İngilizce Subject-Verb Agreement: Özne-Fiil Uyumu ve Zor İsimler
Subject-Verb Agreement: Tricky Nouns
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda zor öznelerden sonra tekil ya da çoğul fiil seçebileceksiniz: news ve advice gibi sayılamayan isimler, police ve clothes gibi çoğul isimler, team gibi topluluk isimleri, everyone ve each gibi kelimeler, neither… nor, one of the… ve ten dollars gibi miktarlar.
Temel Fikir
Temel kural basittir: tekil özne tekil fiil alır (The car is), çoğul özne çoğul fiil alır (The cars are). Sorun şu ki bir ismin görünüşüne her zaman güvenemezsiniz.
News -s ile biter ama tekildir. Police'te -s yoktur ama çoğuldur. Ten kilometres çoğul görünür ama onu tek bir mesafe olarak düşünürüz.
Fiilin bir yoklama yaptığını düşünün. Öznenin yazılışına bakmaz. Şunu sorar: İngilizce bunu tek bir şey olarak mı, birçok şey olarak mı görüyor? Bu dersteki grupları öğrenirseniz cevabı bilirsiniz. Kullanımın bölündüğü yerlerde — örneğin İngiliz ve Amerikan İngilizcesinde topluluk isimleri — iki seçeneği de öğreneceksiniz.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçe ile İngilizce bir ismi tekil mi çoğul mu gördüklerinde sık sık ayrılır. Türkçede "bilgiler", "tavsiyeler", "mobilyalar" diyebiliriz; İngilizcede bunlar sayılamaz ve hep tekildir. Tersine, Türkçede tekil olan "polis", "pantolon", "gözlük" İngilizcede çoğuldur.
| Türkçe | İngilizce | Fiil |
|---|---|---|
| Bilgi-ler güncel değil. | The information is out of date. | tekil (sayılamaz) |
| Tavsiye-ler-in çok işe yaradı. | Your advice was really helpful. | tekil (sayılamaz) |
| Polis iki adamı arı-yor. | The police are looking for two men. | çoğul |
| Gözlüğ-ün masada. | Your glasses are on the table. | çoğul |
| Herkes bil-iyor. | Everyone knows. | tekil (Türkçedeki gibi) |
| Arkadaş-lar-ım-dan biri… | One of my friends lives… | çoğul isim + tekil fiil (Türkçedeki gibi) |
| On dolar yeter. | Ten dollars is enough. | tekil (Türkçedeki gibi) |
Bazı yerlerde Türkçe size yardım eder: "herkes", "…-lardan biri" ve toplam miktarlar iki dilde de aynı mantıkla çalışır. Zor olan, Türkçede çoğul olup İngilizcede sayılamayan isimler ve Türkçede tekil olup İngilizcede çoğul olan isimlerdir.
Yapı
| Özne türü | Fiil | Örnekler |
|---|---|---|
| sayılamayan isimler (-s ile bitse ya da sayılabilir gibi görünse bile) | tekil | news, information, advice, furniture, luggage, equipment, research, homework, progress |
| her zaman çoğul olan isimler | çoğul | police, cattle, clothes, goods, belongings, trousers, scissors, glasses (= gözlük), surroundings |
| topluluk isimleri (bir grup) | tekil (UK ve US) ya da çoğul (çoğunlukla UK) | family, team, government, staff, company, audience, committee, class |
| everyone, everybody, someone, nobody, each, every + isim | tekil | Everyone is… Each student has… |
| neither… nor / either… or | yakındaki özneye uyar | Neither the manager nor the workers are… |
| one of the + çoğul isim | tekil (one'a uyar) | One of my friends lives in Rome. |
| tek bir toplam olarak para, zaman, mesafe ya da ağırlık | tekil | Ten dollars is enough. Two hours is a long time. |
Singular they (tekil they)
| Özne | Zamir | Fiil |
|---|---|---|
| everyone, someone, nobody; cinsiyeti bilinmeyen ya da önemli olmayan bir kişi | they / their / them | they ile çoğul fiil biçimi: Someone left their umbrella. Tell them they're welcome. |
Kullanımlar
1Sayılamayan isimler — tekil fiil
Bazı isimler -s ile biter ya da sayılabilecek şeyler gibi görünür, ama İngilizcede sayılamaz A1-24. Tekil fiil alırlar, önlerine a / an gelmez ve çoğul biçimleri yoktur. Saymak için a piece of / an item of kullanın. -ics ile biten bilim dalları da tekildir: Physics was my favourite subject. Maths (UK) / math (US) da tekildir.
