SlowingoSarufi
A2 16 / 38

Give Me the Book au Give It to Me? Vitenzi vyenye Vitu Viwili

Give Me the Book, Give It to Me: Verbs with Two Objects

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kutumia vitenzi kama give, send, show na buy pamoja na vitu (objects) viwili kwa mpangilio sahihi — give Anna the book au give the book to Anna — kuchagua kati ya to na for, na kuepuka makosa ya kawaida kama explain me.

Wazo Kuu

Baadhi ya vitenzi husogeza kitu kwenda kwa mtu, kama kifurushi kinacholetwa. Give, send, show, lend, buy, make — kila mara kuna kitu (kifurushi) na mtu anayekipokea.

Kiingereza kina njia mbili za kusema hivi. Katika njia ya kwanza, mtu huja moja kwa moja baada ya kitenzi, bila neno la ziada, na kitu huja baadaye: I sent my sister a parcel. Katika njia ya pili, kitu huja kwanza, na mtu anapewa lebo ndogo mbele yake — to au for: I sent a parcel to my sister.

Zote mbili ni sahihi. Uchague ipi? Kiingereza hupenda kuweka taarifa mpya au muhimu zaidi mwishoni. Na kitu kikiwa pronoun (it, them), tumia njia ya pili: I sent it to her.

Kuna mtego mmoja zaidi. Vitenzi vichache — explain, describe, suggest, say, introduce — hutumia njia ya pili tu: Explain the problem to me.

Kwetu sisi wazungumzaji wa Kiswahili, njia ya kwanza ni ya asili kabisa: Nipe kitabu = Give me the book. Lakini Kiswahili huweka mtu ndani ya kitenzi kwa kila kitenzi — hata nieleze na niazime — na hapo ndipo makosa yanapoanzia.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili huweka mpokeaji ndani ya kitenzi kwa kiambishi cha kitu (ni-, m-, tu-: nipe, mpe, tupe), na mara nyingi huongeza kiambishi cha kutendea -i- / -e- (nipikie, ninunulie, nieleze) kumaanisha "kwa ajili ya" au "kwa". Hii inafanana na njia ya kwanza ya Kiingereza (give me, buy me). Tofauti: Kiswahili kinaruhusu muundo huu kwa karibu kila kitenzi, lakini Kiingereza hakiruhusu kwa explain, describe, suggest, say, introduce — hapo lazima to.

KiswahiliKiingerezaMaoni
Nipe kitabu.Give me the book.mtu kwanza: sawa kabisa
Bibi alinipa pete hii.My grandmother gave me this ring.ni- → me, moja kwa moja baada ya kitenzi
Baba alitupikia chakula cha jioni.My dad cooked dinner for us. / cooked us dinner-ia (kutendea) → for
Niazime pesa kidogo.Lend me some money.niazime → lend me, si borrow me
Nieleze kazi ya nyumbani.Explain the homework to me.Kiingereza: explain + kitu + to + mtu
Aliniambia hadithi. / Alinisalimia.She told me a story. / She said hello to me.ambia → tell + mtu; salimia → say hello + to + mtu
Nilimpa Sara.I gave it to Sara.-m- = mpokeaji; Kiswahili hakitaji "it"; Kiingereza: it + to + mtu

Angalia mstari wa mwisho: Kiswahili mara nyingi hakitaji kitu kikiwa kinajulikana (Nilimpa Sara). Kiingereza kinahitaji it au them, na kisha to au for: I gave it to Sara.

Muundo

Mitindo miwili

MuundoMfano
kitenzi + mtu + kituShe gave her brother a present.
kitenzi + kitu + to + mtuShe gave a present to her brother.
kitenzi + kitu + for + mtuHe bought flowers for his mum.
kitenzi + it / them + to / for + mtuGive it to me. / I bought them for her.

To au for?

vitenzi vya to (kitu kinakwenda kwa mtu)vitenzi vya for (unafanya kitu kumsaidia au kumfurahisha mtu)
give, send, show, lend, pass, offer, tell, teach, write, bring, sellbuy, make, get, cook, find, book
Send the photos to me.Can you get a coffee for me?

Vitenzi vinavyohitaji to kila mara kabla ya mtu

Kitenzi✅ Sahihi
explainExplain the rules to me.
describeDescribe the man to me.
suggestShe suggested a good restaurant to us.
sayWhat did he say to you?
introduceLet me introduce my friend to you.

