Përsëritje: ndajfoljet, sasia, përemrat dhe Present Perfect në anglisht (A2-09–A2-19)
Review: Pronouns, Quantity and the Present Perfect
Në këtë faqe
Kjo përsëritje përfshin
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të përshkruani veprime me ndajfolje, të flisni për sasi, njerëz dhe sende me fjalët e duhura të sasisë dhe me përemrat e duhur, t'i vini dy kundrinorët në rendin e duhur dhe të zgjidhni mes Present Perfect (e kryera) dhe Past Simple (e kryera e thjeshtë) – dhe të kaloni nga njëra te tjetra në të njëjtën bisedë.
Çfarë mësuam
| Mësimi | Pika kryesore | Shembulli kryesor |
|---|---|---|
| A2-09 | mbiemër për një person ose send, ndajfolje për mënyrën si bëhet një veprim; good → well; hard, fast, late, early nuk ndryshojnë | She's a good cook. She cooks well. |
| A2-10 | many / a few / too many + emra të numërueshëm; much / a little / too much + të panumërueshëm; a lot of për të dyja; no / none / not any për zero | I don't have much time today. |
| A2-11 | some- / any- / no- / every- + -body / -one / -thing / -where; vetëm një mohim; every- + folje në njëjës | Did anyone call while I was out? |
| A2-12 | another (edhe një), other + emër në shumës, others vetëm, the other(s) (ai / ata që mbeten) | I have two brothers. One lives in Rome, and the other lives in Paris. |
| A2-13 | mine, yours, his, hers, ours, theirs qëndrojnë vetëm; a friend of mine; whose apo who's | That isn't my umbrella. Mine is black. |
| A2-14 | myself … themselves kur veprimi kthehet te vetja; by myself / on my own; each other për një veprim të ndërsjellë | They blamed each other. |
| A2-15 | folje + person + send ose folje + send + to / for + person; give it to me; explain / describe / suggest / say / introduce + to | Can you explain the homework to me? |
| A2-16 | have / has + past participle për përvojën e jetës; ever, never, before; been apo gone | Have you ever eaten octopus? |
| A2-17 | një veprim i së kaluarës me rezultat tani; just dhe already para past participle, yet në fund | I've just seen your message. |
| A2-18 | një situatë që është ende e vërtetë: for + periudhë, since + pikënisje; How long…? | I've known Sara since 2015. |
| A2-19 | kohë e hapur ose jeta deri tani → Present Perfect; kohë e mbaruar, When…? ose një rast i caktuar → Past Simple | I've drunk three coffees today. |
Krahasime kryesore
Mbiemër apo ndajfolje – Mbiemri përshkruan një person ose send dhe vjen pas be, look, feel, sound, smell, taste. Ndajfolja përshkruan si bëhet një veprim. Në shqip ndajfolja shpesh është vetë mbiemri pa nyjë («gatuan mirë», «këndon bukur»); në anglisht zakonisht duhet -ly. A2-09
- Provë: Mund të pyesni «Si e bëri?» → ndajfolje. Përshkruani personin, sendin ose si duket? → mbiemër.
much / many / a lot of; no apo none; some- apo any- apo no- – Pyesni më parë «A numërohet?». Pastaj pyesni çfarë fjalie është: pohore, mohore apo pyetje. Përdorni vetëm një mohim – në shqip dy mohimet janë të detyrueshme («Nuk thashë asgjë»), në anglisht jo. «Shumë» në shqip shkon me çdo emër; në anglisht ndahet në much dhe many. A2-10 A2-11
- Provë: E numërueshme → many / a few; e panumërueshme → much / a little. Emër pas → no; vetëm → none. Folje mohore → any-; folje pohore me kuptim zero → no-.
another apo the other apo others; other apo else – Another = edhe një, cilido. The other(s) = ai / ata që mbeten. Others = njerëz ose sende të tjera, pa emër pas. Pas something, anyone, nobody përdorni else. Në shqip të gjitha këto janë «tjetër». A2-11 A2-12
- Provë: Edhe një? → another. I fundit / të fundit? → the other(s). Pa emër pas? → others. Pas fjalëve some- / any- / no-? → else.