2Her zaman çoğul olan isimler
Bazı isimler her zaman çoğuldur. Police ve cattle -s almaz ama çoğul fiil alır. Clothes, goods, belongings ve trousers, scissors, glasses (= gözlük) gibi iki parçalı eşyalar da çoğuldur (ama a pair of glasses is). People ise person'ın düzensiz çoğuludur; bu yüzden o da çoğul fiil alır.
3Topluluk isimleri — tekil ya da çoğul
Topluluk ismi bir grubu adlandırır. Amerikan İngilizcesinde genellikle tekil fiil alır. İngiliz İngilizcesinde tekil (grup tek bir birim olarak) ya da çoğul (üyeler tek tek) fiil alabilir. Bir cümle içinde tutarlı olun (The team is proud of its… / The team are proud of their…).
4Everyone, each, every — tekil fiil; singular they
Everyone, everybody, someone, nobody, each ve every + isim, birçok kişiyi anlatsalar bile tekil fiil alır (Türkçedeki "herkes biliyor" gibi). Bunlara geri dönen zamir genellikle they / their / them'dir ("singular they"). They bir kişiyi anlatsa bile her zaman çoğul fiil biçimi alır (they are). Each çoğul bir özneden sonra gelirse fiil çoğuldur: They each have a key.
5Neither… nor / either… or; one of the…
Neither… nor ve either… or ile fiil, ona daha yakın olan özneye uyar. (Günlük konuşmada iki özne de tekilse çoğul fiil de yaygındır: Neither Anna nor Leo are coming.) One of the + çoğul isim ile fiil one'a uyar, yani tekildir.
6Tek bir toplam olarak miktarlar
Bir para, zaman, mesafe ya da ağırlık miktarı tek bir toplam olarak görülüyorsa tekil fiil kullanın. Türkçe de böyle düşünür: "On dolar çok."
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Türkçede çoğul olan isimlere -s eklemek. "Bilgiler", "tavsiyeler", "mobilyalar", "haberler", "bavullar", "ev ödevleri" Türkçede çok doğal çoğullardır. İngilizcede information, advice, furniture, news, luggage, homework sayılamaz: -s almaz ve tekil fiil alır.
2. "Polis geliyor" cümlesini tekil kurmak. Türkçede "polis" tekil bir kelimedir. İngilizcede the police her zaman çoğul fiil alır; tek bir polis memuru için a police officer deyin.
3. Kot, gözlük, makas gibi iki parçalı eşyaları tekil saymak. Türkçede "kotum", "gözlüğüm", "makas" tekildir. İngilizcede trousers, jeans, glasses, scissors çoğuldur. Tek bir tane demek için a pair of kullanın.
4. Çoğul özneyle tekil fiil kullanmak. Türkçede çoğul bir özneden sonra fiil çoğu zaman tekil kalır: "İnsanlar ilgi duyuyor", "Kıyafetlerim ıslak" ("duyuyorlar", "ıslaklar" demek gerekmez). İngilizcede ise çoğul özne çoğul fiil ister. People kelimesinde -s olmadığı için tekil gibi de görünür, ama person'ın çoğuludur.
Karıştırılmasın
a number of ve the number of — çoğul fiil ve tekil fiil. Bkz. B2-19.
people, persons ve peoples — People, person'ın normal çoğuludur. Persons çok resmî ya da hukuki bir kelimedir. A people / peoples bir ulus ya da etnik grup, yani "halk / halklar" demektir.
both… and ve neither… nor — Both… and her zaman çoğul fiil alır; neither… nor yakındaki özneye uyar. Bkz. B1-30.
none of + çoğul isim — tekil ya da çoğul fiil olabilir; bkz. B1-30. The majority, one in five ve a total of ile uyum için bkz. C2-07.
