इंग्रजी अनेकवचन (plural nouns): -s, -es, children, people मराठीत सोप्या भाषेत
One and Many: Plural Nouns
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही नियमित आणि अनियमित नामांचं अनेकवचन बनवू शकाल, -s च्या शेवटाचा योग्य उच्चार करू शकाल, आणि jeans, scissors सारखी नेहमी अनेकवचनात असणारी नामं बरोबर वापरू शकाल.
मुख्य कल्पना
इंग्रजीला एक आणि एकापेक्षा जास्त यातला फरक फार महत्त्वाचा वाटतो. प्रत्येक वेळी मोजता येणारं नाम वापरताना तुम्ही निवडता: एकवचन की अनेकवचन.
चांगली बातमी: बहुतेक वेळा अनेकवचन म्हणजे नाम + -s. One car, two cars. शेवटचा -s म्हणजे शब्दाच्या टोकाला लावलेला छोटा झेंडा आहे अशी कल्पना करा. तो झेंडा सांगतो: “एकापेक्षा जास्त”.
कधी कधी तो झेंडा लावायला लिखाणाला मदत लागते. s, sh, ch सारख्या आवाजांनंतर एक स्वर जोडतो: box → boxes. आणि खूप जुन्या, खूप वापरात असलेल्या काही शब्दांना हा झेंडा कधी मिळालाच नाही. ते आतून बदलतात: man → men, foot → feet, child → children. असे शब्द थोडेच आहेत, आणि ते तुम्हाला रोज ऐकू येतील.
शेवटी: दोन सारख्या भागांच्या काही वस्तू – jeans, scissors, glasses – एकच वस्तू असली तरी नेहमी अनेकवचनात असतात.
मराठी आणि इंग्रजी
एकवचन-अनेकवचनाची कल्पना मराठीतही आहे: “घर – घरं”, “बहीण – बहिणी”, आणि संख्येनंतर मराठीतही अनेकवचन येतं: “दोन बहिणी”, “पाच घरं”. इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत. पण मराठीत अनेक पुल्लिंगी नामांचं अनेकवचन एकवचनासारखंच दिसतं: “एक भाऊ – दोन भाऊ”, “एक दिवस – पाच दिवस”. इंग्रजीत मात्र अनेकवचन जवळजवळ नेहमी ऐकू येतं: two brothers, five days. तो -s विसरू नका.
दुसरा फरक दोन भागांच्या वस्तूंमध्ये आहे. मराठीत “पँट”, “कात्री”, “चष्मा” एकवचनात आहेत (“माझी पँट”, “ही कात्री”, “माझा चष्मा”). इंग्रजीत trousers, scissors, glasses नेहमी अनेकवचनात, आणि मोजायचं असेल तर a pair of: a pair of glasses, three pairs of jeans.
आणि काही नामं मराठीत मोजता येतात, पण इंग्रजीत नाही: “सल्ला – सल्ले” मोजता येतात, पण इंग्रजीत advice ला अनेकवचन नाही.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| घर / घरं | house / houses | अनेकवचन – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| दोन भाऊ | two brothers | मराठीत रूप तेच; इंग्रजीत -s हवाच |
| मूल / मुलं, माणूस / माणसं | child / children, person / people | इंग्रजीत अनियमित अनेकवचन; त्याला पुन्हा -s नाही |
| माझी पँट खूप आखूड आहे. | My trousers are very short. | मराठीत एकवचन; इंग्रजीत अनेकवचन + are |
| एक चष्मा / तीन जीन्स | a pair of glasses / three pairs of jeans | मोजण्यासाठी a pair of |
| तुझे सल्ले खूप उपयोगी आहेत. | Your advice is very useful. | मराठीत अनेकवचन; इंग्रजीत न मोजता येणारं नाम + is |
थोडक्यात: एकापेक्षा जास्त असेल तर इंग्रजीत -s लावा – मराठी रूप बदलत नसलं तरी; अनियमित अनेकवचनं पाठ करा; आणि दोन भागांच्या वस्तू a pair of ने मोजा.
रचना
नियमित अनेकवचन: स्पेलिंग
| एकवचनाचा शेवट | नियम | उदाहरणं |
|---|---|---|
| बहुतेक नामं | + s | book → books, car → cars, key → keys |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | bus → buses, glass → glasses, dish → dishes, watch → watches, box → boxes, quiz → quizzes |
| व्यंजन + y | y → ies | city → cities, baby → babies, party → parties |
| स्वर + y | + s | day → days, boy → boys, key → keys |
| -f / -fe (अनेक नेहमीचे शब्द) | → ves | leaf → leaves, shelf → shelves, knife → knives, wife → wives, life → lives |
| -o (काही शब्द) | + es | potato → potatoes, tomato → tomatoes, hero → heroes |
| -o (इतर अनेक शब्द) | + s | photo → photos, piano → pianos, video → videos, radio → radios, zoo → zoos |
अपवाद: roof → roofs, chef → chefs, belief → beliefs. -ch चा उच्चार k असेल तर फक्त -s: stomach → stomachs.
