SlowingoGramatika
A2 15 / 38

Myself, yourself dhe each other: përemrat vetvetorë në anglisht

Myself, Yourself and Each Other

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të përdorni myself, yourself, himself… kur kryefjala dhe kundrinori janë i njëjti person, të thoni by myself ose on my own për «vetëm / pa ndihmë», të mos i përdorni këto fjalë me foljet që nuk i duan dhe të zgjidhni midis themselves dhe each other.

Ideja kryesore

Zakonisht një veprim kalon nga një person te një tjetër: I cut the bread. She called him. Por ndonjëherë veprimi kthehet te i njëjti person: I cut myself. Ai që e bën veprimin dhe ai që e pëson janë i njëjti.

Mendoni për një pasqyrë. Përemri vetvetor – myself, herself, themselves – është pasqyrimi i kryefjalës. Veprimi del nga kryefjala, godet pasqyrën dhe kthehet drejt e mbrapsht.

Tani përfytyroni dy njerëz, secili përpara një pasqyre. They looked at themselves – secili pa pasqyrimin e vet. Hiqini pasqyrat, dhe të dy njerëzit kthehen nga njëri-tjetri: They looked at each other – veprimi kalon nga njëri te tjetri dhe mbrapsht. Të njëjtët njerëz, dy pamje krejt të ndryshme.

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip kemi fjalën veten – e njëjtë për të gjitha vetat («e preva veten», «e pa veten», «e fajësuan veten»). Anglishtja ka një fjalë për çdo vetë: myself, herself, themselves. Por shqipja shpesh nuk e përdor fare «veten»: kemi foljet me -hem dhe me u: «u preva», «lahem», «vishem», «çlodhem», «ndihem», «përqendrohem», «u takuam». Kjo krijon dy kurthe të kundërta. Disa folje shqipe me -hem janë në anglisht folje të thjeshta pa myself: relax, feel, concentrate, meet. Dhe disa të tjera e duan patjetër përemrin: «u kënaqëm» është we enjoyed ourselves, jo we enjoyed.

Edhe veprimi i ndërsjellë në shqip shprehet shpesh me të njëjtën formë: «u përqafuan», «u ndihmuan», «duhen». Ose me «njëri-tjetrin». Në anglisht për këtë ka vetëm each other; themselves do të thotë se secili e bëri me veten. Dhe «vetë», «vetëm» = by myself / on my own.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
U preva kur po gatuaja.I cut myself while I was cooking.folja me «u» → folje + myself
E pa veten në pasqyrë.She looked at herself in the mirror.«veten» → herself: anglishtja tregon vetën
Dua të çlodhem këtë fundjavë.I want to relax this weekend.-hem në shqip, pa reflexive në anglisht
U takuam në universitet.We met at university.«u takuam» → met, pa ourselves
A u kënaqët në festë?Did you enjoy yourselves at the party?enjoy do patjetër kundrinor
Ben dhe Lucy e duan njëri-tjetrin.Ben and Lucy love each other.«njëri-tjetrin» → each other; këtu është njësoj
Jetoj vetëm.I live by myself. / I live on my own.«vetëm» → by myself / on my own
E lyeve dhomën vetë?Did you paint the room by yourself?«vetë» = pa ndihmë → by yourself

Shkurt: kur veprimi kthehet te i njëjti person → -self / -selves; por shumë folje shqipe me -hem janë në anglisht pa përemër (relax, feel, meet). Veprimi i ndërsjellë → each other.

Forma

Përemrat vetvetorë

KryefjalaPëremri vetvetor
Imyself
you (një person)yourself
hehimself
sheherself
ititself
weourselves
you (më shumë se një)yourselves
theythemselves

Njëjës: -self. Shumës: -selves. Vini re himself dhe themselves (nga him, them) – jo hisself ose theirselves.

Modelet

ModeliShembull
folje + reflexiveI hurt myself.
folje + reflexive + emërWe're teaching ourselves photography.
parafjalë + reflexive (i njëjti person)He talks to himself.
by + reflexive = vetëm / pa ndihmëI live by myself.
on + my / your / his… + own = i njëjti kuptimI live on my own.
each other / one another (veprim i ndërsjellë)They help each other.

