SlowingoГраматика
A2 19 / 38

Present Perfect со for и since: „живеам тука пет години“ на англиски

Present Perfect with For and Since

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да кажете колку долго трае некоја ситуација до сега – I've lived here for six years, I've known her since 2015 –, да прашате How long…? и да изберете меѓу for и since.

Главна идеја

Замислете свеќа. Сте ја запалиле во минатото и таа гори и сега. Така е и со ситуација што почнала во минатото и трае денес: живеете тука, ја познавате Сара, го имате овој телефон.

За тоа англискиот користи Present Perfect (англиски сегашен перфект), бидејќи ситуацијата го поврзува минатото и сегашноста: I've lived here for six years. Present Simple (просто сегашно време, I live here) го опишува само сегашниот момент; делот од минатото не може да го носи.

Свеќата може да се опише на два начина. For мери колку долго гори: for six years, for ten minutes. Since го покажува моментот кога сте ја запалиле: since 2020, since Monday – кога почнало.

А ако свеќата изгаснала – ситуацијата завршила –, користете Past Simple (просто минато време): I lived in Rome for three years (веќе не живеам таму).

Македонски и англиски

Ова е најважната разлика во целата лекција за говорителите на македонски. Ситуацијата што трае до сега кај нас ја кажуваме со сегашно време: „Живеам во Скопје пет години“, „Го познавам од 2015“, „Тука сум од понеделник“, „Колку време работиш тука?“. На англиски сегашно време тука не може: кога ситуацијата почнала во минатото и трае и сега, треба Present Perfect. Ниту перфектот со „сум“, ниту перфектот со „има“ не се исто што и англискиот Present Perfect во сите употреби – а за времетраење до сега во потврдна реченица кај нас обично стои сегашно време. Не одлучува македонскиот глагол, туку времето.

Времетраењето кај нас се кажува без предлог („пет години“, „цел ден“) – на англиски е for. Почетокот кај нас го покажува „од“ („од 2015“, „од понеделник“) – на англиски е since, не from. Внимавајте и на „пред“: „пред две години“ кажува кога нешто се случило и на англиски е two years ago со Past Simple – тоа не е for. Кога ситуацијата завршила, и кај нас и на англиски е минато време: „Живеев во Рим три години“ – I lived in Rome for three years. Тука е исто.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Живеам во овој град шест години.I've lived in this city for six years.кај нас сегашно време, на англиски Present Perfect
Ја познавам Сара од 2015.I've known Sara since 2015.„од“ → since; know во Present Perfect
Тој е на работа од седум часот.He's been at work since seven o'clock.„е“ → has been
Кучето го имаме десет години.We've had our dog for ten years.времетраење без предлог → for
Колку време живееш овде?How long have you lived here?прашање: кај нас сегашно, на англиски Present Perfect
Го немам видено Том одамна.I haven't seen Tom for ages.одречна реченица → Present Perfect + for
Живеев во Рим три години.I lived in Rome for three years.завршено → Past Simple – тука е исто
Дојдов во Лондон пред две години.I came to London two years ago.„пред“ + период → ago со Past Simple, не for

Накратко: кога кај нас велите во сегашно време „живеам тука пет години“ или „го познавам од 2015“, на англиски е have / has + минат партицип со for (колку долго) или since (од кога).

Форма

For и since

По него доаѓаПримери
forпериод (колку долго)for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages
sinceпочетна точка (кога почнало)since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas

Образец на реченицата

Подметhave / has (+ not)минат партиципfor / since
Ihave ('ve)lived herefor six years.
Shehas ('s)worked heresince 2019.
Wehaven'tseen himfor months.

Прашања со How long…?

ПрашањеОдговори
How long have you lived here?For six years. / Since 2019.
How long has she known Tom?For a long time. / Since university.
How long have they been married?For ten years.

Забелешка: по since може да стои и кратка реченица во Past Simple: since I was a child, since we moved here. Повеќе во лекцијата B1-02.

Употреба

1For + период

Користете for за да кажете колку долго трае ситуацијата до сега. Кај нас истото го кажуваме со сегашно време и без предлог: „живеам тука шест години“.

I've lived in this city for six years.
Живеам во овој град шест години.
кај нас сегашно време → Present Perfect + for
We've had our dog for ten years.
Кучето го имаме веќе десет години.
„го имаме“ → we've had
She's been a nurse for a long time.
Таа е медицинска сестра веќе долго време.
„е“ → has been
They've been married for twenty-five years.
Во брак се дваесет и пет години.
„се“ → have been married
I've worked here for three months.
Работам тука три месеци.
„работам“ → I've worked

2Since + почетна точка

Користете since со час, ден, датум, месец, година или настан – со моментот кога ситуацијата почнала. Кај нас тоа е „од“.

