SlowingoGramatika
A1 5 / 32

Shumësi i emrave në anglisht (plural nouns): -s, -es dhe format e parregullta

One and Many: Plural Nouns

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të formoni shumësin e emrave të rregullt dhe të parregullt, ta shkruani saktë, të përdorni emrat që janë gjithmonë në shumës dhe ta shqiptoni mbaresën e shumësit në tri mënyra.

Ideja kryesore

Anglishtja i jep shumë rëndësi dallimit mes një dhe më shumë se një. Sa herë që përdorni një emër që numërohet, zgjidhni: njëjës apo shumës.

Lajmi i mirë: shumicën e herëve shumësi është thjesht emri + -s. One car, two cars. Mendojeni -s si një flamur të vogël në fund të fjalës. Flamuri thotë «më shumë se një».

Ndonjëherë drejtshkrimi ka nevojë për pak ndihmë që flamuri të ngjitet. Pas një tingulli fërshëllyes si s, sh ose ch shtojmë një zanore: box → boxes. Dhe një grup i vogël fjalësh shumë të vjetra e shumë të zakonshme nuk e morën kurrë flamurin. Ato ndryshojnë nga brenda: man → men, foot → feet, child → children. Janë vetëm pak, por do t'i dëgjoni çdo ditë.

Së fundi, disa sende të përbëra nga dy pjesë të njëjta – jeans, scissors, glasses – janë gjithmonë në shumës, edhe kur flitet për një send të vetëm.

Shqipja dhe anglishtja

Shumësi në shqip është mjaft i ndërlikuar: «libër – libra», «mik – miq», «djalë – djem», «natë – net», «mësues – mësues». Krahasuar me këtë, anglishtja është shumë më e thjeshtë: pothuajse gjithmonë -s. Format e parregullta janë vetëm një grup i vogël: men, women, children, people, feet, teeth, mice.

Ka edhe ngjashmëri të mira. Pas numrit edhe shqipja vë shumësin («dy libra»), si anglishtja (two books). Dhe disa emra janë gjithmonë në shumës në të dyja gjuhët: «syzet», «pantallonat», «gërshërët», «xhinset» = glasses, trousers, scissors, jeans; «një palë pantallona» = a pair of trousers. Rreziku vjen nga ana tjetër. Në shqip themi «peshq», kurse anglishtja zakonisht thotë fish edhe për shumë peshq. Disa emra që në shqip kanë shumës – «informacione», «detyra shtëpie», «lajme», «këshilla», «mobilje» – në anglisht janë të panumërueshëm: nuk marrin -s dhe shkojnë me foljen në njëjës (shih A1-24).

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
një libër – dy libra; një mik – dy miqone book – two books; one friend – two friendsnë shqip shumë mbaresa, në anglisht pothuajse gjithmonë -s
një burrë – dy burra; një fëmijë – dy fëmijëone man – two men; one child – two childrenedhe anglishtja ka disa forma të parregullta, por janë pak
dy motratwo sisterskëtu është njësoj: pas numrit vjen shumësi
Syzet janë mbi tavolinë.My glasses are on the table.këtu është njësoj: emër vetëm në shumës + folje në shumës
një palë xhinsea pair of jeanskëtu është njësoj: «palë» = pair
pesë peshqfive fishnë shqip shumës, në anglisht zakonisht pa ndryshim
informacione, detyra shtëpieinformation, homeworknë anglisht pa -s
Lajmet janë të mira.The news is good.news është i panumërueshëm: folja në njëjës

Shkurt: për shumësin anglishtja shton pothuajse gjithmonë -s (ose -es); format e parregullta janë pak dhe mësohen përmendsh; jeans, glasses, scissors janë në shumës si në shqip, kurse information, homework, news nuk kanë shumës, edhe pse në shqip kanë.

Forma

Shumësi i rregullt: drejtshkrimi

Mbaresa e njëjësitRregulliShembuj
shumica e emrave+ sbook → books, car → cars, key → keys
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -z+ esbus → buses, glass → glasses, dish → dishes, watch → watches, box → boxes, quiz → quizzes
bashkëtingëllore + yy → iescity → cities, baby → babies, party → parties
zanore + y+ sday → days, boy → boys, key → keys
-f / -fe (shumë fjalë të zakonshme)→ vesleaf → leaves, shelf → shelves, knife → knives, wife → wives, life → lives
-o (disa fjalë)+ espotato → potatoes, tomato → tomatoes, hero → heroes
-o (shumë fjalë të tjera)+ sphoto → photos, piano → pianos, video → videos, radio → radios, zoo → zoos

Përjashtime: roof → roofs, chef → chefs, belief → beliefs. Kur -ch shqiptohet si k, shtohet vetëm -s: stomach → stomachs.