Përdorimi

1Kryefjala dhe kundrinori janë i njëjti person

Përdorni përemrin vetvetor kur ai që e bën veprimin është edhe ai që e pëson. Kjo vlen pas foljeve dhe pas parafjalëve si to, at, with, for. (Pas parafjalëve të vendit zakonisht përdorim përemrin e zakonshëm: She put the bag next to her.)

I cut myself while I was cooking.
U preva kur po gatuaja.
«u preva» → cut myself
She looked at herself in the mirror.
E pa veten në pasqyrë.
«veten» → herself
Be careful! You'll burn yourself.
Kujdes! Do të digjesh.
«digjesh» → burn yourself
The machine turns itself off after ten minutes.
Aparati fiket vetë pas dhjetë minutash.
«fiket vetë» → turns itself off
We're teaching ourselves photography.
Po e mësojmë vetë fotografinë.
pa mësues
He talks to himself when he's nervous.
Flet me vete kur është nervoz.

2Foljet e zakonshme me përemër vetvetor

Disa shprehje të përditshme përdorin përemër vetvetor: enjoy yourself (kënaqu, kalofsh mirë), help yourself (merr sa të duash), hurt yourself (lëndohem), introduce yourself (prezantohem), behave yourself (sillu mirë).

Did you enjoy yourselves at the party?
U kënaqët në festë?
«u kënaqët» → enjoy yourselves; folja do kundrinor
Please help yourself to coffee.
Ju lutem, merrni kafe sa të doni.
He fell off his bike, but he didn't hurt himself.
Ra nga biçikleta, por nuk u lëndua.
«nuk u lëndua» → didn't hurt himself
Let me introduce myself. I'm Ana, the new manager.
Më lejoni të prezantohem. Jam Ana, menaxherja e re.
«prezantohem» → introduce myself
Behave yourselves, kids!
Silluni mirë, fëmijë!
shumës → yourselves

3By myself / on my own = vetëm, ose pa ndihmë

By + përemër vetvetor do të thotë «vetëm» ose «pa ndihmën e askujt». On + my, your, his, her, our, their + own do të thotë saktësisht njësoj. Vini re: by myself, por on my own (jo on myself dhe as by my own).

I live by myself.
Jetoj vetëm.
Did you paint the room by yourself?
E lyeve dhomën vetë?
pa ndihmë
My son can get dressed by himself now.
Tani djali im vishet vetë.
She travelled around Asia by herself.
Udhëtoi vetëm nëpër Azi.
travelled (UK) / traveled (US)
I live on my own.
Jetoj vetëm.
= I live by myself
She built the website on her own.
Faqen e internetit e ndërtoi vetë.
pa ndihmë
Can the kids walk to school on their own?
A mund të shkojnë fëmijët vetëm në shkollë?

4Foljet që në anglisht nuk janë vetvetore

Shumë folje për trupin dhe ndjenjat nuk marrin përemër vetvetor në anglisht: relax, feel, meet, concentrate, wake up, get up, sit down. Edhe wash, shave dhe dress zakonisht përdoren pa të; me këto tri folje përemrin e shtojmë kryesisht kur duam të tregojmë se veprimi është i vështirë ose i pazakontë. Në shqip pikërisht këto janë shpesh folje me -hem: «çlodhem», «ndihem», «takohem», «zgjohem», «ngrihem», «ulem», «lahem», «rruhem», «vishem».

I want to relax this weekend.
Dua të çlodhem këtë fundjavë.
jo «relax myself»
I don't feel well.
Nuk ndihem mirë.
jo «feel myself well»
We met at university.
U njohëm në universitet.
jo «met ourselves»
He washed, shaved and got dressed in ten minutes.
U la, u rrua dhe u vesh për dhjetë minuta.
tri folje me «u», në anglisht pa himself
I can't concentrate with this noise.
Nuk përqendrohem dot me këtë zhurmë.
After his accident, he can't dress himself.
Pas aksidentit nuk vishet dot vetë.
me reflexive: veprimi është i vështirë

5Each other / one another apo themselves

Each other (dhe one another, pak më zyrtare) tregon një veprim të ndërsjellë: A ia bën B-së, dhe B ia bën A-së. Themselves / ourselves do të thotë që secili e bën me veten. Në shqip: «njëri-tjetrin» apo «veten».

