SlowingoSarufi
A2 12 / 38

Something, Anyone, Nobody, Everywhere: Indefinite Pronouns kwa Kiswahili

Something, Anyone, Nobody, Everywhere

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuzungumzia watu, vitu na mahali bila kuvitaja kwa majina, kwa kutumia maneno kama something, anyone, nobody na everywhere, na kuyatumia kwa usahihi katika sentensi chanya, hasi, maswali na makaribisho. Utaweza pia kutumia you na they kuzungumzia watu kwa ujumla.

Wazo Kuu

Wakati mwingine hatujui hasa nani, nini au wapi — au haijalishi. Kiingereza hujenga maneno kwa ajili ya hili kutoka kwa vipande viwili vidogo vinavyoungana.

Kipande cha kwanza kinakuambia kiasi gani au aina gani: some- (fulani), any- (yoyote; pia katika maswali na sentensi hasi), no- (hakuna, sifuri) na every- (kila, wote). Kipande cha pili kinakuambia aina ya kitu: -body au -one kwa watu, -thing kwa vitu, -where kwa mahali.

Viunganishe, na unapata jedwali zima: somebody, anything, nowhere, everyone… Kwa vipande vinne vya kwanza na vipande vinne vya pili, unaweza kujenga maneno kumi na sita. Na kanuni za some na any unazozijua kutoka A1-24 zinafanya kazi vivyo hivyo hapa.

Kiswahili kinajenga maneno haya kwa njia inayofanana: mtu, kitu na mahali pamoja na fulani, -o -ote (yeyote, chochote, popote), hakuna au kila. Habari njema: mengi yanalingana vizuri. Lakini kuna sehemu moja ngumu: sentensi hasi.

Kiswahili na Kiingereza

Katika sentensi hasi, Kiswahili mara nyingi hutumia neno lile lile la sentensi chanya: Nina kitu (I have something) na Sina kitu (I don't have anything). Kiingereza kinabadilisha some- kuwa any- baada ya not. Habari njema mbili: Kiswahili huweka kivumishi baada ya nomino (kitu kipya), kama Kiingereza kinavyofanya hapa (something new); na kila mtu huchukua kitenzi cha umoja (kila mtu yuko tayari), kama everyone is ready.

KiswahiliKiingerezaMaoni
Nataka kukuambia kitu.I want to tell you something.sentensi chanya: kitu → something
Hatukununua kitu sokoni.We didn't buy anything at the market.hasi: kitu → anything, si something
Mbwa wangu anakula chochote.My dog eats anything.-o -ote = any- (haijalishi nini)
Hakuna mtu anayejua jibu.Nobody knows the answer.hakuna mtu → nobody + kitenzi chanya
Kila mtu yuko tayari.Everyone is ready.kila mtu = umoja: sawa kabisa
Tujaribu kitu kipya.Let's try something new.kivumishi baada: sawa
Naweza kupata kitu kingine?Can I have something else?kingine → else, si other
Wanasema ni filamu nzuri.They say it's a good film.wanasema / watu husema → they say: sawa
Kila mtu alete sahani yake.Everyone should bring their plate.yeye/yake bila jinsia → they / their

Pia, Kiswahili hutumia hasi moja tu, kama Kiingereza sanifu: Sikumwona mtu yeyote = I didn't see anyone.

Muundo

Jedwali

watuvitumahali
some-somebody / someone (mtu fulani)something (kitu)somewhere (mahali fulani)
any-anybody / anyone (mtu yeyote)anything (chochote)anywhere (popote)
no-nobody / no one (hakuna mtu)nothing (hakuna kitu)nowhere (hakuna mahali)
every-everybody / everyone (kila mtu)everything (kila kitu)everywhere (kila mahali, kote)

-body na -one zina maana sawa. -one ni ya kawaida kidogo zaidi katika maandishi. No one ni maneno mawili (pia no-one katika British English).

