Present simple po angielsku: I work, she works — zdania twierdzące
Present Simple: I Work, She Works
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji opowiesz o swoich nawykach i codziennych czynnościach, o faktach z twojego życia i o rzeczach, które są zawsze prawdziwe — za pomocą czasu present simple. Nauczysz się też zapisywać i wymawiać końcówkę -s przy he, she i it.
Główna idea
Present simple (czas teraźniejszy prosty) nie opowiada o tej jednej chwili. Opowiada o tym, co jest ogólnie prawdziwe: co robisz regularnie, gdzie mieszkasz, co lubisz, jak działa świat. Pomyśl o nim jak o swoim profilu w internecie: I live in Lima. I work in a hotel. I love jazz. I play tennis on Sundays. Te informacje są aktualne przez długi czas.
Forma jest bardzo prosta. Bierzesz formę podstawową czasownika (base form) — taką, jaką znajdziesz w słowniku, bez to: work, live, play. Inaczej jest tylko w jednej grupie: he, she, it (oraz jedna osoba lub jedna rzecz). Wtedy czasownik dostaje dodatkowe -s: I work → she works.
Po polsku czasownik ma w czasie teraźniejszym sześć różnych końcówek: pracuję, pracujesz, pracuje, pracujemy, pracujecie, pracują. Angielski ma tylko dwie formy: work i works. To ogromne ułatwienie — ale ta jedna końcówka -s jest malutka i łatwo o niej zapomnieć. Słuchacz od razu zauważa, gdy jej brakuje, więc zrób z niej nawyk: he / she / it → -s.
Polski a angielski
Polski czas teraźniejszy jest jeden i obsługuje dwie angielskie sytuacje: to, co robisz zwykle („Pracuję w hotelu”), i to, co dzieje się właśnie teraz („Teraz pracuję”). Angielski ma na to dwa czasy. Present simple to nawyki, fakty i stany; o tym, co dzieje się teraz, mówi present continuous (zob. A1-22). Do tego polska końcówka zastępuje zaimek, a angielski potrzebuje podmiotu zawsze.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Pracuję w hotelu. | I work in a hotel. | sześć polskich końcówek → dwie formy: work / works |
| Pracuje w hotelu. | She works in a hotel. | po polsku bez „ona”; po angielsku podmiot + -s |
| Codziennie chodzę na siłownię. | I go to the gym every day. | nawyk → present simple |
| Teraz pracuję. | I'm working now. | to, co dzieje się teraz → present continuous, zob. A1-22 |
| Czuję się dobrze. | I feel good. | wiele polskich czasowników z „się” to po angielsku zwykły czasownik |
| Jestem pielęgniarką. / Pracuję w szpitalu. | I'm a nurse. / I work in a hospital. | jak po polsku: albo „być”, albo czasownik czynności — nie oba naraz |
Budowa
Zdania twierdzące
| Podmiot | Czasownik | Przykład |
|---|---|---|
| I / you / we / they | forma podstawowa | I work in a hotel. |
| he / she / it | forma podstawowa + -s | She works in a hotel. |
| rzeczownik w liczbie mnogiej (my parents, the kids) | forma podstawowa | My parents live in Leeds. |
| rzeczownik w liczbie pojedynczej (my mum, the shop) | forma podstawowa + -s | The shop opens at nine. |
Pisownia formy dla he / she / it
| Czasownik kończy się na | Zasada | Przykłady |
|---|---|---|
| większość czasowników | + s | work → works, eat → eats, play → plays |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | miss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes |
| go, do | + es | go → goes, do → does |
| spółgłoska + y | y → ies | study → studies, try → tries, carry → carries |
| samogłoska + y | + s | play → plays, buy → buys, enjoy → enjoys |
| have | forma nieregularna | have → has |
Użycie
1Nawyki i codzienne czynności
Present simple mówi o tym, co robisz regularnie. Często towarzyszą mu określenia czasu, takie jak every day („codziennie”), on Mondays („w poniedziałki”), in the morning („rano”).
2Fakty o tobie i o innych
Używasz go, mówiąc o pracy, miejscu zamieszkania i innych faktach, które długo się nie zmieniają.
3Stałe stany, upodobania i uczucia
Czasowniki takie jak like, love, hate, want, need, know opisują stany, a nie czynności. Zwykle występują w present simple (więcej w A1-23).
4Prawdy ogólne i to, jak działa świat
Używasz go do faktów o świecie i do rzeczy, które dzieją się regularnie, na przykład godzin otwarcia.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Zdanie bez podmiotu. Po polsku końcówka czasownika mówi, kto coś robi: „Uczy w szkole”, „Gra w tenisa”. Dlatego po angielsku zaimek łatwo „ucieka”. A angielskie -s nie wystarczy — podmiot musi być zawsze.
2. Jeden polski czas teraźniejszy, dwa angielskie. „Mieszkam w Gdańsku” i „Teraz mieszkam u kolegi” to po polsku ten sam czas. Po angielsku stałe fakty i nawyki to present simple. Present continuous (I'm living) brzmi tymczasowo.
3. Polskie „się”. Wiele polskich czasowników ma „się”: czuję się, nazywam się, spotykamy się. Po angielsku zwykle nie ma tu żadnego myself ani ourselves.
