Slowingoგრამატიკა
A2 11 / 38

Much, many, a lot of, a few, a little: „ბევრი“ და „ცოტა“ ინგლისურად

Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ დიდ და მცირე რაოდენობაზე ლაპარაკს სიტყვებით much, many, a lot of, lots of, a few და a little, შეძლებთ თქვათ, რომ რაღაც იმაზე მეტია, ვიდრე გინდათ (too much / too many), ან საჭიროზე ნაკლებია (not enough), და რომ რაღაც საერთოდ არ არის – no, none და not any.

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ ბაზრის დახლი. ერთ მხარეს ვაშლი, ფორთოხალი და კვერცხი აწყვია: მათ სათითაოდ ითვლით. მეორე მხარეს ბრინჯის, ფქვილისა და ყავის დიდი ტომრებია: მათ არ ითვლით – ციცხვით იღებთ და წონით. ეს არის განსხვავება თვლად და უთვლად არსებით სახელებს შორის, რომელიც A1-24-დან იცით.

ამ გაკვეთილის ყველა სიტყვა პირველ რიგში ერთსა და იმავეს გეკითხებათ: შეიძლება ამის დათვლა? ზოგი სიტყვა მხოლოდ თვლად მხარეს მუშაობს (many, a few, too many). ზოგი – მხოლოდ ციცხვის მხარეს (much, a little, too much). ზოგი კი ორივე მხარეს (a lot of, lots of, enough, no).

მერე მეორე, უფრო პატარა კითხვა: წინადადება დადებითია, უარყოფითი თუ კითხვითი? Much და many უარყოფით და კითხვით წინადადებებს ამჯობინებს. დადებით წინადადებაში ყოველდღიური არჩევანია a lot of.

ქართული და ინგლისური

ქართულში ერთი სიტყვა – ბევრი – ფარავს much-საც, many-საც და a lot of-საც: „ბევრი დრო“, „ბევრი მეგობარი“. ასევეა ცოტა (a little, ხანდახან a few) და რამდენი (how much და how many). ქართულად არჩევა არ გვიწევს, ინგლისურში კი ჯერ უნდა იკითხოთ: თვლადია თუ უთვლადი?

მეორე დიდი განსხვავება: ქართულად რაოდენობის სიტყვის შემდეგ არსებითი სახელი მხოლობითშია – „ბევრი მეგობარი“, „რამდენიმე კვერცხი“, „ზედმეტად ბევრი მანქანა“. ინგლისურში თვლადი არსებითი სახელი აქ მრავლობითშია: a lot of friends, a few eggs, too many cars. მესამე: ქართულში ორმაგი უარყოფა აუცილებელია („არცერთი მაღაზია არ იყო ღია“), ინგლისურში კი უარყოფა მხოლოდ ერთხელ ითქმის: None of the shops were open.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ბევრი მეგობარი ჰყავს.She has a lot of friends.ქართულად მხოლობითი; ინგლისურში მრავლობითი
ბევრი დრო არ მაქვს.I don't have much time.„ბევრი“ + უთვლადი → much
რამდენი ადამიანი მოდის?How many people are coming?„რამდენი“ + თვლადი → how many
ცოტა მარილი დაამატეთ.Add a little salt.„ცოტა“ + უთვლადი → a little
რამდენიმე წუთი მჭირდება.I need a few minutes.„რამდენიმე“ = a few + მრავლობითი
ზედმეტად ბევრი მანქანაა.There are too many cars.„ზედმეტად ბევრი“ → too many / too much
საკმარისი თეფში არ გვაქვს.We don't have enough plates.აქ ერთნაირია: enough არსებითი სახელის წინ
პური აღარ დარჩა.There's no bread left.ინგლისურში no + დადებითი ზმნა
არცერთი მაღაზია არ იყო ღია.None of the shops were open.ქართულად ორი უარყოფა; ინგლისურში ერთი

მოკლედ: „ბევრი“ = many (თვლადი), much (უთვლადი) ან a lot of (ორივე); „ცოტა / რამდენიმე“ = a little (უთვლადი) ან a few (თვლადი); თვლადი არსებითი სახელი ამ სიტყვების შემდეგ მრავლობითშია; უარყოფა – მხოლოდ ერთხელ.

