SlowingoGramatyka
A1 2 / 32

Czasownik to be (am, is, are) po angielsku: proste wyjaśnienie

To Be: am / is / are

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji powiesz, kim ktoś jest, czym się zajmuje, skąd pochodzi, ile ma lat, jak się czuje i gdzie jest — za pomocą am, is i are.

Główna idea

Zwykłe angielskie zdanie twierdzące potrzebuje czasownika. Czasem jednak nie ma żadnej czynności: nikt nie biegnie, nie je ani nie pracuje. Chcemy tylko powiedzieć, kim ktoś jest, jaki jest albo gdzie jest. Angielski i tu potrzebuje czasownika — to be („być”).

Wyobraź sobie, że be to most. Na jednym brzegu stoi osoba albo rzecz. Na drugim — informacja o niej. She — is — a doctor. Bez mostu zdanie wpada do rzeki: „She a doctor” to nie jest angielski.

Dobra wiadomość: polski też ma tu czasownik — „Ona jest lekarką”, „Jestem w domu”. Pułapki czyhają gdzie indziej. Po polsku często pomijasz zaimek („Jestem zmęczony”), mówisz „mam dwadzieścia lat” i „jest zimno” bez żadnego podmiotu. Po angielsku podmiot musi stać przed czasownikiem zawsze, a wiek wyrażasz przez be. W czasie teraźniejszym be ma tylko trzy formy: am, is i are. Którą wybrać, decyduje podmiot (subject) przed nim. Zapamiętaj trzy pary, a już pierwszego dnia zbudujesz setki zdań.

Polski a angielski

Polski czasownik „być” ma w czasie teraźniejszym sześć form (jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są), a angielski tylko trzy. Polska końcówka pokazuje osobę, więc zaimek zwykle opuszczamy: „Jestem w pracy”. Po angielsku forma am / is / are nie wystarcza — podmiot jest obowiązkowy: I'm at work. Do tego polski nie ma przedimków (a/an, the), a o wieku i racji mówimy z „mieć” („mam 25 lat”, „masz rację”), podczas gdy angielski używa tu be.

PolskiAngielskiCo się zmienia
Jestem zmęczony. / zmęczona.I'm tired.końcówka -em pokazuje osobę; po angielsku I jest obowiązkowe
Ona jest lekarką.She is a doctor.brak przedimka → a; angielski rzeczownik się nie odmienia
Anna to moja siostra.Anna is my sister.„to” w roli łącznika → is
Mam 25 lat.I'm 25.wiek: be, nie have
Masz rację.You're right.right to przymiotnik: be + right
Jest zimno. / Jest poniedziałek.It's cold. / It's Monday.po polsku brak podmiotu → po angielsku it
Gdzie jest mój telefon? — Jest na stole.Where's my phone? It's on the table.telefon to po polsku „on”, po angielsku zawsze it
Zgadzam się.I agree.tak samo jak w polskim: to czasownik, więc bez am
ty / wy / Pan / Paniyou arejedno you i jedna forma

Jeszcze jedna różnica: polski przymiotnik zmienia się według rodzaju i liczby (wysoki, wysoka, wysocy), a angielski nigdy: He is tall, She is tall, They are tall. Również rzeczownik po be zostaje w formie podstawowej — nie ma tu odpowiednika polskiego narzędnika („jestem nauczycielem” → I'm a teacher).

Budowa

Zaimki osobowe (subject pronouns)

AngielskiPolskiKto to jest
Ijaosoba, która mówi; zawsze wielką literą
youty, wy, Pan, Paniosoba, która słucha: jedna albo kilka — w każdej sytuacji
heonmężczyzna lub chłopiec
sheonakobieta lub dziewczynka
iton, ona, ono, torzecz, zwierzę, pogoda, godzina
wemyja + inne osoby
theyoni, oneinne osoby lub rzeczy (liczba mnoga)

Am / is / are

PodmiotForma pełnaForma skrócona (contraction)
II amI'm
youyou areyou're
hehe ishe's
sheshe isshe's
itit isit's
wewe arewe're
theythey arethey're

Z rzeczownikami jest tak samo: jedna osoba lub rzecz → is (My brother is…, The car is…); dwie i więcej → are (My parents are…, The keys are…).

Schemat zdania

PodmiotbeInformacja
Iama student.
Sheisfrom Brazil.
Theyareat home.