Kila moja hutumika wapi

Kipande cha kwanzaSentensi za kawaidaMfano
some-chanya; makaribisho na maombiSomeone called. / Would you like something to drink?
any-hasi na maswaliI didn't see anyone. / Is anybody home?
any-chanya: "haijalishi nani / nini / wapi"Anyone can do it.
no-kitenzi chanya, maana hasiNobody came.
every-wote; kitenzi cha umojaEveryone is here.

Ziada

MuundoMfano
+ else (= mwingine, zaidi)someone else, nothing else, everywhere else
+ kivumishi (baada ya neno)something new, somewhere quiet, nothing special
+ to + base formsomething to eat, nowhere to sit

Matumizi

1Maneno ya Some- katika Sentensi Chanya

Tumia maneno ya some- kwa mtu, kitu au mahali fulani usipojua au usiposema ni yupi. Kumrejelea someone, Kiingereza kwa kawaida hutumia they / their.

Somebody left their umbrella on the bus.
Mtu fulani alisahau mwavuli wake ndani ya basi.
wake (bila jinsia) → their, si his
I want to tell you something.
Nataka kukuambia kitu.
Let's go somewhere warm this winter.
Twende mahali penye joto majira haya ya baridi.
kivumishi baada: somewhere warm
Someone is waiting for you at reception.
Kuna mtu anakusubiri mapokezi.

2Maneno ya Some- katika Makaribisho na Maombi

Katika makaribisho na maombi tunatarajia jibu "ndiyo", kwa hiyo tunatumia some-, hata katika maswali.

Would you like something to eat?
Ungependa kula kitu?
karibisho → something
Can somebody help me with these boxes?
Kuna mtu anayeweza kunisaidia na masanduku haya?
ombi → somebody
Can I ask you something?
Naweza kukuuliza kitu?

3Maneno ya Any- katika Sentensi Hasi na Maswali

Tumia maneno ya any- katika sentensi hasi na katika maswali ya kawaida.

I can't find my keys anywhere.
Sioni funguo zangu popote.
hasi → anywhere
Did anyone call while I was out?
Kuna mtu aliyepiga simu nilipokuwa nje?
swali → anyone
We didn't buy anything at the market.
Hatukununua kitu sokoni.
Kiswahili: kitu; Kiingereza hasi: anything
Can I help with anything?
Naweza kusaidia na chochote?

4Any- = Haijalishi Nani, Nini au Wapi

Katika sentensi chanya, maneno ya any- yanamaanisha "kila mmoja anayewezekana — haijalishi yupi". Hii ni kama -o -ote ya Kiswahili.

Anyone can make this cake.
Mtu yeyote anaweza kupika keki hii.
yeyote = anyone: watu wote
You can sit anywhere.
Unaweza kukaa popote.
My dog eats anything.
Mbwa wangu anakula chochote.
Call me any time.
Nipigie simu wakati wowote.
pia huandikwa anytime, hasa US English

5Maneno ya No-: Sifuri, Pamoja na Kitenzi Chanya

Maneno ya no- tayari yana wazo la hasi, kwa hiyo kitenzi ni chanya. Kiingereza sanifu hutumia hasi moja tu: nobody, au not … anybody — kamwe si vyote viwili.

Nobody knows the answer.
Hakuna mtu anayejua jibu.
nobody + knows (chanya)
There's nothing in the fridge.
Hakuna kitu kwenye friji.
I have nowhere to stay tonight.
Sina mahali pa kulala leo usiku.
"Who did you talk to?" "No one."
"Uliongea na nani?" "Sikuongea na mtu yeyote."
jibu fupi: No one.
I didn't say anything.
Sikusema kitu.
maana sawa na I said nothing; ya kawaida zaidi katika mazungumzo

6Maneno ya Every- Huchukua Kitenzi cha Umoja

Everyone inamaanisha watu wote, lakini kisarufi ni umoja: tumia is, has, knows. Baadaye katika sentensi, tumia they / their. Kiswahili kinafanya hivyo hivyo: kila mtu yuko, si wako.

