Something, Anyone, Nobody, Everywhere: Indefinite Pronouns kwa Kiswahili
Something, Anyone, Nobody, Everywhere
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kuzungumzia watu, vitu na mahali bila kuvitaja kwa majina, kwa kutumia maneno kama something, anyone, nobody na everywhere, na kuyatumia kwa usahihi katika sentensi chanya, hasi, maswali na makaribisho. Utaweza pia kutumia you na they kuzungumzia watu kwa ujumla.
Wazo Kuu
Wakati mwingine hatujui hasa nani, nini au wapi — au haijalishi. Kiingereza hujenga maneno kwa ajili ya hili kutoka kwa vipande viwili vidogo vinavyoungana.
Kipande cha kwanza kinakuambia kiasi gani au aina gani: some- (fulani), any- (yoyote; pia katika maswali na sentensi hasi), no- (hakuna, sifuri) na every- (kila, wote). Kipande cha pili kinakuambia aina ya kitu: -body au -one kwa watu, -thing kwa vitu, -where kwa mahali.
Viunganishe, na unapata jedwali zima: somebody, anything, nowhere, everyone… Kwa vipande vinne vya kwanza na vipande vinne vya pili, unaweza kujenga maneno kumi na sita. Na kanuni za some na any unazozijua kutoka A1-24 zinafanya kazi vivyo hivyo hapa.
Kiswahili kinajenga maneno haya kwa njia inayofanana: mtu, kitu na mahali pamoja na fulani, -o -ote (yeyote, chochote, popote), hakuna au kila. Habari njema: mengi yanalingana vizuri. Lakini kuna sehemu moja ngumu: sentensi hasi.
Kiswahili na Kiingereza
Katika sentensi hasi, Kiswahili mara nyingi hutumia neno lile lile la sentensi chanya: Nina kitu (I have something) na Sina kitu (I don't have anything). Kiingereza kinabadilisha some- kuwa any- baada ya not. Habari njema mbili: Kiswahili huweka kivumishi baada ya nomino (kitu kipya), kama Kiingereza kinavyofanya hapa (something new); na kila mtu huchukua kitenzi cha umoja (kila mtu yuko tayari), kama everyone is ready.
| Kiswahili | Kiingereza | Maoni |
|---|---|---|
| Nataka kukuambia kitu. | I want to tell you something. | sentensi chanya: kitu → something |
| Hatukununua kitu sokoni. | We didn't buy anything at the market. | hasi: kitu → anything, si something |
| Mbwa wangu anakula chochote. | My dog eats anything. | -o -ote = any- (haijalishi nini) |
| Hakuna mtu anayejua jibu. | Nobody knows the answer. | hakuna mtu → nobody + kitenzi chanya |
| Kila mtu yuko tayari. | Everyone is ready. | kila mtu = umoja: sawa kabisa |
| Tujaribu kitu kipya. | Let's try something new. | kivumishi baada: sawa |
| Naweza kupata kitu kingine? | Can I have something else? | kingine → else, si other |
| Wanasema ni filamu nzuri. | They say it's a good film. | wanasema / watu husema → they say: sawa |
| Kila mtu alete sahani yake. | Everyone should bring their plate. | yeye/yake bila jinsia → they / their |
Pia, Kiswahili hutumia hasi moja tu, kama Kiingereza sanifu: Sikumwona mtu yeyote = I didn't see anyone.
Muundo
Jedwali
| watu | vitu | mahali | |
|---|---|---|---|
| some- | somebody / someone (mtu fulani) | something (kitu) | somewhere (mahali fulani) |
| any- | anybody / anyone (mtu yeyote) | anything (chochote) | anywhere (popote) |
| no- | nobody / no one (hakuna mtu) | nothing (hakuna kitu) | nowhere (hakuna mahali) |
| every- | everybody / everyone (kila mtu) | everything (kila kitu) | everywhere (kila mahali, kote) |
-body na -one zina maana sawa. -one ni ya kawaida kidogo zaidi katika maandishi. No one ni maneno mawili (pia no-one katika British English).
Kila moja hutumika wapi
| Kipande cha kwanza | Sentensi za kawaida | Mfano |
|---|---|---|
| some- | chanya; makaribisho na maombi | Someone called. / Would you like something to drink? |
| any- | hasi na maswali | I didn't see anyone. / Is anybody home? |
| any- | chanya: "haijalishi nani / nini / wapi" | Anyone can do it. |
| no- | kitenzi chanya, maana hasi | Nobody came. |
| every- | wote; kitenzi cha umoja | Everyone is here. |
Ziada
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| + else (= mwingine, zaidi) | someone else, nothing else, everywhere else |
| + kivumishi (baada ya neno) | something new, somewhere quiet, nothing special |
| + to + base form | something to eat, nowhere to sit |
Matumizi
1Maneno ya Some- katika Sentensi Chanya
Tumia maneno ya some- kwa mtu, kitu au mahali fulani usipojua au usiposema ni yupi. Kumrejelea someone, Kiingereza kwa kawaida hutumia they / their.
