Give me the book თუ give it to me? ზმნები ორი დამატებით ინგლისურად
Give Me the Book, Give It to Me: Verbs with Two Objects
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ისეთი ზმნების გამოყენებას, როგორიცაა give, send, show და buy, ორი დამატებით და სწორი რიგით – give Anna the book ან give the book to Anna – აირჩევთ to-სა და for-ს შორის და აღარ დაუშვებთ ისეთ გავრცელებულ შეცდომებს, როგორიცაა explain me.
მთავარი იდეა
ზოგი ზმნა ნივთს ადამიანთან გადააქვს, როგორც კურიერს – ამანათი. Give, send, show, lend, buy, make – ყველგან არის ნივთი (ამანათი) და ადამიანი, რომელიც მას იღებს.
ინგლისურში ამის თქმის ორი გზაა. პირველ გზაში ადამიანი ზმნის მაშინვე შემდეგ დგას, დამატებითი სიტყვის გარეშე, ნივთი კი – მის შემდეგ: I sent my sister a parcel. მეორე გზაში ჯერ ნივთი მოდის, ადამიანი კი პატარა იარლიყს იღებს წინ – to ან for: I sent a parcel to my sister.
ორივე სწორია. რომელი აირჩიოთ? ინგლისურს ახალი ან ყველაზე მნიშვნელოვანი ინფორმაციის ბოლოს დაყენება უყვარს. ხოლო როცა ნივთი ნაცვალსახელია (it, them), მეორე გზა გამოიყენეთ: I sent it to her.
და კიდევ ერთი მახე. რამდენიმე ზმნა – explain, describe, suggest, say, introduce – მხოლოდ მეორე გზას იყენებს: Explain the problem to me.
ქართული და ინგლისური
ქართულად ადამიანი, რომელიც რაღაცას იღებს, მიცემით ბრუნვაშია („დას“, „მასწავლებელს“) და თავად ზმნაც გვიჩვენებს მას: „მომეცი“ (me), „გაჩვენე“ (you), „გვაჩვენა“ (us). ამიტომ ქართულად სიტყვათა რიგი თავისუფალია და ერთი ფორმა ფარავს ორ ინგლისურ წინდებულს: „დას საჩუქარი ვუყიდე“ = for my sister, „დას წერილი გავუგზავნე“ = to my sister. ინგლისურში კი რიგი მკაცრია და წინდებული უნდა აირჩიოთ: ნივთი ადამიანთან მიდის → to; ადამიანს ეხმარებით ან ასიამოვნებთ → for.
მთავარი მახე: ქართულად „ამიხსენი“, „აღმიწერე“, „მირჩია“, „მითხარი“ ადამიანს ზმნაშივე შეიცავს, ამიტომ ინგლისურშიც მის მაშინვე ზმნის შემდეგ დასმა გვინდა: explain me, suggest me, say me. ეს ზმნები ამას არ უშვებს: explain the rules to me. და კიდევ: ქართულად „ის“ ხშირად არც ითქმის („სარას მივეცი“), ინგლისურში კი it / them აუცილებელია: I gave it to Sara.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ეს ბეჭედი ბებიამ მაჩუქა. | My grandmother gave me this ring. | აქ ერთნაირია: ადამიანი (me) + ნივთი |
| ძველი ველოსიპედი ბიძაშვილს ვაჩუქე. | I gave my old bike to my cousin. | მიცემითი ბრუნვა → to + ადამიანი |
| მასწავლებელს საჩუქარი ვუყიდეთ. | We bought a present for the teacher. | იგივე მიცემითი → აქ for (buy) |
| ქალიშვილის დაბადების დღისთვის ნამცხვარი გამოაცხო. | He made a cake for his daughter's birthday party. | აქ ერთნაირია: „-თვის“ = for |
| საშინაო დავალებას ამიხსნი? | Can you explain the homework to me? | ქართულად „მ-“ ზმნაშია; ინგლისურში to me ბოლოს |
| კარგი სტომატოლოგი მირჩია. | She suggested a good dentist to me. | suggest me არა – to me |
| რა უთხარი? | What did you say to him? | „უთხარი“ → say to him ან tell him |
| სარას მივეცი. | I gave it to Sara. | ქართულად „ის“ არ ითქმის; ინგლისურში it აუცილებელია |
მოკლედ: give / send / show + ადამიანი + ნივთი ან ნივთი + to / for + ადამიანი; „აუხსენი / აღუწერე / ურჩია / უთხრა“ → explain / describe / suggest / say + ნივთი + to + ადამიანი; „ის“ არ გამოტოვოთ: it to me.