Yazım ve Telaffuz
- news /njuːz/ (UK) "nyuuz", /nuːz/ (US) "nuuz": son ses /z/'dir, ama bu bir çoğul eki değildir.
- clothes /kləʊðz/ (UK), /kloʊðz/ (US) hızlı konuşmada çoğu zaman close /kləʊz/ "klouz" gibi duyulur.
- police /pəˈliːs/: vurgu ikinci hecededir, "pı-LİİS".
Altın Kural
Fiil yazılışı değil, anlamı izler: tek şey → tekil, birçok şey → çoğul. Zor grupları öğrenin: news / advice (tekil), police / clothes (çoğul), team / family (tekil, İngiliz İngilizcesinde çoğul da olur), everyone / each (tekil), tek bir toplam olarak miktarlar (tekil). Türkçede çoğul olan bilgiler, tavsiyeler, mobilyalar İngilizcede tekildir.
Alıştırmalar
A. Yapı
Doğru fiil biçimini yazın ya da seçin.
-
The information you sent ___ … very useful.
-
The police ___ … closed the road.
-
Everybody (know) the answer.
-
One of the windows (be) broken.
-
Two hours (be) too long to wait.
-
Someone has left coat in the hall. (kim olduğunu bilmiyoruz)
B. Anlam
Doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: Neither the teacher nor the students … ready.
-
Doğru olanı seçin: Either my parents or my aunt … coming to the concert.
-
Hangi cümle takımı tek tek oyuncular olarak görüyor (İngiliz İngilizcesi)?
-
Doğru olanı seçin: Economics … my favourite subject.
-
Doğru olanı seçin: Each of the rooms … a balcony.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
We bought some new furnitures for the flat.flat (UK) = apartment (US)
-
My trousers is too short.
-
The news were shocking.
-
My family lives in a small town.
D. Bağlam İçinde
E-postayı parantez içindeki fiillerin doğru biçimiyle tamamlayın.
Hi Sam, moving day was chaos! All our furniture 16 (be) still in boxes, and our luggage 17 (not / arrive) yet. The neighbours 18 (be) friendly, though — everyone 19 (have) offered to help. One of them 20 (work) as a builder! The bad news 21 (be) that the internet doesn't work. Neither the router nor the cables 22 (seem) to be the problem.
E. Sıra Sende
-
Aileniz ya da tanıdığınız bir takım hakkında iki cümle yazın: biri tekil, biri çoğul fiille.
-
Bir para ya da zaman miktarı hakkında tekil fiille bir cümle yazın.
F. Karışık Tekrar
-
B2-19 İngilizce Few mı A Few mı? Quantifiers (Miktar Belirteçleri) Ayrıntılı A number of students ___ … complained.
-
B1-30 İngilizce Both, Either, Neither, All, None, Each ve Every Kullanımı Both Anna and Leo ___ … coming.
-
A1-24 İngilizce Sayılabilen ve Sayılamayan İsimler (Countable / Uncountable), Some ve Any Can you give me some ___ … about the course?
Cevap anahtarı
A. Yapı
- was
- have
- knows
- is / was
- is
- their / his or her
B. Anlam
- were
- is
- The team are arguing about who should be captain.
- is
- has
C. Hatayı Bul
- We bought some new furniture for the flat. / We bought some new pieces of furniture for the flat.
- My trousers are too short.
- The news was shocking.
- ✓ My family lives in a small town.
D. Bağlam İçinde
- is / was
- hasn't arrived / has not arrived / hadn't arrived / had not arrived
- are / were
- has / had
- works / worked
- is / was
- seem / seemed
E. Sıra Sende
- My family lives in the north. My family are all very tall.
- Twenty minutes is enough for a quick lunch.
F. Karışık Tekrar
- have
- are
- information
