İngilizce Sayılabilen ve Sayılamayan İsimler (Countable / Uncountable), Some ve Any
Countable, Uncountable, Some and Any
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda countable (sayılabilen) isimleri (an egg, two eggs) uncountable (sayılamayan) isimlerden (water, money, advice) ayırabilecek, some ve any kullanabilecek, How much…? ve How many…? diye sorabilecek ve sayılamayan şeyleri a glass of, a piece of gibi kalıplarla sayabileceksiniz.
Temel Fikir
İki alışveriş poşeti düşünün. Birinci poşette portakallar var: tek tek sayabileceğiniz ayrı ayrı şeyler — one orange, two oranges, three oranges. Böyle isimler countable'dır (sayılabilen). İkinci poşette un var: kimse "bir un, iki un" demez. Böyle isimler uncountable'dır (sayılamayan): İngilizce bunları bir madde ya da bir bütün olarak görür, belirgin tek tek birimleri yoktur — water, rice, money, information. "One water" ya da "two rices" denmez.
Dilbilgisini poşet belirler. Sayılabilen isimler a/an alabilir ve çoğul olabilir. Sayılamayan isimler a/an almaz, çoğul olmaz ve tekil fiil alır: The information is useful.
Sayılamayan bir şeyi saymak mı istiyorsunuz? Bir kap ya da parça kelimesi kullanın: a glass of water, a piece of advice, a kilo of flour. Artık bardakları, parçaları ya da kiloları sayarsınız: two glasses of water.
Some ve any "bir miktar — tam olarak ne kadar olduğunu söylemiyoruz" anlamına gelir.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede neredeyse her isim sayılabilir ve çoğul olabilir: "bir bilgi", "tavsiyeler", "mobilyalar", "ödevler". İngilizcede ise bazı isimler hiç a/an almaz ve hiç -s almaz. Ayrıca Türkçede sayıdan sonra çoğul eki gelmez ve kap kelimesi doğrudan isme bağlanır ("iki bardak su"); İngilizcede kap çoğul olur ve araya of girer.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| bir elma / iki elma | an apple / two apples |
| bir bilgi, bilgi-ler | information — a yok, -s yok |
| tavsiye-ler | some advice — -s yok |
| haber-ler iyi | the news is good — tekil fiil |
| iki bardak su | two glasses of water |
| Kaç yumurta? | How many eggs? |
| Kaç para? / Ne kadar su? | How much money? / How much water? |
Kısacası: Türkçede bir ismin çoğul olabilmesi, İngilizcede de çoğul olabileceği anlamına gelmez. Yeni bir isim öğrendiğinizde hangi poşete girdiğini de öğrenin.
Yapı
Sayılabilen ve sayılamayan
| Countable | Uncountable | |
|---|---|---|
| a / an | an apple, a chair | a/an yok |
| çoğul | apples, chairs | çoğul yok |
| fiil | is (bir) / are (iki ya da daha fazla) | is |
| some / any | some apples, any chairs | some water, any furniture |
| soru | How many apples? | How much water? |
Tipik sayılamayan isimler
| Grup | İsimler |
|---|---|
| Yiyecek ve içecek | water, milk, coffee, tea, bread, rice, cheese, meat, sugar, pasta |
| Malzemeler | paper, glass, wood, plastic |
| Fikirler ve etkinlikler | information, advice, news, help, music, work, homework, fun |
| "Grup" kelimeleri | money, furniture, luggage, traffic |
Bu isimlerin bazıları sayılabilen şeylerden oluşan bir grup gibi görünür (money = madeni paralar ve banknotlar; furniture = sandalyeler, masalar, yataklar), ama ismin kendisi sayılamaz.
Some ve any
| Cümle türü | Genellikle | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | some | There's some milk in the fridge. |
| Olumsuz | any | We don't have any eggs. |
| Soru | any | Are there any tickets? |
| İkram, teklif | some | Do you want some tea? |
| Rica | some | Can I have some water, please? |
Kaplar ve parçalar
| Kalıp | Örnekler |
|---|---|
| a cup of / a glass of / a bottle of | a cup of tea, a glass of water, a bottle of oil |
| a can of / a packet of / a carton of | a can of cola, a packet of rice, a carton of milk |
| a piece of | a piece of cake, a piece of advice, a piece of furniture |
| a slice of | a slice of bread, a slice of pizza |
| a loaf of / a bar of / a kilo of | a loaf of bread, a bar of chocolate, a kilo of rice |
Kullanımlar
1Sayılabilen ve sayılamayan isimler
Sayılabilen isimler a/an ve çoğul alır. Sayılamayan isimler a/an almaz, çoğul -s almaz ve tekil fiil alır.
2Olumlu cümlelerde, ikram ve ricalarda some
Olumlu cümlelerde çoğul sayılabilen isimlerle ve sayılamayan isimlerle some kullanın. Cevabın evet olmasını beklediğiniz ikram ve ricalarda da some kullanılır. Türkçede çoğu zaman "biraz" ya da "birkaç" ile karşılanır, bazen de hiç çevrilmez.
3Olumsuz cümlelerde ve sorularda any
Olumsuz cümlelerin ve soruların çoğunda any kullanılır: o şeyin var olup olmadığını bilmediğimizde ya da cevap "sıfır" olduğunda. Türkçedeki "hiç" çoğu zaman buna denk gelir.
4How much…? ve How many…?
How many + çoğul sayılabilen isim. How much + sayılamayan isim. How much…? fiyat da sorar — bkz. A1-04.