Shumësi i parregullt

NjëjësShumës
manmen
womanwomen
childchildren
personpeople
footfeet
toothteeth
mousemice

E njëjta formë në njëjës dhe shumës

NjëDy ose më shumë
a sheeptwo sheep
a fishthree fish
a deerfive deer

Emra vetëm në shumës (gjithmonë me folje në shumës; për t'i numëruar përdorni a pair of)

EmriShembull
jeansMy jeans are too long.
trousers (UK) / pants (US)My trousers are new.
scissorsThe scissors are in the drawer.
glassesMy glasses are on the table.

Përdorimi

1Shumësi i rregullt me -s dhe -es

Shumica e emrave shtojnë -s. Pas s, ss, sh, ch, x dhe z shtohet -es. Kjo shton një rrokje.

I have two brothers.
Kam dy vëllezër.
brother → brothers; në shqip shumës i parregullt, në anglisht vetëm -s
The shops are closed today.
Dyqanet janë të mbyllura sot.
The buses are late again.
Autobusët janë përsëri vonë.
bus → buses: -es dhe një rrokje më shumë
The dishes are in the sink.
Pjatat janë në lavaman.
The boxes are in the car.
Kutitë janë në makinë.

2Ndryshimet në drejtshkrim: -y, -f/-fe dhe -o

Bashkëtingëllore + y → -ies; zanore + y → vetëm -s. Shumë fjalë me -f/-fe → -ves. Disa fjalë me -o marrin -es.

Big cities are expensive.
Qytetet e mëdha janë të shtrenjta.
city → cities; në shqip «qytetet e mëdha» me trajtë të shquar, në anglisht pa the, sepse flasim në përgjithësi
The babies are asleep.
Foshnjat po flenë.
We work five days a week.
Punojmë pesë ditë në javë.
zanore + y: days
Careful — the knives are very sharp.
Kujdes, thikat janë shumë të mprehta.
knife → knives
The tomatoes are from our garden.
Domatet janë nga kopshti ynë.
The photos are on my phone.
Fotot janë në telefonin tim.
photo → photos

3Shumësi i parregullt

Këta emra shumë të zakonshëm ndryshojnë zanoren ose kanë një mbaresë tjetër. Shkojnë me folje në shumës.

The women in my class are very friendly.
Gratë në klasën time janë shumë të përzemërta.
The children are in the garden.
Fëmijët janë në kopsht.
child → children
Ten people are on the bus.
Në autobus janë dhjetë veta.
person → people; people është shumës
My feet are cold.
Më janë ftohur këmbët.
foot → feet; në anglisht be + cold
My teeth are white.
Dhëmbët e mi janë të bardhë.
tooth → teeth
Two mice are in the kitchen!
Në kuzhinë ka dy minj!
mouse → mice; në shqip «ka», në anglisht are

4E njëjta formë në njëjës dhe shumës

Sheep, fish dhe deer nuk ndryshojnë. Numri, ose folja is / are, tregon nëse është një apo shumë.

The sheep are on the hill.
Delet janë në kodër.
are tregon që janë shumë
We see deer in the park every morning.
Çdo mëngjes shohim drerë në park.
në shqip «drerë», në anglisht deer
We have three fish.
Kemi tre peshq.
jo «fishes»; në shqip «peshq»
The fish in this lake are very big.
Peshqit në këtë liqen janë shumë të mëdhenj.

5Emrat vetëm në shumës

Rrobat dhe veglat me dy pjesë të njëjta janë gjithmonë në shumës. Për t'i numëruar përdorni a pair of. Këtu shqipja punon shpesh njësoj.

My jeans are dirty.
Xhinset e mia janë të pista.
edhe në shqip shumës
I need a new pair of glasses.
Më duhen syze të reja.
a pair of = një send; në shqip edhe «një palë syze»
Where are the scissors?
Ku janë gërshërët?
My trousers are very short.
Pantallonat e mia janë shumë të shkurtra.
trousers (UK), pants (US)
I have three pairs of black jeans.
Kam tri palë xhinse të zeza.