4. Liczba mnoga po polsku, pojedyncza po angielsku. „Włosy” i „pieniądze” są po polsku w liczbie mnogiej, ale hair i money po angielsku to „it”, więc czasownik dostaje -s. Z kolei the police traktujemy jak „they” (choć „policja” to po polsku liczba pojedyncza).
Nie myl
Present simple i present continuous — present simple = nawyki, fakty, stałe sytuacje. Present continuous = to, co dzieje się teraz albo w tym okresie: zob. A1-22 i A1-23. Po polsku w obu przypadkach używasz tego samego czasu teraźniejszego.
Be i czasowniki czynności — gdy w zdaniu jest czasownik czynności, nie potrzebujesz am / is / are. Zob. A1-02.
-s w rzeczowniku i -s w czasowniku — -s przy rzeczowniku znaczy „więcej niż jeden” (zob. A1-05); -s przy czasowniku znaczy „he / she / it”. W jednym zdaniu zwykle tylko jedno z nich ma -s!
Pisownia i wymowa
Końcówka -s / -es ma trzy wymowy, dokładnie tak jak w liczbie mnogiej rzeczowników (zob. A1-05). Decyduje ostatni dźwięk czasownika, a nie litera.
| Ostatni dźwięk | Końcówka brzmi jak | Przykłady |
|---|---|---|
| bezdźwięczne /p/ /t/ /k/ /f/ /θ/ | /s/ | stops, gets, works, laughs |
| dźwięczne spółgłoski i samogłoski | /z/ | lives, plays, goes, runs |
| /s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ | /ɪz/ — dodatkowa sylaba | misses, uses, washes, watches, changes |
- Uwaga na /z/: po polsku dźwięczne spółgłoski na końcu wyrazu tracą dźwięczność („raz” brzmi jak „ras”). Dlatego lives, plays, goes łatwo zamieniają się w /s/. Utrzymaj głos do samego końca: /z/ ma brzęczeć jak pszczoła. To samo dotyczy /v/ w lives /lɪvz/.
- Dwie nieregularne wymowy: does /dʌz/ i says /sez/. W says nie wymawiasz „ej” — samogłoska jest krótka, jak w bed.
- has /hæz/ — jedna sylaba. /æ/ to otwarte „e”: opuść żuchwę jak przy „a”, a język ustaw jak przy „e”. h to tylko lekki wydech, bez polskiego tarcia „ch”.
- Dodatkowa sylaba /ɪz/ jest krótka i słaba: w watches /ˈwɒtʃɪz/ akcent pada na pierwszą sylabę.
- works zaczyna się od /w/: zaokrąglij usta jak przy polskim „ł” w „łąka”. Polskie „w” (/v/) to inny dźwięk.
Złota zasada
Present simple = to, co jest ogólnie prawdziwe (nawyki, fakty, stany). He / she / it → forma podstawowa + -s; wszystkie inne podmioty → forma podstawowa. I zawsze z podmiotem: „Pracuje w banku” → She works in a bank.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw czasownik w czasie present simple.
-
She (live) in Toronto.
-
My parents (work) at the weekend.at the weekend (UK), on the weekend (US)
-
He (study) law.
-
The train (leave) at 8:15.
-
My dog (love) the park.
-
Tom (fix) computers.
-
She (go) to bed at eleven.
-
My grandmother (have) a garden.
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: My parents … in Rome.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The shop … at nine.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The students … hard.
-
Który czasownik ma na końcu dodatkową sylabę? …
-
Wybierz poprawną odpowiedź: She … in a hospital.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
My brother play the guitar.
-
Water freeze at 0°C.
-
I'm live near the station.
-
He studys medicine.
-
My parents have a small car.
D. W kontekście
Uzupełnij tekst czasownikami w czasie present simple.
Kenji 19 (live) in Osaka. He 20 (work) in a hospital — he's a nurse. He 21 (get) up at six and 22 (go) to work by bike. His wife, Yuki, 23 (teach) English. They 24 (have) two children. In the evening, Yuki 25 (watch) TV and Kenji 26 (study) Spanish.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku kilka zdań o sobie i o kimś bliskim.
-
Napisz trzy zdania o tym, jak wygląda twój zwykły dzień.
-
Napisz trzy fakty o przyjacielu, przyjaciółce albo kimś z rodziny. Użyj he albo she.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A1-02 Czasownik to be (am, is, are) po angielsku: proste wyjaśnienie Popraw błąd: I am agree with you.
-
A1-05 Liczba mnoga rzeczowników po angielsku (plural nouns): -s, -es i wyjątki one watch → two
-
A1-11 There is i there are po angielsku: jak powiedzieć, że coś gdzieś jest Wybierz poprawną odpowiedź: ___ a good café near my office. …
Odpowiedzi
A. Forma
- lives
- work
- studies
- leaves
- loves
- fixes
- goes
- has
B. Znaczenie
- live
- opens
- work
- washes
- works
C. Znajdź błąd
- My brother plays the guitar. / My brothers play the guitar.
- Water freezes at 0°C.
- I live near the station.
- He studies medicine.
- ✓ My parents have a small car.
D. W kontekście
- lives
- works
- gets
- goes
- teaches
- have
- watches
- studies
E. Twoja kolej
- I get up at seven. I drink coffee at home. I go to work by bus.
- My sister lives in Madrid. She works in a bank. She loves cats.
F. Powtórka mieszana
- I agree with you.
- watches
- There's
