Slowingoგრამატიკა
A2 19 / 38

Present Perfect for-ითა და since-ით: „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ ინგლისურად

Present Perfect with For and Since

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თქვათ, რამდენი ხანია გრძელდება რაღაც დღემდე – I've lived here for six years, I've known her since 2015 – იკითხოთ How long…? და აირჩიოთ for-სა და since-ს შორის.

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ სანთელი. წარსულში აანთეთ და ახლაც ანთია. ეს არის მდგომარეობა, რომელიც წარსულში დაიწყო და დღესაც გრძელდება: აქ ცხოვრობთ, სარას იცნობთ, ეს ტელეფონი გაქვთ.

ამაზე სალაპარაკოდ ინგლისური Present Perfect-ს (აწმყო სრული) იყენებს, რადგან მდგომარეობა წარსულსა და აწმყოს აერთებს: I've lived here for six years. Present Simple (მარტივი აწმყო – I live here) მხოლოდ ახლანდელს აღწერს; წარსულის ნაწილს ვერ იტევს.

სანთლის აღწერის ორი გზაა. For ზომავს, რამდენი ხანია იწვის: for six years, for ten minutes. Since მიუთითებს მომენტზე, როცა აანთეთ: since 2020, since Monday – როდის დაიწყო.

ხოლო როცა სანთელი ჩაქრა – მდგომარეობა დასრულდა – Past Simple (მარტივი წარსული) გამოიყენეთ: I lived in Rome for three years (ახლა იქ აღარ ვცხოვრობ).

ქართული და ინგლისური

ეს ქართველებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გაკვეთილია. ქართულად დღემდე გაგრძელებულ მდგომარეობას აწმყოთი ვამბობთ: „აქ ექვსი წელია ვცხოვრობ“, „სარას 2015 წლიდან ვიცნობ“, „რამდენი ხანია აქ ცხოვრობ?“. სიტყვასიტყვით გამოდის I live here six years, I know Sara from 2015, How long do you live here? – სამივე არასწორია. ინგლისურში, როცა მდგომარეობა წარსულში დაიწყო და ახლაც გრძელდება, საჭიროა have / has + past participle.

სამი პატარა ქართული ნიშანი გეხმარებათ. „ექვსი წელია“, „სამი თვეა“, „დიდი ხანია“ (-ია = „არის“) – ესე იგი, დღემდე გრძელდება → Present Perfect + for. „2015 წლიდან“, „ორშაბათიდან“ (-დან) → since (არა from). ხოლო თუ ქართულად „სამი წელი ვცხოვრობდი“ (-ია-ს გარეშე, წარსულში) – ეს დასრულებულია → Past Simple + for, და აქ ორივე ენა ერთნაირად მუშაობს. კიდევ ერთი: „ორი წლის წინ“ = two years ago – ეს „როდის“-ია, არა „რამდენი ხანი“.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ამ ქალაქში ექვსი წელია ვცხოვრობ.I've lived in this city for six years.ქართულად აწმყო + „წელია“; ინგლისურში Present Perfect + for
სარას 2015 წლიდან ვიცნობ.I've known Sara since 2015.„-დან“ → since; აწმყო → Present Perfect
რამდენი ხანია აქ ცხოვრობ?How long have you lived here?„რამდენი ხანია“ + აწმყო → How long have you…?
ტომი დიდი ხანია არ მინახავს.I haven't seen Tom for ages.„დიდი ხანია“ → for ages
რომში სამი წელი ვცხოვრობდი.I lived in Rome for three years.აქ ერთნაირია: დასრულებულია → წარსული დრო
ლონდონში ორი წლის წინ ჩამოვედი.I came to London two years ago.„წინ“ (როდის) → ago, Past Simple
აქ ერთი კვირით ვარ.I'm here for a week.აქ ერთნაირია: მთელი დაგეგმილი ვიზიტი, აწმყო
აქ უკვე ერთი კვირაა ვარ.I've been here for a week.„კვირაა“ = დღემდე → Present Perfect

მოკლედ: „…წელია / თვეა / დიდი ხანია“ + აწმყო = have/has + past participle + for; „…-დან“ = since; „რამდენი ხანია…?“ = How long have you…?; დასრულებული პერიოდი („სამი წელი ვცხოვრობდი“) = Past Simple + for.

ფორმა

For და since

რა მოსდევსმაგალითები
forპერიოდი (რამდენი ხანი)for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages
sinceსაწყისი წერტილი (როდის დაიწყო)since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas

წინადადების სქემა

ქვემდებარეhave / has (+ not)past participlefor / since
Ihave ('ve)lived herefor six years.
Shehas ('s)worked heresince 2019.
Wehaven'tseen himfor months.

