfect. დასრულებული დრო, When…? ან წარსულის ერთი კონკრეტული შემთხვევა, რომელიც ორივემ იცით → Past Simple. დაიწყეთ გამოცდილებით, მერე დეტალები Past Simple-ით. ქართული წყვეტილი („დავლიე“) ორივე ინგლისურ დროს ფარავს, ამიტომ დროის სიტყვას შეხედეთ და არა ქართულ ფორმას. A2-16 A2-19
- ტესტი: დრო დასრულებულია, ამბობთ როდის, ან ერთ კონკრეტულ შემთხვევაზეა, რომელიც ორივემ იცით? → Past Simple. დრო ჯერ ღიაა, ან ცხოვრებაზე ფიქრობთ დღემდე? → Present Perfect.
been თუ gone; just / already თუ yet; for თუ since – Been = წავიდა და დაბრუნდა; gone = ჯერ კიდევ იქ არის. Just და already past participle-ის წინ დგას; yet – უარყოფითი წინადადებისა და კითხვის ბოლოს. For ხანგრძლივობას ამბობს, since – დასაწყისს. ქართულად „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ აწმყოთი ითქმის, ინგლისურში კი ორივე Present Perfect-ს მოითხოვს. A2-16 A2-17 A2-18
- ტესტი: სახლში დაბრუნდა? → been. ჯერ იქაა? → gone. რამდენ ხანს? → for. როდის დაიწყო? → since.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „რამდენი ბიძაშვილი“ → how many cousin. ქართულად რიცხვის, „ბევრი“-სა და „რამდენი“-ს შემდეგ არსებითი სახელი მხოლობითშია: „სამი წიგნი“, „ბევრი მეგობარი“, „რამდენი ბიძაშვილი გყავს?“. ინგლისურში თვლადი არსებითი სახელი ამ სიტყვების შემდეგ მრავლობითშია. A2-10
2. ორმაგი უარყოფა → didn't … nothing. ქართულად „არაფერი არ ვიპოვე“ ორი უარყოფით ითქმის. ინგლისურში ერთი უარყოფაა: ან didn't + anything, ან დადებითი ზმნა + nothing. A2-10 A2-11
3. „მიამბო“, „მითხრა“ → said me. ქართულ ზმნაში ადამიანი უკვე ჩანს („მითხრა“, „ამიხსნა“), ამიტომ ინგლისურად said me, explained me გამოდის. Say-ის შემდეგ ადამიანი პირდაპირ არ დგას: tell + ადამიანი ან say + to + ადამიანი. A2-15
4. „პარასკევიდან არაფერს ჭამს“ → doesn't eat since. ქართულად დღემდე გაგრძელებულ ხანგრძლივობას აწმყოთი ვამბობთ. ინგლისურში for და since-ით, როცა სიტუაცია ახლაც გრძელდება, Present Perfect გჭირდებათ. A2-18
5. „ერთი თვის წინ“ → before a month. „წინ“ ქართულად before-საც ნიშნავს და ago-საც. წარსულში პერიოდის დასათვლელად ინგლისურში პერიოდი + ago დგას – და Past Simple. A2-19
ოქროს წესები
- A2-09 ადამიანის ან საგნის აღწერა → ზედსართავი. იმის აღწერა, როგორ კეთდება მოქმედება → ზმნიზედა (ჩვეულებრივ -ly). Good → well; hard, fast, late, early არ იცვლება. be, look, feel, sound, smell, taste-ის შემდეგ (მდგომარეობისთვის) → ზედსართავი.
- A2-10 იკითხეთ შემიძლია დავთვალო? თვლადი → many, a few, too many; უთვლადი → much, a little, too much; ორივე → a lot of, lots of, enough, no. დადებით წინადადებებში ჯობია a lot of. ნული → no + არსებითი სახელი დადებით ზმნასთან, ან not any; none ცალკე დგას.
- A2-11 some- – დადებით წინადადებებში, შეთავაზებებსა და თხოვნებში; any- – უარყოფით წინადადებებსა და კითხვებში (ან „სულ ერთია, რომელი“); no- – დადებით ზმნასთან; every- – მხოლობით ზმნასთან. ზედსართავი და else შემდეგ დგას.