ფორმა

რაოდენობის სიტყვები და არსებითი სახელები

რაოდენობის სიტყვათვლადი (მრავლობითი)უთვლადი
manymany friends—
much—much time
a lot of / lots ofa lot of friendsa lot of time
a fewa few eggs—
a little—a little milk
too manytoo many cars—
too much—too much sugar
(not) enough(not) enough chairs(not) enough money
nono ticketsno water

კითხვები

თვლადიუთვლადი
How many people…?How much time…?

ნული: no, not any, none

ფორმასქემამაგალითი
nono + არსებითი სახელი, დადებითი ზმნითThere's no milk.
not anyუარყოფითი ზმნა + any + არსებითი სახელიThere isn't any milk.
noneმარტო დგას, მის შემდეგ არსებითი სახელი არ მოდის"Is there any milk?" "No, there's none."
none ofnone of + the / my / these… + არსებითი სახელიNone of my friends came.

No, many, much, a few და დანარჩენები განმსაზღვრელებია (determiners): ისინი არსებითი სახელის წინ დგას.

გამოყენება

1Much და many: ძირითადად უარყოფით და კითხვით წინადადებებში

Many მრავლობითი რიცხვის თვლად არსებით სახელთან დგას, much – უთვლადთან. ორივე ყველაზე ხშირია უარყოფით და კითხვით წინადადებებში. დადებით წინადადებაში მარტო much ოფიციალურად ან უცნაურად ჟღერს, ამიტომ ვამბობთ a lot of. (Too much, so much და very much ყველგან კარგია.)

I don't have much time today.
დღეს ბევრი დრო არ მაქვს.
time უთვლადია → much
How many people are coming to the party?
წვეულებაზე რამდენი ადამიანი მოდის?
„რამდენი ადამიანი“ (მხოლობითი) → how many people
There aren't many shops in my village.
ჩემს სოფელში ბევრი მაღაზია არ არის.
ქართულად „მაღაზია“, ინგლისურში shops
Did you spend much money on holiday?
შვებულებაში ბევრი ფული დახარჯე?
money უთვლადია → much
How much water do you drink a day?
დღეში რამდენ წყალს სვამ?
„რამდენი“ + უთვლადი → how much

2A lot of და lots of: ყოველდღიური არჩევანი დადებით წინადადებაში

A lot of და lots of თვლად და უთვლად არსებით სახელებთანაც დგას. ყველაზე ხშირია დადებით წინადადებებში, მაგრამ უარყოფითსა და კითხვითშიც კარგია. Lots of ცოტა უფრო სასაუბროა. თუ შემდეგ არსებითი სახელი არ მოდის, თქვით a lot (of-ის გარეშე).

She has a lot of friends at work.
სამსახურში ბევრი მეგობარი ჰყავს.
ქართულად მხოლობითი, ინგლისურში friends
We had lots of fun at the beach.
პლაჟზე ძალიან კარგად გავერთეთ.
fun უთვლადია
There's a lot of traffic this morning.
დღეს დილით დიდი საცობია.
traffic უთვლადია → There's
"Do you eat meat?" "Not a lot."
„ხორცს ჭამ?“ „ბევრს არა.“
არსებითი სახელის გარეშე → a lot, of-ის გარეშე
Lots of people work from home now.
ახლა ბევრი ადამიანი სახლიდან მუშაობს.
ქართულად ზმნა მხოლობითშია („მუშაობს“), ინგლისურში people → work

3A few და a little: ცოტა, მაგრამ არის

A few მრავლობითი რიცხვის თვლად არსებით სახელთან დგას, a little – უთვლადთან. ორივე ნიშნავს „მცირე რაოდენობა, მაგრამ არის“ – ეს დადებითი აზრია. a-ს გარეშე (few, little) მნიშვნელობა იცვლება: „საკმარისი არ არის“; იხ. B2-19.