ფორმა
ორი სქემა
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| ზმნა + ადამიანი + ნივთი | She gave her brother a present. |
| ზმნა + ნივთი + to + ადამიანი | She gave a present to her brother. |
| ზმნა + ნივთი + for + ადამიანი | He bought flowers for his mum. |
| ზმნა + it / them + to / for + ადამიანი | Give it to me. / I bought them for her. |
To თუ for?
| to-ზმნები (ნივთი ადამიანთან მიდის) | for-ზმნები (ადამიანს ეხმარებით ან ასიამოვნებთ) |
|---|---|
| give, send, show, lend, pass, offer, tell, teach, write, bring, sell | buy, make, get, cook, find, book |
| Send the photos to me. | Can you get a coffee for me? |
ზმნები, რომლებსაც ადამიანის წინ ყოველთვის to სჭირდება
| ზმნა | ✅ სწორია |
|---|---|
| explain | Explain the rules to me. |
| describe | Describe the man to me. |
| suggest | She suggested a good restaurant to us. |
| say | What did he say to you? |
| introduce | Let me introduce my friend to you. |
გამოყენება
1ზმნა + ადამიანი + ნივთი
ადამიანი პირდაპირ ზმნის შემდეგ დგას, to-ს და for-ის გარეშე. ეს ძალიან ხშირია, როცა ადამიანი ნაცვალსახელია (me, him, her, us, them). ქართულადაც ადამიანი ზმნაშივე ჩანს: „მომაწოდე“, „გამოგიგზავნი“.
2ზმნა + ნივთი + to / for + ადამიანი
ჯერ ნივთი დასვით და ადამიანის წინ to ან for გამოიყენეთ. ეს კარგი არჩევანია, როცა ადამიანი ახალი ან მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა, ან გრძელი ფრაზაა.
3To-ზმნები და for-ზმნები
To-ზმნებთან ნივთი ადამიანთან მიდის. For-ზმნებთან ადამიანს რაღაცას უკეთებთ, რომ დაეხმაროთ ან ასიამოვნოთ. ორივე ჯგუფს პირველი სქემაც შეუძლია (give me…, buy me…). ქართულად ორივე შემთხვევაში ხშირად ერთი და იგივე მიცემითი ბრუნვაა – ამიტომ ზმნაზე იფიქრეთ.
4როცა ნივთი ნაცვალსახელია: give it to me
როცა ნივთი it ან them-ია, დასვით ის ზმნის მაშინვე შემდეგ და ადამიანის წინ to ან for გამოიყენეთ. წერით ინგლისურში ეს სტანდარტული რიგია. ქართულად „ის“ ხშირად საერთოდ არ ითქმის – ინგლისურში არ გამოტოვოთ.
5ზმნები, რომლებსაც to სჭირდება: explain, describe, suggest, say, introduce
ეს ზმნები ადამიანს, ვინც რაღაცას იღებს, ზმნის მაშინვე შემდეგ არასოდეს სვამს. გამოიყენეთ ნივთი + to + ადამიანი (ან ადამიანი საერთოდ გამოტოვეთ). Introduce-ის შემდეგ კი ის ადამიანი დგას, ვისაც წარადგენენ: introduce my parents to you.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „აუხსნა“ → explain + ადამიანი. ქართულად ადამიანი ზმნაშივე ჩანს („აუხსნა“, „ამიხსნა“), ამიტომ ინგლისურშიც მის მაშინვე explain-ის შემდეგ დასმა გვინდა. Explain-ს ადამიანის წინ to სჭირდება.
2. „მითხარით“ → say + ადამიანი. ქართული „თქმა“ ადამიანთანაც („მითხარით, რუსთაველის გამზირამდე როგორ მივიდე?“) და სიტყვებთანაც ერთნაირად მუშაობს. ინგლისურში say-ს შემდეგ ადამიანი პირდაპირ არ დგას: say to you ან tell you.
3. „მირჩიე“ → suggest me. „რამე მირჩიე“ ქართულად სრულიად ბუნებრივია, suggest me კი ინგლისურში არ ითქმის. ადამიანი ან საერთოდ გამოტოვეთ, ან for me / to me-თი თქვით.
4. მიცემითი ბრუნვა → ყოველთვის to. „ბებიას ნამცხვარი გამოუცხო“ და „ბებიას წერილი გაუგზავნა“ ქართულად ერთი ბრუნვით ითქმის, ასევე „ვის მოუმზადე?“ და „ვის გაუგზავნე?“. ინგლისურში bake, buy, make, cook, find, book – for-ზმნებია.
5. „ხვალ მოგიტან“ → „ის“ გამოტოვებული. ქართულად ნივთი ზმნაში არ ჩანს და „ის“ საჭირო არ არის. ინგლისურში დამატება აუცილებელია, თორემ აზრი იცვლება; ნაცვალსახელ ნივთთან კი სქემაა it + to / for + ადამიანი.