Ben and Lucy love each other.
Ben dhe Lucy e duan njëri-tjetrin.
veprim i ndërsjellë
We send each other messages every day.
Çdo ditë i dërgojmë mesazhe njëri-tjetrit.
The two teams thanked one another after the match.
Pas ndeshjes dy skuadrat falënderuan njëra-tjetrën.
They introduced themselves to the group.
U prezantuan para grupit.
secili tha emrin e vet → themselves
Do you and your sister see each other often?
Shiheni shpesh ti dhe motra jote?
«shiheni» → see each other

Gabime të shpeshta

❌They enjoyed theirselves.
✅They enjoyed themselves.
themselves, jo theirselves.
❌He hurt him. (= his own body)
✅He hurt himself.
I njëjti person → përemër vetvetor.
❌He did it by his own.
✅He did it by himself. ose He did it on his own.
by + përemër vetvetor, ose on + my/his… + own.
❌I live on myself.
✅I live on my own. ose I live by myself.
on + my/your… + own; by + përemër vetvetor.
❌I feel myself tired.
✅I feel tired.
feel + mbiemër, pa përemër vetvetor.
❌Enjoy yourself, everybody!
✅Enjoy yourselves, everybody!
you (më shumë se një) → yourselves.
⚠️I relaxed myself on the beach.
✅I relaxed on the beach.
Shumë e pazakontë; në anglisht relax zakonisht nuk ka kundrinor.
⚠️We met ourselves in 2018.
✅We met in 2018.
Kjo do të thoshte që secili takoi veten. Meet nuk do përemër vetvetor.
⚠️Sam and I help ourselves with homework.
✅Sam and I help each other with homework.
Gramatikisht është e saktë, por do të thotë që secili ndihmon vetëm veten. Për veprim të ndërsjellë: each other.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Ndihem» → feel myself. Foljet shqipe me -hem duken si vetvetore, prandaj në anglisht shtohet lehtë myself / himself: «Pas udhëtimit të gjatë me autobus për në Pejë, Erioni u ndje keq». Në anglisht feel (dhe po ashtu relax, concentrate, meet) nuk do përemër vetvetor.

❌After the long bus ride to Peja, Erion felt himself sick.
✅After the long bus ride to Peja, Erion felt sick.
feel + mbiemër, pa himself

2. «U kënaqëm» → we enjoyed. Në shqip «Koncerti në Prizren ishte i mrekullueshëm, u kënaqëm shumë!» nuk ka kundrinor. Anglishtja enjoy do patjetër një kundrinor: ose përemrin vetvetor, ose atë që ju pëlqeu.

❌The concert in Prizren was amazing, we enjoyed so much!
✅The concert in Prizren was amazing, we enjoyed ourselves so much! ose The concert in Prizren was amazing, we enjoyed it so much!
enjoy + kundrinor

3. «U përshëndetën» → greeted themselves. Në shqip veprimi i ndërsjellë shprehet shpesh me formën me «u»: «Dy fqinjët e vjetër u përshëndetën nga ballkonet». Kjo formë i ngjan vetvetores, prandaj del themselves. Por themselves do të thotë që secili përshëndeti veten. Për veprim të ndërsjellë anglishtja thotë each other.

⚠️The two old neighbours greeted themselves from their balconies.
✅The two old neighbours greeted each other from their balconies.
Gramatikisht është e saktë, por do të thotë që secili përshëndeti veten; «u përshëndetën» = greeted each other

Mos i ngatërroni

themselves apo each other – Pamja është ndryshe: pasqyra (secili me veten) apo dy njerëz përballë njëri-tjetrit (secili me tjetrin).

They blamed themselves.
E fajësuan veten.
secili fajësoi veten
They blamed each other.
Fajësuan njëri-tjetrin.
A fajësoi B-në, dhe B fajësoi A-në

him apo himself – Zgjedhja e përemrit ndryshon te kush shkon veprimi.