- A2-12 კიდევ ერთი / სხვა ერთი → another + მხოლობითი არსებითი სახელი (ან + რიცხვი + მრავლობითი). სხვები ზოგადად → other + მრავლობითი ან უთვლადი არსებითი სახელი, ან others ცალკე. დარჩენილი → the other(s). არსებითი სახელის წინ other-ს -s არასოდეს ემატება.
- A2-13 შემდეგ არსებითი სახელია → my, your, his, her, its, our, their. არ არის → mine, yours, his, hers, ours, theirs (აპოსტროფის გარეშე). იკითხეთ whose-ით; who's = who is / who has.
- A2-14 მოქმედება იმავე ადამიანს უბრუნდება → -self / -selves. მარტო ან დახმარების გარეშე → by myself ან on my own. ორმხრივი მოქმედება → each other. Relax, feel, meet, concentrate ჩვეულებრივ უკუქცევითს არ იღებს.
- A2-15 ზმნა + ადამიანი + საგანი ან ზმნა + საგანი + to / for + ადამიანი. To – როცა საგანი ადამიანს გადაეცემა, for – როცა რამეს მის დასახმარებლად აკეთებთ. it / them-თან – მეორე სქემა. Explain, describe, suggest, say, introduce ყოველთვის to-ს მოითხოვს მიმღების წინ.
- A2-16 ცხოვრებისეული გამოცდილება, დროის გარეშე → have / has + past participle. თქვით ან იკითხეთ, როდის → Past Simple. Been = წავიდა და დაბრუნდა; gone = ჯერ კიდევ იქ არის.
- A2-17 წარსული მოქმედება, რომელიც ახლა მნიშვნელოვანია → have / has + past participle. Just და already – have / has-სა და past participle-ს შორის (already ბოლოშიც შეიძლება); yet – უარყოფითი წინადადებისა და კითხვის ბოლოს.
- A2-18 ახლაც მართალია → have / has + past participle for-ით (რამდენ ხანს) ან since-ით (როდის დაიწყო), და არა Present Simple. დასრულებულია → Past Simple for-ით.
- A2-19 დასრულებული დრო, კითხვა როდის-ზე, ან წარსულის ერთი კონკრეტული შემთხვევა → Past Simple. ჯერ ღია დრო, ან გამოცდილება ცხოვრებაში დღემდე (დროის გარეშე) → Present Perfect. დეტალები (როდის, სად, როგორ) → Past Simple.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ამ სავარჯიშოში ბრიტანული ფორმები გამოიყენეთ (იხ. A2-17, გამოყენება 6).
-
A2-09 ზმნიზედები ინგლისურად: quickly, well, hard და ზედსართავი თუ ზმნიზედა Please drive (careful). The roads are icy.
-
A2-09 ზმნიზედები ინგლისურად: quickly, well, hard და ზედსართავი თუ ზმნიზედა My dad worked very (hard) all his life.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად How water do you drink a day?
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: „რაღაც“, „ვინმე“, „არავინ“ ინგლისურად I can't find my keys . (any- + where)
-
A2-12 Another, other, the other, others: „კიდევ ერთი“, „სხვა“ და „მეორე“ ინგლისურად We waited twenty minutes for the bus. (= twenty more minutes)
-
A2-13 Mine, yours, whose: „ჩემია“, „შენია“, „ვისია?“ ინგლისურად "Is this Tom's jacket?" "Yes, it's ."
-
A2-14 Myself, yourself და each other: „თავი“ და „ერთმანეთი“ ინგლისურად Did you paint the room by ? (you, one person)
-
A2-15 Give me the book თუ give it to me? ზმნები ორი დამატებით ინგლისურად გადააკეთეთ to-თი: I sent my sister the photos.
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად დაწერეთ past participle: fly
-
A2-17 Present Perfect: just, already და yet – „ახლახან“, „უკვე“, „ჯერ არ“ ინგლისურად just სწორ ადგილას დასვით: The film has started.
B. მნიშვნელობა
ბრიტანული ფორმები გამოიყენეთ (იხ. A2-17, გამოყენება 6).
-
A2-09 ზმნიზედები ინგლისურად: quickly, well, hard და ზედსართავი თუ ზმნიზედა აირჩიეთ სწორი პასუხი: This soup tastes ….
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I need … minutes to get ready.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: "How many tickets are left?" "…, sorry."
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: „რაღაც“, „ვინმე“, „არავინ“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: Would you like … to drink?
-
A2-12 Another, other, the other, others: „კიდევ ერთი“, „სხვა“ და „მეორე“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: There are two cakes left. I'll eat this one, and you can have ….