Gabime të shpeshta

❌two citys
✅two cities
Bashkëtingëllore + y → -ies.
❌three boxs
✅three boxes
Pas x, s, sh, ch shtohet -es.
❌two childs
✅two children
Shumës i parregullt.
❌Many peoples are here.
✅Many people are here.
People është tashmë shumës (one person, two people). (Peoples do të thotë «popuj» – përdorim i rrallë e i veçantë.)
❌My jean is blue.
✅My jeans are blue.
Emër vetëm në shumës + folje në shumës.
❌two knifes
✅two knives
knife → knives.
❌I have two foots.
✅I have two feet.
Shumës i parregullt.
❌a scissors
✅a pair of scissors
Pa a me emrat që janë vetëm në shumës.
❌five sheeps
✅five sheep
Sheep nuk ndryshon.
❌The apple's are fresh.
✅The apples are fresh.
Shumësi nuk ka apostrof.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Peshq» → fishes. Në shqip peshku ka shumës të rregullt: «Në verë zëmë shumë peshq në liqenin e Shkodrës». Prandaj në anglisht del lehtë fishes. Zakonisht shumësi i fish është fish.

⚠️In summer we catch a lot of fishes in Lake Shkoder.
✅In summer we catch a lot of fish in Lake Shkoder.
Gramatikisht është e saktë, por fishes është i rrallë; zakonisht shumësi është fish

2. «Detyrat», «informacionet» → homeworks, informations. Në shqip themi «Ardit, futi detyrat e shtëpisë në çantë!» dhe «Më falni, a keni disa informacione për muzeun e Beratit?». Në anglisht homework dhe information janë të panumërueshëm: pa -s, pa a / an, me folje në njëjës. (Shih A1-24.)

❌Ardit, put your homeworks in your school bag!
✅Ardit, put your homework in your school bag!
homework pa -s; për ta numëruar: pieces of homework
❌Excuse me, do you have any informations about the museum in Berat?
✅Excuse me, do you have any information about the museum in Berat?
information pa -s

3. «Lajmet janë…» → The news are… Në shqip «lajmet» janë shumës: «Mami, lajmet janë të shkëlqyera: e kalova provimin e makinës!». Në anglisht news mbaron me -s, por është i panumërueshëm dhe shkon me is.

❌Mum, the news are great: I passed my driving test!
✅Mum, the news is great: I passed my driving test!
news + is

4. «Mobiljet» → furnitures. Në shqip «mobilje» ka shumës: «Të pëlqejnë mobiljet në dhomën time?». Në anglisht furniture është i panumërueshëm: pa -s, pa a, me folje në njëjës. Për një send të vetëm thuhet a piece of furniture.

❌Do you like the furnitures in my room?
✅Do you like the furniture in my room?
furniture pa -s

Mos i ngatërroni

people apo persons – Në anglishten e përditshme shumësi i person është people. Persons del kryesisht në njoftime shumë zyrtare ose ligjore.

Six people are in the car.
Në makinë janë gjashtë veta.
He is a very kind person.
Është njeri shumë i mirë.

fish apo fishes – Shumësi i zakonshëm është fish. Fishes është i rrallë; ndonjëherë përdoret për lloje të ndryshme peshqish.

The fish are hungry.
Peshqit janë të uritur.
në shqip «peshqit», në anglisht fish + are

-s e shumësit apo 's e pronësisë – Shumësi nuk ka apostrof. Apostrofi tregon që diçka i përket dikujt: shih A1-08.

My sisters are teachers.
Motrat e mia janë mësuese.
shumës: më shumë se një motër
My sister's car is red.
Makina e motrës sime është e kuqe.
pronësi: makina e motrës

Shumësi i emrave të numërueshëm apo emrat e panumërueshëm – Disa emra nuk kanë fare shumës (water, money, information, advice): shih A1-24. Në shqip «këshilla» dhe «informacione» kanë shumës, në anglisht jo.

Two coffees, please.
Dy kafe, ju lutem.
dy filxhanë kafe; në shqip «kafe» nuk ndryshon, në anglisht coffees
Your advice is very useful.
Këshillat e tua janë shumë të dobishme.
jo «advices»; në shqip shumës, në anglisht advice + is

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

Mbaresa e shumësit -s / -es ka tri shqiptime. Varet nga tingulli i fundit i njëjësit, jo nga shkronja e fundit.

