Present Simple эсвэл Present Continuous? I work, I'm working-ийн ялгаа монголоор
Present Simple or Present Continuous?
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та Present Simple (энгийн одоо цаг, I work), Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг, I'm working) хоёрыг ялгаж сонгох, тус бүртэй явдаг цаг хугацааны үгийг таних, know, like, want шиг төлөв байдлын үйл үгийг зөв хэрэглэх, мөн think, have-ийн хоёр утгыг ялгах чадвартай болно.
Гол санаа
Англиар «одоо» гэдэг хоёр өөр утгатай тул хоёр одоо цаг бий.
Зэрэгцээ хоёр дэлгэц төсөөлөөрэй. Эхний дэлгэц дээр A1-12-аас мэдэх таны профайл хуудас: амьдрал ерөнхийдөө ямар байдаг – зуршил, өдөр тутмын хэвшил, баримт, байнгын байдал. Энэ бол Present Simple: I work in a bank. She drinks coffee every morning. Хоёр дахь дэлгэц дээр A1-22-оос мэдэх шууд дамжуулалтын видео: яг одоо, эсвэл одоо үеийн хязгаартай хугацаанд үргэлжилж буй зүйл. Энэ бол Present Continuous: Today I'm working from home.
Нэг хүн хоёр дэлгэц дээр зэрэг гарч болно: I usually drive to work (профайл хуудас), but this week I'm taking the train (шууд дамжуулалт).
Зарим үйл үг огт үйлдэл биш, төлөв: юу мэддэг, юунд дуртай, юу хүсдэг, юунд итгэдэг вэ. Юу ч хөдөлдөггүй, тиймээс шууд дамжуулалтад харуулах юм алга. Эдгээр төлөв байдлын үйл үг ихэвчлэн энгийн хэлбэрээрээ үлдэнэ: I know, I'm knowing биш. Work, eat, run шиг үйл үг бол үйлдлийн үйл үг. (Зарим номонд «stative», «dynamic» гэж нэрлэдэг.)
Монгол хэл ба англи хэл
Энэ ялгаа монголоор ч бий: зуршлыг «-даг / -дэг»-ээр («Би банкинд ажилладаг»), одоо болж буйг «-ж байна»-аар («Өнөөдөр гэрээсээ ажиллаж байна») хэлдэг. Тиймээс үндсэн санаа танд амархан.
Хүндрэл нь төлөв байдлын үйл үгт. Монголоор «ойлгож байна», «мэдэж байна», «итгэхгүй байна», «… гэж бодож байна», «сонсож байна уу?» гэж төлөв, мэдрэхүйг ч «байна»-аар хэлдэг. Англиар understand, know, believe, think (санал бодол) ихэвчлэн -ing-гүй, Present Simple-ээр хэлэгдэнэ. Бас «Хаана амьдарч байна?» гэж монголоор байнгын гэрийн тухай ч асуудаг бол англиар Where are you living? нь түр зуурын байрыг сануулна; байнгын гэрт Where do you live?
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Би банкинд ажилладаг. | I work in a bank. | энд адилхан: «-даг» зуршил → Present Simple |
| Өнөөдөр гэрээсээ ажиллаж байна. | Today I'm working from home. | энд адилхан: «-ж байна» → Present Continuous |
| Би хариултыг мэдэж байна. | I know the answer. | монголоор «-ж байна»; англиар төлөв → Simple |
| Энэ асуултыг ойлгож байна уу? | Do you understand this question? | «ойлгож байна уу» → Do you understand, are you understanding биш |
| Сайн санаа гэж бодож байна. | I think it's a good idea. | санал бодол → think, -ing-гүй |
| Би амралтынхаа тухай бодож байна. | I'm thinking about my holiday. | толгойд болж буй үйл явц → continuous зөв |
| Би үдийн хоол идэж байна. | I'm having lunch. | монголоор «идэх»; англиар идэх утгатай have → continuous болно |
| Би хоёр эгчтэй. / Надад хоёр эгч бий. | I have two sisters. | эзэмшил, гэр бүл → have, -ing-гүй |
Товчхондоо: «-даг» ба «-ж байна»-ын ялгаа англиар ч бий, гэхдээ монголоор «-ж байна»-тай хэлдэг төлөв байдлын үйл үг (know, understand, believe, think = санал) англиар Present Simple-ээр.