Użycie

1Kto to jest: imię i relacje

Za pomocą be mówisz, kim ktoś jest.

I'm Daniel.
Jestem Daniel. / Mam na imię Daniel.
po polsku „ja” można pominąć, po angielsku I jest obowiązkowe
Emma is my sister.
Emma to moja siostra.
polskie „to” w roli łącznika → is
We are friends.
Jesteśmy przyjaciółmi.
po polsku bez „my”, po angielsku we are
They're my neighbours.
To moi sąsiedzi.
neighbours (UK), neighbors (US)

2Zawód

Gdy mówisz o zawodzie jednej osoby, postaw przed nim a albo an. Polski nie ma przedimków, więc łatwo o nich zapomnieć. Gdy osób jest więcej, używasz liczby mnogiej bez przedimka.

I'm a teacher.
Jestem nauczycielem. / Jestem nauczycielką.
po polsku bez przedimka, po angielsku a
I am a student.
Jestem studentem. / Jestem studentką.
She is a doctor.
Ona jest lekarką.
She's an engineer.
Ona jest inżynierem.
an przed samogłoską w wymowie
He is a nurse.
On jest pielęgniarzem.
nurse to i pielęgniarka, i pielęgniarz
My parents are doctors.
Moi rodzice są lekarzami.
liczba mnoga: bez a/an

3Narodowość i pochodzenie

Używaj be + narodowość albo be + from + kraj/miasto.

I'm Canadian.
Jestem Kanadyjczykiem. / Jestem Kanadyjką.
przymiotnik narodowości po angielsku zawsze wielką literą
She's from Japan.
Ona jest z Japonii.
„jest z…” → is from
We are from a small town near Madrid.
Jesteśmy z małego miasteczka pod Madrytem.
My grandparents are from Lagos.
Moi dziadkowie są z Lagos.

4Wiek

Wiek to be + liczba (+ years old). Po polsku „mamy” lata, po angielsku je „jesteśmy”: I'm 25. (Liczby: zob. A1-04.)

I'm 25.
Mam 25 lat.
„mam … lat” → I'm, nie I have
My son is six years old.
Mój syn ma sześć lat.
Our cat is twelve.
Nasz kot ma dwanaście lat.

5Uczucia i stany

Słowa takie jak hungry, thirsty, cold, hot, tired i afraid to przymiotniki, więc stoją po be. Często polski działa tak samo („jestem głodny”), ale nie zawsze: mówimy „dzieciom jest zimno” albo „boję się”.

I'm hungry.
Jestem głodny. / Jestem głodna.
tu polski działa tak samo: być + przymiotnik
She's tired today.
Jest dziś zmęczona.
We are very happy.
Jesteśmy bardzo szczęśliwi.
The children are cold.
Dzieciom jest zimno.
po polsku „komu jest zimno?”, po angielsku podmiot the children + are
I'm afraid of dogs.
Boję się psów.
polski czasownik „bać się” → be afraid of

6Opis

Be + przymiotnik opisuje ludzi i rzeczy. Angielski przymiotnik się nie zmienia: tall pasuje do mężczyzny, kobiety i grupy osób.

The room is small.
Pokój jest mały.
Your house is beautiful.
Twój dom jest piękny.
My shoes are new.
Moje buty są nowe.
new się nie zmienia (nowy, nowa, nowe)
He's tall and friendly.
Jest wysoki i sympatyczny.
„sympatyczny” to friendly lub nice; sympathetic znaczy „współczujący”
My brother is tall.
Mój brat jest wysoki.

7Miejsce

Be + miejsce mówi, gdzie ktoś lub coś jest.

I'm at work.
Jestem w pracy.
„w pracy” → at work
My keys are in my bag.
Moje klucze są w torbie.
Paris is in France.
Paryż leży we Francji.
po polsku „leży”, po angielsku is
They're at the station.
Są na dworcu.
po polsku bez „oni”, po angielsku they
My parents are at home.
Moi rodzice są w domu.

8It: pogoda, godzina i rzeczy

Angielskie zdanie twierdzące zawsze ma podmiot, nawet gdy nie ma żadnej „osoby”. Wtedy podmiotem jest it. Po polsku mówimy po prostu „Jest zimno”, „Jest trzecia”. Do tego it zastępuje każdą rzecz, bez względu na jej polski rodzaj.

