Present Simple на англиски: I work, she works – објаснување и вежби
Present Simple: I Work, She Works
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете со Present Simple (просто сегашно време) да зборувате за своите навики и дневната рутина, за факти од вашиот живот и за работи што секогаш важат. Ќе знаете и да го пишувате и изговарате завршокот -s што доаѓа по he, she и it.
Главна идеја
Present Simple всушност не зборува за „овој момент“. Тој зборува за работи што општо важат: што правите редовно, каде живеете, што ви се допаѓа, како функционира светот. Замислете го како вашиот профил: I live in Lima. I work in a hotel. I love jazz. I play tennis on Sundays. Овие факти важат долго.
Формата е многу едноставна. Користете ја основната форма на глаголот – онаа што ја наоѓате во речникот, без to: work, live, play. Само една група е поинаква: he, she, it (и едно лице или еден предмет). По нив глаголот добива завршок -s: I work → she works.
Зошто токму таму? Тоа е мал остаток од постариот англиски, кој имал многу завршоци. Денес останал само овој еден. Мал е, но соговорникот веднаш забележува кога недостасува. Направете го навика: he / she / it → -s.
Македонски и англиски
Македонскиот глагол во сегашно време има посебен облик за секое лице: „работам, работиш, работи, работиме, работите, работат“. Англискиот има само два облика: основната форма и формата со -s. Корисно правило: таму каде што кај нас го користите обликот за „тој / таа“ („работи“, „чита“, „пие“), на англиски ставете -s. Две работи се поинакви. Прво, нашето сегашно време опишува и навика, и она што се случува сега, па дури и она што трае веќе некое време; англискиот Present Simple е само за навики и општи факти. Второ, кај нас реченицата често почнува со време или место, а подметот го испуштаме („Секоја сабота одиме на пазар“); на англиски подметот стои пред глаголот.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Таа работи во банка. | She works in a bank. | обликот за „тој / таа“ ↔ -s |
| Тие работат во банка. | They work in a bank. | кај нас множината има свој завршок; на англиски нема завршок |
| Работам. / Работиме. | I work. / We work. | кај нас секое лице има завршок; на англиски основна форма |
| Таа е медицинска сестра. Работи во болница. | She's a nurse. She works in a hospital. | тука е исто: кој е некој → be, што прави → глагол на дејство |
| Секој петок јадеме надвор. | We eat out every Friday. | кај нас без „ние“; на англиски подмет + глагол |
| Во Ирска врне многу. | It rains a lot in Ireland. | немаме збор што одговара на it |
| Читам секоја вечер. / Сега читам. | I read every evening. / I'm reading now. | кај нас ист облик; на англиски навика → Present Simple, сега → Present Continuous |
| Живеам тука пет години. | I've lived here for five years. | траење до сега: Present Simple не оди, видете A2-18 |
Накратко: по he / she / it додајте -s (таму каде што кај нас е обликот „работи“, „чита“), по сите други подмети оставете ја основната форма; Present Simple е за навики и факти, не за овој момент и не за „веќе пет години“.
Форма
Потврдна реченица
| Подмет | Глагол | Пример |
|---|---|---|
| I / you / we / they | основна форма | I work in a hotel. |
| he / she / it | основна форма + -s | She works in a hotel. |
| именка во множина (my parents, the kids) | основна форма | My parents live in Leeds. |
| именка во еднина (my mum, the shop) | основна форма + -s | The shop opens at nine. |
Правопис на формата за he / she / it
| Глаголот завршува на | Правило | Примери |
|---|---|---|
| повеќето глаголи | + s | work → works, eat → eats, play → plays |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | miss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes |
| go, do | + es | go → goes, do → does |
| согласка + y | y → ies | study → studies, try → tries, carry → carries |
| самогласка + y | + s | play → plays, buy → buys, enjoy → enjoys |
| have | неправилен | have → has |
Употреба
1Навики и дневна рутина
Present Simple е за она што го правите редовно. Често оди со изрази за време како every day, on Mondays и in the morning. Нашето „секој понеделник“ на англиски често е on Mondays, „наутро“ е in the morning, а „секој петок“ е every Friday.
2Факти за себе и за другите
Present Simple е и за работа, живеалиште и други факти што важат подолго време.
3Трајни состојби, желби и чувства
Глаголите like, love, hate, want, need, know опишуваат состојба, а не дејство. Со нив обично се користи Present Simple (повеќе во A1-23).
4Општи вистини и како функционираат работите
Present Simple е за факти за светот и за работи што редовно се повторуваат, на пример работното време.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Жената што го држи цвеќарникот отвора…“ → -s исчезнува по долг подмет. Кај нас глаголот има свој завршок за секое лице, па обликот за „тој / таа“ доаѓа сам од себе. На англиски единствениот знак е малото -s, а тоа лесно се губи кога подметот е долг: „што“-реченица или неколку зборови со предлози пред глаголот. Проверете: дали кај нас би стоело „отвора“, „поправа“ (облик за „тој / таа“)? Тогаш на англиски треба -s.
2. „Попладне обично врне“ → реченица без it. Кај нас за времето велиме само „врне“, „дува ветер“, „Студено е“ – немаме збор што одговара на англиското it. Англиската изјавна реченица и тука бара подмет: it + глагол. И бидејќи it е едно, глаголот добива -s.