Everyone is ready.
Kila mtu yuko tayari.
kila mtu yuko → everyone is
Everything was perfect.
Kila kitu kilikuwa safi kabisa.
Everybody knows her name.
Kila mtu anajua jina lake.
her: mwanamke
There are cafés everywhere in this city.
Kuna mikahawa kila mahali katika jiji hili.
Has everyone got their tickets?
Kila mtu ana tiketi yake?
yake → their; UK; US: Does everyone have their tickets?

7Something Else, Nobody Else; Something New

Else inamaanisha "mwingine" au "zaidi". Vivumishi huja baada ya maneno haya, si kabla — kama katika Kiswahili.

Can I have something else? I don't like fish.
Naweza kupata kitu kingine? Sipendi samaki.
kingine → else
Nobody else was at the office.
Hakukuwa na mtu mwingine ofisini.
Let's try something new.
Tujaribu kitu kipya.
kitu kipya: kivumishi baada, sawa
Is there anywhere cheaper near here?
Kuna mahali pa bei nafuu zaidi karibu na hapa?
Did anything interesting happen?
Kuna jambo la kuvutia lililotokea?

8You na They kwa Ujumla: Watu kwa Jumla

You na they si kila mara humaanisha mtu fulani. You inaweza kumaanisha "mtu yeyote, watu kwa ujumla" — msemaji na msikilizaji wamo. They inaweza kumaanisha "watu wengine": watu kwa ujumla, au wenye mamlaka (duka, kampuni, serikali ya mji). Hii ni ya kawaida sana katika Kiingereza cha kila siku. Kiswahili mara nyingi hutumia mtu, kauli ya kutendwa (hairuhusiwi) au wanasema. (One can't park here ina maana sawa na You can't park here, lakini one ni rasmi sana.)

You can't park here.
Hairuhusiwi kuegesha gari hapa.
you = mtu yeyote, si msikilizaji tu
You need a ticket for the museum.
Unahitaji tiketi kuingia makumbusho. / Tiketi inahitajika.
you = kila mtu
In this café, you pay at the counter.
Katika mkahawa huu, unalipa kaunta.
utaratibu kwa kila mtu
They say it's a good film.
Wanasema ni filamu nzuri. / Watu husema…
they = watu kwa ujumla
They sell great bread at that shop.
Duka lile wanauza mkate mzuri sana.
they = wafanyakazi wa duka
They're building a new hospital in our town.
Wanajenga hospitali mpya mjini kwetu. / Hospitali mpya inajengwa…
they = wenye mamlaka; Kiswahili hupenda kauli ya kutendwa

Makosa ya Kawaida

❌I didn't see nobody.
✅I didn't see anybody. au I saw nobody.
Hasi moja tu katika Kiingereza sanifu.
❌Everyone are here.
✅Everyone is here.
Maneno ya every- huchukua kitenzi cha umoja.
❌I want new something.
✅I want something new.
Kivumishi huja baada ya something.
❌Nobody didn't come.
✅Nobody came.
Neno la no- huchukua kitenzi chanya.
❌I can't go nowhere.
✅I can't go anywhere.
not + any-.
❌Everybody have a phone.
✅Everybody has a phone.
Kitenzi cha umoja.
❌Is there other thing?
✅Is there anything else?
"mwingine / zaidi" baada ya maneno haya → else; other iko katika A2-12.
⚠️One can't smoke here.
✅You can't smoke here.
Si kosa, lakini one ni rasmi sana; katika Kiingereza cha kila siku, tumia you.
⚠️I have anything to tell you.
✅I have something to tell you.
Katika sentensi chanya, anything inamaanisha "haijalishi nini", jambo lisilo na maana hapa. Kwa kitu kimoja fulani, tumia something.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Sina kitu, Sikumwona mtu → "something", "somebody" katika sentensi hasi. Kiswahili hutumia kitu na mtu katika sentensi chanya na hasi. Ukitafsiri moja kwa moja, unapata something au somebody baada ya not. Sentensi hizi zina sarufi sahihi, lakini zinamaanisha kitu au mtu mmoja fulani, si "hata kimoja".