It's cold today.
Dzisiaj jest zimno.
po polsku bez podmiotu, po angielsku it
It is three o'clock.
Jest trzecia.
It's Monday.
Dziś jest poniedziałek.
"Where's my phone?" "It's on the table."
„Gdzie jest mój telefon?” „Na stole.”
telefon to po polsku „on”, po angielsku it

Częste błędy

❌She a doctor.
✅She is a doctor.
Potrzebny jest most, czyli czasownik be.
❌I have 20 years.
✅I am 20 (years old).
Wiek wyrażamy przez be, nie przez have.
❌I am hunger.
✅I am hungry.
Po be potrzebny jest przymiotnik (hungry), a nie rzeczownik (hunger).
❌He is engineer.
✅He is an engineer.
Zawód jednej osoby wymaga a/an.
❌My friends is here.
✅My friends are here.
Podmiot w liczbie mnogiej → are.
❌Is cold today.
✅It is cold today.
Zdanie potrzebuje podmiotu it.
❌I is happy.
✅I am happy.
Z I zawsze am.
❌I am agree.
✅I agree.
agree to czasownik, nie potrzebuje be. Zob. A1-12.

Pułapki dla Polaków

1. Zdanie bez zaimka. Po polsku końcówka czasownika mówi, o kogo chodzi: „Jestem zmęczona”, „Jest bardzo miły”. Dlatego zaimek przepada też po angielsku. A angielskie am / is / are nie wystarczy — podmiot musi być zawsze.

❌Am very tired.
✅I'm very tired.
❌Your new boss? Is very nice.
✅Your new boss? She's very nice.
albo: He's very nice.

2. „Jest zimno”, „Jest późno” bez it. Polskie zdania o pogodzie i godzinie mają czasownik, ale nie mają podmiotu. Po angielsku podmiotem jest wtedy it.

❌Is very windy today.
✅It's very windy today.
❌Is late. Let's go home.
✅It's late. Let's go home.

3. „Mam … lat”, „Masz rację”. Po polsku wiek i rację się „ma”. Po angielsku w obu wypadkach jest be: wiek to be + liczba, a right to przymiotnik.

❌How many years has your daughter?
✅How old is your daughter?
„Ile lat ma…?” → How old is…?
❌You have right.
✅You're right.

4. Zawód bez a/an. Polski nie ma przedimków, więc „Moja siostra jest architektem” chce się przetłumaczyć słowo w słowo. Po angielsku zawód jednej osoby wymaga a albo an.

❌My sister is architect.
✅My sister is an architect.
an przed samogłoską w wymowie
❌I'm programmer.
✅I'm a programmer.

5. He lub she zamiast it. Po polsku torba to „ona”, a film to „on”. Po angielsku rzeczy nie mają rodzaju: każda rzecz to it. He i she są dla ludzi (czasem też dla zwierząt domowych).

⚠️"Where's my bag?" "She's in the kitchen."
✅"It's in the kitchen."
Zdanie jest gramatyczne, ale she to kobieta, a torba to it.
⚠️I like this film. He's really funny.
✅It's really funny.
he oznacza mężczyznę, a nie film.

Nie myl

be i have — be mówi, kim ktoś jest albo w jakim jest stanie; have mówi, co ktoś ma. Zob. A1-14.

I'm hungry.
Jestem głodny.
nie „I have hunger”
I have a car.
Mam samochód.
posiadanie: zob. A1-14

it's i its — it's = it is; its = „jego”, „jej”, „swój” w odniesieniu do rzeczy lub zwierzęcia. Zob. A1-08.

It's a big dog.
To duży pies.
The dog is in its bed.
Pies leży na swoim posłaniu.
its: posłanie należy do psa

be i czasowniki czynności (action verbs) — jeśli w zdaniu jest czasownik czynności, to on jest głównym czasownikiem i be nie dodajesz. Zob. A1-12.