my apo mine; themselves apo each other – My, your, her… duan një emër; mine, yours, hers… qëndrojnë vetëm. Përemri vetvetor e kthen veprimin te i njëjti person; each other e çon te tjetri. Në shqip «e fajësuan veten» – «fajësuan njëri-tjetrin». A2-13 A2-14
- Provë: Ka emër pas? → my. Pa emër? → mine. Pasqyrë (secili veten)? → -selves. Veprim i ndërsjellë? → each other.
give me the book apo give it to me – Dy modele. Kur sendi është it ose them, përdorni send + to / for + person. Disa folje duan gjithmonë to. Në shqip «më shpjego» dhe «ma jep» nuk kanë parafjalë, prandaj kujdes. A2-15
- Provë: Sendi është it / them, ose folja është explain, describe, suggest, say, introduce? → send + to + person.
Present Perfect apo Past Simple – Kohë e hapur, ose një përvojë në jetën tuaj deri tani → Present Perfect. Kohë e mbaruar, When…?, ose një rast i caktuar në të kaluarën që e dinë të dy → Past Simple. Filloni me përvojën, pastaj jepni detajet me Past Simple. Kujdes: e kryera shqipe është më e lirë («Kur ke ardhur?», «Ku e ke blerë?») – formën angleze nuk e vendos shqipja, por fjala e kohës. A2-16 A2-19
- Provë: Koha ka mbaruar, po thoni kur, apo është një rast i caktuar që e dini të dy? → Past Simple. Koha është ende e hapur, apo mendoni për jetën tuaj deri tani? → Present Perfect.
been apo gone; just / already apo yet; for apo since – Been = shkoi dhe u kthye; gone = është ende atje. Just dhe already vijnë para past participle; yet vjen në fund të mohoreve dhe pyetjeve. For tregon gjatësinë; since tregon fillimin. Në shqip kohëzgjatjen deri tani e themi me të tashmen («Jam këtu prej dy orësh»); në anglisht duhet Present Perfect. A2-16 A2-17 A2-18
- Provë: U kthye? → been. Është ende atje? → gone. Sa gjatë? → for. Kur filloi? → since.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Butë» → gentle. Në shqip ndajfolja shpesh është mbiemri pa nyjë: «Gjyshi u flet shumë butë nipërve dhe mbesave». Prandaj në anglisht del mbiemri. Kur përshkruani si bëhet veprimi, mbiemrit i shtoni -ly. A2-09
2. «Shumë punë» → many works. «Këtë javë në zyrë kemi shumë punë». Në shqip «shumë» shkon me çdo emër, dhe «punë» ka edhe shumës («punët e shtëpisë»). Në anglisht work në këtë kuptim është i panumërueshëm: pa -s, me a lot of ose much. A2-10
3. «E kanë … prej njëmbëdhjetë vjetësh» → have … since eleven years. «Fqinjët tanë e kanë kafenenë buzë liqenit në Pogradec prej njëmbëdhjetë vjetësh». Për një situatë që zgjat deri tani shqipja përdor të tashmen, dhe «prej» kthehet lehtë në since. Në anglisht duhet Present Perfect, dhe me një periudhë for. A2-18
4. «Para tre muajsh» → before three months. «Hotelin në Sarandë e rezervuam para tre muajsh, por ende s'kemi marrë konfirmim». «Para» është edhe before, edhe ago. Për sa kohë ka kaluar anglishtja thotë … ago, pas periudhës, me Past Simple. A2-19
Rregullat e arta
- A2-09 Përshkruani një person ose send → mbiemër. Përshkruani si bëhet një veprim → ndajfolje (zakonisht -ly). Good → well; hard, fast, late, early nuk ndryshojnë. Pas be, look, feel, sound, smell, taste kur tregojnë një gjendje → mbiemër.
- A2-10 Pyesni a numërohet? E numërueshme → many, a few, too many; e panumërueshme → much, a little, too much; të dyja → a lot of, lots of, enough, no. Në fjali pohore zgjidhni a lot of. Zero → no + emër me folje pohore, ose not any; none qëndron vetëm.
- A2-11 some- në fjali pohore, oferta dhe kërkesa; any- në mohore dhe pyetje (ose «s'ka rëndësi cili»); no- me folje pohore; every- me folje në njëjës. Mbiemrat dhe else vijnë pas.
