SlowingoГраматика
A1 13 / 32

Present Simple на англиски: I work, she works – објаснување и вежби

Present Simple: I Work, She Works

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете со Present Simple (просто сегашно време) да зборувате за своите навики и дневната рутина, за факти од вашиот живот и за работи што секогаш важат. Ќе знаете и да го пишувате и изговарате завршокот -s што доаѓа по he, she и it.

Главна идеја

Present Simple всушност не зборува за „овој момент“. Тој зборува за работи што општо важат: што правите редовно, каде живеете, што ви се допаѓа, како функционира светот. Замислете го како вашиот профил: I live in Lima. I work in a hotel. I love jazz. I play tennis on Sundays. Овие факти важат долго.

Формата е многу едноставна. Користете ја основната форма на глаголот – онаа што ја наоѓате во речникот, без to: work, live, play. Само една група е поинаква: he, she, it (и едно лице или еден предмет). По нив глаголот добива завршок -s: I work → she works.

Зошто токму таму? Тоа е мал остаток од постариот англиски, кој имал многу завршоци. Денес останал само овој еден. Мал е, но соговорникот веднаш забележува кога недостасува. Направете го навика: he / she / it → -s.

Македонски и англиски

Македонскиот глагол во сегашно време има посебен облик за секое лице: „работам, работиш, работи, работиме, работите, работат“. Англискиот има само два облика: основната форма и формата со -s. Корисно правило: таму каде што кај нас го користите обликот за „тој / таа“ („работи“, „чита“, „пие“), на англиски ставете -s. Две работи се поинакви. Прво, нашето сегашно време опишува и навика, и она што се случува сега, па дури и она што трае веќе некое време; англискиот Present Simple е само за навики и општи факти. Второ, кај нас реченицата често почнува со време или место, а подметот го испуштаме („Секоја сабота одиме на пазар“); на англиски подметот стои пред глаголот.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Таа работи во банка.She works in a bank.обликот за „тој / таа“ ↔ -s
Тие работат во банка.They work in a bank.кај нас множината има свој завршок; на англиски нема завршок
Работам. / Работиме.I work. / We work.кај нас секое лице има завршок; на англиски основна форма
Таа е медицинска сестра. Работи во болница.She's a nurse. She works in a hospital.тука е исто: кој е некој → be, што прави → глагол на дејство
Секој петок јадеме надвор.We eat out every Friday.кај нас без „ние“; на англиски подмет + глагол
Во Ирска врне многу.It rains a lot in Ireland.немаме збор што одговара на it
Читам секоја вечер. / Сега читам.I read every evening. / I'm reading now.кај нас ист облик; на англиски навика → Present Simple, сега → Present Continuous
Живеам тука пет години.I've lived here for five years.траење до сега: Present Simple не оди, видете A2-18

Накратко: по he / she / it додајте -s (таму каде што кај нас е обликот „работи“, „чита“), по сите други подмети оставете ја основната форма; Present Simple е за навики и факти, не за овој момент и не за „веќе пет години“.

Форма

Потврдна реченица

ПодметГлаголПример
I / you / we / theyосновна формаI work in a hotel.
he / she / itосновна форма + -sShe works in a hotel.
именка во множина (my parents, the kids)основна формаMy parents live in Leeds.
именка во еднина (my mum, the shop)основна форма + -sThe shop opens at nine.

Правопис на формата за he / she / it

Глаголот завршува наПравилоПримери
повеќето глаголи+ swork → works, eat → eats, play → plays
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -z+ esmiss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
go, do+ esgo → goes, do → does
согласка + yy → iesstudy → studies, try → tries, carry → carries
самогласка + y+ splay → plays, buy → buys, enjoy → enjoys
haveнеправиленhave → has

Употреба

1Навики и дневна рутина

Present Simple е за она што го правите редовно. Често оди со изрази за време како every day, on Mondays и in the morning. Нашето „секој понеделник“ на англиски често е on Mondays, „наутро“ е in the morning, а „секој петок“ е every Friday.

