SlowingoSarufi
A2 19 / 38

Present Perfect na For na Since: Tangu na Kwa Muda Gani kwa Kiingereza

Present Perfect with For and Since

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusema hali fulani imeendelea kwa muda gani hadi sasa — I've lived here for six years, I've known her since 2015 — kuuliza How long…?, na kuchagua kati ya for na since.

Wazo Kuu

Fikiria mshumaa. Uliuwasha zamani, na bado unawaka sasa. Hiyo ni hali iliyoanza zamani na inaendelea leo: unaishi hapa, unamjua Sara, una simu hii.

Kuizungumzia, Kiingereza hutumia Present Perfect, kwa sababu hali hiyo inaunganisha wakati uliopita na wakati uliopo: I've lived here for six years. Present Simple (I live here) inaeleza sasa tu; haiwezi kubeba sehemu ya zamani.

Kuna njia mbili za kuueleza mshumaa. For inapima umewaka kwa muda gani: for six years, for ten minutes (kwa miaka sita, kwa dakika kumi). Since inaonyesha wakati ulipouwasha: since 2020, since Monday (tangu 2020, tangu Jumatatu) — ulipoanza.

Na mshumaa ukishazimika — hali imekwisha — tumia Past Simple: I lived in Rome for three years (siishi huko sasa).

Kwetu sisi wazungumzaji wa Kiswahili, huu ni mtego mkubwa. Kiswahili husema kwa kawaida kabisa Ninaishi hapa tangu 2020 au Niko hapa tangu Jumatatu, kwa kitenzi cha wakati uliopo (-na-, niko) pamoja na tangu. Kiingereza hakiruhusu hivyo: pamoja na since na for (hadi sasa), kitenzi lazima kiwe Present Perfect.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili kina njia mbili za kusema hali inayoendelea hadi sasa: wakati uliopo + tangu (Ninaishi hapa tangu 2020), au -me- + kwa (Nimeishi hapa kwa miaka sita). Kiingereza kina njia moja tu: Present Perfect. Neno tangu linalingana na since, na kwa + muda linalingana na for. Lakini Kiswahili pia husema tangu miaka mitatu — kwa Kiingereza, muda (urefu) huchukua for, si since.

KiswahiliKiingerezaMaoni
Ninaishi hapa tangu 2020.I've lived here since 2020.-na- + tangu → Present Perfect + since
Nimeishi hapa kwa miaka sita.I've lived here for six years.kwa + muda → for
Niko hapa tangu Jumatatu.I've been here since Monday.niko + tangu → have been + since
Namjua Sara tangu 2015.I've known Sara since 2015.namjua (sasa) → have known
Umeishi hapa kwa muda gani? / Unaishi hapa tangu lini?How long have you lived here?muda gani / tangu lini → How long + Present Perfect
Sijamwona Tom kwa muda mrefu.I haven't seen Tom for ages.sija- + kwa → haven't + for
Niliishi Roma kwa miaka mitatu.I lived in Rome for three years.hali imekwisha → Past Simple + for
Nilikuja London miaka miwili iliyopita.I came to London two years ago.iliyopita → ago (lini), si for

Muundo

For na since

Hufuatwa naMifano
forkipindi cha muda (kwa muda gani)for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages
sincemwanzo (ilianza lini)since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas

Muundo wa sentensi

Kiimahave / has (+ not)past participlefor / since
Ihave ('ve)lived herefor six years.
Shehas ('s)worked heresince 2019.
Wehaven'tseen himfor months.

Maswali ya How long…?

SwaliMajibu
How long have you lived here?For six years. / Since 2019.
How long has she known Tom?For a long time. / Since university.
How long have they been married?For ten years.

Kumbuka: since inaweza pia kufuatwa na kishazi kifupi cha Past Simple: since I was a child (tangu nilipokuwa mtoto), since we moved here. Zaidi katika B1-02.

Matumizi

1For + Kipindi cha Muda

Tumia for kusema hali imeendelea kwa muda gani, hadi sasa — kama kwa + muda.