I need a few minutes to get ready.
მოსამზადებლად რამდენიმე წუთი მჭირდება.
„რამდენიმე წუთი“ → a few minutes
Can I ask you a few questions?
რამდენიმე კითხვა შეიძლება დაგისვათ?
Add a little salt to the water.
წყალს ცოტა მარილი დაამატეთ.
„ცოტა“ + უთვლადი → a little
I speak a little Italian.
ცოტა იტალიური ვიცი.
We've got a few eggs, so let's make an omelette.
რამდენიმე კვერცხი გვაქვს, მოდი, ომლეტი გავაკეთოთ.
ქართულად „კვერცხი“, ინგლისურში eggs

4Too much, too many, not enough

Too much და too many + არსებითი სახელი ნიშნავს „იმაზე მეტი, ვიდრე კარგია“. Not enough + არსებითი სახელი ნიშნავს „საჭიროზე ნაკლები“. Too და enough ზედსართავებთან A2-08-შია.

There are too many cars in the city centre.
ქალაქის ცენტრში ზედმეტად ბევრი მანქანაა.
„ზედმეტად ბევრი“ + თვლადი → too many cars
I ate too much cake.
ზედმეტად ბევრი ტორტი ვჭამე.
cake აქ უთვლადია → too much
You spend too much time on your phone.
ტელეფონში ზედმეტად ბევრ დროს ატარებ.
We don't have enough plates for everyone.
ყველასთვის საკმარისი თეფში არ გვაქვს.
ქართულად „თეფში“, ინგლისურში plates
There aren't enough buses at night.
ღამით საკმარისი ავტობუსი არ დადის.

5No, none და not any: ნული

No პირდაპირ არსებითი სახელის წინ დგას და ზმნა დადებითი რჩება. Not any-ს უარყოფითი ზმნა სჭირდება. None არსებით სახელს ცვლის. No-სა და none-ს უარყოფით ზმნასთან ნუ გამოიყენებთ – ქართულისგან განსხვავებით, ინგლისურში ერთი უარყოფა საკმარისია.

There's no bread left.
პური აღარ დარჩა.
no + დადებითი ზმნა: is, არა isn't
I have no idea.
წარმოდგენა არ მაქვს.
ქართულად „არ“ ზმნასთანაა; ინგლისურში no + have
There isn't any coffee in the cupboard.
კარადაში ყავა არ არის.
"How many tickets are left?" "None, sorry."
„რამდენი ბილეთი დარჩა?“ „არცერთი, ბოდიში.“
none = „არცერთი“, მარტო დგას
None of the shops were open.
არცერთი მაღაზია არ იყო ღია.
ქართულად ორი უარყოფა („არცერთი … არ“), ინგლისურში მხოლოდ none

ხშირი შეცდომები

❌I don't have many money.
✅I don't have much money.
money უთვლადია → much.
❌How much people did you invite?
✅How many people did you invite?
people თვლადია → many.
❌There are a lot of informations online.
✅There is a lot of information online.
information უთვლადია: -s-ის გარეშე, ზმნა მხოლობითში.
❌I have a little friends.
✅I have a few friends.
friends თვლადია → a few.
❌I have too much problems.
✅I have too many problems.
problems თვლადია → too many.
❌There isn't no milk.
✅There's no milk. ან There isn't any milk.
მხოლოდ ერთი უარყოფა.
❌I have none money.
✅I have no money.
none მარტო დგას; არსებით სახელთან – no.
❌I like it a lot of.
✅I like it a lot.
a lot of-ის შემდეგ არსებითი სახელი უნდა მოდიოდეს.
⚠️We have much homework.
✅We have a lot of homework.
შეცდომა არ არის, მაგრამ დადებით წინადადებაში ოფიციალურად ან მოძველებულად ჟღერს.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ბევრი ტურისტი“ → a lot of tourist. ქართულად რაოდენობის სიტყვის შემდეგ არსებითი სახელი მხოლობითშია: „ბევრი ტურისტი“, „რამდენიმე დღე“. ინგლისურში თვლადი არსებითი სახელი many, a lot of, a few, too many-ის შემდეგ მრავლობითშია.

