SlowingoGramatika
A1 13 / 32

Present Simple në shqip: I work, she works – shpjegim dhe ushtrime

Present Simple: I Work, She Works

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të flisni për zakonet dhe rutinën tuaj, për fakte nga jeta juaj dhe për gjëra që janë gjithmonë të vërteta me Present Simple (e tashmja e thjeshtë). Do të dini edhe si shkruhet dhe si shqiptohet mbaresa -s për he, she dhe it.

Ideja kryesore

Present Simple nuk flet në të vërtetë për «këtë çast». Ai flet për gjëra që janë të vërteta në përgjithësi: çfarë bëni rregullisht, ku jetoni, çfarë ju pëlqen, si funksionon bota. Mendojeni si profilin tuaj në një rrjet social: I live in Lima. I work in a hotel. I love jazz. I play tennis on Sundays. Këto fakte mbeten të vërteta për një kohë të gjatë.

Forma është shumë e thjeshtë. Përdorni formën bazë të foljes, pra foljen ashtu siç e gjeni në fjalor, pa to: work, live, play. Vetëm një grup është ndryshe: he, she, it (dhe një person ose një send). Për ta folja merr një -s shtesë: I work → she works.

Pse vetëm aty? Është një mbetje e vogël nga anglishtja e vjetër, që kishte shumë mbaresa. Sot ka mbetur vetëm kjo. Është e vogël, por dëgjuesi e vë re menjëherë kur mungon. Bëjeni zakon: he / she / it → -s.

Shqipja dhe anglishtja

Folja shqipe ndryshon për çdo vetë: «punoj, punon, punon, punojmë, punoni, punojnë». Anglishtja ka vetëm dy forma: work dhe works. Mbaresa -s del vetëm në vetën e tretë njëjës, aty ku shqipja thotë «punon». Për ju kjo është e lehtë për t'u kuptuar, por e lehtë për t'u harruar: mbaresat e tjera nuk ekzistojnë, prandaj kjo e vetme duket e panevojshme. Mos e lini jashtë.

Dy ndryshime të tjera janë më të rrezikshme. Në shqip kryefjala shpesh mungon, sepse mbaresa e foljes e tregon vetën («Punon në bankë»). Në anglisht she works – kryefjala është gjithmonë aty. Dhe në shqip e tashmja përdoret edhe për diçka që ka filluar në të kaluarën dhe vazhdon ende («Jetoj këtu prej pesë vjetësh»). Në anglisht këtu Present Simple nuk mjafton: duhet Present Perfect (e kryera), shih A2-18.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Punoj në një hotel.I work in a hotel.në shqip mbaresa «-oj», në anglisht forma bazë
Ajo punon në një hotel.She works in a hotel.vetëm vetës së tretë njëjës i shtohet -s
Ata punojnë shumë.They work hard.shqipja ka mbaresë edhe për shumësin, anglishtja jo: pa -s
Punon në bankë.She works in a bank.në shqip kryefjala mund të mungojë, në anglisht jo
Uji vlon në 100 gradë.Water boils at 100 degrees Celsius.këtu është njësoj: e tashmja për të vërtetat e përgjithshme
Jam dakord.I agree.në shqip «jam», në anglisht vetëm folja, pa am
Dëgjoj muzikë.I listen to music.«dëgjoj» merr kundrinor direkt, listen do to
Jetoj këtu prej pesë vjetësh.I've lived here for five years.në shqip e tashmja, në anglisht Present Perfect, shih A2-18

Shkurt: anglishtja ka vetëm një mbaresë në të tashmen, -s për he / she / it; mos e harroni atë, mos e vini me I / you / we / they, mos e lini jashtë kryefjalën dhe mos shtoni am / is / are para foljes.

Forma

Pohorja

KryefjalaFoljaShembull
I / you / we / theyforma bazëI work in a hotel.
he / she / itforma bazë + -sShe works in a hotel.
emër në shumës (my parents, the kids)forma bazëMy parents live in Leeds.
emër në njëjës (my mum, the shop)forma bazë + -sThe shop opens at nine.