I've lived in this city for six years.
Nimeishi katika jiji hili kwa miaka sita.
bado ninaishi hapa
We've had our dog for ten years.
Tumekuwa na mbwa wetu kwa miaka kumi.
kuwa na → have had
She's been a nurse for a long time.
Amekuwa nesi kwa muda mrefu.
she's = she has
They've been married for twenty-five years.
Wamekuwa kwenye ndoa kwa miaka 25.
I've worked here for three months.
Nimefanya kazi hapa kwa miezi mitatu.
bado nafanya kazi hapa

2Since + Mwanzo

Tumia since pamoja na saa, siku, tarehe, mwezi, mwaka au tukio — wakati hali ilipoanza, kama tangu. Kiswahili mara nyingi hutumia wakati uliopo hapa; Kiingereza kinahitaji Present Perfect.

I've known Sara since 2015.
Namjua Sara tangu 2015.
Kiswahili: namjua (-na-) + tangu; Kiingereza: have known
He's been at work since seven o'clock.
Yuko kazini tangu saa moja asubuhi.
yuko + tangu → has been; seven o'clock = saa moja
We've lived here since last summer.
Tunaishi hapa tangu kiangazi kilichopita.
tunaishi + tangu → have lived
My sister has been in Canada since March.
Dada yangu yuko Kanada tangu Machi.
yuko + tangu → has been
I've wanted a dog since I was a child.
Nimetamani kuwa na mbwa tangu nilipokuwa mtoto.
since + kishazi kifupi cha Past Simple

3How Long…?

Uliza kuhusu urefu wa hali kwa How long + have/has + kiima + past participle? Jibu kwa for au since, au kwa sentensi kamili.

How long have you lived here?
Umeishi hapa kwa muda gani?
si How long do you live…?
How long has your brother been in hospital?
Kaka yako amelazwa hospitalini kwa muda gani?
in hospital (UK); in the hospital (US)
"How long have you known each other?" "Since university."
"Mmejuana kwa muda gani?" "Tangu chuo kikuu."
mmejuana: -ana = each other
"How long have you had that car?" "For about a year."
"Umekuwa na gari hilo kwa muda gani?" "Kama mwaka mmoja hivi."

4Sentensi Hasi — Hakuna Mawasiliano au Mabadiliko kwa Kipindi Fulani

Present Perfect hasi pamoja na for au since inasema kwamba jambo halijatokea katika kipindi chote, hadi sasa — kama sija- … tangu / kwa.

I haven't seen Tom for ages.
Sijamwona Tom kwa muda mrefu sana.
pia US: in ages
We haven't had a holiday since 2022.
Hatujaenda likizo tangu 2022.
holiday (UK); vacation (US)
She hasn't called me since Monday.
Hajanipigia simu tangu Jumatatu.
haja- → hasn't
It hasn't rained for weeks.
Mvua haijanyesha kwa wiki kadhaa.

5For Pamoja na Past Simple — Kipindi Kilichokwisha

Kama hali imekwisha, tumia Past Simple pamoja na for (-li- + kwa). Kwa kawaida since haitumiki hapa, kwa sababu katika somo hili since inaunganisha mwanzo na sasa.

I lived in Rome for three years.
Niliishi Roma kwa miaka mitatu.
-li-: siishi huko sasa
I've lived in Rome for three years.
Nimeishi Roma kwa miaka mitatu. / Ninaishi Roma kwa miaka mitatu sasa.
bado ninaishi huko
We waited for two hours, and then we went home.
Tulisubiri kwa muda wa saa mbili, kisha tukaenda nyumbani.
kusubiri kumekwisha
He worked in a bank for a long time, but now he's a teacher.
Alifanya kazi benki kwa muda mrefu, lakini sasa ni mwalimu.

Kwa vitenzi vya kitendo kama live, work, study na wait, Kiingereza pia kina Present Perfect Continuous: I've been waiting for an hour. Umbo hilo linafundishwa katika B1-01 na kulinganishwa na hili katika B1-02. Kwa be, have (= kumiliki), know na like, tumia umbo la somo hili.