अनियमित अनेकवचन
| एकवचन | अनेकवचन |
|---|---|
| man | men |
| woman | women |
| child | children |
| person | people |
| foot | feet |
| tooth | teeth |
| mouse | mice |
ही रूपं आधीच अनेकवचनी आहेत; त्यांना आणखी -s लावू नका (children, people, women – childrens, peoples, womens नाही).
एकवचन आणि अनेकवचन सारखंच
| एक | दोन किंवा जास्त |
|---|---|
| a sheep | two sheep |
| a fish | three fish |
| a deer | five deer |
फक्त अनेकवचनात असणारी नामं (नेहमी अनेकवचनी क्रियापदाबरोबर; मोजण्यासाठी a pair of)
| नाम | उदाहरण |
|---|---|
| jeans | My jeans are too long. |
| trousers (UK) / pants (US) | My trousers are new. |
| scissors | The scissors are in the drawer. |
| glasses | My glasses are on the table. |
वापर
1नियमित अनेकवचन: -s आणि -es
बहुतेक नामांना -s लागतो. s, ss, sh, ch, x आणि z नंतर -es लावा; त्याने शब्दात एक syllable वाढतो. मराठीत “भाऊ”, “दिवस” अनेकवचनातही तसेच राहतात, म्हणून इंग्रजी -s मुद्दाम म्हणा.
2स्पेलिंगमधले बदल: -y, -f/-fe आणि -o
व्यंजन + y → -ies; स्वर + y → फक्त -s. -f/-fe ने संपणाऱ्या अनेक शब्दांत → -ves. -o ने संपणाऱ्या काही शब्दांना -es.
3अनियमित अनेकवचन
हे अगदी नेहमीचे शब्द स्वर बदलतात किंवा वेगळा शेवट घेतात. त्यांच्यानंतर अनेकवचनी क्रियापद येतं. ही रूपं आधीच अनेकवचनी आहेत, त्यांना पुन्हा -s नाही.
4एकवचन आणि अनेकवचन सारखंच
Sheep, fish आणि deer बदलत नाहीत. एक की अनेक, हे संख्येवरून किंवा is / are वरून कळतं.
5फक्त अनेकवचनात असणारी नामं
दोन सारख्या भागांचे कपडे आणि हत्यारं इंग्रजीत नेहमी अनेकवचनात असतात. मराठीत “पँट”, “कात्री”, “चष्मा” एकवचनात असले तरी इंग्रजीत trousers, scissors, glasses + are. मोजण्यासाठी a pair of.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “माझी पँट फाटली”, “कात्री कुठे आहे?” → my pant, a scissor. मराठीत पँट, कात्री आणि चष्मा एकवचनी आहेत, म्हणून इंग्रजीतही आपण एकवचन वापरतो: pant, scissor, spectacle. भारतीय दुकानांच्या पाट्यांवरही “pant” खूप दिसतं. पण प्रमाण इंग्रजीत ही नामं नेहमी अनेकवचनात असतात: trousers / pants (US), scissors, glasses, आणि क्रियापद are. एका वस्तूसाठी a pair of.
2. “माझ्या एका मित्राचं” → one of my friend. मराठीत आपण म्हणतो “माझा एक मित्र”, “आमच्या कॉलेजमधल्या एका प्राध्यापकांनी” – नाम एकवचनात. म्हणून इंग्रजीत one of my friend असं ऐकू येतं. पण one of म्हणजे “अनेकांपैकी एक”, म्हणून त्यानंतरचं नाम नेहमी अनेकवचनात: one of my friends.
3. “मुलं”, “माणसं” → childrens, peoples. मराठीत “मूल – मुलं”, “माणूस – माणसं” असं अनेकवचन शेवटचा भाग बदलून बनतं. इंग्रजी children, people, women ही रूपं आधीच अनेकवचनी आहेत, हे लक्षात राहत नाही, आणि त्यांना आणखी एक -s लावला जातो. एकदाच अनेकवचन पुरे.
4. “आमच्या बॅगा” → luggages. प्रवासात आपण “आमच्या बॅगा”, “सामान” म्हणतो आणि बॅगा मोजतो. इंग्रजीत luggage (आणि baggage) हे न मोजता येणारं नाम आहे: त्याला -s लागत नाही. मोजायचं असेल तर bags किंवा pieces of luggage. पाहा A1-24.
गोंधळ करू नका
people आणि persons – रोजच्या इंग्रजीत person चं अनेकवचन people. Persons फक्त अगदी औपचारिक किंवा कायदेशीर सूचनांमध्ये दिसतं.
fish आणि fishes – नेहमीचं अनेकवचन fish. Fishes क्वचित, कधी कधी माशांच्या वेगवेगळ्या जातींसाठी.
अनेकवचनाचा -s आणि मालकीचा 's – अनेकवचनात अपॉस्ट्रॉफी नसते. अपॉस्ट्रॉफी सांगते की एखादी गोष्ट कोणाची आहे: पाहा A1-08.
