Plural Nouns: अङ्ग्रेजीमा एकवचन र बहुवचन (-s, -es, children, people) — सजिलो नेपालीमा
One and Many: Plural Nouns
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं नियमित र अनियमित नामको बहुवचन बनाउन, त्यसको हिज्जे सही लेख्न, सधैँ बहुवचनमा आउने नाम प्रयोग गर्न, र बहुवचनको अन्त्य तीन तरिकाले उच्चारण गर्न सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
अङ्ग्रेजीले एक र एकभन्दा बढी को फरकमा धेरै ध्यान दिन्छ। गन्न सकिने नाम प्रयोग गर्दा हरेक पटक तपाईंले छान्नुपर्छ: एकवचन कि बहुवचन।
राम्रो खबर: धेरैजसो बेला बहुवचन भनेको नाम + -s मात्र हो। One car, two cars. यो -s लाई शब्दको अन्त्यमा फहराउने सानो झन्डा सम्झनुहोस्। झन्डाले भन्छ: “एकभन्दा बढी।”
कहिलेकाहीँ झन्डा टाँस्न हिज्जेलाई अलिकति सहयोग चाहिन्छ। s, sh वा ch जस्ता सुसाउने ध्वनिपछि एउटा थप स्वर आउँछ: box → boxes। अनि धेरै पुराना र धेरै प्रयोग हुने केही शब्दले झन्डा कहिल्यै लिएनन्। ती भित्रैबाट बदलिन्छन्: man → men, foot → feet, child → children। यस्ता शब्द थोरै मात्र छन्, र तपाईं तिनलाई हरेक दिन सुन्नुहुनेछ।
अन्त्यमा, दुई बराबर भाग भएका केही वस्तु (jeans, scissors, glasses) सधैँ बहुवचनमा आउँछन्, एउटा मात्र वस्तु भन्न खोज्दा पनि।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा पनि बहुवचनको चिह्न छ: -हरू (किताबहरू)। तर नेपालीमा यो प्रायः ऐच्छिक हुन्छ, र अङ्कपछि त लाग्दै लाग्दैन: “तीन वटा किताब”, “दस जना मान्छे”। अङ्ग्रेजीमा भने एकभन्दा बढी भएपछि -s अनिवार्य छ, अङ्क भए पनि: three books। उल्टो पनि हुन्छ: नेपालीमा “चस्मा”, “कैँची”, “पाइन्ट” एकवचन हुन्, तर अङ्ग्रेजीमा glasses, scissors, trousers सधैँ बहुवचन। अनि नेपालीमा “सामानहरू”, “सल्लाहहरू” भनिन्छ, तर अङ्ग्रेजीमा luggage, advice मा -s लाग्दैन।
| नेपाली | अङ्ग्रेजी | के फरक छ |
|---|---|---|
| किताबहरू | books | -हरू ≈ -s; तर नेपालीमा -हरू प्रायः छुट्छ, अङ्ग्रेजीमा -s छुट्दैन |
| तीन वटा किताब | three books | नेपालीमा अङ्कपछि बहुवचन चिह्न हुँदैन; अङ्ग्रेजीमा -s चाहिन्छ |
| मान्छेहरू / बच्चाहरू | people / children | यी आफैँ बहुवचन हुन्; थप -s लाग्दैन |
| मेरो चस्मा कहाँ छ? | Where are my glasses? | नेपालीमा एकवचन; अङ्ग्रेजीमा सधैँ बहुवचन + are |
| सामानहरू | luggage | -हरू लाग्ने हरेक नाममा अङ्ग्रेजीमा -s लाग्दैन: A1-24 हेर्नुहोस् |
संरचना
नियमित बहुवचन: हिज्जे
| एकवचनको अन्त्य | नियम | उदाहरण |
|---|---|---|
| धेरैजसो नाम | + s | book → books, car → cars, key → keys |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | bus → buses, glass → glasses, dish → dishes, watch → watches, box → boxes, quiz → quizzes |
| व्यञ्जन + y | y → ies | city → cities, baby → babies, party → parties |
| स्वर + y | + s | day → days, boy → boys, key → keys |
| -f / -fe (धेरै सामान्य शब्द) | → ves | leaf → leaves, shelf → shelves, knife → knives, wife → wives, life → lives |
| -o (केही शब्द) | + es | potato → potatoes, tomato → tomatoes, hero → heroes |
| -o (अरू धेरै शब्द) | + s | photo → photos, piano → pianos, video → videos, radio → radios, zoo → zoos |
अपवाद: roof → roofs, chef → chefs, belief → beliefs। -ch को उच्चारण k जस्तो हुँदा -s मात्र थप्नुहोस्: stomach → stomachs।
अनियमित बहुवचन
| एकवचन | बहुवचन |
|---|---|
| man | men |
| woman | women |
| child | children |
| person | people |
| foot | feet |
| tooth | teeth |
| mouse | mice |
एकवचन र बहुवचनमा उही रूप
| एउटा | दुई वा बढी |
|---|---|
| a sheep | two sheep |
| a fish | three fish |
| a deer | five deer |