- A2-12 Edhe një / një tjetër → another + emër në njëjës (ose + numër + emër në shumës). Të tjera në përgjithësi → other + emër në shumës ose të panumërueshëm, ose others vetëm. Ata që mbeten → the other(s). Other para emrit nuk merr kurrë -s.
- A2-13 Ka emër pas → my, your, his, her, its, our, their. Pa emër → mine, yours, his, hers, ours, theirs (pa apostrof). Pyesni me whose; who's = who is / who has.
- A2-14 Veprimi kthehet te i njëjti person → -self / -selves. Vetëm ose pa ndihmë → by myself ose on my own. Veprim i ndërsjellë → each other. Relax, feel, meet, concentrate zakonisht nuk marrin përemër vetvetor.
- A2-15 folje + person + send ose folje + send + to / for + person. To kur sendi shkon te personi, for kur e bëni për ta ndihmuar. Me it / them përdorni modelin e dytë. Explain, describe, suggest, say, introduce duan gjithmonë to para personit që merr.
- A2-16 Përvojë jete, pa kohë → have / has + past participle. Thoni ose pyesni kur → Past Simple. Been = shkoi dhe u kthye; gone = është ende atje.
- A2-17 Një veprim i së kaluarës që ka rëndësi tani → have / has + past participle. Just dhe already mes have / has dhe past participle (already mund të vijë edhe në fund); yet në fund të mohoreve dhe pyetjeve.
- A2-18 Ende e vërtetë tani → have / has + past participle me for (sa gjatë) ose since (kur filloi), jo Present Simple – edhe pse në shqip themi «jetoj këtu prej…». Mbaroi → Past Simple me for.
- A2-19 Kohë e mbaruar, pyetje për kur, ose një rast i caktuar në të kaluarën → Past Simple. Kohë ende e hapur, ose një përvojë në jetën tuaj deri tani (pa kohë) → Present Perfect. Detajet (kur, ku, si) → Past Simple.
Ushtrime
A. Forma
Në këto ushtrime përdorni format e anglishtes britanike (shih A2-17, përdorimi 6).
-
A2-09 Ndajfoljet në anglisht: quickly, well, hard – mbiemër apo ndajfolje? Please drive (careful). The roads are icy.
-
A2-09 Ndajfoljet në anglisht: quickly, well, hard – mbiemër apo ndajfolje? My dad worked very (hard) all his life.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «shumë» dhe «pak» në anglisht How water do you drink a day?
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: përemrat e pacaktuar në anglisht I can't find my keys . (any- + where)
-
A2-12 Another, other, the other, others: «tjetër» në anglisht We waited twenty minutes for the bus. (= edhe njëzet minuta)
-
A2-13 Mine, yours, whose: përemrat pronorë në anglisht "Is this Tom's jacket?" "Yes, it's ."
-
A2-14 Myself, yourself dhe each other: përemrat vetvetorë në anglisht Did you paint the room by ? (you, një person)
-
A2-15 Give me the book, give it to me: foljet me dy kundrinorë në anglisht Rishkruajeni me to: I sent my sister the photos.
-
A2-16 Present Perfect për përvojat: Have you ever…? – shpjeguar në shqip Past participle (forma e tretë): fly
-
A2-17 Present Perfect me just, already, yet: «sapo», «tashmë», «ende» në anglisht Vendoseni just në vendin e duhur: The film has started.
B. Kuptimi
Përdorni format e anglishtes britanike (shih A2-17, përdorimi 6).
-
A2-09 Ndajfoljet në anglisht: quickly, well, hard – mbiemër apo ndajfolje? Zgjidhni përgjigjen e saktë: This soup tastes ….
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «shumë» dhe «pak» në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: I need … minutes to get ready.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «shumë» dhe «pak» në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: "How many tickets are left?" "…, sorry."
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: përemrat e pacaktuar në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: Would you like … to drink?
-
A2-12 Another, other, the other, others: «tjetër» në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: There are two cakes left. I'll eat this one, and you can have ….
-
A2-14 Myself, yourself dhe each other: përemrat vetvetorë në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: Anna and Leo text … every night.