⚠️(Umealikwa kwenye sherehe.) I don't have something to wear.
✅I don't have anything to wear.
Sina kitu cha kuvaa = sina hata kimoja → anything.
⚠️(Ofisi ilikuwa tupu.) I didn't meet somebody at the office.
✅I didn't meet anybody at the office.
Sikukutana na mtu → anybody.

2. Kitu kingine, mtu mwingine → "other thing", "other person". -ingine hutafsiriwa kama other. Lakini baada ya some-, any-, no-, every-, Kiingereza kinatumia else, na huja baada ya neno.

❌Ask other person, I'm busy.
✅Ask someone else, I'm busy.
mtu mwingine → someone else.
❌Let's go to other place.
✅Let's go somewhere else.
mahali pengine → somewhere else.

3. Yeye, yake bila jinsia → "he", "his" baada ya someone, everyone. Yeye na -ake hazina jinsia, kwa hiyo wengi huchagua he au his kwa kila mtu. Hii si kosa la sarufi, lakini inasikika ya zamani na inawaacha wanawake nje. Katika Kiingereza cha leo, tumia they / their.

⚠️Everyone must bring his own plate.
✅Everyone must bring their own plate.
kila mtu alete sahani yake → their.
⚠️If someone calls, tell him I'm out.
✅If someone calls, tell them I'm out.
Hujui ni mwanamume au mwanamke → them.

4. Mtu kwa watu kwa ujumla → "a person". Kiswahili husema Mtu akichelewa, hawezi kuingia. Ukitafsiri neno kwa neno, unapata a person na he. Sarufi ni sahihi, lakini Kiingereza cha kila siku hutumia you kwa "mtu yeyote".

⚠️If a person is late, he can't go in.
✅If you're late, you can't go in.
Kwa kanuni za jumla: you, si a person … he.

Usichanganye

everyone na every one — Everyone (neno moja) = watu wote, kila mtu. Every one (maneno mawili) = kila kimoja, mara nyingi pamoja na of. Tazama B1-30.

Everyone loved the cake.
Kila mtu aliipenda keki.
watu wote
I ate every one of the biscuits.
Nilikula biskuti zote, moja baada ya nyingine.
kila biskuti; biscuits (UK) / cookies (US)

any- katika maswali na any- = haijalishi nani — Neno moja, matumizi mawili. Aina ya sentensi inaonyesha maana.

Can anyone help me?
Kuna mtu anayeweza kunisaidia?
swali: kuna mtu?
Anyone can help.
Mtu yeyote anaweza kusaidia.
watu wote; haijalishi nani

nothing na not … anything — Zote mbili ni sahihi. Not … anything ni ya kawaida zaidi katika mazungumzo ya kila siku; nothing ni fupi na ina nguvu kidogo zaidi.

I didn't eat anything.
Sikula kitu.
not … anything
I ate nothing.
Sikula chochote kabisa.
nothing + kitenzi chanya (ate)

Tahajia na Matamshi

  • Msisitizo uko kwenye sehemu ya kwanza: somebody, anything, nobody, everywhere — SOME-body, AN-y-thing, NO-body, EV-ry-where. Kiswahili husisitiza silabi ya pili kutoka mwisho, kwa hiyo tunaelekea kusema "some-BO-dy" au "any-THI-ng"; weka nguvu mwanzoni.
  • some /sʌm/ ina irabu /ʌ/, si o ya Kiswahili: midomo legevu, mdomo wazi kidogo, kama katika cup.
  • any /ˈeni/ hutamkwa kwa e: si kwa a ya Kiswahili, ingawa imeandikwa kwa a.
  • nothing /ˈnʌθɪŋ/ na nobody /ˈnəʊbədi/ (UK), /ˈnoʊbɑːdi/ (US) zina irabu tofauti za kwanza: noth- ina vina na nut, no- ina vina na go.
  • th katika something, anything, nothing ni /θ/, sauti ile ile ya th katika thelathini: ncha ya ulimi kati ya meno, hewa inapita. Wazungumzaji wengi huibadilisha kuwa s ("somesing"); usifanye hivyo. -ing ya mwisho ni /ɪŋ/, bila g kamili na bila irabu baada yake.
  • everything na everyone kwa kawaida zina silabi tatu: EV-ry-thing, EV-ry-one. Usiongeze irabu kati ya v na r.
  • Neno moja: somebody, someone, something, somewhere, anything, nothing, everyone. Maneno mawili: no one (pia no-one, UK) na kwa kawaida any time (pia anytime, hasa US).