Drejtshkrimi i formës për he / she / it

Folja mbaron meRregulliShembuj
shumica e foljeve+ swork → works, eat → eats, play → plays
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -z+ esmiss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
go, do+ esgo → goes, do → does
bashkëtingëllore + yy → iesstudy → studies, try → tries, carry → carries
zanore + y+ splay → plays, buy → buys, enjoy → enjoys
havee parregullthave → has

Përdorimi

1Zakonet dhe rutina

Present Simple përdoret për gjëra që i bëni rregullisht. Shpesh vjen bashkë me shprehje kohe si every day (çdo ditë), on Mondays (të hënave) dhe in the morning (në mëngjes).

I get up at seven.
Ngrihem në orën shtatë.
My sister goes to the gym on Mondays and Thursdays.
Motra ime shkon në palestër të hënave dhe të enjteve.
goes: go merr -es
We eat out every Friday.
Çdo të premte hamë jashtë.
He drinks three coffees a day.
Ai pi tri kafe në ditë.
në shqip «në ditë», në anglisht a day
The kids watch cartoons on Saturday mornings.
Fëmijët shohin filma vizatimorë të shtunave në mëngjes.
the kids = they: pa -s
She walks to work every day.
Ajo shkon në punë në këmbë çdo ditë.

2Fakte për veten dhe për të tjerët

Përdoret për punën, banesën dhe fakte të tjera që mbeten të vërteta për një kohë të gjatë.

I live in a small flat in the city centre.
Jetoj në një apartament të vogël në qendër të qytetit.
flat, centre (UK); apartment, center (US)
My brother works for a tech company.
Vëllai im punon për një kompani teknologjie.
my brother = he → works
She speaks three languages.
Ajo flet tri gjuhë.
Our neighbours have two dogs.
Fqinjët tanë kanë dy qen.
shumës → have, jo has
My best friend teaches maths.
Shoqja ime më e mirë jep matematikë.
teach → teaches; maths (UK), math (US)

3Gjendjet e përhershme, pëlqimet dhe ndjenjat

Folje si like, love, hate, want, need, know tregojnë gjendje, jo veprime. Zakonisht përdoren në Present Simple (më shumë te A1-23).

I love this song.
E dua shumë këtë këngë.
He knows the answer.
Ai e di përgjigjen.
My dad hates cold weather.
Babai im e urren motin e ftohtë.
në shqip «motin», në anglisht cold weather pa the
She needs a new laptop.
Asaj i duhet një laptop i ri.
në shqip «asaj i duhet», në anglisht kryefjala është she
This bag belongs to Sam.
Kjo çantë është e Samit.
belong to = i përket

4Të vërtetat e përgjithshme dhe si funksionojnë gjërat

Përdoret për faktet për botën dhe për gjëra që ndodhin rregullisht, si oraret e hapjes.

Water boils at 100 degrees Celsius.
Uji vlon në 100 gradë Celsius.
në shqip «uji», në anglisht water pa the
The sun rises in the east.
Dielli lind në lindje.
Cats sleep a lot.
Macet flenë shumë.
në shqip «macet», në anglisht cats pa the: macet në përgjithësi
The museum opens at ten and closes at six.
Muzeu hapet në dhjetë dhe mbyllet në gjashtë.
«hapet, mbyllet» → opens, closes
It rains a lot in Ireland.
Në Irlandë bie shumë shi.
në shqip kryefjala është «shi», në anglisht it

Gabime të shpeshta

❌She work in a bank.
✅She works in a bank.
He / she / it → folja + -s.
❌They works hard.
✅They work hard.
Me I / you / we / they nuk ka -s.
❌My parents lives in Rome.
✅My parents live in Rome.
Kryefjalë në shumës → pa -s.
❌He studys medicine.
✅He studies medicine.
Bashkëtingëllore + y → -ies.
❌She plaies tennis.
✅She plays tennis.
Zanore + y → vetëm -s.
❌She gos to school by bus.
✅She goes to school by bus.
go → goes.
❌He watchs TV every night.
✅He watches TV every night.
Pas ch shtohet -es.
❌My dad haves a big car.
✅My dad has a big car.
have → has.
❌I am work in an office.
✅I work in an office.
Mos shtoni am / is / are para një foljeje në Present Simple.