मोजता येणाऱ्या नामांचं अनेकवचन आणि न मोजता येणारं नाम – काही नामांना अनेकवचनच नसतं (water, money, information, advice): पाहा A1-24.
स्पेलिंग आणि उच्चार
अनेकवचनाच्या -s / -es चे तीन उच्चार आहेत. ते एकवचनाच्या शेवटच्या आवाजावर ठरतात, शेवटच्या अक्षरावर नाही.
| शेवटचा आवाज | अनेकवचनाचा शेवट | उदाहरणं |
|---|---|---|
| अघोष /p/ /t/ /k/ /f/ /θ/ | /s/ – bus मधल्यासारखा | cups, cats, books, chefs, months |
| घोष आवाज आणि सगळे स्वर | /z/ – zoo मधल्यासारखा | dogs, cars, phones, days, trees |
| /s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ (स, श, च सारखे आवाज) | /ɪz/ – एक जास्त syllable | buses, roses, dishes, watches, pages |
- मराठीच्या मूळ शब्दांत घोष /z/ नाही, म्हणून dogs, cars, days च्या शेवटी तो “स” किंवा “ज” होतो. जीभ “स” च्या जागीच ठेवा आणि घशातून आवाज जोडा: मधमाशीसारखा गुणगुणणारा आवाज यायला हवा.
- house /haʊs/ → houses /ˈhaʊzɪz/: मधला s /z/ होतो.
- women /ˈwɪmɪn/ – पहिला स्वर sit मधल्या आखूड i सारखा; स्पेलिंगप्रमाणे “वुमेन” म्हणू नका. सुरुवातीला /w/: ओठ “उ” सारखे गोल करा, वरचे दात खालच्या ओठाला लागू देऊ नका.
- -ves ने संपणारी अनेकवचनं /vz/ ने संपतात: knives /naɪvz/, leaves /liːvz/. इथे वरचे दात खालच्या ओठाला हलके लागतात.
- teeth आणि months /θ/ ने संपतात: जिभेचं टोक दातांच्या मध्ये हलकं ठेवा आणि हवा फुंका. हा मराठी “थ” नाही.
- शेवटच्या -e नंतर लिहिताना फक्त -s लागतो, पण स, श, च सारख्या आवाजानंतर तरीही एक जास्त syllable येतो: page → pages, nose → noses.
सुवर्णनियम
एकापेक्षा जास्त असेल तर नाम + -s (s, sh, ch, x नंतर -es) – मराठी नामाचं रूप बदलत नसलं तरी. man, woman, child, person, foot, tooth, mouse ची अनियमित अनेकवचनं पाठ करा आणि त्यांना पुन्हा -s लावू नका. Jeans, trousers, scissors, glasses नेहमी अनेकवचनात: are आणि a pair of.
सराव
A. रचना
नामाचं अनेकवचन लिहा.
-
one bus → two
-
one baby → two
-
one boy → two
-
one wife → two
-
one tooth → two
-
one photo → two
-
one box → two
-
one child → two
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा किंवा योग्य रूप लिहा.
-
योग्य पर्याय निवडा: … is at the door.
-
योग्य पर्याय निवडा: My jeans … new.
-
योग्य पर्याय निवडा: I need .
-
"watches" च्या शेवटी एक जास्त syllable आहे का? …
-
Three (fish) are in the tank.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
The womans are here.
-
My glasses is on the table.
-
I see five deers.
-
The babys are asleep.
-
The children are in the garden.
D. संदर्भात
कंसातल्या शब्दाचं योग्य रूप लिहा.
Our new house is great! We are a big family: two adults, three 19 (child) and a dog. The 20 (bedroom) are small, but the kitchen is big. The 21 (shelf) in the kitchen are full of 22 (box). The 23 (person) next door are very friendly. They are two 24 (woman) from Italy.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमच्या कुटुंबाबद्दल आणि तुमच्या वस्तूंबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
तुमच्या घरातल्या लोकांबद्दल दोन वाक्यं लिहा. अनेकवचन वापरा.
-
तुमच्या बॅगेतल्या किंवा खोलीतल्या तीन वस्तूंबद्दल लिहा. अनेकवचन वापरा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A1-02 To Be (am, is, are) इंग्रजीत: सोपं स्पष्टीकरण आणि सराव My parents teachers.
-
A1-04 इंग्रजी संख्या (numbers): वय, किंमत आणि फोन नंबर इंग्रजीत कसे सांगायचे योग्य पर्याय निवडा: … people
उत्तरे
A. रचना
- buses
- babies
- boys
- wives
- teeth
- photos
- boxes
- children
B. अर्थ
- A person
- are
- a pair of scissors
- yes
- fish
C. चूक शोधा
- The women are here. / The woman is here.
- My glasses are on the table.
- I see five deer.
- The babies are asleep.
- ✓ The children are in the garden.
D. संदर्भात
- children
- bedrooms
- shelves
- boxes
- people
- women
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I have two sisters and three cousins. My grandparents are in Lima.
- My keys are in my bag. My glasses are on the desk. My books are on the shelves.
F. मिश्र उजळणी
- are
- two hundred
