Something, anyone, nobody, everywhere: përemrat e pacaktuar në anglisht
Something, Anyone, Nobody, Everywhere
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të flisni për njerëz, gjëra dhe vende pa i përmendur me emër, me fjalë si something, anyone, nobody dhe everywhere, dhe t'i përdorni saktë në fjali pohore, mohore, pyetëse dhe në oferta. Do të dini gjithashtu të përdorni you dhe they për njerëzit në përgjithësi.
Ideja kryesore
Ndonjëherë nuk e dimë saktësisht kush, çfarë ose ku – ose nuk ka rëndësi. Anglishtja i ndërton fjalët për këtë nga dy pjesë të vogla që bashkohen si pllaka.
Pjesa e parë tregon sa ose çfarë lloji: some- (një i caktuar), any- (cilido; edhe në pyetje dhe mohime), no- (zero) dhe every- (të gjithë). Pjesa e dytë tregon llojin: -body ose -one për njerëzit, -thing për gjërat, -where për vendet.
Bashkojini dhe del një tabelë e tërë: somebody, anything, nowhere, everyone… Me katër pjesë të para dhe katër të dyta ndërtoni gjashtëmbëdhjetë fjalë. Dhe rregullat për some dhe any që i njihni nga A1-24 punojnë këtu saktësisht njësoj.
Shqipja dhe anglishtja
Edhe shqipja ka fjalë të tilla: «dikush», «diçka», «diku»; «askush», «asgjë», «askund»; «kushdo», «çfarëdo», «kudo»; «të gjithë», «gjithçka». Ato përputhen mirë me anglishten, por me tri dallime të rëndësishme.
E para: shqipja i do dy mohime («Askush nuk erdhi», «Nuk pashë askënd»), kurse anglishtja vetëm një: Nobody came, I didn't see anybody. E dyta: «të gjithë» në shqip merr foljen në shumës («Të gjithë janë gati»), kurse everyone merr foljen në njëjës: Everyone is ready. E treta: «kudo» në shqip është edhe anywhere («Ulu kudo»), edhe everywhere («Ka kafene kudo»). Një lajm i mirë: edhe shqipja e vë mbiemrin pas («diçka të re», «diku të qetë»), njësoj si something new. Dhe «Thonë që…» është saktësisht They say….
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Askush nuk e di përgjigjen. | Nobody knows the answer. | në shqip dy mohime, në anglisht një: folja pohore |
| Nuk thashë asgjë. | I didn't say anything. | not + any-, jo not + no- |
| A telefonoi njeri? | Did anyone call? | pyetje → any- |
| Të gjithë janë gati. | Everyone is ready. | në shqip shumës, në anglisht njëjës |
| Ulu kudo. | You can sit anywhere. | «kudo» = s'ka rëndësi ku → anywhere |
| Ka kafene kudo. | There are cafés everywhere. | «kudo» = në çdo vend → everywhere |
| Le të provojmë diçka të re. | Let's try something new. | mbiemri pas; këtu është njësoj |
| A mund të marr diçka tjetër? | Can I have something else? | «tjetër» pas këtyre fjalëve → else |
| Thonë që është film i mirë. | They say it's a good film. | këtu është njësoj |
| Këtu nuk parkohet. | You can't park here. | në shqip pa kryefjalë, në anglisht you |
Shkurt: në anglisht vetëm një mohim (nobody + folje pohore ose not … anybody); everyone + folje në njëjës; «tjetër» pas këtyre fjalëve është else; për njerëzit në përgjithësi përdorni you ose they.
Forma
Tabela
| njerëz | gjëra | vende | |
|---|---|---|---|
| some- | somebody / someone | something | somewhere |
| any- | anybody / anyone | anything | anywhere |
| no- | nobody / no one | nothing | nowhere |
| every- | everybody / everyone | everything | everywhere |
-body dhe -one do të thonë njësoj. -one është pak më e zakonshme në shkrim. No one shkruhet me dy fjalë (në anglishten britanike edhe no-one).