Matumizi

1Kitenzi + Mtu + Kitu

Mtu huja moja kwa moja baada ya kitenzi, bila to wala for. Hii ni ya kawaida sana mtu akiwa pronoun (me, him, her, us, them) — kama ni-, m-, tu- ya Kiswahili.

Can you pass me the salt, please?
Unaweza kunipitishia chumvi, tafadhali?
ni- → me
My grandmother gave me this ring.
Bibi yangu alinipa pete hii.
I'll send you the address.
Nitakutumia anwani.
ku- → you
She showed us her new flat.
Alituonyesha nyumba yake mpya.
flat (UK), apartment (US)
Can you lend me some money?
Unaweza kuniazima pesa kidogo?
niazime → lend me

2Kitenzi + Kitu + To / For + Mtu

Weka kitu kwanza na utumie to au for kabla ya mtu. Hili ni chaguo zuri mtu akiwa taarifa mpya au muhimu, au akiwa kirai kirefu.

I gave my old bike to my cousin.
Nilimpa binamu yangu baiskeli yangu ya zamani.
taarifa mpya mwishoni: to my cousin
She sold her car to a man from the next town.
Aliuza gari lake kwa mwanamume kutoka mji jirani.
mtu ni kirai kirefu → mwishoni
He made a cake for his daughter's birthday party.
Alioka keki kwa ajili ya sherehe ya siku ya kuzaliwa ya binti yake.
Who did you send the letter to?
Ulimtumia nani barua?
to inaweza kwenda mwishoni mwa swali
We bought a present for the teacher.
Tulimnunulia mwalimu zawadi.
-ia → for

3Vitenzi vya To na Vitenzi vya For

Kwa vitenzi vya to, kitu kinasafiri kwenda kwa mtu. Kwa vitenzi vya for, unafanya kitu kumsaidia au kumfurahisha mtu. Makundi yote mawili yanaweza pia kutumia Muundo 1 (give me…, buy me…).

Write to me when you arrive.
Niandikie ukifika.
write to + mtu
She teaches English to adults.
Anafundisha Kiingereza kwa watu wazima.
= She teaches adults English.
Can you bring a chair for me?
Unaweza kuniletea kiti?
bring for = kunisaidia (to me pia inawezekana)
My dad cooked dinner for us.
Baba yangu alitupikia chakula cha jioni.
-ia → for
Can you book a table for us?
Unaweza kutuwekea meza?
= Can you book us a table?
I found a good flat for you.
Nimekutafutia nyumba nzuri.
-ia → for

4Kitu Kikiwa Pronoun: Give It to Me

Kitu kikiwa it au them, kiweke moja kwa moja baada ya kitenzi na utumie to au for + mtu. Huu ndio mpangilio sanifu katika maandishi. Kiswahili mara nyingi hakitaji kitu kabisa (nilimpa Sara), lakini Kiingereza kinahitaji it / them.

"Where's my book?" "I gave it to Sara."
"Kitabu changu kiko wapi?" "Nilimpa Sara."
Kiswahili: hakuna "it"; Kiingereza: gave it to Sara
These are Tom's keys. Can you give them to him?
Hizi ni funguo za Tom. Unaweza kumpa?
them to him
I love these photos. Can you send them to me?
Napenda picha hizi. Unaweza kunitumia?
send them to me
The cake looks great. Did you make it for Leo?
Keki inaonekana nzuri sana. Ulimwokea Leo?
make it for Leo

5Vitenzi Vinavyohitaji To: Explain, Describe, Suggest, Say, Introduce

Vitenzi hivi kamwe haviweki mpokeaji moja kwa moja baada ya kitenzi. Tumia kitu + to + mtu (au usimtaje mtu). Kwa introduce, mtu anayefuata kitenzi ndiye anayetambulishwa: introduce my parents to you. Hapa Kiswahili kinatofautiana: nieleze, nielezee, nipendekezee zina mpokeaji ndani ya kitenzi.