I get up at seven.
Станувам во седум.
кај нас без „јас“; на англиски I
My sister goes to the gym on Mondays and Thursdays.
Сестра ми оди во теретана секој понеделник и четврток.
„секој понеделник“ → on Mondays; go → goes
We eat out every Friday.
Секој петок јадеме надвор.
кај нас реченицата почнува со времето; на англиски we eat
He drinks three coffees a day.
Пие по три кафиња на ден.
„на ден“ → a day
The kids watch cartoons on Saturday mornings.
Децата гледаат цртани филмови во сабота наутро.
kids е множина → watch без -s
She walks to work every day.
Секој ден оди пеш на работа.
walk = оди пеш

2Факти за себе и за другите

Present Simple е и за работа, живеалиште и други факти што важат подолго време.

I live in a small flat in the city centre.
Живеам во мал стан во центарот на градот.
flat, centre (UK); apartment, center (US)
My brother works for a tech company.
Брат ми работи во една технолошка компанија.
„работи“ → works
She speaks three languages.
Зборува три јазика.
Our neighbours have two dogs.
Нашите соседи имаат две кучиња.
подметот е во множина → have, не has
My best friend teaches maths.
Мојот најдобар пријател предава математика.
maths (UK), math (US); teach → teaches

3Трајни состојби, желби и чувства

Глаголите like, love, hate, want, need, know опишуваат состојба, а не дејство. Со нив обично се користи Present Simple (повеќе во A1-23).

I love this song.
Ја обожавам оваа песна.
кај нас „ја“ пред глаголот; на англиски нема дополнителна заменка
He knows the answer.
Го знае одговорот.
My dad hates cold weather.
Татко ми не го поднесува студеното време.
She needs a new laptop.
Ѝ треба нов лаптоп.
кај нас „ѝ треба“; на англиски подметот е she: she needs
This bag belongs to Sam.
Оваа чанта му припаѓа на Сем.

4Општи вистини и како функционираат работите

Present Simple е за факти за светот и за работи што редовно се повторуваат, на пример работното време.

Water boils at 100 degrees Celsius.
Водата врие на 100 степени Целзиусови.
кај нас „водата“ со член; на англиски water без the, бидејќи станува збор за водата општо
The sun rises in the east.
Сонцето изгрева на исток.
„на исток“ → in the east
Cats sleep a lot.
Мачките спијат многу.
кај нас „мачките“; на англиски cats без the
The museum opens at ten and closes at six.
Музејот се отвора во десет, а се затвора во шест.
кај нас „се отвора“; на англиски opens, без збор за „се“
It rains a lot in Ireland.
Во Ирска врне многу.
немаме збор што одговара на it

Чести грешки

❌She work in a bank.
✅She works in a bank.
По he / she / it глаголот добива -s.
❌They works hard.
✅They work hard.
По I / you / we / they нема -s.
❌My parents lives in Rome.
✅My parents live in Rome.
Подметот е во множина → нема -s.
❌He studys medicine.
✅He studies medicine.
Согласка + y → -ies.
❌She plaies tennis.
✅She plays tennis.
Самогласка + y → само -s.
❌She gos to school by bus.
✅She goes to school by bus.
go → goes.
❌He watchs TV every night.
✅He watches TV every night.
По ch се додава -es.
❌My dad haves a big car.
✅My dad has a big car.
have → has.
❌I am work in an office.
✅I work in an office.
Не ставајте am / is / are пред глаголот на дејство.

Замки за говорителите на македонски

1. „Жената што го држи цвеќарникот отвора…“ → -s исчезнува по долг подмет. Кај нас глаголот има свој завршок за секое лице, па обликот за „тој / таа“ доаѓа сам од себе. На англиски единствениот знак е малото -s, а тоа лесно се губи кога подметот е долг: „што“-реченица или неколку зборови со предлози пред глаголот. Проверете: дали кај нас би стоело „отвора“, „поправа“ (облик за „тој / таа“)? Тогаш на англиски треба -s.