კითხვები How long…?-ით

კითხვაპასუხები
How long have you lived here?For six years. / Since 2019.
How long has she known Tom?For a long time. / Since university.
How long have they been married?For ten years.

შენიშვნა: since-ს შეიძლება მოკლე წინადადება მოსდევდეს Past Simple-ში: since I was a child, since we moved here. მეტი – B1-02-ში.

გამოყენება

1For + პერიოდი

for გამოიყენეთ, როცა ამბობთ, რამდენი ხანია გრძელდება მდგომარეობა დღემდე. ქართულად: „…წელია“, „…თვეა“, „დიდი ხანია“.

I've lived in this city for six years.
ამ ქალაქში ექვსი წელია ვცხოვრობ.
ქართულად აწმყო („ვცხოვრობ“), ინგლისურში Present Perfect + for
We've had our dog for ten years.
ჩვენი ძაღლი ათი წელია გვყავს.
„გვყავს“ (აწმყო) → have had
She's been a nurse for a long time.
დიდი ხანია ექთანია.
„ექთანია“ (აწმყო) → has been
They've been married for twenty-five years.
ოცდახუთი წელია დაქორწინებულები არიან.
„არიან“ → have been
I've worked here for three months.
აქ სამი თვეა ვმუშაობ.
„თვეა“ → for three months

2Since + საწყისი წერტილი

since გამოიყენეთ დროსთან, დღესთან, თარიღთან, თვესთან, წელთან ან მოვლენასთან – იმ მომენტთან, როცა მდგომარეობა დაიწყო. ქართულად: „-დან“.

I've known Sara since 2015.
სარას 2015 წლიდან ვიცნობ.
„-დან“ → since; „ვიცნობ“ (აწმყო) → have known
He's been at work since seven o'clock.
შვიდი საათიდან სამსახურშია.
„სამსახურშია“ → has been
We've lived here since last summer.
აქ გასული ზაფხულიდან ვცხოვრობთ.
My sister has been in Canada since March.
ჩემი და მარტიდან კანადაშია.
„მარტიდან“ → since March, არა from March
I've wanted a dog since I was a child.
ბავშვობიდან ძაღლი მინდა.
since + მოკლე წინადადება Past Simple-ში

3How long…?

მდგომარეობის ხანგრძლივობაზე იკითხეთ How long + have/has + ქვემდებარე + past participle?-ით. უპასუხეთ for-ით ან since-ით, ან სრული წინადადებით. ქართულად: „რამდენი ხანია…?“ + აწმყო.

How long have you lived here?
რამდენი ხანია აქ ცხოვრობ?
„რამდენი ხანია“ + აწმყო → How long have you…?
How long has your brother been in hospital?
რამდენი ხანია შენი ძმა საავადმყოფოშია?
in hospital (UK); in the hospital (US)
"How long have you known each other?" "Since university."
„რამდენი ხანია ერთმანეთს იცნობთ?“ „უნივერსიტეტიდან.“
„-დან“ → since
"How long have you had that car?" "For about a year."
„რამდენი ხანია ეგ მანქანა გაქვს?“ „დაახლოებით ერთი წელია.“
„წელია“ → for

4უარყოფა – პერიოდის განმავლობაში არ მომხდარა

უარყოფითი Present Perfect for-ით ან since-ით ამბობს, რომ რაღაც მთელი პერიოდის განმავლობაში, დღემდე, არ მომხდარა.

I haven't seen Tom for ages.
ტომი დიდი ხანია არ მინახავს.
„დიდი ხანია“ → for ages; US-ში in ages-იც
We haven't had a holiday since 2022.
2022 წლიდან შვებულება არ გვქონია.
She hasn't called me since Monday.
ორშაბათიდან არ დაურეკავს.
It hasn't rained for weeks.
რამდენიმე კვირაა, არ უწვიმია.
ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურში it

5For + Past Simple – დასრულებული პერიოდი

თუ მდგომარეობა დასრულდა, Past Simple გამოიყენეთ for-ით. Since აქ ჩვეულებრივ არ გამოიყენება, რადგან ამ გაკვეთილში since საწყის წერტილს აწმყოსთან აკავშირებს. ქართულადაც ასეა: „სამი წელი ვცხოვრობდი“ (დასრულდა) და „სამი წელია ვცხოვრობ“ (გრძელდება).