-
A2-16 Present Perfect për përvojat: Have you ever…? – shpjeguar në shqip Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Where's Mum?" "She's … to work."Mum (UK), Mom (US)
-
A2-18 Present Perfect me for dhe since: «prej» dhe «që nga» në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: I've had this phone … two years.
-
A2-19 Present Perfect apo Past Simple? Dallimi i shpjeguar në shqip Ora është 4 pasdite. Zgjidhni përgjigjen e saktë: … the bank this morning?
-
A2-19 Present Perfect apo Past Simple? Dallimi i shpjeguar në shqip Zgjidhni përgjigjen e saktë: How many countries … in your life?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere: përemrat e pacaktuar në anglisht I didn't tell nobody.
-
A2-13 Mine, yours, whose: përemrat pronorë në anglisht Those keys are her's.
-
A2-15 Give me the book, give it to me: foljet me dy kundrinorë në anglisht Can you describe me your new flat?flat (UK), apartment (US)
-
A2-17 Present Perfect me just, already, yet: «sapo», «tashmë», «ende» në anglisht I've yet called her.
-
A2-18 Present Perfect me for dhe since: «prej» dhe «që nga» në anglisht I know Maria for five years.
-
A2-19 Present Perfect apo Past Simple? Dallimi i shpjeguar në shqip I've been to Paris two years ago.
-
A2-12 Another, other, the other, others: «tjetër» në anglisht Some people like it, but others don't.
D. Në kontekst
Lexoni mesazhin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Përdorni format e anglishtes britanike (shih A2-17, përdorimi 6). Ku nuk ka fjalë në kllapa, shkruani një fjalë të vetme.
Hi Mia! Guess what — we've 28 (already / move) into our new flat! We 29 (find) it online three weeks ago. It's 30 (big) than our old one, and the neighbours are really nice. We've lived here 31 Monday, and 32 (a person) has already invited us for dinner — an old woman called Rosa. She speaks very 33 (quiet), so I can hardly hear her! We haven't unpacked all our boxes 34, and there are 35 things everywhere (more than is good). My brother helped us — he carried the heavy boxes up the stairs by 36. 37 you ever lived in a flat with no lift? Never again! Come and see us — I'll send you the address. Or I'll give 38 to your brother. He knows the area.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
A2-16 Present Perfect për përvojat: Have you ever…? – shpjeguar në shqip Shkruani për një përvojë që keni pasur. Pastaj shtoni dy detaje me Past Simple.
-
A2-18 Present Perfect me for dhe since: «prej» dhe «që nga» në anglisht Shkruani dy fjali për një shok ose shoqe: sa kohë e njihni dhe diçka që bëni për njëri-tjetrin.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «shumë» dhe «pak» në anglisht Shkruani tri fjali për qytetin tuaj me a lot of, not much ose not many, dhe nowhere.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-06 Shkalla krahasore në anglisht (comparatives): -er, more dhe than në shqip My new flat is a bit (big) than my old one.
-
A2-02 Past Simple apo Past Continuous? When, while dhe during të shpjeguara në shqip I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
-
A2-05 E ardhmja në anglisht: will, going to, Present Continuous apo Present Simple? "Are you free on Thursday?" "No, I (meet) a client."
Përgjigjet
A. Forma
- carefully
- hard
- much
- anywhere
- another
- his
- yourself
- I sent the photos to my sister.
- flown
- The film has just started. / The film's just started.
B. Kuptimi
- delicious
- a few
- None
- something
- the other
- each other
- gone
- for
- Did you call
- have you visited
C. Gjeni gabimin
- I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
- Those keys are hers.
- Can you describe your new flat to me?
- I haven't called her yet. / I have not called her yet.
- I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
- I went to Paris two years ago. / I was in Paris two years ago.
- ✓ Some people like it, but others don't.
D. Në kontekst
- already moved
- found
- bigger
- since
- somebody / someone
- quietly
- yet
- too many
- himself
- Have
- it
E. Radha juaj
- I've been to Morocco. I went there in 2021, and the food was amazing.
- I've known Lena since 2010. We help each other with everything.
- There are a lot of cafés in my town. There aren't many parks, and there's nowhere to swim.
F. Përsëritje e përzier
- bigger
- was cooking
- 'm meeting / am meeting / 'm going to meet / am going to meet