❌The woman who runs the little flower shop next to our building open at six every morning, even on public holidays.
✅The woman who runs the little flower shop next to our building opens at six every morning, even on public holidays.
подметот е the woman (една жена) → opens
❌In summer the small bakery at the corner of our street in Strumica sell hot burek from five in the morning.
✅In summer the small bakery at the corner of our street in Strumica sells hot burek from five in the morning.
подметот е the bakery (една пекара) → sells

2. „Попладне обично врне“ → реченица без it. Кај нас за времето велиме само „врне“, „дува ветер“, „Студено е“ – немаме збор што одговара на англиското it. Англиската изјавна реченица и тука бара подмет: it + глагол. И бидејќи it е едно, глаголот добива -s.

❌My grandparents never plan a picnic by the lake in Struga in November, because at that time of year usually rains after lunch.
✅My grandparents never plan a picnic by the lake in Struga in November, because at that time of year it usually rains after lunch.
времето: подмет it + rains

3. „Предава пијано девет години“ → teaches … for nine years. Кај нас за нешто што почнало во минатото и трае до сега користиме сегашно време: „Теодора предава пијано таму веќе девет години“, „Од преселбата купуваме леб од истата пекара“. На англиски тука Present Simple не оди: траењето до сега бара Present Perfect (англиски сегашен перфект; видете A2-18).

❌Ask Teodora about the old piano at the music school in Bitola: she teaches there for nine years, so she knows every student by name.
✅Ask Teodora about the old piano at the music school in Bitola: she has taught there for nine years, so she knows every student by name. или Ask Teodora about the old piano at the music school in Bitola: she has been teaching there for nine years, so she knows every student by name.
траење до сега → has taught
❌We buy our bread from the same tiny bakery near the bus station since we moved to Prilep.
✅We have bought our bread from the same tiny bakery near the bus station since we moved to Prilep. или We've bought our bread from the same tiny bakery near the bus station since we moved to Prilep.
since + до сега → Present Perfect

4. „Оди со автобус“ → goes with the bus. Кај нас превозот го кажуваме со „со“: „Секое утро оди со автобус“, „Патува со воз“. На англиски with the bus не значи начин на патување. Користете by bus / by train или take the bus.

❌Every morning Aleksandar goes with the bus from Aerodrom to his office in the centre and reads the news on the way.
✅Every morning Aleksandar takes the bus from Aerodrom to his office in the centre and reads the news on the way. или Every morning Aleksandar goes by bus from Aerodrom to his office in the centre and reads the news on the way.
превоз: by bus или take the bus

Не мешајте

Present Simple и Present Continuous – Present Simple = навики, факти, трајни состојби. Present Continuous (сегашно продолжено време) = она што се случува сега или во овој период: видете A1-22 и A1-23. Кај нас и двете се кажуваат со сегашно време, па прашајте се: дали е ова трајно или само денес?

I work in a bank.
Работам во банка.
мојата работа: трајно
I'm working from home today.
Денес работам од дома.
само денес; кај нас истиот облик, на англиски Present Continuous, видете A1-22

be и глаголите на дејство – кога во реченицата има глагол на дејство, не треба am / is / are. Видете A1-02.

She's a nurse.
Таа е медицинска сестра.
be: кој е некој
She works in a hospital.
Работи во болница.
глагол на дејство: без is

-s за множина кај именката и -s кај глаголот – на крајот од именката -s значи „повеќе од едно“ (видете A1-05); на крајот од глаголот -s значи „he / she / it“. Во една реченица -s обично го има само на едното место!

The student works hard.
Студентот вредно работи.
еден студент → глагол + -s
The students work hard.
Студентите вредно работат.
повеќе студенти → глаголот без -s

Правопис и изговор

Завршокот -s / -es има три изговори, исто како множината кај именките (видете A1-05). Одлучува последниот глас на глаголот, не буквата.