सधैँ बहुवचनमा आउने नाम (क्रिया सधैँ बहुवचनमा; गन्न a pair of प्रयोग गर्नुहोस्)
| नाम | उदाहरण |
|---|---|
| jeans | My jeans are too long. |
| trousers (UK) / pants (US) | My trousers are new. |
| scissors | The scissors are in the drawer. |
| glasses | My glasses are on the table. |
प्रयोग
1-s र -es भएका नियमित बहुवचन
धेरैजसो नाममा -s थपिन्छ। s, ss, sh, ch, x र z पछि -es थपिन्छ। यसले एउटा थप अक्षर (syllable) बनाउँछ।
2हिज्जेमा परिवर्तन: -y, -f/-fe र -o
व्यञ्जन + y → -ies; स्वर + y → -s मात्र। धेरै -f/-fe शब्द → -ves। केही -o शब्दमा -es लाग्छ।
3अनियमित बहुवचन
धेरै प्रयोग हुने यी नामहरूको स्वर बदलिन्छ वा अन्त्य फरक हुन्छ। यिनीसँग बहुवचनको क्रिया आउँछ। नेपालीमा “मान्छेहरू”, “बच्चाहरू” भन्दा -हरू थपिन्छ, तर अङ्ग्रेजीमा people, children आफैँ बहुवचन हुन्; यिनमा -s थप्नुहुँदैन।
4एकवचन र बहुवचनमा उही रूप
Sheep, fish र deer बदलिँदैनन्। अङ्क वा is / are ले एउटा हो कि धेरै भनेर देखाउँछ।
5सधैँ बहुवचनमा आउने नाम
दुई बराबर भाग भएका लुगा र औजार सधैँ बहुवचनमा आउँछन्। नेपालीमा “मेरो चस्मा”, “मेरो पाइन्ट” एकवचनमा भनिन्छ, तर अङ्ग्रेजीमा यिनको क्रिया सधैँ बहुवचन हुन्छ। गन्नका लागि a pair of प्रयोग गर्नुहोस्।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “दुई जना दिदी” → two sister। नेपालीमा अङ्क, “वटा” वा “जना” पछि नाम एकवचनमै रहन्छ, र -हरू थपिँदैन। शब्दशः अनुवाद गर्दा अङ्ग्रेजीमा -s छुट्छ। अङ्ग्रेजीमा अङ्कले मात्र पुग्दैन: नाममा पनि -s चाहिन्छ।
2. “मान्छेहरू” → peoples, “बच्चाहरू” → childrens। नेपालीमा बहुवचन बनाउन -हरू थपिन्छ, त्यसैले people र children मा पनि -s थप्ने बानी हुन्छ। यी दुई शब्द पहिल्यै बहुवचन हुन्।
3. “मेरो पाइन्ट” → my pant। नेपालीमा पाइन्ट, चस्मा, कैँची एकवचन हुन्, त्यसैले अङ्ग्रेजीमा a pant, a scissor भन्ने बानी हुन्छ। अङ्ग्रेजीमा यी सधैँ बहुवचनमा आउँछन्; एउटा भन्नुछ भने a pair of।
4. “सामानहरू” → luggages। नेपालीमा “सामानहरू”, “सल्लाहहरू” भन्छौँ, तर अङ्ग्रेजीमा luggage, advice, information गन्न नसकिने नाम हुन्, त्यसैले यिनमा -s लाग्दैन। (A1-24 हेर्नुहोस्।)
नझुक्किनुहोस्
people र persons — दैनिक अङ्ग्रेजीमा person को बहुवचन people हो। Persons धेरै औपचारिक वा कानुनी सूचनामा मात्र देखिन्छ।
fish र fishes — सामान्य बहुवचन fish हो। Fishes दुर्लभ हो; कहिलेकाहीँ माछाका फरक-फरक प्रजातिका लागि प्रयोग हुन्छ।
बहुवचनको -s र स्वामित्वको 's — बहुवचनमा अपोस्ट्रफी हुँदैन। अपोस्ट्रफीले कुनै वस्तु कसैको हो भनेर देखाउँछ, नेपालीको “को” जस्तै: A1-08 हेर्नुहोस्।
गन्न सकिने नामको बहुवचन र गन्न नसकिने नाम — केही नामको बहुवचन नै हुँदैन (water, money, information, advice): A1-24 हेर्नुहोस्।
हिज्जे र उच्चारण
बहुवचनको -s / -es का तीन उच्चारण छन्। यो एकवचनको अन्तिम अक्षर मा होइन, अन्तिम ध्वनि मा भर पर्छ।
| अन्तिम ध्वनि | बहुवचनको ध्वनि | उदाहरण |
|---|---|---|
| गुनगुनाहटबिनाका /p/ /t/ /k/ /f/ /θ/ | /s/ | cups, cats, books, chefs, months |
| गुनगुनाहटसहितका ध्वनि र सबै स्वर | /z/ | dogs, cars, phones, days, trees |
| /s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ (सुसाउने ध्वनि) | /ɪz/, एउटा थप अक्षर | buses, roses, dishes, watches, pages |
- /z/ नेपालीमा छैन, त्यसैले dogs, cars को अन्त्य प्रायः “स” वा “ज” जस्तो सुनिन्छ। /z/ का लागि /s/ कै ठाउँमा जिब्रो राख्नुहोस्, तर घाँटीमा गुनगुनाहट (buzz) कायम राख्नुहोस्; घाँटीमा हात राखेर कम्पन महसुस गर्नुहोस्।
- house /haʊs/ → houses /ˈhaʊzɪz/: बीचको s पनि /z/ बन्छ।