I lived in Rome for three years.
რომში სამი წელი ვცხოვრობდი.
ახლა იქ აღარ ვცხოვრობ → Past Simple
I've lived in Rome for three years.
რომში სამი წელია ვცხოვრობ.
ისევ იქ ვცხოვრობ → Present Perfect
We waited for two hours, and then we went home.
ორი საათი ველოდეთ, მერე სახლში წავედით.
დასრულებულია
He worked in a bank for a long time, but now he's a teacher.
დიდხანს მუშაობდა ბანკში, ახლა კი მასწავლებელია.
ბანკში აღარ მუშაობს

ისეთ მოქმედების ზმნებთან, როგორიცაა live, work, study და wait, ინგლისურს Present Perfect Continuous-იც (განგრძობითი აწმყო სრული) აქვს: I've been waiting for an hour. ეს ფორმა B1-01-შია, შედარება კი – B1-02-ში. be-სთან, have-სთან (= ფლობა), know-სა და like-თან ამ გაკვეთილის ფორმა გამოიყენეთ.

ხშირი შეცდომები

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020.
მდგომარეობა დღემდე გრძელდება: Present Perfect.
❌I know her for ten years.
✅I've known her for ten years.
წარსულიდან დღემდე: Present Perfect.
❌I am here since Monday.
✅I have been here since Monday.
be-საც Present Perfect სჭირდება: have/has been.
❌I've lived here since three years.
✅I've lived here for three years.
პერიოდს (რამდენი ხანი) for უხდება.
❌She's worked here for 2019.
✅She's worked here since 2019.
საწყის წერტილს since უხდება.
❌I've worked here from 2019.
✅I've worked here since 2019.
დღემდე: since. (from-ს to ან until სჭირდება: from 2019 to 2022.)
❌How long do you live here?
✅How long have you lived here?
How long დღემდე: Present Perfect.
⚠️I'm here for three years.
✅I've been here for three years.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ნიშნავს, რომ მთელი დაგეგმილი ვიზიტი სამი წელია, და არა „სამი წელი დღემდე“. იხ. არ აგერიოთ.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ოცი წელია მუშაობს“ → აწმყო და for-ის გარეშე. ქართულად „…წელია“ + აწმყო სრულიად საკმარისია: „ჩვენი მეზობელი ოცი წელია აეროპორტში მუშაობს“. სიტყვასიტყვით ინგლისურში ორი შეცდომა ჩნდება: აწმყო და დაკარგული for. საჭიროა have/has + past participle + for.

❌Our neighbour works at the airport twenty years.
✅Our neighbour has worked at the airport for twenty years.
Present Perfect + for; neighbour (UK), neighbor (US)

2. „ექვსი წლიდან“ → from + აწმყო. „-დან“ ქართულად from-საც ნიშნავს და since-საც: „ნიკა შვიდი წლიდან კარატეზე დადის“. როცა მდგომარეობა დღემდე გრძელდება, ინგლისურში since + Present Perfect გვჭირდება. ასაკზე: since he was seven.

❌Nika does karate from the age of seven.
✅Nika has done karate since he was seven.
-დან დღემდე → since + Present Perfect

3. „რამდენი ხანია…?“ → How long + აწმყო. ქართულ კითხვაში ზმნა აწმყოშია: „რამდენი ხანია, რაც თამარი შენი საუკეთესო მეგობარია?“ ინგლისურში How long-ის შემდეგ, როცა დღემდე ვკითხულობთ, have / has + past participle დგას – be-სთანაც.

❌How long is Tamar your best friend?
✅How long has Tamar been your best friend?
be → has been

4. „მთელი წელია არ ჭამს“ → უარყოფა აწმყოში. უარყოფაშიც ქართულად აწმყოა: „ლევანი მთელი წელია ხორცს არ ჭამს“. ინგლისურში დღემდე გაგრძელებული უარყოფა – haven't / hasn't + past participle + for / since.

❌Levan doesn't eat meat a whole year.
✅Levan hasn't eaten meat for a whole year.
hasn't eaten + for

არ აგერიოთ

for თუ since – For ხანგრძლივობას ამბობს. Since – დასაწყისს.

I've been here for two hours.
აქ ორი საათია ვარ.
ხანგრძლივობა
I've been here since ten o'clock.
აქ ათი საათიდან ვარ.
დასაწყისი

I'm here for a week თუ I've been here for a week – Present Simple for-ით მთელ დაგეგმილ პერიოდზე ლაპარაკობს. Present Perfect დღემდე გასულ დროს ითვლის.