Ku përdoret secila
| Pjesa e parë | Fjali tipike | Shembull |
|---|---|---|
| some- | pohore; oferta dhe kërkesa | Someone called. / Would you like something to drink? |
| any- | mohore dhe pyetëse | I didn't see anyone. / Is anybody home? |
| any- | pohore: «s'ka rëndësi kush / çfarë / ku» | Anyone can do it. |
| no- | folje pohore, kuptim mohor | Nobody came. |
| every- | të gjithë; folje në njëjës | Everyone is here. |
Shtesa
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| + else (= tjetër, më shumë) | someone else, nothing else, everywhere else |
| + mbiemër (pas fjalës) | something new, somewhere quiet, nothing special |
| + to + forma bazë e foljes | something to eat, nowhere to sit |
Përdorimi
1Fjalët me some- në fjali pohore
Përdorni fjalët me some- për një person, send ose vend të caktuar, kur nuk e dini ose nuk e thoni cili është. Kur i riktheheni someone, anglishtja zakonisht përdor they / their.
2Fjalët me some- në oferta dhe kërkesa
Në oferta dhe kërkesa presim përgjigjen «po», prandaj përdorim some-, edhe në pyetje.
3Fjalët me any- në mohime dhe pyetje
Përdorni fjalët me any- në fjali mohore dhe në pyetje të zakonshme. Në shqip këtu themi «askund», «asgjë», «njeri», «ndonjë gjë» – shpesh me dy mohime.
4Any- = s'ka rëndësi kush, çfarë ose ku
Në fjali pohore fjalët me any- do të thonë «cilido, çdo mundësi». Në shqip: «kushdo», «çfarëdo», «kudo».
5Fjalët me no-: zero, me folje pohore
Fjalët me no- e kanë brenda kuptimin mohor, prandaj folja është pohore. Anglishtja standarde përdor vetëm një mohim: nobody ose not … anybody, kurrë të dyja. Në shqip është e kundërta: «askush» do edhe «nuk».
6Fjalët me every- marrin folje në njëjës
Everyone do të thotë të gjithë njerëzit, por gramatikisht është njëjës: is, has, knows. Më tej në fjali përdorni they / their. Në shqip «të gjithë» merr shumës – mos e ndiqni.
7Something else, nobody else; something new
Else do të thotë «tjetër» ose «më shumë». Mbiemrat vijnë pas këtyre fjalëve, jo para tyre – njësoj si në shqip («diçka të re»).
8You dhe they të përgjithshëm: njerëzit në përgjithësi
You dhe they nuk tregojnë gjithmonë një person të caktuar. You mund të thotë «kushdo, njerëzit në përgjithësi» – edhe ai që flet, edhe ai që dëgjon. They mund të thotë «njerëzit e tjerë»: njerëzit në përgjithësi ose ata që drejtojnë diçka (një dyqan, një firmë, bashkinë). Kjo është shumë e zakonshme në anglishten e përditshme. (One can't park here do të thotë njësoj si You can't park here, por one është shumë zyrtar.) Në shqip këtu shpesh përdorim foljen pa kryefjalë («Këtu nuk parkohet», «Paguhet në arkë»); në anglisht kryefjala duhet patjetër.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Askush nuk…», «nuk… asgjë» → dy mohime. Në shqip mohimi i dyfishtë është i detyrueshëm: «Askush nga grupi nuk e mori me vete pasaportën», «Gjyshja nuk hedh asgjë, as kavanozët e vjetër». Në anglisht mjafton një mohim: ose fjala me no- me folje pohore, ose not + fjala me any-.
2. «Të gjithë janë…» → everyone are. «Të gjithë» në shqip merr foljen në shumës: «Të dielave të gjithë shkojnë te gjyshja për drekë». Everyone / everybody në anglisht kërkon foljen në njëjës.
3. «Gjë tjetër» → other thing. Në restorant themi «Faleminderit, jam ngopur, nuk ha dot gjë tjetër». Fjalë për fjalë del other thing. Pas fjalëve si something, anything, nothing «tjetër» thuhet else.
4. «Nuk lejohet…» pa kryefjalë. Në shqip themi «Në kalanë e Beratit nuk lejohet të ndezësh zjarr». Në anglisht fjalia pa kryefjalë nuk qëndron. Për njerëzit në përgjithësi anglishtja përdor you.
Mos i ngatërroni
everyone apo every one – Everyone (një fjalë) = të gjithë njerëzit. Every one (dy fjalë) = çdo send veç e veç, shpesh me of. Shih B1-30.
any- në pyetje apo any- = s'ka rëndësi kush – E njëjta fjalë, dy përdorime. Lloji i fjalisë tregon kuptimin.
nothing apo not … anything – Të dyja janë të sakta. Not … anything është më e zakonshme në të folurit e përditshëm; nothing është më e shkurtër dhe pak më e fortë. Në shqip të dyja janë «nuk… asgjë».