Бүтэц
Зэрэгцүүлэн харах
| Present Simple | Present Continuous | |
|---|---|---|
| Батлах | I work. / She works. | I'm working. / She's working. |
| Үгүйсгэх | I don't work. / She doesn't work. | I'm not working. / She isn't working. |
| Тийм / үгүй асуулт | Do you work? / Does she work? | Are you working? / Is she working? |
| Богино хариулт | Yes, I do. / No, she doesn't. | Yes, I am. / No, she isn't. |
Цаг бүрийг заадаг цаг хугацааны үг
| Present Simple (зуршил, ерөнхийдөө үнэн) | Present Continuous (одоо, одоо үед) |
|---|---|
| always, usually, often, sometimes, never | now, right now, at the moment |
| every day / week, on Mondays | today, this week, this month |
| once a week, twice a year | these days, at present |
| in the morning(s), at the weekend | Look! Listen! |
Эдгээр үг хүчтэй сэжүүр, гэхдээ эцсийн дүндээ утга шийднэ: I'm always tired these days зөв, учир нь these days түр зуурын болгож байна.
Түгээмэл төлөв байдлын үйл үг (ихэвчлэн үргэлжилсэн хэлбэргүй)
| Бүлэг | Үйл үг |
|---|---|
| Дуртай, дургүй | like, love, hate |
| Хүсэл, хэрэгцээ | want, need |
| Оюун ухаан, мэдлэг | know, believe, understand, mean |
| Бусад | belong, seem |
Хэрэглээ
1Зуршил, байнгын байдал эсвэл одоо, түр зуурын байдал
Өдөр тутмын хэвшил, байнгын байдалд Simple. Одоо болж буй зүйл, түр зуурын байдалд Continuous.
2Цаг хугацааны үг сэжүүр болно
Давтамжийн үг болон every… нь Simple-ийг, now, this week, these days нь Continuous-ийг заана.
3Төлөвийн үйл үгийг Simple-ээр
Төлөвийн үйл үг үйлдэл биш, мэдрэмж, хүсэл, мэдлэг, эзэмшлийг илэрхийлнэ. «Яг одоо» гэсэн утгатай байсан ч Simple хэрэглэнэ. Монголоор олонх нь «-ж байна»-тай гэдгийг анхаараарай.
4Think, have: хоёр утга
Think = санал бодолтой байх → төлөв (Simple). Think = бодох, эргэцүүлэх → үйлдэл (Continuous болно). Have = эзэмших, гэр бүлийн харьцаа → төлөв (Simple). Have = идэх, уух, авах, туулах → үйлдэл (Continuous болно). Мөн A1-14-ийг үзнэ үү.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Ойлгохгүй байна» → I'm not understanding. Монголоор «Ойлгож байна уу?», «Ойлгохгүй байна» гэж байнга «байна»-тай хэлдэг: «Арай удаан ярина уу? Таны австрали аялгыг ойлгохгүй байна». «-ж байна»-г үгчлэн орчуулбал англиар -ing гарна. «Цаг агаарын мэдээгээр тав сард цас орно гэж байна, гэхдээ би итгэхгүй байна» гэдэгт ч мөн адил. Англиар understand, believe төлөв тул Do you understand?, I don't understand.
2. «… гэж бодож байна» → I'm thinking. Монголоор санал бодлоо «… гэж бодож байна» гэж хэлдэг: «Оюукаа, шар дээл чамд ногооноосоо илүү зохиж байна гэж бодож байна». Англиар санал бодолд I think; I'm thinking нь толгойд үргэлжилж буй үйл явцад.
3. «Хаана амьдарч байна?» → Where are you living? Монголоор байнгын гэрийн тухай ч «Та хаана амьдарч байна вэ?», «Би Эрдэнэтэд амьдарч байна» гэдэг. Англиар I'm living нь түр зуурын байдлыг сануулна. Байнгын гэрт I live.
4. «Сонсож байна уу?», «Харж байна уу?» → Are you hearing me? / Are you seeing it? Утсаар ярихдаа «Сонсож байна уу?», «Тэр уулыг харж байна уу?» гэж асуудаг. Англиар мэдрэхүйн hear, see-д ихэвчлэн can хэрэглэдэг: Can you hear me? Can you see it?
Бүү андуураарай
What do you do? эсвэл What are you doing? – Эхнийх нь таны ажлын тухай; хоёр дахь нь яг энэ агшны тухай асууна. Монголоор «Та юу хийдэг вэ?», «Чи юу хийж байна?» гэж ялгадаг.
I live эсвэл I'm living – I live = байнгын гэр; I'm living = түр зуурын байдал.