❌A lot of tourist from Europe come to Mtskheta every summer.
✅A lot of tourists from Europe come to Mtskheta every summer.
a lot of + მრავლობითი
❌We spent a few day in Kazbegi.
✅We spent a few days in Kazbegi.
a few + მრავლობითი

2. „ბევრი“ და „ცოტა“ – ერთი სიტყვა ორივე მხარისთვის. ქართულად „ბევრი ავეჯი“ და „ბევრი სკამი“ ერთნაირად ითქმის, ასევე „ცოტა სიტყვა“ და „ცოტა მარილი“. ინგლისურში ჯერ იკითხეთ: შეიძლება დათვლა? თვლადს – many / a few, უთვლადს – much / a little.

❌We don't have many furniture in our new flat.
✅We don't have much furniture in our new flat. ან We don't have a lot of furniture in our new flat.
furniture უთვლადია
❌Irakli knows a little words in Japanese.
✅Irakli knows a few words in Japanese.
words თვლადია → a few

3. „არცერთი … არ“ → ორმაგი უარყოფა. ქართულში ორმაგი უარყოფა აუცილებელია: „ძმას ამ კვირაში არანაირი თავისუფალი დრო არ აქვს“, „არცერთი ფანჯარა კარგად არ იხურებოდა“. ინგლისურში უარყოფა მხოლოდ ერთხელ ითქმის: ან no / none დადებითი ზმნით, ან not any.

❌My brother doesn't have no free time this week.
✅My brother has no free time this week. ან My brother doesn't have any free time this week.
ერთი უარყოფა
❌None of the windows didn't close properly.
✅None of the windows closed properly.
none + დადებითი ზმნა

4. „დავალებები“ → homeworks. ქართულად დავალებებს ვითვლით, ინგლისური homework კი უთვლადი არსებითი სახელია: -s-ის გარეშე, much-ით ან a lot of-ით.

❌I can't come — I have three homeworks to finish.
✅I can't come — I have a lot of homework to finish. ან I can't come — I have three assignments to finish.
homework უთვლადია: -s-ის და რიცხვის გარეშე

არ აგერიოთ

much / many თუ a lot of – სამივე სწორია კითხვით და უარყოფით წინადადებებში. დადებით წინადადებაში ბუნებრივი ყოველდღიური არჩევანია a lot of.

We have a lot of homework.
ბევრი დავალება გვაქვს.
დადებით წინადადებაში ბუნებრივია; ქართულად დავალება ითვლება, homework – არა
We don't have much homework.
ბევრი დავალება არ გვაქვს.
უარყოფით წინადადებაში ბუნებრივია

no თუ none – No-ს შემდეგ არსებითი სახელი უნდა მოდიოდეს. None მარტო დგას ან of-ის წინ.

I have no brothers.
ძმა არ მყავს.
ქართულად მხოლობითი, ინგლისურში no brothers
"How many brothers do you have?" "None."
„რამდენი ძმა გყავს?“ „არცერთი.“
none მარტო დგას

too much / too many + არსებითი სახელი თუ too + ზედსართავი – არსებითი სახელის წინ too much ან too many დგას. ზედსართავის წინ – მხოლოდ too. იხ. A2-08.

There's too much noise in here.
აქ ზედმეტად დიდი ხმაურია.
too much + არსებითი სახელი
It's too noisy in here.
აქ ზედმეტად ხმაურიანია.
too + ზედსართავი

მართლწერა და გამოთქმა

  • a lot of ერთ ბლოკად ითქმის: /ə ˈlɒt əv/ (UK), /ə ˈlɑːt̬ əv/ (US). მახვილი lot-ზეა, a და of სუსტია – /ə/. ქართულში ასეთი ნეიტრალური ხმოვანი არ არის: მოკლეა, მოდუნებული, პირი ოდნავ ღიაა. of ბოლოს /v/-ით ჟღერს, არა /f/-ით. სწრაფ, არაფორმალურ მეტყველებაში of შეიძლება მხოლოდ /ə/ იყოს.
  • lots of /ˈlɒts əv/ (UK), /ˈlɑːts əv/ (US): of სუსტია. ts ქართული წ-ს კი არა, ც-ს ჰგავს – ჰაერის ნაკადით.
  • a few /ə ˈfjuː/ და a little /ə ˈlɪtl/: a სუსტია, /ə/, მაგრამ ნუ გამოტოვებთ – მნიშვნელობა იცვლება. few-ში f-ის შემდეგ მოკლე /j/ ისმის (ი-ს მსგავსი), მერე გრძელი /uː/. little-ში t-სა და l-ს შორის ხმოვანი არ არის.
  • none /nʌn/ ერითმება one-სა და sun-ს. o აქ ო არ არის: /ʌ/ მოკლე, ღია ხმოვანია, ა-სთან ახლოს, ტუჩები არ მრგვალდება. no-ს არ ჰგავს.
  • much /mʌtʃ/: იგივე /ʌ/ და ბოლოს ქართული ჩ-ს მსგავსი ბგერა – აქ უპირატესობა გაქვთ.
  • კითხვებში much და many ხშირად მახვილიანია: How much is it? How many are there?