- women /ˈwɪmɪn/: पहिलो स्वर sit को i जस्तो छोटो हुन्छ। सुरुको /w/ मा ओठ गोलो हुन्छन्, दाँतले ओठ छुँदैन; यसलाई “भ” वा “ब” नबनाउनुहोस्।
- -ves बहुवचन /vz/ मा टुङ्गिन्छन्: knives /naɪvz/, leaves /liːvz/। /v/ मा माथिल्ला दाँतले तल्लो ओठ हल्का छुन्छन्।
- sheep /ʃiːp/ को स्वर लामो र कसिलो हुन्छ; ship /ʃɪp/ को छोटो र खुकुलो। नेपाली बोलीमा इ र ई को लम्बाइ छुट्याइँदैन, तर अङ्ग्रेजीमा यसले अर्थ बदल्छ। sheep, ship को सुरुको र dishes को बीचको /ʃ/ पनि /s/ होइन: जिब्रो अलि पछाडि तानेर ओठ अलिकति गोलो गर्नुहोस्।
- months, cups जस्ता शब्दको अन्त्यमा व्यञ्जन जोडिएर आउँछन्। तिनको बीचमा वा अन्त्यमा स्वर नथप्नुहोस्।
- सुसाउने ध्वनिपछि -e मा टुङ्गिने शब्दमा हिज्जेमा -s मात्र थपिन्छ, तर उच्चारणमा थप अक्षर आउँछ: page → pages, nose → noses।
सुनौलो नियम
एकभन्दा बढीका लागि -s थप्नुहोस् (s, sh, ch, x, z पछि -es)। अनियमित बहुवचन कण्ठ पार्नुहोस्: men, women, children, people, feet, teeth, mice। jeans, trousers, scissors र glasses सधैँ बहुवचनमा आउँछन्। नेपालीमा “दुई वटा” भने पुग्छ, तर अङ्ग्रेजीमा अङ्क भए पनि नाममा -s चाहिन्छ।
अभ्यास
A. संरचना
बहुवचन लेख्नुहोस्।
-
one bus → two
-
one baby → two
-
one boy → two
-
one wife → two
-
one tooth → two
-
one photo → two
-
one box → two
-
one child → two
B. अर्थ
सही उत्तर छान्नुहोस् वा वाक्य पूरा गर्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: … is at the door.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: My jeans … new.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: I need .
-
"watches" को अन्त्यमा एउटा थप अक्षर (syllable) सुनिन्छ? …
-
Three (fish) are in the tank.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
The womans are here.
-
My glasses is on the table.
-
I see five deers.
-
The babys are asleep.
-
The children are in the garden.
D. पाठभित्र
कोष्ठकमा दिइएका शब्दको सही रूप लेखेर अनुच्छेद पूरा गर्नुहोस्।
Our new house is great! We are a big family: two adults, three 19 (child) and a dog. The 20 (bedroom) are small, but the kitchen is big. The 21 (shelf) in the kitchen are full of 22 (box). The 23 (person) next door are very friendly. They are two 24 (woman) from Italy.
E. तपाईंको पालो
आफ्नोबारे अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
आफ्नो परिवारका मान्छेबारे दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्। बहुवचन प्रयोग गर्नुहोस्।
-
तपाईंको झोला वा कोठामा भएका तीन किसिमका वस्तुबारे लेख्नुहोस्। बहुवचन प्रयोग गर्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A1-02 To Be (am, is, are) को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा My parents teachers.
-
A1-04 अङ्ग्रेजीमा Numbers: अङ्क, उमेर, मूल्य र फोन नम्बर — सजिलो नेपालीमा सही उत्तर छान्नुहोस्: … people
उत्तरहरू
A. संरचना
- buses
- babies
- boys
- wives
- teeth
- photos
- boxes
- children
B. अर्थ
- A person
- are
- a pair of scissors
- yes
- fish
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- The women are here. / The woman is here.
- My glasses are on the table.
- I see five deer.
- The babies are asleep.
- ✓ The children are in the garden.
D. पाठभित्र
- children
- bedrooms
- shelves
- boxes
- people
- women
E. तपाईंको पालो
- I have two sisters and three cousins. My grandparents are in Lima.
- My keys are in my bag. My glasses are on the desk. My books are on the shelves.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- are
- two hundred