Kurthe për shqipfolësit

1. Folja pa kryefjalë. Në shqip mbaresa e foljes e tregon vetën, prandaj kryefjalën shpesh e lëmë jashtë: «Ky është kushëriri im, Arditi. Studion arkitekturë në Tiranë». Fjalë për fjalë del një fjali angleze që fillon me foljen. Në anglisht kryefjala duhet patjetër.

❌This is my cousin Ardit. Studies architecture in Tirana.
✅This is my cousin Ardit. He studies architecture in Tirana.
kryefjala he është e detyrueshme

2. «Jam dakord» → is agree. «Edhe Besniku është dakord me planin». Në shqip «dakord» shkon me «jam», prandaj në anglisht shtohet lehtë is. Por agree është folje: në Present Simple merr vetëm -s.

❌Besnik is agree with the plan too.
✅Besnik agrees with the plan too.
agree është folje: pa is, por me -s

3. «Dëgjoj muzikë» → listen music. «Blerta dëgjon podkaste rrugës për në punë». Në shqip «dëgjoj» merr kundrinor direkt. Në anglisht listen do gjithmonë to para asaj që dëgjoni.

❌Blerta listens podcasts on the way to work.
✅Blerta listens to podcasts on the way to work.
listen to + diçka

4. «Ai» dhe «ajo» për sendet. Në shqip frigoriferi është «ai», biçikleta «ajo»: «Kam një biçikletë të vjetër, por ecën ende shumë shpejt». Nëse e shtoni kryefjalën në anglisht, për një send ajo është gjithmonë it, dhe folja merr -s.

❌I have an old bike, but she still goes really fast.
✅I have an old bike, but it still goes really fast.
për sendet: it

5. «Luajnë që kur…» → Present Simple. «Kushërinjtë e mi luajnë në të njëjtin grup muzikor që kur ishin në shkollë». Në shqip për diçka që ka filluar në të kaluarën dhe vazhdon ende përdorim të tashmen. Në anglisht kjo nuk është Present Simple, por Present Perfect (e kryera), shih A2-18.

❌My cousins play in the same band since they were at school.
✅My cousins have played in the same band since they were at school.
me since: Present Perfect

Mos i ngatërroni

Present Simple apo Present Continuous – Present Simple = zakone, fakte, situata të përhershme. Present Continuous (e tashmja e vazhdueshme) = ajo që po ndodh tani ose këto ditë: shih A1-22 dhe A1-23. Kujdes: në shqip «punoj» mund të thotë të dyja, në anglisht jo.

I work in a bank.
Punoj në një bankë.
puna ime: e përhershme
I'm working from home today.
Sot po punoj nga shtëpia.
vetëm sot: shih A1-22

be apo foljet e veprimit – Me një folje veprimi nuk ju duhet am / is / are. Shih A1-02.

She's a nurse.
Ajo është infermiere.
be
She works in a hospital.
Ajo punon në një spital.
folje veprimi: pa is

-s e emrit apo -s e foljes – -s te emri do të thotë «më shumë se një» (shih A1-05); -s te folja do të thotë «he / she / it». Në një fjali zakonisht vetëm njëra prej tyre ka -s!

The student works hard.
Studenti punon shumë.
një student → folja + -s
The students work hard.
Studentët punojnë shumë.
shumë studentë → folja pa -s

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

Mbaresa -s / -es ka tri tinguj, njësoj si shumësi i emrave (shih A1-05). Varet nga tingulli i fundit i foljes, jo nga shkronja.