ოქროს წესი

ჯერ იკითხეთ: შეიძლება დათვლა? თვლადი → many, a few, too many + მრავლობითი რიცხვი. უთვლადი → much, a little, too much. ორივე → a lot of, lots of, enough, no. დადებით წინადადებაში much / many-ს a lot of ამჯობინეთ. ნულისთვის – no + არსებითი სახელი დადებითი ზმნით, ან not any; none მარტო დგას. „ბევრი“ ქართულადაა ერთი – ინგლისურში უნდა აირჩიოთ.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ჩასვით გამოტოვებული სიტყვა.

  1. How brothers and sisters do you have?
  2. How sugar do you take in your coffee?
  3. I've got apples. Do you want one? (მცირე რაოდენობა)
  4. Can I have milk in my tea, please? (მცირე რაოდენობა)
  5. There are people here — I can't move! (იმაზე მეტი, ვიდრე კარგია)
  6. I'm not hungry. I ate chocolate. (იმაზე მეტი, ვიდრე კარგია)

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი ან გადააკეთეთ წინადადება.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: She drinks … coffee.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: "How many emails did you get?" "…."
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: There were … taxis at the station.
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: I have … time before the meeting.
  5. გადააკეთეთ no-თი: There aren't any buses after midnight.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. How much chairs do we need?
  2. We don't have enough of time.
  3. There aren't no tickets left.
  4. I don't have much money this month.

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები. გამოიყენეთ სიტყვები: a few, any, enough, many, no, too much.

Planning a picnic
Kim: How 16 people are coming?
Raj: About twelve. Do we have 17 plates for everyone?
Kim: No, we only have six. And there's 18 bread — the bag is empty.
Raj: OK, I'll buy some. Do we need 19 juice?
Kim: Just 20 bottles. Last time we bought 21 juice (more than we needed), and we took half of it home!

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ თქვენს სამზარეულოზე: ერთი რამ, რაც ბევრი გაქვთ, და ერთი, რაც ბევრი არ გაქვთ (much / many).
  2. დაწერეთ თქვენს ქალაქზე: რა არის იქ ზედმეტად ბევრი და რა – არასაკმარისი?

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A1-24 თვლადი და უთვლადი არსებითი სახელები, some და any ქართულად
    აირჩიეთ სწორი პასუხი: Would you like … cake?
  2. A2-08 As … as, too და enough ინგლისურად: თანაბრობა, „ზედმეტად“ და „საკმარისად“
    აირჩიეთ სწორი პასუხი: This coffee is … hot.
  3. A2-07 აღმატებითი ხარისხი ინგლისურად: the -est, the most, one of the (Superlatives ქართულად)
    It's (busy) day of the year for the shop.
პასუხები

A. ფორმა

  1. many
  2. much
  3. a few
  4. a little / a bit of
  5. too many
  6. too much

B. მნიშვნელობა

  1. a lot of
  2. None
  3. no
  4. a little
  5. There are no buses after midnight.

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. How many chairs do we need?
  2. We don't have enough time.
  3. There are no tickets left. / There aren't any tickets left.
  4. ✓ I don't have much money this month.

D. კონტექსტში

  1. many
  2. enough
  3. no
  4. any
  5. a few
  6. too much

E. თქვენი ჯერი

  1. I have a lot of tea. I don't have much coffee, and I don't have many clean cups!
  2. There are too many cars in my town, and there aren't enough parks.

F. შერეული გამეორება

  1. some
  2. too
  3. the busiest
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play