5Kaplar ve parçalar
Sayılamayan bir ismi saymak için önüne bir kap ya da parça kelimesi koyun. Kap çoğul olur; sayılamayan isim değişmez.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Türkçedeki çoğulları İngilizceye taşımak. "Bilgiler", "tavsiyeler", "mobilyalar", "ödevler" Türkçede çok doğaldır. İngilizcede bu isimler sayılamaz: a/an ve -s almazlar.
2. "Haberler" için "the news are" demek. Türkçede "haberler" çoğuldur ve news da -s ile biter. Ama İngilizcede news sayılamaz ve tekil fiil alır.
3. "Kaç para?" sorusunu "How many money?" diye çevirmek. Türkçede "kaç para", "kaç lira" deriz; "kaç" akla how many getirir. Ama money sayılamaz, o yüzden how much gerekir.
4. "İki kâse çorba" kalıbını kelime kelime çevirmek. Türkçede sayıdan sonra çoğul eki gelmez ve kap kelimesi doğrudan ismin önüne gelir. İngilizcede kap çoğul olur ve araya of girer.
Karıştırılmasın
How much ve How many — Tek tek sayabiliyor musunuz? → how many. Sayamadığınız bir şey mi? → how much. Türkçedeki "kaç" ve "ne kadar" ayrımı çoğu zaman buna denk gelir — ama "kaç para" istisnadır.
İkramda some, gerçek soruda any — Bir şey ikram ederken ya da isterken ve evet cevabını beklerken some kullanın. Cevabı bilmediğiniz gerçek bir soruda any kullanın.
İki poşete de giren isimler — Bazı isimler madde olarak sayılamaz, ama tek bir şey ya da porsiyon olarak sayılabilir. Diğer miktar kelimeleri (much, a few, a little) A2-10'da; zor isimler B2-22'de.
Yazım ve Telaffuz
- İsimden önce some genellikle zayıf okunur: /səm/ — çok hızlı söylenmiş bir "sım" gibi: some water. Vurgulandığında ya da tek başına durduğunda güçlü okunur: /sʌm/ ("sam"): Some people like it, and some don't.
- of zayıf okunur /əv/ ("ıv"), hızlı konuşmada çoğu zaman sadece /ə/: a cup of tea "ı kapı ti" gibi duyulur.
- Çoğul kaplar normal çoğul yazımına uyar: glass → glasses, slice → slices, loaf → loaves, packet → packets (bkz. A1-05).
- luggage hem İngiliz hem Amerikan İngilizcesinde yaygındır; baggage Amerikan İngilizcesinde daha yaygındır. İkisi de sayılamaz: How much luggage…? How much baggage…?
Altın Kural
Sayılabilen isimler: a/an ve çoğul. Sayılamayan isimler: a/an yok, çoğul yok, tekil fiil. Some çoğunlukla olumlu cümlelerde, ikram ve ricalarda; any çoğunlukla olumsuz cümlelerde ve sorularda. How many + sayılabilen; how much + sayılamayan. Türkçede çoğul olabilen her isim İngilizcede çoğul olmaz.
Alıştırmalar
A. Yapı
Soruları cevaplayın ya da boşlukları doldurun.
-
Sayılabilen (countable) mi, sayılamayan (uncountable) mı? Cevabı İngilizce yazın: furniture
-
Sayılabilen (countable) mi, sayılamayan (uncountable) mı? Cevabı İngilizce yazın: chair
-
Doğru olanı seçin: a bar of …
-
Tamamlayın: two of water (glass)
-
Tamamlayın: three of bread (slice)
-
How chairs are there?
-
How rice do you want?
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: We need … eggs for the cake.
-
Doğru olanı seçin: There isn't … milk left.
-
Doğru olanı seçin: "Do you want … cake?" "Yes, please!"
-
Doğru olanı seçin: The news … good today.
-
Doğru olanı seçin: a … of pizza
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
The informations are on the website.
-
How many money do you have?
-
I have two luggages.
-
Can I have a glass of water, please?
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu tamamlayın. Kelime kutusu: any, cartons, loaf, many, some
Max: Is there 17 milk in the fridge?
Lea: No, there isn't 18 milk. We need two 19 of milk.
Max: OK. And how 20 eggs do we need?
Lea: Six. And can you buy 21 bread? A 22 of white bread, please.
E. Sıra Sende
-
Bugün mutfağınız hakkında iki cümle yazın: birinde some, birinde any kullanın.
-
Bir kafede kısa bir rica cümlesi yazın. Bir kap ya da parça kelimesi kullanın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-11 İngilizce There Is / There Are Kullanımı: Var ve Yok Demek Doğru olanı seçin: There … some cheese on the table.
-
A1-06 İngilizcede A, An ve The Kullanımı: Articles (Tanımlıklar) Doğru olanı seçin: I want … orange and some water.
-
A1-13 İngilizce Present Simple Olumsuz ve Soru Cümleleri: Don't, Doesn't, Do, Does Hatayı düzeltin: How much money you have?
Cevap anahtarı
A. Yapı
- uncountable
- countable
- chocolate
- glasses
- slices
- many
- much
B. Anlam
- some
- any
- some
- is
- slice
C. Hatayı Bul
- The information is on the website.
- How much money do you have?
- I have two pieces of luggage. / I have two bags. / I have two suitcases.
- ✓ Can I have a glass of water, please?
D. Bağlam İçinde
- any / some
- any
- cartons
- many
- some
- loaf
E. Sıra Sende
- There's some rice in the cupboard. There isn't any coffee.
- Can I have a cup of tea and a piece of cake, please?
F. Karışık Tekrar
- is
- an
- How much money do you have?