არ აგერიოთ
tell თუ say – Tell-ს პირდაპირ ადამიანი მოსდევს. Say-ს – სიტყვები, ადამიანს კი to სჭირდება. ქართულად ორივე „თქმაა“.
to თუ for ერთსა და იმავე ზმნასთან – To აჩვენებს, სად მიდის ნივთი. For ნიშნავს „ვინმეს დასახმარებლად“ ან „ვინმეს ნაცვლად“.
introduce A to B – Introduce-ის შემდეგ ის ადამიანი დგას, ვისაც მეორეს წარუდგენენ. ქართულად ორივე წინადადება ხშირად ერთნაირად ითარგმნება.
მართლწერა და გამოთქმა
- to ჩვეულებრივ სუსტია: /tə/. Give it to me ერთ ნაკადად ითქმის: მახვილი give-სა და me-ზეა. ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ – აქ to მოკლე და მოდუნებულია, სრული „ტუ“ ან „თუ“ არ ისმის. t, როცა მკაფიოდ ისმის, ქართულ თ-ს ჰგავს, არა ტ-ს.
- for ჩვეულებრივ სუსტია: /fə/ (UK), /fər/ (US). A cake for you-ში მახვილი cake-სა და you-ზეა.
- მახვილი ჩვეულებრივ ბოლო მნიშვნელოვან სიტყვაზე მოდის: I gave it to Sara.; I gave Sara the book. ქართულში მახვილი სუსტია, ინგლისურში კი ახალ ინფორმაციას ხმით გამოვყოფთ.
- სწრაფ, არაფორმალურ მეტყველებაში give me შეიძლება „gimme“-ს ჰგავდეს, let me კი – „lemme“-ს. ასე ნუ დაწერთ.
ოქროს წესი
ორი სქემა: ზმნა + ადამიანი + ნივთი (give Anna the book) ან ზმნა + ნივთი + to / for + ადამიანი (give the book to Anna). to – როცა ნივთი ადამიანთან მიდის, for – როცა ადამიანს ეხმარებით. როცა ნივთი it / them-ია – მეორე სქემა. Explain, describe, suggest, say და introduce ადამიანის წინ ყოველთვის to-ს ითხოვს – „ამიხსენი“ = explain it to me.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
გადააკეთეთ წინადადებები ან ჩასვით გამოტოვებული სიტყვა.
-
გადააკეთეთ to-თი: I gave Lucy my old bike.
-
გადააკეთეთ for-ით: He made his kids pancakes.
-
გადააკეთეთ to-ს გარეშე: Can you pass the salt to me?
-
დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: it / to / give / me
-
ჩაწერეთ to ან for: She cooked dinner us.
-
ჩაწერეთ to ან for: I lent my car my cousin.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Can you ?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: "Where's my phone?" "I gave …."
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: She … me a funny story.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'll book a table … us.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
He sent to me a long email.
-
Can you describe me your new flat?
-
My grandmother taught me this song.
-
I bought a present to my sister.
D. კონტექსტში
შეავსეთ ტექსტში გამოტოვებული სიტყვები. ყოველ ადგილას ერთი სიტყვა ჩაწერეთ.
It was my birthday yesterday. My parents gave 15 a new watch. My brother cooked a big dinner 16 the whole family. My best friend sent a card 17 me from Canada, and my colleagues bought 18 a cake. In the evening I showed the photos 19 my grandmother. She loved them!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ საჩუქარზე, რომელიც ვინმეს აჩუქეთ. გამოიყენეთ ორივე სქემა.
-
დაწერეთ იმაზე, რაც ვინმემ თქვენთვის გააკეთა.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-14 Myself, yourself და each other: „თავი“ და „ერთმანეთი“ ინგლისურად My son can get dressed by now.
-
A1-09 Me, him, her, us, them: ობიექტური ნაცვალსახელები (object pronouns) ქართულად I don't know her. Can you introduce me to ? (she)
-
A2-13 Mine, yours, whose: „ჩემია“, „შენია“, „ვისია?“ ინგლისურად "Is this your pen?" "No, is in my bag."
პასუხები
A. ფორმა
- I gave my old bike to Lucy.
- He made pancakes for his kids.
- Can you pass me the salt?
- Give it to me.
- for
- to
B. მნიშვნელობა
- explain the rules to me
- it to Tom
- told
- for
C. იპოვეთ შეცდომა
- He sent me a long email. / He sent a long email to me.
- Can you describe your new flat to me?
- ✓ My grandmother taught me this song.
- I bought a present for my sister. / I bought my sister a present.
D. კონტექსტში
- me
- for
- to
- me
- to
E. თქვენი ჯერი
- Last year I gave my dad a book about football. I gave a scarf to my mum, too.
- My friend made a birthday cake for me, and my sister bought me a plant.
F. შერეული გამეორება
- himself
- her
- mine