Tingulli i funditTingulli i shumësitShembuj
i pazëshëm /p/ /t/ /k/ /f/ /θ//s/ – si s te buscups, cats, books, chefs, months
tingujt e zëshëm dhe të gjitha zanoret/z/ – si z te zoodogs, cars, phones, days, trees
/s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ (tinguj fërshëllyes)/ɪz/ – një rrokje më shumëbuses, roses, dishes, watches, pages
  • Te dogs, cars, days fundi është /z/, si «z» e shqipes. Mos e shqiptoni si «s».
  • house /haʊs/ → houses /ˈhaʊzɪz/: s në mes ndryshon në tingullin z.
  • women /ˈwɪmɪn/: rrokja e parë fillon me /w/ (buzët e rrumbullakosura si për «u», jo «v») dhe zanorja është e shkurtër, si i te sit.
  • Shumësi me -ves mbaron me /vz/: knives /naɪvz/, leaves /liːvz/.
  • Fjalët që mbarojnë me -e pas një tingulli fërshëllyes shtojnë vetëm -s në shkrim, por e marrin rrokjen shtesë: page → pages, nose → noses.
  • Shqipja shqiptohet ashtu si shkruhet, anglishtja jo. -e në fund të shumë fjalëve angleze nuk shqiptohet: cakes /keɪks/ dhe phones /fəʊnz/ kanë vetëm një rrokje. Mos thoni «ka-kes» ose «fo-nes».

Rregulli i artë

Për më shumë se një, shtoni -s (ose -es pas s, sh, ch, x, z). Mësojini përmendsh format e parregullta – men, women, children, people, feet, teeth, mice – dhe mbani mend që jeans, trousers, scissors dhe glasses janë gjithmonë në shumës, kurse information, homework dhe news nuk marrin -s, edhe pse në shqip kanë shumës.

Ushtrime

A. Forma

Shkruani shumësin.

  1. one bus → two
  2. one baby → two
  3. one boy → two
  4. one wife → two
  5. one tooth → two
  6. one photo → two
  7. one box → two
  8. one child → two

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë ose plotësoni fjalën që mungon.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: … is at the door.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: My jeans … new.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I need .
  4. A ka "watches" një rrokje shtesë në fund? …
  5. Three (fish) are in the tank.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. The womans are here.
  2. My glasses is on the table.
  3. I see five deers.
  4. The babys are asleep.
  5. The children are in the garden.

D. Në kontekst

Lexoni tekstin dhe vendosini emrat në kllapa në formën e duhur.

Our new home
Our new house is great! We are a big family: two adults, three 19 (child) and a dog. The 20 (bedroom) are small, but the kitchen is big. The 21 (shelf) in the kitchen are full of 22 (box). The 23 (person) next door are very friendly. They are two 24 (woman) from Italy.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht dhe përdorni shumësin.

  1. Shkruani dy fjali për njerëzit e familjes suaj. Përdorni shumësin.
  2. Shkruani për tri sende në çantën ose në dhomën tuaj. Përdorni shumësin.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-02 To Be (am, is, are) në shqip: shpjegim dhe ushtrime
    My parents teachers.
  2. A1-04 Numrat në anglisht (numbers): mosha, çmimet dhe numri i telefonit
    Zgjidhni përgjigjen e saktë: … people
Përgjigjet

A. Forma

  1. buses
  2. babies
  3. boys
  4. wives
  5. teeth
  6. photos
  7. boxes
  8. children

B. Kuptimi

  1. A person
  2. are
  3. a pair of scissors
  4. yes
  5. fish

C. Gjeni gabimin

  1. The women are here. / The woman is here.
  2. My glasses are on the table.
  3. I see five deer.
  4. The babies are asleep.
  5. ✓ The children are in the garden.

D. Në kontekst

  1. children
  2. bedrooms
  3. shelves
  4. boxes
  5. people
  6. women

E. Radha juaj

  1. I have two sisters and three cousins. My grandparents are in Lima.
  2. My keys are in my bag. My glasses are on the desk. My books are on the shelves.

F. Përsëritje e përzier

  1. are
  2. two hundred
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play