3. „Предава пијано девет години“ → teaches … for nine years. Кај нас за нешто што почнало во минатото и трае до сега користиме сегашно време: „Теодора предава пијано таму веќе девет години“, „Од преселбата купуваме леб од истата пекара“. На англиски тука Present Simple не оди: траењето до сега бара Present Perfect (англиски сегашен перфект; видете A2-18).
4. „Оди со автобус“ → goes with the bus. Кај нас превозот го кажуваме со „со“: „Секое утро оди со автобус“, „Патува со воз“. На англиски with the bus не значи начин на патување. Користете by bus / by train или take the bus.
Не мешајте
Present Simple и Present Continuous – Present Simple = навики, факти, трајни состојби. Present Continuous (сегашно продолжено време) = она што се случува сега или во овој период: видете A1-22 и A1-23. Кај нас и двете се кажуваат со сегашно време, па прашајте се: дали е ова трајно или само денес?
be и глаголите на дејство – кога во реченицата има глагол на дејство, не треба am / is / are. Видете A1-02.
-s за множина кај именката и -s кај глаголот – на крајот од именката -s значи „повеќе од едно“ (видете A1-05); на крајот од глаголот -s значи „he / she / it“. Во една реченица -s обично го има само на едното место!
Правопис и изговор
Завршокот -s / -es има три изговори, исто како множината кај именките (видете A1-05). Одлучува последниот глас на глаголот, не буквата.
| Последен глас | Завршокот звучи | Примери |
|---|---|---|
| безвучни /p/ /t/ /k/ /f/ /θ/ | /s/ | stops, gets, works, laughs |
| звучни гласови и самогласки | /z/ | lives, plays, goes, runs |
| /s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ | /ɪz/ – дополнителен слог | misses, uses, washes, watches, changes |
- Кај нас звучните согласки на крајот од зборот обезвучуваат („леб“ звучи [леп], „нож“ [нош]). Затоа lives, plays и goes лесно завршуваат на [s]. На англиски тука е /z/: гласните жици треперат до крај, како кај „з“ во „зима“.
- Дополнителниот слог /ɪz/ е краток и слаб: WATCH-es, WASH-es. Не изговарајте го како цело, нагласено „-ис“.
- Два неправилни изговори: does /dʌz/ и says /sez/. /ʌ/ е краток, опуштен глас, сличен на „а“, со полуотворена уста. says звучи како /sez/, не како „сејз“.
- has /hæz/ има глас што го немаме: отворете ја устата како за „а“, а јазикот турнете го напред како за „е“. Почетното /h/ е само лесен здив, без шум како кај нашето „х“.
Златно правило
Present Simple = работи што општо важат (навики, факти, состојби). He / she / it → основна форма + -s (таму каде што кај нас е обликот „работи“, „чита“); по сите други подмети → основна форма. За времето кажете It rains, не само rains, а „веќе пет години“ не е Present Simple.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата (Present Simple).
-
She (live) in Toronto.
-
My parents (work) at the weekend.at the weekend (UK), on the weekend (US)
-
He (study) law.
-
The train (leave) at 8:15.
-
My dog (love) the park.
-
Tom (fix) computers.
-
She (go) to bed at eleven.
-
My grandmother (have) a garden.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: My parents … in Rome.
-
Изберете го точниот одговор: The shop … at nine.
-
Изберете го точниот одговор: The students … hard.
-
Кој глагол има дополнителен слог на крајот? …
-
Изберете го точниот одговор: She … in a hospital.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
My brother play the guitar.
-
Water freeze at 0°C.
-
I'm live near the station.
-
He studys medicine.
-
My parents have a small car.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот со Present Simple.
Kenji 19 (live) in Osaka. He 20 (work) in a hospital — he's a nurse. He 21 (get) up at six and 22 (go) to work by bike. His wife, Yuki, 23 (teach) English. They 24 (have) two children. In the evening, Yuki 25 (watch) TV and Kenji 26 (study) Spanish.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашиот ден и за вашите блиски.
-
Напишете три реченици за вашиот обичен ден.
-
Напишете три факти за пријател или член на семејството. Користете he или she.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-02 Глаголот to be (am, is, are) на англиски: објаснување и вежби Поправете ја реченицата: I am agree with you.
-
A1-05 Множина на именките на англиски: -s, -es и неправилни форми (plural nouns) one watch → two
-
A1-11 There is и there are на англиски: како се кажува „има“ (објаснување) ___ a good café near my office. …
Одговори
A. Форма
- lives
- work
- studies
- leaves
- loves
- fixes
- goes
- has
B. Значење
- live
- opens
- work
- washes
- works
C. Најдете ја грешката
- My brother plays the guitar. / My brothers play the guitar.
- Water freezes at 0°C.
- I live near the station.
- He studies medicine.
- ✓ My parents have a small car.
D. Во контекст
- lives
- works
- gets
- goes
- teaches
- have
- watches
- studies
E. Ваш ред е
- I get up at seven. I drink coffee at home. I go to work by bus.
- My sister lives in Madrid. She works in a bank. She loves cats.
F. Мешано повторување
- I agree with you.
- watches
- There's