I'm a student.
Jestem studentem. / Jestem studentką.
be: kim jestem
I study English.
Uczę się angielskiego.
czasownik czynności: bez am

Pisownia i wymowa

  • Apostrof (') w formie skróconej zastępuje opuszczoną literę: I am → I'm, she is → she's, they are → they're.
  • Formy skrócone są normalne w mowie i w nieformalnych wiadomościach. W tekście oficjalnym pisz formy pełne.
  • I („ja”) piszesz zawsze wielką literą, także w środku zdania. Narodowości też — nawet jako przymiotniki: I'm Polish, Polish food. Po polsku wielką literą piszemy tylko rzeczownik (Polak), a przymiotnik małą (polskie jedzenie).
  • is /ɪz/ kończy się dźwięcznym /z/. Po polsku dźwięczne spółgłoski na końcu wyrazu tracą dźwięczność („raz” brzmi z „s” na końcu), więc is łatwo zamienia się w /ɪs/. Utrzymaj głos do końca: /z/ ma brzęczeć. Za to w it's /ɪts/ po /t/ słychać bezdźwięczne /s/.
  • h w he, he's, hungry to tylko lekki wydech, jak przy chuchaniu na zimną szybę. Nie wymawiaj go jak polskiego „h” czy „ch”, które ma wyraźne tarcie z tyłu jamy ustnej.
  • we're zaczyna się od /w/: wysuń i zaokrąglij usta, zęby nie dotykają warg. To ten sam dźwięk co polskie „ł” w słowie „łąka”, a nie polskie „w”.
  • they're, their i there brzmią tak samo: /ðeə/ (UK), /ðer/ (US). Przy /ð/ czubek języka lekko wysuwasz między zęby i włączasz głos. Nie zastępuj go polskim „d” ani „z”. Tylko they're znaczy they are.
  • Angielskie r w are, we're, they're nie drży: czubek języka lekko się cofa i niczego nie dotyka. W brytyjskiej wymowie na końcu wyrazu /r/ zwykle znika: are /ɑː/.
  • you're i your często brzmią tak samo. Tylko you're znaczy you are.
  • Po rzeczowniku is w mowie i w nieformalnym piśmie często się skraca: My name's Anna. The coffee's hot. Gdy rzeczownik kończy się na dźwięk syczący lub szumiący — /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ (jak w bus, box, church) — pisz pełną formę: The bus is late.

Złota zasada

Nie ma czasownika czynności, a chcesz połączyć podmiot z opisem, zawodem, miejscem albo wiekiem? Użyj be: I → am, he / she / it / jedna rzecz → is, you / we / they / wiele rzeczy → are. I pamiętaj: po angielsku podmiot jest zawsze — także tam, gdzie po polsku go nie ma („Jestem zmęczony” → I'm tired, „Jest zimno” → It's cold).

Ćwiczenia

A. Forma

Wstaw właściwą formę czasownika be.

  1. I a student.
  2. My mother a nurse.
  3. We from Mexico.
  4. It hot today.
  5. The books on the desk.
  6. Napisz formę skróconą: they are

B. Znaczenie

Wybierz poprawną odpowiedź.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: … Friday!
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: My parents … at home.
  3. Wybierz poprawne zdanie o wieku: …
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: … a pilot.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. He 30 years old.
  2. I have hungry.
  3. She is doctor.
  4. My brothers are tall.

D. W kontekście

Uzupełnij dialog odpowiednimi wyrazami.

At a party
Lina: Hi! I 15 Lina. And he 16 my friend Tom.
Tom: Hello! We 17 from Dublin.
Ana: Nice to meet you. 18 cold in here!
Lina: Yes! And I 19 hungry. The food is over there.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka zdań o sobie i o kimś bliskim.

  1. Napisz trzy zdania o sobie: jak masz na imię, gdzie pracujesz lub się uczysz i skąd pochodzisz.
  2. Napisz dwa zdania o przyjacielu lub przyjaciółce: ile ma lat i jak się dziś czuje.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-01 Szyk zdania w angielskim: podmiot, orzeczenie, dopełnienie (SVO) bez tajemnic
    Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: happy / are / we
Odpowiedzi

A. Forma

  1. am
  2. is
  3. are
  4. is
  5. are
  6. they're

B. Znaczenie

  1. It's
  2. are
  3. I am 30.
  4. He's

C. Znajdź błąd

  1. He is 30 years old. / He's 30 years old.
  2. I am hungry. / I'm hungry.
  3. She is a doctor. / She's a doctor.
  4. ✓ My brothers are tall.

D. W kontekście

  1. am / 'm
  2. is / 's
  3. are / 're
  4. It's / It is
  5. am / 'm

E. Twoja kolej

  1. I'm Sara. I'm a student. I'm from Brazil.
  2. My friend Leo is 28. He's tired today.

F. Powtórka mieszana

  1. We are happy.
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play