İngilizce Çoğul İsimler (Plural Nouns): -s, -es ve Düzensiz Çoğullar
One and Many: Plural Nouns
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda düzenli ve düzensiz isimlerin çoğulunu yapabilecek, doğru yazabilecek, her zaman çoğul olan isimleri kullanabilecek ve çoğul ekini üç farklı şekilde telaffuz edebileceksiniz.
Temel Fikir
İngilizce bir ile birden fazla arasındaki farka çok önem verir. Sayılabilen bir isim kullandığınız her seferde bir seçim yaparsınız: tekil mi, çoğul mu?
İyi haber şu: çoğu zaman çoğul, isim + -s'dir. One car, two cars. -s'yi kelimenin sonundaki küçük bir bayrak gibi düşünün. Bayrak "birden fazla" der. Türkçedeki -lar / -ler ekine benzer.
Bazen yazım, bayrağı takmak için yardım ister. s, sh, ch gibi tıslayan bir sesten sonra fazladan bir ünlü ekleriz: box → boxes. Bir de çok eski ve çok sık kullanılan küçük bir kelime grubu vardır; bunlar bayrağı hiç takmaz, içten değişir: man → men, foot → feet, child → children. Sayıları azdır ve onları her gün duyarsınız.
Son olarak, iki eş parçadan oluşan bazı şeyler — jeans, scissors, glasses — tek bir eşyayı kastettiğinizde bile her zaman çoğuldur.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede de çoğul eki vardır, ama sayıdan ve "çok"tan sonra isim tekil kalır. İngilizcede birden fazla şey varsa isim her zaman çoğul olur.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| kitap-lar | books |
| iki kitap (ek yok) | two books |
| çok arkadaş (ek yok) | many friends |
| çocuk-lar | children (-s eklenmez, kelimenin kendisi değişir) |
| bir pantolon / bir makas / bir gözlük (tekil) | trousers / scissors / glasses (her zaman çoğul) |
Kısacası Türkçede sayı zaten "birden fazla" dediği için ek gerekmez; İngilizcede ise sayı olsa bile bayrak (-s) takılır.
Yapı
Düzenli çoğullar: yazım
| Tekil ismin sonu | Kural | Örnekler |
|---|---|---|
| çoğu isim | + s | book → books, car → cars, key → keys |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | bus → buses, glass → glasses, dish → dishes, watch → watches, box → boxes, quiz → quizzes |
| ünsüz + y | y → ies | city → cities, baby → babies, party → parties |
| ünlü + y | + s | day → days, boy → boys, key → keys |
| -f / -fe (birçok yaygın kelime) | → ves | leaf → leaves, shelf → shelves, knife → knives, wife → wives, life → lives |
| -o (bazı kelimeler) | + es | potato → potatoes, tomato → tomatoes, hero → heroes |
| -o (diğer birçok kelime) | + s | photo → photos, piano → pianos, video → videos, radio → radios, zoo → zoos |
İstisnalar: roof → roofs, chef → chefs, belief → beliefs. -ch "k" gibi okunuyorsa sadece -s eklenir: stomach → stomachs.
Düzensiz çoğullar
| Tekil | Çoğul |
|---|---|
| man (adam) | men |
| woman (kadın) | women |
| child (çocuk) | children |
| person (kişi) | people |
| foot (ayak) | feet |
| tooth (diş) | teeth |
| mouse (fare) | mice |
Tekili ve çoğulu aynı olanlar
| Bir | İki ya da daha fazla |
|---|---|
| a sheep | two sheep |
| a fish | three fish |
| a deer | five deer |
Sadece çoğul olan isimler (her zaman çoğul fiille; saymak için a pair of kullanılır)
| İsim | Örnek |
|---|---|
| jeans | My jeans are too long. |
| trousers (UK) / pants (US) | My trousers are new. |
| scissors | The scissors are in the drawer. |
| glasses | My glasses are on the table. |
Kullanımlar
1-s ve -es ile düzenli çoğullar
Çoğu isim -s alır. s, ss, sh, ch, x ve z'den sonra -es eklenir. Bu, kelimeye fazladan bir hece ekler.
2Yazım değişiklikleri: -y, -f/-fe ve -o
Ünsüz + y → -ies; ünlü + y → sadece -s. Birçok -f/-fe kelime → -ves. Bazı -o kelimeler -es alır.
3Düzensiz çoğullar
Bu çok yaygın isimler ünlülerini değiştirir ya da farklı bir ek alır. Çoğul fiille kullanılırlar.
4Tekili ve çoğulu aynı olanlar
Sheep (koyun), fish (balık) ve deer (geyik) değişmez. Bir mi çok mu olduğunu sayı ya da is / are fiili gösterir.
5Sadece çoğul olan isimler
İki eş parçadan oluşan giysi ve aletler her zaman çoğuldur. Saymak için a pair of (bir çift) kullanın.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Sayıdan sonra tekil kullanmak. Türkçede "iki kardeş", "beş gün", "on kişi" deriz; sayıdan sonra çoğul eki gelmez. İngilizcede ise birden fazla olan her sayılabilir isim çoğul olur.
2. "Çok"tan sonra tekil kullanmak. "Çok arkadaşım var", "birçok şehir" derken isim tekildir. İngilizcede many ve a lot of'tan sonra sayılabilir isim çoğul olur.