Tom saw him in the photo.
Tomi e pa atë në foto.
një burrë tjetër
Tom saw himself in the photo.
Tomi e pa veten në foto.
Tomin

reflexive si kundrinor apo myself për theksim – Në këtë mësim përemri vetvetor është kundrinor i foljes. Myself mund të shtojë edhe theksim (I made this cake myself, «Këtë kek e bëra vetë»). Ky përdorim mësohet te C1-06.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Theksi bie te -self / -selves: my-SELF, your-SELVES, them-SELVES.
  • -self → -selves në shumës, si shelf → shelves dhe wolf → wolves A1-05.
  • yourself (një person) apo yourselves (më shumë se një): dëgjoni fundin /selvz/. -s fundore shqiptohet /z/, me zë.
  • themselves fillon me /ð/, pra «dh» e shqipes – këtu keni avantazh. Mos e ktheni në «d» ose «z».
  • /l/ te -self është e thellë, si «ll» e shqipes, sepse vjen para bashkëtingëllores – edhe këtu keni avantazh.
  • each other thuhet pothuajse si një fjalë: /iːtʃ ˈʌðə/ (UK), /iːtʃ ˈʌðər/ (US). ch është «ç» e shqipes, th është «dh». /iː/ është e gjatë; /ʌ/ te other është e shkurtër, me gojë gjysmë të hapur, diku midis «a»-së dhe «ë»-së – nuk është «o».

Rregulli i artë

Veprimi kthehet te i njëjti person → -self / -selves. Vetëm ose pa ndihmë → by myself ose on my own. Veprim i ndërsjellë midis njerëzve → each other. Foljet si relax, feel, meet dhe concentrate zakonisht nuk marrin përemër vetvetor – edhe kur në shqip janë folje me -hem. Dhe «u kënaqëm» është we enjoyed ourselves.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni fjalën që mungon.

  1. Be careful with that knife — don't cut . (you, one person)
  2. She looked at in the mirror.
  3. We really enjoyed on holiday.
  4. My grandfather lives by .
  5. The heating switches on at 6 am.
  6. Shkruani shumësin: yourself

B. Kuptimi

Zgjidhni ose rishkruani sipas kuptimit.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Anna and Leo text … every night.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I need to … after work.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Children, please help … to cake.
  4. Rishkruajeni me each other: Mia helps Jack, and Jack helps Mia.
  5. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I don't like walking home … at night.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. They built the house by theirselves.
  2. I looked at me in the mirror.
  3. I feel myself very happy today.
  4. He taught himself the guitar.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni çdo vend me një fjalë që mbaron me -self / -selves, ose me each other.

First day at a new school
Teacher: Good morning, everyone! First, let's introduce 16. I'm Mr Park.
Students: Good morning!
Teacher: Please work in pairs and ask 17 three questions.
Lena: Hi, I'm Lena. Do you live with your family?
Omar: No, I live by 18. My family is in Cairo.
Lena: Wow! Do you cook for 19?
Omar: Yes, but I often burn 20!

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani për diçka që e bëtë vetë, pa ndihmë.
  2. Shkruani për dy njerëz që njihni dhe që bëjnë gjëra për njëri-tjetrin.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-09 Përemrat vetorë si kundrinor në anglisht (object pronouns): me, him, her, us, them
    Can you help ? (I)
  2. A2-13 Mine, yours, whose: përemrat pronorë në anglisht
    This isn't my bag. is red.
  3. A2-12 Another, other, the other, others: «tjetër» në anglisht
    Some students walked home. took the bus.
Përgjigjet

A. Forma

  1. yourself
  2. herself
  3. ourselves
  4. himself
  5. itself
  6. yourselves

B. Kuptimi

  1. each other
  2. relax
  3. yourselves
  4. Mia and Jack help each other. / Jack and Mia help each other.
  5. on my own

C. Gjeni gabimin

  1. They built the house by themselves.
  2. I looked at myself in the mirror.
  3. I feel very happy today.
  4. ✓ He taught himself the guitar.

D. Në kontekst

  1. ourselves
  2. each other / one another
  3. myself
  4. yourself
  5. myself

E. Radha juaj

  1. Last year I painted my bedroom by myself.
  2. My sister and I help each other with homework.

F. Përsëritje e përzier

  1. me
  2. Mine
  3. Others / The others / Other students / The other students
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play