Tingulli i funditMbaresa tingëllon siShembuj
i pazëshëm /p/ /t/ /k/ /f/ /θ//s/, si «s» te busstops, gets, works, laughs
tinguj të zëshëm dhe zanore/z/, si «z» te zoolives, plays, goes, runs
/s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ//ɪz/, një rrokje më shumëmisses, uses, washes, watches, changes
  • Dy tinguj të parregullt: does /dʌz/ dhe says /sez/. Zanorja te does është e shkurtër, me gojë gjysmë të hapur, afër «a»-së së shqipes, jo «u». Says rimon me fez, jo me pays.
  • has /hæz/ ka vetëm një rrokje. Tingulli /æ/ nuk ekziston në shqip: hapni gojën si për «a», por gjuhën mbajeni përpara si për «e».
  • Rrokja shtesë /ɪz/ është e shkurtër dhe e dobët, me theks në rrokjen e parë: WATCH-es, WASH-es.
  • Shqipja shkruhet siç shqiptohet, prandaj kini kujdes: works ka një rrokje (nuk ka «ë» midis k dhe s), lives mbaron me /z/ dhe walks nuk e shqipton l-në.

Rregulli i artë

Present Simple = gjëra që janë të vërteta në përgjithësi (zakone, fakte, gjendje). He / she / it → forma bazë + -s; të gjitha kryefjalët e tjera → forma bazë. Kryefjalën mos e lini kurrë jashtë.

Ushtrime

A. Forma

Përdorni Present Simple. Vendoseni foljen në kllapa në formën e duhur.

  1. She (live) in Toronto.
  2. My parents (work) at the weekend.
  3. He (study) law.
  4. The train (leave) at 8:15.
  5. My dog (love) the park.
  6. Tom (fix) computers.
  7. She (go) to bed at eleven.
  8. My grandmother (have) a garden.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: My parents … in Rome.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The shop … at nine.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The students … hard.
  4. Cila folje ka një rrokje më shumë në fund? …
  5. Zgjidhni përgjigjen e saktë: She … in a hospital.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. My brother play the guitar.
  2. Water freeze at 0°C.
  3. I'm live near the station.
  4. He studys medicine.
  5. My parents have a small car.

D. Në kontekst

Lexoni tekstin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Përdorni Present Simple.

Meet Kenji
Kenji 19 (live) in Osaka. He 20 (work) in a hospital — he's a nurse. He 21 (get) up at six and 22 (go) to work by bike. His wife, Yuki, 23 (teach) English. They 24 (have) two children. In the evening, Yuki 25 (watch) TV and Kenji 26 (study) Spanish.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani tri fjali për rutinën tuaj të përditshme.
  2. Shkruani tri fakte për një shok ose për një pjesëtar të familjes. Përdorni he ose she.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-02 To Be (am, is, are) në shqip: shpjegim dhe ushtrime
    Korrigjoni fjalinë: I am agree with you.
  2. A1-05 Shumësi i emrave në anglisht (plural nouns): -s, -es dhe format e parregullta
    one watch → two
  3. A1-11 There is dhe there are në anglisht: si thuhet «ka» në kuptimin «ndodhet»
    ___ a good café near my office. …
Përgjigjet

A. Forma

  1. lives
  2. work
  3. studies
  4. leaves
  5. loves
  6. fixes
  7. goes
  8. has

B. Kuptimi

  1. live
  2. opens
  3. work
  4. washes
  5. works

C. Gjeni gabimin

  1. My brother plays the guitar. / My brothers play the guitar.
  2. Water freezes at 0°C.
  3. I live near the station.
  4. He studies medicine.
  5. ✓ My parents have a small car.

D. Në kontekst

  1. lives
  2. works
  3. gets
  4. goes
  5. teaches
  6. have
  7. watches
  8. studies

E. Radha juaj

  1. I get up at seven. I drink coffee at home. I go to work by bus.
  2. My sister lives in Madrid. She works in a bank. She loves cats.

F. Përsëritje e përzier

  1. I agree with you.
  2. watches
  3. There's
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play