Последен гласЗавршокот звучиПримери
безвучни /p/ /t/ /k/ /f/ /θ//s/stops, gets, works, laughs
звучни гласови и самогласки/z/lives, plays, goes, runs
/s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ//ɪz/ – дополнителен слогmisses, uses, washes, watches, changes
  • Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат („леб“ звучи [леп], „нож“ [нош]). Затоа lives, plays и goes лесно завршуваат на [s]. На англиски тука е /z/: гласните жици треперат до крај, како кај „з“ во „зима“.
  • Дополнителниот слог /ɪz/ е краток и слаб: WATCH-es, WASH-es. Не изговарајте го како цело, нагласено „-ис“.
  • Два неправилни изговори: does /dʌz/ и says /sez/. /ʌ/ е краток, опуштен глас, сличен на „а“, со полуотворена уста. says звучи како /sez/, не како „сејз“.
  • has /hæz/ има глас што го немаме: отворете ја устата како за „а“, а јазикот турнете го напред како за „е“. Почетното /h/ е само лесен здив, без шум како кај нашето „х“.

Златно правило

Present Simple = работи што општо важат (навики, факти, состојби). He / she / it → основна форма + -s (таму каде што кај нас е обликот „работи“, „чита“); по сите други подмети → основна форма. За времето кажете It rains, не само rains, а „веќе пет години“ не е Present Simple.

Вежби

A. Форма

Дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата (Present Simple).

  1. She (live) in Toronto.
  2. My parents (work) at the weekend.
  3. He (study) law.
  4. The train (leave) at 8:15.
  5. My dog (love) the park.
  6. Tom (fix) computers.
  7. She (go) to bed at eleven.
  8. My grandmother (have) a garden.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: My parents … in Rome.
  2. Изберете го точниот одговор: The shop … at nine.
  3. Изберете го точниот одговор: The students … hard.
  4. Кој глагол има дополнителен слог на крајот? …
  5. Изберете го точниот одговор: She … in a hospital.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. My brother play the guitar.
  2. Water freeze at 0°C.
  3. I'm live near the station.
  4. He studys medicine.
  5. My parents have a small car.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот со Present Simple.

Meet Kenji
Kenji 19 (live) in Osaka. He 20 (work) in a hospital — he's a nurse. He 21 (get) up at six and 22 (go) to work by bike. His wife, Yuki, 23 (teach) English. They 24 (have) two children. In the evening, Yuki 25 (watch) TV and Kenji 26 (study) Spanish.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашиот ден и за вашите блиски.

  1. Напишете три реченици за вашиот обичен ден.
  2. Напишете три факти за пријател или член на семејството. Користете he или she.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-02 Глаголот to be (am, is, are) на англиски: објаснување и вежби
    Поправете ја реченицата: I am agree with you.
  2. A1-05 Множина на именките на англиски: -s, -es и неправилни форми (plural nouns)
    one watch → two
  3. A1-11 There is и there are на англиски: како се кажува „има“ (објаснување)
    ___ a good café near my office. …
Одговори

A. Форма

  1. lives
  2. work
  3. studies
  4. leaves
  5. loves
  6. fixes
  7. goes
  8. has

B. Значење

  1. live
  2. opens
  3. work
  4. washes
  5. works

C. Најдете ја грешката

  1. My brother plays the guitar. / My brothers play the guitar.
  2. Water freezes at 0°C.
  3. I live near the station.
  4. He studies medicine.
  5. ✓ My parents have a small car.

D. Во контекст

  1. lives
  2. works
  3. gets
  4. goes
  5. teaches
  6. have
  7. watches
  8. studies

E. Ваш ред е

  1. I get up at seven. I drink coffee at home. I go to work by bus.
  2. My sister lives in Madrid. She works in a bank. She loves cats.

F. Мешано повторување

  1. I agree with you.
  2. watches
  3. There's
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play