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Theksi bie në pjesën e parë: somebody, anything, nobody, everywhere – SOME-body, AN-y-thing, NO-body, EV-ry-where.
- any /ˈeni/ shkruhet me a, por shqiptohet me /e/. Mos e lexoni ashtu siç shkruhet («ani»).
- -thing ka /θ/, që është «th» e shqipes – këtu keni avantazh. Fundi /ŋ/ nuk është «ng»: mos shtoni një /g/ në fund (nothing, jo «nothin-g»).
- nothing /ˈnʌθɪŋ/ dhe nobody /ˈnəʊbədi/ (UK), /ˈnoʊbɑːdi/ (US) kanë zanore të ndryshme në fillim: noth- ka /ʌ/ (si te nut), një tingull i shkurtër me gojë gjysmë të hapur, diku midis «a»-së dhe «ë»-së; no- rimon me go.
- everything dhe everyone zakonisht kanë tri rrokje: EV-ry-thing, EV-ry-one. -one /wʌn/ fillon me /w/: rrumbullakosni buzët si për «u», mos thoni «van».
- Një fjalë: somebody, someone, something, somewhere, anything, nothing, everyone. Dy fjalë: no one (edhe no-one, UK) dhe zakonisht any time (edhe anytime, sidomos US).
Rregulli i artë
Përdorni some- në fjali pohore, oferta dhe kërkesa; any- në mohime dhe pyetje (ose me kuptimin «s'ka rëndësi cili»); no- me folje pohore; every- me folje në njëjës. Mbiemrat dhe else vijnë pas: something new, someone else. You dhe they mund të tregojnë edhe njerëzit në përgjithësi. Dhe mbani mend: «askush nuk» është vetëm nobody, kurse «të gjithë janë» është everyone is.
Ushtrime
A. Forma
Plotësoni fjalën që mungon.
-
There's at the door. Can you open it? (a person)
-
I'm hungry. I need to eat.
-
I don't know in this town. I'm new here.
-
I'm looking for my glasses, but I can't find them .
-
knows the answer — it's too difficult. (zero people)
-
Formoni një fjalë: every + where
B. Kuptimi
Zgjidhni ose rishkruani sipas kuptimit.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: Everybody … ice cream.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I'm thirsty. Can I have … to drink, please?
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: … can join the club — it's free and open to all.
-
Rishkruajeni me një fjalë me no-: There isn't anything in my bag.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Is the new café good?" "I don't know, but … say the cakes are great."
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
I didn't tell nobody.
-
Let's go quiet somewhere.
-
Is there other thing you need?
-
Everyone in my family likes football.
D. Në kontekst
Lexoni tregimin dhe plotësoni fjalët që mungojnë.
Yesterday I came home and the door was open. I called, "Is 16 there?" But 17 answered. I looked 18 — in the kitchen, in the bedroom, in the garden. 19 was in its usual place, so it wasn't a thief. Then I found a note from my brother: "Sorry! I didn't close the door. I needed 20 from the fridge."
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani për fundjavën tuaj: diçka që bëtë dhe diku ku shkuat.mum (UK); mom (US)
-
Shkruani dy fjali për klasën ose zyrën tuaj me everyone dhe nobody.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-10 Much, many, a lot of, a few, a little: «shumë» dhe «pak» në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: "How many people came?" "…."
-
A1-24 Emrat e numërueshëm dhe të panumërueshëm në anglisht: some, any, how much, how many Zgjidhni përgjigjen e saktë: Is there … milk in the fridge?
-
A2-09 Ndajfoljet në anglisht: quickly, well, hard – mbiemër apo ndajfolje? Zgjidhni përgjigjen e saktë: Everyone was talking ….
Përgjigjet
A. Forma
- somebody / someone
- something
- anybody / anyone
- anywhere
- Nobody / No one
- everywhere
B. Kuptimi
- likes
- something
- Anyone
- There's nothing in my bag. / There is nothing in my bag.
- they
C. Gjeni gabimin
- I didn't tell anybody. / I didn't tell anyone. / I told nobody. / I told no one.
- Let's go somewhere quiet.
- Is there anything else you need? / Is there something else you need?
- ✓ Everyone in my family likes football.
D. Në kontekst
- anybody / anyone / somebody / someone
- nobody / no one
- everywhere
- Everything
- something
E. Radha juaj
- On Saturday I bought something nice for my mum. On Sunday we went somewhere quiet by the river.
- Everyone in my office drinks coffee. Nobody likes the Monday meeting.
F. Përsëritje e përzier
- None
- any
- quietly