2Maneno ya Some- katika Makaribisho na Maombi
Katika makaribisho na maombi tunatarajia jibu "ndiyo", kwa hiyo tunatumia some-, hata katika maswali.
3Maneno ya Any- katika Sentensi Hasi na Maswali
Tumia maneno ya any- katika sentensi hasi na katika maswali ya kawaida.
4Any- = Haijalishi Nani, Nini au Wapi
Katika sentensi chanya, maneno ya any- yanamaanisha "kila mmoja anayewezekana — haijalishi yupi". Hii ni kama -o -ote ya Kiswahili.
5Maneno ya No-: Sifuri, Pamoja na Kitenzi Chanya
Maneno ya no- tayari yana wazo la hasi, kwa hiyo kitenzi ni chanya. Kiingereza sanifu hutumia hasi moja tu: nobody, au not … anybody — kamwe si vyote viwili.
6Maneno ya Every- Huchukua Kitenzi cha Umoja
Everyone inamaanisha watu wote, lakini kisarufi ni umoja: tumia is, has, knows. Baadaye katika sentensi, tumia they / their. Kiswahili kinafanya hivyo hivyo: kila mtu yuko, si wako.
7Something Else, Nobody Else; Something New
Else inamaanisha "mwingine" au "zaidi". Vivumishi huja baada ya maneno haya, si kabla — kama katika Kiswahili.
8You na They kwa Ujumla: Watu kwa Jumla
You na they si kila mara humaanisha mtu fulani. You inaweza kumaanisha "mtu yeyote, watu kwa ujumla" — msemaji na msikilizaji wamo. They inaweza kumaanisha "watu wengine": watu kwa ujumla, au wenye mamlaka (duka, kampuni, serikali ya mji). Hii ni ya kawaida sana katika Kiingereza cha kila siku. Kiswahili mara nyingi hutumia mtu, kauli ya kutendwa (hairuhusiwi) au wanasema. (One can't park here ina maana sawa na You can't park here, lakini one ni rasmi sana.)
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Sina kitu, Sikumwona mtu → "something", "somebody" katika sentensi hasi. Kiswahili hutumia kitu na mtu katika sentensi chanya na hasi. Ukitafsiri moja kwa moja, unapata something au somebody baada ya not. Sentensi hizi zina sarufi sahihi, lakini zinamaanisha kitu au mtu mmoja fulani, si "hata kimoja".
2. Kitu kingine, mtu mwingine → "other thing", "other person". -ingine hutafsiriwa kama other. Lakini baada ya some-, any-, no-, every-, Kiingereza kinatumia else, na huja baada ya neno.
3. Yeye, yake bila jinsia → "he", "his" baada ya someone, everyone. Yeye na -ake hazina jinsia, kwa hiyo wengi huchagua he au his kwa kila mtu. Hii si kosa la sarufi, lakini inasikika ya zamani na inawaacha wanawake nje. Katika Kiingereza cha leo, tumia they / their.
4. Mtu kwa watu kwa ujumla → "a person". Kiswahili husema Mtu akichelewa, hawezi kuingia. Ukitafsiri neno kwa neno, unapata a person na he. Sarufi ni sahihi, lakini Kiingereza cha kila siku hutumia you kwa "mtu yeyote".
Usichanganye
everyone na every one — Everyone (neno moja) = watu wote, kila mtu. Every one (maneno mawili) = kila kimoja, mara nyingi pamoja na of. Tazama B1-30.
any- katika maswali na any- = haijalishi nani — Neno moja, matumizi mawili. Aina ya sentensi inaonyesha maana.
nothing na not … anything — Zote mbili ni sahihi. Not … anything ni ya kawaida zaidi katika mazungumzo ya kila siku; nothing ni fupi na ina nguvu kidogo zaidi.
Tahajia na Matamshi
- Msisitizo uko kwenye sehemu ya kwanza: somebody, anything, nobody, everywhere — SOME-body, AN-y-thing, NO-body, EV-ry-where. Kiswahili husisitiza silabi ya pili kutoka mwisho, kwa hiyo tunaelekea kusema "some-BO-dy" au "any-THI-ng"; weka nguvu mwanzoni.