I'm here for a week.
აქ ერთი კვირით ვარ.
მთელი ვიზიტი ერთი კვირაა
I've been here for a week.
აქ უკვე ერთი კვირაა ვარ.
შვიდი დღის წინ ჩამოვედი და ისევ აქ ვარ

ago თუ for – Ago წარსულ დროსთან (ჩვეულებრივ Past Simple-თან) დგას, Present Perfect-თან არასოდეს, და ამბობს, როდის მოხდა რაღაც. For ამბობს, რამდენი ხანი. იხ. A1-26.

I came to London two years ago.
ლონდონში ორი წლის წინ ჩამოვედი.
როდის ჩამოვედი: „წინ“ → ago
I've been in London for two years.
ლონდონში ორი წელია ვარ.
რამდენი ხანი, დღემდე

მართლწერა და გამოთქმა

  • for დროის ფრაზის წინ ჩვეულებრივ სუსტია: /fə/ (UK), /fər/ (US): for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ – აქ სრულ „ფორ“-ს ნუ იტყვით.
  • since /sɪns/ ერითმება prince-ს. ხმოვანი მოკლეა, ი-სა და ე-ს შორის; გრძელ „ი“-ს ნუ გააგრძელებთ.
  • been მახვილიანი /biːn/-ია, წინადადებაში კი ხშირად სუსტი /bɪn/: I've been here for an hour. I've-ის /v/ არ დაკარგოთ.
  • How long have you… ლაპარაკისას ერთ ნაკადად ითქმის: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US). long-ის ბოლოს /ŋ/ ცხვირისმიერი ბგერაა – g არ ისმის, ნუ იტყვით „ლონგ“.
  • for ages არაფორმალურია და ნიშნავს „ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში“.

ოქროს წესი

მდგომარეობისთვის, რომელიც წარსულში დაიწყო და ახლაც გრძელდება, გამოიყენეთ have/has + past participle for-ით (რამდენი ხანი) ან since-ით (როდის დაიწყო) – და არა Present Simple, თუნდაც ქართულად აწმყოს ამბობდეთ („ხუთი წელია ვცხოვრობ“ = I've lived here for five years). თუ მდგომარეობა დასრულდა, Past Simple გამოიყენეთ for-ით.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

აირჩიეთ for ან since, ან ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. for თუ since? 2018
  2. for თუ since? three weeks
  3. for თუ since? last Friday
  4. for თუ since? a long time
  5. I (know) Ben since we were at school.
  6. She (have) this job for six months.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … here since 2021.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: "How long have you been in Spain?" …
  4. აირჩიეთ წინადადება, რომელიც ნიშნავს „შვიდი დღის წინ ჩამოვედი და ისევ აქ ვარ“:

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. I know Maria for five years.
  2. We've lived here since two years.
  3. How long have you had your car?
  4. He's been ill from Monday.

D. კონტექსტში

შეავსეთ ტექსტში გამოტოვებული სიტყვები. ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

My street
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. რამდენი ხანია თქვენს სახლში ცხოვრობთ? დაწერეთ ორი წინადადება: ერთი for-ით და ერთი since-ით.
  2. დაწერეთ მეგობარზე: რამდენი ხანია იცნობთ?
  3. დაწერეთ რაღაცაზე, რასაც გარკვეული პერიოდი აკეთებდით და ახლა აღარ აკეთებთ.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A2-17 Present Perfect: just, already და yet – „ახლახან“, „უკვე“, „ჯერ არ“ ინგლისურად
    Have you finished your homework ?
  2. A2-16 Present Perfect: Have you ever…? ცხოვრებისეული გამოცდილება ინგლისურად
    She has (be) to Japan three times.
  3. A1-26 Was და were ქართულად: be-ს წარსული, there was / there were
    I (be) born in 1998.
პასუხები

A. ფორმა

  1. since
  2. for
  3. since
  4. for
  5. 've known / have known
  6. 's had / has had

B. მნიშვნელობა

  1. have lived
  2. worked
  3. For two months.
  4. I've been here for a week.

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
  2. We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
  3. ✓ How long have you had your car?
  4. He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.

D. კონტექსტში

  1. 've lived / have lived / 've been living / have been living
  2. since
  3. 've been / have been
  4. lived / had lived
  5. haven't seen / have not seen
  6. for / in

E. თქვენი ჯერი

  1. I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
  2. I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
  3. I played the piano for five years when I was a child.

F. შერეული გამეორება

  1. yet / already
  2. been
  3. was
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play