Makosa ya Kawaida

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020.
Hali inaendelea hadi sasa: tumia Present Perfect.
❌I know her for ten years.
✅I've known her for ten years.
Kutoka zamani hadi sasa: Present Perfect.
❌I am here since Monday.
✅I have been here since Monday.
be pia inahitaji Present Perfect: have/has been.
❌I've lived here since three years.
✅I've lived here for three years.
Kipindi (kwa muda gani) huchukua for.
❌She's worked here for 2019.
✅She's worked here since 2019.
Mwanzo huchukua since.
❌I've worked here from 2019.
✅I've worked here since 2019.
Hadi sasa: since. (From inahitaji to au until: from 2019 to 2022.)
❌How long do you live here?
✅How long have you lived here?
How long hadi sasa: Present Perfect.
⚠️I'm here for three years.
✅I've been here for three years.
Sarufi sahihi, lakini inamaanisha ziara yako yote iliyopangwa ni miaka mitatu, si "miaka mitatu hadi sasa". Tazama Usichanganye.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Wakati uliopo + tangu → "I live / I am … since". Hili ndilo kosa kubwa zaidi. Kaka yangu anafanya kazi Dodoma tangu 2021 na Niko ofisini tangu asubuhi ni Kiswahili sahihi kabisa. Ukitafsiri kitenzi cha -na- au niko moja kwa moja, unapata Present Simple. Kwa Kiingereza, since (hadi sasa) inahitaji Present Perfect.

❌My brother works in Dodoma since 2021.
✅My brother has worked in Dodoma since 2021.
anafanya kazi … tangu → has worked … since.
❌I am in the office since this morning.
✅I have been in the office since this morning.
niko … tangu → have been … since.

2. Tangu lini? → "Since when do you…?" Swali Unaishi hapa tangu lini? ni la kawaida katika Kiswahili. Tafsiri ya neno kwa neno inaleta Since when do you…?, ambayo si sahihi. (Since when have you…? ina sarufi sahihi, lakini mara nyingi inasikika kama mshangao au lalamiko.) Kwa swali la kawaida, tumia How long have you…?

❌Since when do you work at the hospital?
✅How long have you worked at the hospital?
tangu lini → How long + Present Perfect.
⚠️(Swali la kirafiki kwa mwalimu mpya.) Since when have you taught at this school?
✅How long have you taught at this school?
Since when…? inaweza kusikika kama "Tangu lini?!" ya kushangaa.

3. Tangu wiki mbili → "since two weeks". Katika mazungumzo ya Kiswahili, tangu hutumika pia na kipindi cha muda: Baba anaumwa tangu wiki mbili. Kwa Kiingereza, kipindi (urefu wa muda) huchukua for; since ni kwa mwanzo tu.

❌My father has been sick since two weeks.
✅My father has been sick for two weeks.
wiki mbili = urefu → for.
❌The road has been closed since five days.
✅The road has been closed for five days.
siku tano = urefu → for.

4. "I have been knowing". Katika Kiingereza cha Afrika Mashariki husikika I have been knowing him for years, labda kwa sababu ninamjua ina -na-, ambayo tunaihusisha na -ing. Lakini know ni kitenzi cha hali, na hakitumiki katika umbo la -ing. Tumia have known.

❌Otieno and I have been knowing each other for many years.
✅Otieno and I have known each other for many years.
know haichukui -ing → have known.

Usichanganye

for na since — For inatoa urefu (kwa). Since inatoa mwanzo (tangu).

I've been here for two hours.
Nimekuwa hapa kwa muda wa saa mbili.
urefu
I've been here since ten o'clock.
Niko hapa tangu saa nne.
mwanzo; ten o'clock = saa nne

I'm here for a week na I've been here for a week — Present Simple pamoja na for inazungumzia kipindi kizima kilichopangwa. Present Perfect inahesabu muda hadi sasa.