Төлөвийн үйл үг дараа нь continuous-ээр – Зарим төлөв байдлын үйл үг хоёр дахь, үйлдлийн утгатай: The chef is tasting the soup. You're being silly. Эдгээрийг B1-34-д үзнэ. Албан бус ярианд, сурталчилгаанд яг одоогийн хүчтэй мэдрэмжинд I'm loving it! гэж сонсож магадгүй; энэ нарийн утга C2-01-д бий. Одоохондоо Simple хэрэглээрэй: I love this weather.
Зөв бичих ба дуудлага
- Ярианд Continuous бараг үргэлж товчилсон хэлбэртэй: I'm working, she's working, they're working. Үйл үгийн өмнөх жижиг 'm / 's / 're нь өгүүлбэр Continuous гэдгийн гол сэжүүр – анхааралтай сонсоорой.
- Present Simple-д be байхгүй: I work /aɪ ˈwɜːk/, харин I'm working /aɪm ˈwɜːkɪŋ/ (UK). Нэмэлт -ing үеийг сонсоорой. /ŋ/ төгсгөлийн араас «г» нэмэхгүй.
- Хурдан, албан бус ярианд What do you do? «whaddaya do?», What are you doing? «whatcha doing?» шиг сонсогддог. Өргөлт сүүлийн үг дээр: do / doing.
- Simple-ийн гуравдагч биеийн -s: works /s/, plays /z/, watches /ɪz/ – A1-12-ийг үзнэ үү. Монгол үйл үг хүнээрээ хувирдаггүй тул энэ -s амархан мартагддаг.
- think дахь /θ/ монгол хэлэнд байхгүй: хэлний үзүүрийг шүдний хооронд хавчуулаад агаар үлээгээрэй. «синк» эсвэл «тинк» гэж хэлэхээс зайлсхийгээрэй.
Алтан дүрэм
Профайл хуудас уу, шууд дамжуулалт уу? Зуршил, хэвшил, баримт, байнгын байдал → Present Simple. Одоо, одоо үед үргэлжилж буй эсвэл түр зуурын → Present Continuous. Төлөвийн үйл үг (know, like, want, need, believe, understand…) монголоор «-ж байна»-тай байсан ч англиар ихэвчлэн Simple-ээр.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
I usually (walk) to work.
-
Look! The bus (come).
-
She (not / like) cold weather.
-
"What you (do)?" "I'm a teacher."
-
"What you (do)?" "I'm cooking dinner."
-
My brother (live) in Paris, but this month he (stay) with us.
B. Утга
Зөв хариултыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I … the answer.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: We … dinner now. Call me later.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I … it's a great film.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Water … at 0 °C.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: … to me? I'm talking to you!
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
He is needing help.
-
I'm wanting a new bike.
-
Listen! Somebody knocks at the door.
-
I'm thinking about my exam.
D. Нөхцөл байдалд
Мессежийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Hi Sam! I 16 (write) this from a café in Tokyo. I 17 (stay) here for two weeks for work. Normally I 18 (work) in an office in Leeds, but this month I 19 (visit) our team here. I 20 (love) the food! I 21 (not / understand) much Japanese, but people are very kind. Right now it 22 (rain), so I 23 (have) a long coffee!
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Ердийн хэвшлийнхээ тухай нэг, энэ долоо хоногт өөр болж буй зүйлийн тухай нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
-
think-тэй хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэг нь санал бодол, нөгөө нь үйл явц.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-15 Always, usually, never монголоор: давтамжийн дайвар үг ба байрлал Үгсийг зөв дарааллаар байрлуулна уу: late / is / never / she
-
A1-14 Have ба have got монголоор: эзэмшил, гэр бүл, гадаад төрх, өвчин "Have you got a car?" "No, I ."
-
A1-20 At, on, in – цаг хугацааны угтвар үг монголоор: at seven, on Monday, in July I'm busy the moment.
Хариулт
A. Бүтэц
- walk
- is coming / 's coming
- doesn't like / does not like
- do … do
- are … doing
- lives … is staying / lives … 's staying
B. Утга
- know
- are having
- think
- freezes
- Are you listening
C. Алдааг олоорой
- He needs help.
- I want a new bike.
- Listen! Somebody is knocking at the door. / Listen! Somebody's knocking at the door.
- ✓ I'm thinking about my exam.
D. Нөхцөл байдалд
- am writing / 'm writing
- am staying / 'm staying
- work
- am visiting / 'm visiting
- love
- don't understand / do not understand
- is raining / 's raining
- am having / 'm having
E. Таны ээлж
- I usually cook dinner at home. This week I'm eating at my parents' house.
- I think English is fun. I'm thinking about a new job.
F. Холимог давталт
- She is never late.
- haven't / have not
- at