Can you explain the homework to me?
Unaweza kunieleza kazi ya nyumbani?
nieleze → explain … to me, si explain me
Please describe the problem to the manager.
Tafadhali mweleze meneja tatizo.
describe + kitu + to + mtu
She suggested a good dentist to me.
Alinipendekezea daktari mzuri wa meno.
suggest … to me
What did you say to him?
Ulimwambia nini?
Kiswahili: -mw-ambia; Kiingereza: say to him
I'll introduce my parents to you tomorrow.
Nitawatambulisha wazazi wangu kwako kesho.
wazazi ndio wanaotambulishwa kwako

Makosa ya Kawaida

❌Can you explain me the problem?
✅Can you explain the problem to me?
explain + kitu + to + mtu.
❌She said me the answer.
✅She told me the answer.
tell + mtu; say haichukui mtu moja kwa moja baada yake.
❌He gave to me a present.
✅He gave me a present. au He gave a present to me.
Hakuna to mtu akija kwanza.
❌I bought a present to my sister.
✅I bought a present for my sister. au I bought my sister a present.
buy ni kitenzi cha for.
❌Can you describe me the man?
✅Can you describe the man to me?
describe + kitu + to + mtu.
❌Let me introduce you my sister.
✅Let me introduce my sister to you. au Let me introduce you to my sister.
introduce inahitaji to.
❌I sent to my friend a message.
✅I sent my friend a message. au I sent a message to my friend.
to huja baada ya kitu tu.
⚠️Give me it.
✅Give it to me.
Ni ya kawaida katika mazungumzo yasiyo rasmi ya Uingereza, lakini si sanifu katika maandishi. Kwa it / them, tumia to / for.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Nieleze, nielezee → "explain me". Katika Kiswahili, mpokeaji yuko ndani ya kitenzi: nieleze, mweleze, tupendekezee. Ukitafsiri moja kwa moja, unapata explain me, suggest us. Kwa Kiingereza, vitenzi hivi vinahitaji to kabla ya mtu.

❌Please explain me how this machine works.
✅Please explain to me how this machine works.
explain + to me + jinsi…
❌Can you suggest us a cheap hotel in Arusha?
✅Can you suggest a cheap hotel in Arusha to us? au Can you suggest a cheap hotel in Arusha?
suggest + kitu (+ to + mtu).

2. Niazime → "borrow me". Kuazima inaweza kumaanisha kupokea au kutoa kwa muda, kwa hiyo wengi husema borrow me. Kwa Kiingereza, borrow = kuchukua kutoka kwa mtu, lend = kumpa mtu. Borrow haichukui mpokeaji baada yake. Matumizi ya borrow me yanasikika katika Kiingereza cha Afrika Mashariki, lakini si sahihi.

❌Can you borrow me your umbrella?
✅Can you lend me your umbrella? au Can I borrow your umbrella?
kunipa kwa muda → lend me; kuchukua → borrow.
❌My neighbour borrowed me his ladder.
✅My neighbour lent me his ladder.
alinipa kwa muda → lent me.

3. Aliniambia → "said me". -ambia huchukua mtu ndani ya kitenzi (aliniambia), na wengi hutafsiri kwa say, kitenzi ambacho kinahitaji to kabla ya mtu. Mtu akija moja kwa moja baada ya kitenzi, tumia tell.

❌He said me that he was sick.
✅He told me that he was sick. au He said that he was sick.
aliniambia → told me.
❌What did the doctor say you?
✅What did the doctor tell you? au What did the doctor say to you?
tell + mtu; say + to + mtu.

4. Nitakutumia → "send for you". Kiambishi cha kutendea (-i- / -e-) kinaweza kumaanisha "kwa" au "kwa ajili ya", kwa hiyo wengine husema for na vitenzi vya to. Sarufi ni sahihi, lakini send it for you inamaanisha "kwa niaba yako" (wewe huipokei).

⚠️(Unataka rafiki apokee picha.) I'll send the photos for you tonight.
✅I'll send the photos to you tonight. au I'll send you the photos tonight.
for you = kwa niaba yako; kumpelekea → to you.

Usichanganye

tell na say — Tell hufuatwa moja kwa moja na mtu (aliniambia). Say hufuatwa na maneno, na mtu anahitaji to.

She told me a funny story.
Aliniambia hadithi ya kuchekesha.
tell + mtu
She said hello to me.
Alinisalimia. / Aliniambia "habari".
say + maneno + to + mtu

to na for pamoja na kitenzi kimoja — To inaonyesha kitu kinakwenda wapi. For inamaanisha "kumsaidia mtu" au "kwa niaba ya mtu".

I sent a letter to my mum.
Nilimtumia mama yangu barua.
mama alipokea barua; mum (UK), mom (US)
I sent a letter for my mum.
Nilituma barua kwa niaba ya mama yangu.
aliniomba niitume kwa ajili yake

introduce A to B — Mtu anayefuata introduce ndiye anayetambulishwa kwa mwingine.