Kanuni ya Dhahabu

Tumia some- katika sentensi chanya, makaribisho na maombi; any- katika sentensi hasi na maswali (au kwa maana ya "haijalishi yupi"); no- pamoja na kitenzi chanya; every- pamoja na kitenzi cha umoja. Vivumishi na else huja baada: something new, someone else. You na they zinaweza pia kumaanisha watu kwa ujumla. Na kumbuka: Sina kitu = I don't have anything.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha sentensi kwa neno sahihi.

  1. There's at the door. Can you open it? (a person)
  2. I'm hungry. I need to eat.
  3. I don't know in this town. I'm new here.
  4. I'm looking for my glasses, but I can't find them .
  5. knows the answer — it's too difficult. (zero people)
  6. Tunga neno moja: every + where

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: Everybody … ice cream.
  2. Chagua jibu sahihi: I'm thirsty. Can I have … to drink, please?
  3. Chagua jibu sahihi: … can join the club — it's free and open to all.
  4. Andika upya kwa neno la no-: There isn't anything in my bag.
  5. Chagua jibu sahihi: "Is the new café good?" "I don't know, but … say the cakes are great."

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. I didn't tell nobody.
  2. Let's go quiet somewhere.
  3. Is there other thing you need?
  4. Everyone in my family likes football.

D. Katika Muktadha

Kamilisha hadithi kwa neno sahihi la some-, any-, no- au every-.

A strange morning
Yesterday I came home and the door was open. I called, "Is 16 there?" But 17 answered. I looked 18 — in the kitchen, in the bedroom, in the garden. 19 was in its usual place, so it wasn't a thief. Then I found a note from my brother: "Sorry! I didn't close the door. I needed 20 from the fridge."

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Andika kuhusu wikendi yako: kitu ulichofanya na mahali ulipokwenda.
  2. Andika sentensi mbili kuhusu darasa lako au ofisi yako, kwa everyone na nobody.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-10 Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Kiasi kwa Kiingereza
    Chagua jibu sahihi: "How many people came?" "…."
  2. A1-24 Countable na Uncountable Nouns, Some na Any kwa Kiswahili
    Chagua jibu sahihi: Is there … milk in the fridge?
  3. A2-09 Adverbs kwa Kiswahili: Quickly, Well, Hard na Vielezi vya Namna
    Chagua jibu sahihi: Everyone was talking ….
Majibu

A. Muundo

  1. somebody / someone
  2. something
  3. anybody / anyone
  4. anywhere
  5. Nobody / No one
  6. everywhere

B. Maana

  1. likes
  2. something
  3. Anyone
  4. There's nothing in my bag. / There is nothing in my bag.
  5. they

C. Tafuta Kosa

  1. I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
  2. Let's go somewhere quiet.
  3. Is there anything else you need? / Is there something else you need?
  4. ✓ Everyone in my family likes football.

D. Katika Muktadha

  1. anybody / anyone / somebody / someone
  2. nobody / no one
  3. everywhere
  4. Everything
  5. something

E. Zamu Yako

  1. On Saturday I bought something nice for my mum. On Sunday we went somewhere quiet by the river.
  2. Everyone in my office drinks coffee. Nobody likes the Monday meeting.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. None
  2. any
  3. quietly
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play