3. Pantolon, makas, gözlük için tekil kullanmak. Türkçede "Pantolonum çok uzun", "Yeni bir gözlüğe ihtiyacım var" deriz. İngilizcede trousers, jeans, scissors, glasses her zaman çoğuldur ve are ile kullanılır. Dikkat: glass tek başına "bardak" demektir!
4. Düzensiz çoğula bir de -s eklemek. "Çocuklar" ve "insanlar" kelimelerindeki "-lar" eki akla bir de -s getirir. Ama children ve people zaten çoğuldur.
5. "Balıklar" için "fishes" demek. Türkçede "balıklar" deriz; İngilizcede fish'in normal çoğulu yine fish'tir. Fishes nadirdir ve genellikle farklı balık türleri için kullanılır.
Karıştırılmasın
people ve persons — Günlük İngilizcede person'ın çoğulu people'dır. Persons daha çok çok resmi ya da hukuki duyurularda görülür.
fish ve fishes — Normal çoğul fish'tir. Fishes nadirdir; bazen farklı balık türleri için kullanılır.
Çoğul -s ve iyelik 's — Çoğulda kesme işareti yoktur. Kesme işareti bir şeyin birine ait olduğunu gösterir: bkz. A1-08. Türkçede özel isimlerden sonra kesme işareti kullandığımız için bu karışıklık sık görülür.
Sayılabilen çoğul ve sayılamayan isimler — Bazı isimlerin hiç çoğulu yoktur (water, money, information, advice): bkz. A1-24.
Yazım ve Telaffuz
Çoğul -s / -es ekinin üç okunuşu vardır. Bu, tekil kelimenin son harfine değil, son sesine bağlıdır.
| Son ses | Çoğul ekinin sesi | Örnekler |
|---|---|---|
| ötümsüz /p/ /t/ /k/ /f/ /θ/ | /s/ — bus'taki s gibi | cups, cats, books, chefs, months |
| ötümlü sesler ve bütün ünlüler | /z/ — zoo'daki z gibi | dogs, cars, phones, days, trees |
| /s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ (tıslayan sesler) | /ɪz/ — fazladan bir hece, "iz" gibi | buses, roses, dishes, watches, pages |
- Türkçe konuşanlar çoğul ekini hep "s" diye okuma eğilimindedir. dogs "dogz", cars "karz" gibi biter; elinizi boğazınıza koyunca titreşimi hissedersiniz.
- house /haʊs/ → houses /ˈhaʊzɪz/: ortadaki s "z" sesine dönüşür: "hauzız".
- women /ˈwɪmɪn/ — "wimin" gibi; ilk ünlü sit'teki i gibidir.
- -ves çoğulları /vz/ ile biter: knives /naɪvz/ "nayvz", leaves /liːvz/ "liivz".
- Tıslayan bir sesten sonra -e ile biten kelimeler yazımda sadece -s alır ama yine fazladan hece kazanır: page → pages ("peyciz"), nose → noses ("nouzız").
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
Birden fazlası için -s ekleyin (s, sh, ch, x, z'den sonra -es). Sayıdan sonra bile isim çoğul olur: two books. Düzensiz çoğulları ezberleyin — men, women, children, people, feet, teeth, mice — ve jeans, trousers, scissors, glasses kelimelerinin her zaman çoğul olduğunu unutmayın.
Alıştırmalar
A. Yapı
Çoğul halini yazın.
-
one bus → two
-
one baby → two
-
one boy → two
-
one wife → two
-
one tooth → two
-
one photo → two
-
one box → two
-
one child → two
B. Anlam
Doğru seçeneği seçin ya da boşluğu doldurun.
-
Doğru olanı seçin: … is at the door.
-
Doğru olanı seçin: My jeans … new.
-
Doğru olanı seçin: I need .
-
"watches" kelimesinin sonunda fazladan bir hece var mı? …
-
Three (fish) are in the tank.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
The womans are here.
-
My glasses is on the table.
-
I see five deers.
-
The babys are asleep.
-
The children are in the garden.
D. Bağlam İçinde
Parantez içindeki kelimelerin çoğul halini yazın.
Our new house is great! We are a big family: two adults, three 19 (child) and a dog. The 20 (bedroom) are small, but the kitchen is big. The 21 (shelf) in the kitchen are full of 22 (box). The 23 (person) next door are very friendly. They are two 24 (woman) from Italy.
E. Sıra Sende
-
Ailenizdeki kişiler hakkında iki cümle yazın. Çoğul isimler kullanın.
-
Çantanızdaki ya da odanızdaki üç şey hakkında yazın. Çoğul isimler kullanın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-02 İngilizce To Be (Am / Is / Are) Kullanımı: Köprü Fiil My parents teachers.
-
A1-04 İngilizce Sayılar (Numbers): Yaş, Fiyat ve Telefon Numarası Söyleme Doğru olanı seçin: … people
Cevap anahtarı
A. Yapı
- buses
- babies
- boys
- wives
- teeth
- photos
- boxes
- children
B. Anlam
- A person
- are
- a pair of scissors
- yes
- fish
C. Hatayı Bul
- The women are here. / The woman is here.
- My glasses are on the table.
- I see five deer.
- The babies are asleep.
- ✓ The children are in the garden.
D. Bağlam İçinde
- children
- bedrooms
- shelves
- boxes
- people
- women
E. Sıra Sende
- I have two sisters and three cousins. My grandparents are in Lima.
- My keys are in my bag. My glasses are on the desk. My books are on the shelves.
F. Karışık Tekrar
- are
- two hundred