Can you introduce me to your boss?
Unaweza kunitambulisha kwa bosi wako?
mimi ninakutana na bosi wako
Can you introduce your boss to me?
Unaweza kumtambulisha bosi wako kwangu?
bosi wako anakutana nami

Tahajia na Matamshi

  • to kwa kawaida ni dhaifu: /tə/, "tuh". Give it to me inasikika kama "GIV-it-tuh-ME". Usiitamke kama tu kamili ya Kiswahili.
  • for kwa kawaida ni dhaifu: /fə/ (UK), /fər/ (US), "fuh". A cake for you inasikika kama "a CAKE fuh YOU". Usitamke "fo-ri".
  • Msisitizo kwa kawaida huangukia neno la mwisho lenye umuhimu: I gave it to Sara. (msisitizo kwenye Sara); I gave Sara the book. (msisitizo kwenye book).
  • Maneno yanayoishia na konsonanti — give, it, send, lend — hayana irabu mwishoni. Give it inaungana: "GI-vit", si "givu iti".
  • Katika mazungumzo ya haraka yasiyo rasmi, give me inaweza kusikika kama "gimme" na let me kama "lemme". Usiandike maumbo haya.

Kanuni ya Dhahabu

Mitindo miwili: kitenzi + mtu + kitu (give Anna the book) au kitenzi + kitu + to / for + mtu (give the book to Anna). Tumia to kitu kinapokwenda kwa mtu, for unapofanya jambo kumsaidia mtu. Kitu kikiwa it / them, tumia mtindo wa pili. Explain, describe, suggest, say na introduce zinahitaji to kila mara kabla ya mpokeaji — hata kama Kiswahili kinasema nieleze. Na niazime = lend me, si borrow me.

Mazoezi

A. Muundo

Andika upya au kamilisha sentensi kama ulivyoelekezwa.

  1. Andika upya kwa to: I gave Lucy my old bike.
  2. Andika upya kwa for: He made his kids pancakes.
  3. Andika upya bila to: Can you pass the salt to me?
  4. Panga kwa mpangilio sahihi: it / to / give / me
  5. Andika to au for: She cooked dinner us.
  6. Andika to au for: I lent my car my cousin.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: Can you ?
  2. Chagua jibu sahihi: "Where's my phone?" "I gave …."
  3. Chagua jibu sahihi: She … me a funny story.
  4. Chagua jibu sahihi: I'll book a table … us.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. He sent to me a long email.
  2. Can you describe me your new flat?
  3. My grandmother taught me this song.
  4. I bought a present to my sister.

D. Katika Muktadha

Andika neno moja katika kila nafasi.

My birthday
It was my birthday yesterday. My parents gave 15 a new watch. My brother cooked a big dinner 16 the whole family. My best friend sent a card 17 me from Canada, and my colleagues bought 18 a cake. In the evening I showed the photos 19 my grandmother. She loved them!

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu zawadi na msaada.

  1. Andika kuhusu zawadi uliyompa mtu. Tumia mitindo yote miwili.
  2. Andika kuhusu jambo ambalo mtu alikufanyia.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-14 Myself, Yourself na Each Other: Reflexive Pronouns kwa Kiswahili
    My son can get dressed by now.
  2. A1-09 Me, Him, Her, Us, Them kwa Kiswahili: Object Pronouns (Viwakilishi vya Yambwa)
    I don't know her. Can you introduce me to ? (she)
  3. A2-13 Mine, Yours, Whose: Possessive Pronouns kwa Kiswahili
    "Is this your pen?" "No, is in my bag."
Majibu

A. Muundo

  1. I gave my old bike to Lucy.
  2. He made pancakes for his kids.
  3. Can you pass me the salt?
  4. Give it to me.
  5. for
  6. to

B. Maana

  1. explain the rules to me
  2. it to Tom
  3. told
  4. for

C. Tafuta Kosa

  1. He sent me a long email. / He sent a long email to me.
  2. Can you describe your new flat to me?
  3. ✓ My grandmother taught me this song.
  4. I bought a present for my sister. / I bought my sister a present.

D. Katika Muktadha

  1. me
  2. for
  3. to
  4. me
  5. to

E. Zamu Yako

  1. Last year I gave my dad a book about football. I gave a scarf to my mum, too.
  2. My friend made a birthday cake for me, and my sister bought me a plant.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. himself
  2. her
  3. mine
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play