- some /sʌm/ ina irabu /ʌ/, si o ya Kiswahili: midomo legevu, mdomo wazi kidogo, kama katika cup.
- any /ˈeni/ hutamkwa kwa e: si kwa a ya Kiswahili, ingawa imeandikwa kwa a.
- nothing /ˈnʌθɪŋ/ na nobody /ˈnəʊbədi/ (UK), /ˈnoʊbɑːdi/ (US) zina irabu tofauti za kwanza: noth- ina vina na nut, no- ina vina na go.
- th katika something, anything, nothing ni /θ/, sauti ile ile ya th katika thelathini: ncha ya ulimi kati ya meno, hewa inapita. Wazungumzaji wengi huibadilisha kuwa s ("somesing"); usifanye hivyo. -ing ya mwisho ni /ɪŋ/, bila g kamili na bila irabu baada yake.
- everything na everyone kwa kawaida zina silabi tatu: EV-ry-thing, EV-ry-one. Usiongeze irabu kati ya v na r.
- Neno moja: somebody, someone, something, somewhere, anything, nothing, everyone. Maneno mawili: no one (pia no-one, UK) na kwa kawaida any time (pia anytime, hasa US).
Kanuni ya Dhahabu
Tumia some- katika sentensi chanya, makaribisho na maombi; any- katika sentensi hasi na maswali (au kwa maana ya "haijalishi yupi"); no- pamoja na kitenzi chanya; every- pamoja na kitenzi cha umoja. Vivumishi na else huja baada: something new, someone else. You na they zinaweza pia kumaanisha watu kwa ujumla. Na kumbuka: Sina kitu = I don't have anything.
Mazoezi
A. Muundo
Kamilisha sentensi kwa neno sahihi.
-
There's at the door. Can you open it? (a person)
-
I'm hungry. I need to eat.
-
I don't know in this town. I'm new here.
-
I'm looking for my glasses, but I can't find them .
-
knows the answer — it's too difficult. (zero people)
-
Tunga neno moja: every + where
B. Maana
Chagua jibu linalolingana na maana.
-
Chagua jibu sahihi: Everybody … ice cream.
-
Chagua jibu sahihi: I'm thirsty. Can I have … to drink, please?
-
Chagua jibu sahihi: … can join the club — it's free and open to all.
-
Andika upya kwa neno la no-: There isn't anything in my bag.
-
Chagua jibu sahihi: "Is the new café good?" "I don't know, but … say the cakes are great."
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
I didn't tell nobody.
-
Let's go quiet somewhere.
-
Is there other thing you need?
-
Everyone in my family likes football.
D. Katika Muktadha
Kamilisha hadithi kwa neno sahihi la some-, any-, no- au every-.
Yesterday I came home and the door was open. I called, "Is 16 there?" But 17 answered. I looked 18 — in the kitchen, in the bedroom, in the garden. 19 was in its usual place, so it wasn't a thief. Then I found a note from my brother: "Sorry! I didn't close the door. I needed 20 from the fridge."
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.
-
Andika kuhusu wikendi yako: kitu ulichofanya na mahali ulipokwenda.mum (UK); mom (US)
-
Andika sentensi mbili kuhusu darasa lako au ofisi yako, kwa everyone na nobody.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
A2-10 Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Kiasi kwa Kiingereza Chagua jibu sahihi: "How many people came?" "…."
-
A1-24 Countable na Uncountable Nouns, Some na Any kwa Kiswahili Chagua jibu sahihi: Is there … milk in the fridge?
-
A2-09 Adverbs kwa Kiswahili: Quickly, Well, Hard na Vielezi vya Namna Chagua jibu sahihi: Everyone was talking ….
Majibu
A. Muundo
- somebody / someone
- something
- anybody / anyone
- anywhere
- Nobody / No one
- everywhere
B. Maana
- likes
- something
- Anyone
- There's nothing in my bag. / There is nothing in my bag.
- they
C. Tafuta Kosa
- I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
- Let's go somewhere quiet.
- Is there anything else you need? / Is there something else you need?
- ✓ Everyone in my family likes football.
D. Katika Muktadha
- anybody / anyone / somebody / someone
- nobody / no one
- everywhere
- Everything
- something
E. Zamu Yako
- On Saturday I bought something nice for my mum. On Sunday we went somewhere quiet by the river.
- Everyone in my office drinks coffee. Nobody likes the Monday meeting.
F. Marudio Mchanganyiko
- None
- any
- quietly