I'm here for a week.
Nitakuwa hapa kwa wiki moja.
ziara yangu yote ni wiki moja
I've been here for a week.
Nimekuwa hapa kwa wiki moja sasa.
nilifika siku saba zilizopita, na bado niko hapa

ago na for — Ago (iliyopita, zilizopita) huenda na wakati uliopita (kwa kawaida Past Simple), kamwe si na Present Perfect, na inasema jambo lilitokea lini. For inasema kwa muda gani. Tazama A1-26.

I came to London two years ago.
Nilikuja London miaka miwili iliyopita.
nilipofika
I've been in London for two years.
Nimekuwa London kwa miaka miwili.
kwa muda gani, hadi sasa

Tahajia na Matamshi

  • for kwa kawaida ni dhaifu kabla ya maneno ya muda: /fə/ (UK), /fər/ (US) — inasikika kama "fuh": for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. Usitamke "fo" kamili wala "fori".
  • since /sɪns/ ina vina na prince. Ni silabi moja: n na s zinaungana, bila irabu katikati wala mwishoni (si "sinsi"). Irabu ni /ɪ/, fupi kuliko i ya Kiswahili.
  • been ni /biːn/ ikisisitizwa, lakini katika sentensi mara nyingi ni dhaifu /bɪn/ — kama "bin": I've been here for an hour.
  • How long have you… huungana katika mazungumzo: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US). ng ya long ni sauti moja /ŋ/, kama ng' katika ng'ombe: usiongeze g kamili wala irabu ("longi").
  • for ages si rasmi na inamaanisha "kwa muda mrefu sana".

Kanuni ya Dhahabu

Kwa hali iliyoanza zamani na bado ni kweli sasa, tumia have/has + past participle pamoja na for (kwa muda gani) au since (ilianza lini) — si Present Simple, hata kama Kiswahili kinasema Ninaishi hapa tangu… Kama hali imekwisha, tumia Past Simple pamoja na for. Urefu wa muda → for, hata kama Kiswahili kinasema tangu wiki mbili.

Mazoezi

A. Muundo

Chagua for au since, au andika umbo sahihi la kitenzi kilicho kwenye mabano.

  1. For au since? 2018
  2. For au since? three weeks
  3. For au since? last Friday
  4. For au since? a long time
  5. I (know) Ben since we were at school.
  6. She (have) this job for six months.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: I … here since 2021.
  2. Chagua jibu sahihi: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
  3. Chagua jibu sahihi: "How long have you been in Spain?" …
  4. Chagua sentensi yenye maana ya "nilifika siku saba zilizopita, na bado niko hapa":

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. I know Maria for five years.
  2. We've lived here since two years.
  3. How long have you had your car?
  4. He's been ill from Monday.

D. Katika Muktadha

Kamilisha maandishi. Pale kitenzi kipo kwenye mabano, tumia umbo lake sahihi; pengine, andika neno moja.

My street
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Umeishi nyumbani kwako kwa muda gani? Andika sentensi mbili: moja yenye for na moja yenye since.
  2. Andika kuhusu rafiki: umemjua kwa muda gani?
  3. Andika kuhusu jambo ulilofanya kwa kipindi fulani ambacho sasa kimekwisha.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet kwa Kiswahili (Sasa Hivi, -sha-, Bado)
    Have you finished your homework ?
  2. A2-16 Present Perfect kwa Kiswahili: Have You Ever…? (Umewahi…?)
    She has (be) to Japan three times.
  3. A1-26 Was na Were kwa Kiswahili: Nilikuwa, Alikuwa, Kulikuwa na
    I (be) born in 1998.
Majibu

A. Muundo

  1. since
  2. for
  3. since
  4. for
  5. 've known / have known
  6. 's had / has had

B. Maana

  1. have lived
  2. worked
  3. For two months.
  4. I've been here for a week.

C. Tafuta Kosa

  1. I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
  2. We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
  3. ✓ How long have you had your car?
  4. He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.

D. Katika Muktadha

  1. 've lived / have lived / 've been living / have been living
  2. since
  3. 've been / have been
  4. lived / had lived
  5. haven't seen / have not seen
  6. for / in

E. Zamu Yako

  1. I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
  2. I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
  3. I played the piano for five years when I was a child.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. yet / already
  2. been
  3. was
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play