-
A2-14 Myself, yourself და each other: „თავი“ და „ერთმანეთი“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: Anna and Leo text … every night.
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: "Where's Mum?" "She's … to work."Mum (UK), Mom (US)
-
A2-18 Present Perfect for-ითა და since-ით: „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ ინგლისურად აირჩიეთ სწორი პასუხი: I've had this phone … two years.
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად ახლა 16:00-ია. აირჩიეთ სწორი პასუხი: … the bank this morning?
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად აირჩიეთ სწორი პასუხი: How many countries … in your life?
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: „რაღაც“, „ვინმე“, „არავინ“ ინგლისურად I didn't tell nobody.
-
A2-13 Mine, yours, whose: „ჩემია“, „შენია“, „ვისია?“ ინგლისურად Those keys are her's.
-
A2-15 Give me the book თუ give it to me? ზმნები ორი დამატებით ინგლისურად Can you describe me your new flat?flat (UK), apartment (US)
-
A2-17 Present Perfect: just, already და yet – „ახლახან“, „უკვე“, „ჯერ არ“ ინგლისურად I've yet called her.
-
A2-18 Present Perfect for-ითა და since-ით: „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ ინგლისურად I know Maria for five years.
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად I've been to Paris two years ago.
-
A2-12 Another, other, the other, others: „კიდევ ერთი“, „სხვა“ და „მეორე“ ინგლისურად Some people like it, but others don't.
D. კონტექსტში
ბრიტანული ფორმები გამოიყენეთ (იხ. A2-17, გამოყენება 6). სადაც ფრჩხილებში მინიშნება არ არის, ერთი სიტყვა ჩასვით.
Hi Mia! Guess what — we've 28 (already / move) into our new flat! We 29 (find) it online three weeks ago. It's 30 (big) than our old one, and the neighbours are really nice. We've lived here 31 Monday, and 32 (a person) has already invited us for dinner — an old woman called Rosa. She speaks very 33 (quiet), so I can hardly hear her! We haven't unpacked all our boxes 34, and there are 35 things everywhere (more than is good). My brother helped us — he carried the heavy boxes up the stairs by 36. 37 you ever lived in a flat with no lift? Never again! Come and see us — I'll send you the address. Or I'll give 38 to your brother. He knows the area.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად დაწერეთ ერთ გამოცდილებაზე, რომელიც გქონიათ. მერე დაამატეთ ორი დეტალი Past Simple-ით.
-
A2-18 Present Perfect for-ითა და since-ით: „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ ინგლისურად დაწერეთ ორი წინადადება მეგობარზე: რამდენი ხანია, რაც იცნობთ, და რას აკეთებთ ერთმანეთისთვის.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად დაწერეთ სამი წინადადება თქვენს ქალაქზე a lot of, not much ან not many და nowhere-ით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-06 შედარებითი ხარისხი ინგლისურად: -er, more, than (Comparatives ქართულად) My new flat is a bit (big) than my old one.
-
A2-02 Past Simple თუ Past Continuous? When, while, during და for ქართულად I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
-
A2-05 მომავალი დრო ინგლისურად: will, going to, Present Continuous თუ Present Simple? "Are you free on Thursday?" "No, I (meet) a client."
პასუხები
A. ფორმა
- carefully
- hard
- much
- anywhere
- another
- his
- yourself
- I sent the photos to my sister.
- flown
- The film has just started. / The film's just started.
B. მნიშვნელობა
- delicious
- a few
- None
- something
- the other
- each other
- gone
- for
- Did you call
- have you visited
C. იპოვეთ შეცდომა
- I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
- Those keys are hers.
- Can you describe your new flat to me?
- I haven't called her yet. / I have not called her yet.
- I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
- I went to Paris two years ago. / I was in Paris two years ago.
- ✓ Some people like it, but others don't.
D. კონტექსტში
- already moved
- found
- bigger
- since
- somebody / someone
- quietly
- yet
- too many
- himself
- Have
- it
E. თქვენი ჯერი
- I've been to Morocco. I went there in 2021, and the food was amazing.
- I've known Lena since 2010. We help each other with everything.
- There are a lot of cafés in my town. There aren't many parks, and there's nowhere to swim.
F. შერეული გამეორება
- bigger
- was cooking
- 'm meeting / am meeting / 'm going to meet / am going to meet