I've known Sara since 2015.
Ја познавам Сара од 2015 година.
„од“ → since
He's been at work since seven o'clock.
На работа е од седум часот.
We've lived here since last summer.
Тука живееме од минатото лето.
My sister has been in Canada since March.
Сестра ми е во Канада од март.
I've wanted a dog since I was a child.
Сакам куче уште од дете.
since + кратка реченица во Past Simple

3How long…?

За времетраењето на ситуацијата прашувајте со How long + have / has + подмет + минат партицип? Одговорете со for или since или со цела реченица. Кај нас прашуваме во сегашно време: „Колку време живееш тука?“

How long have you lived here?
Колку време живееш овде?
кај нас сегашно → how long have you lived
How long has your brother been in hospital?
Колку време е брат ти во болница?
in hospital (UK); in the hospital (US)
"How long have you known each other?" "Since university."
„Од кога се познавате?“ „Од факултет.“
"How long have you had that car?" "For about a year."
„Колку време ја имаш таа кола?“ „Околу една година.“

4Одречни реченици: немало контакт или промена

Одречен Present Perfect со for или since кажува дека нешто не се случило во целиот период до сега. Кај нас тука често велиме „не сум го видел“ или „го немам видено“.

I haven't seen Tom for ages.
Одамна не сум го видел Том.
и US: in ages
We haven't had a holiday since 2022.
Не сме биле на одмор од 2022 година.
holiday (UK); vacation (US)
She hasn't called me since Monday.
Не ми се јавила од понеделник.
It hasn't rained for weeks.
Веќе неколку недели не врне.
кај нас сегашно време, на англиски Present Perfect

5For со Past Simple: завршен период

Кога ситуацијата завршила, користете Past Simple со for. Since тука обично не оди, бидејќи во оваа лекција since ја поврзува почетната точка со сега. Кај нас тука исто е минато време.

I lived in Rome for three years.
Живеев во Рим три години.
веќе не живеам таму
I've lived in Rome for three years.
Живеам во Рим три години.
и сега живеам таму
We waited for two hours, and then we went home.
Чекавме два часа, а потоа си отидовме дома.
He worked in a bank for a long time, but now he's a teacher.
Долго работеше во банка, а сега е наставник.

Со глаголи за дејство како live, work, study и wait англискиот има и Present Perfect Continuous (англиски сегашен перфект продолжен): I've been waiting for an hour. Таа форма ја учиме во лекцијата B1-01, а ја споредуваме со формата од оваа лекција во B1-02. Со be, have (= поседува), know и like користете ја формата од оваа лекција.

Чести грешки

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020.
Ситуацијата трае до сега: Present Perfect.
❌I know her for ten years.
✅I've known her for ten years.
Од минатото до сега: Present Perfect.
❌I am here since Monday.
✅I have been here since Monday.
И be бара Present Perfect: have / has been.
❌I've lived here since three years.
✅I've lived here for three years.
Период (колку долго) → for.
❌She's worked here for 2019.
✅She's worked here since 2019.
Почетна точка → since.
❌I've worked here from 2019.
✅I've worked here since 2019.
До сега: since. (From бара пар со to или until: from 2019 to 2022.)
❌How long do you live here?
✅How long have you lived here?
Колку долго до сега: Present Perfect.
⚠️I'm here for three years.
✅I've been here for three years.
Граматички е точно, но значи дека целиот ваш планиран престој трае три години, а не „три години до сега“. Видете „Не мешајте“.

Замки за говорителите на македонски

1. „Чуваат пчели веќе петнаесет години“ → keep bees already fifteen years. Кај нас ситуацијата што трае до сега ја кажуваме во сегашно време, често со „веќе“: „Чуваат пчели веќе петнаесет години“, „Свири гитара од десетгодишна“. Англиското сегашно време го опишува само сегашниот момент. Кога ситуацијата почнала во минатото и сè уште трае, треба Present Perfect со for или since. „Веќе“ тука не е already.

❌My grandparents keep bees in their village near Kriva Palanka already fifteen years, so we never buy honey in the shop.
✅My grandparents have kept bees in their village near Kriva Palanka for fifteen years, so we never buy honey in the shop.
чуваат петнаесет години → have kept for fifteen years
❌My little sister plays the violin since she was seven, and now she practises two hours every evening.
✅My little sister has played the violin since she was seven, and now she practises two hours every evening.
свири од седумгодишна → has played since

2. „Од минатиот вторник“ → from last Tuesday. Нашето „од“ значи и from и since. Кога ситуацијата почнала во одреден момент и трае до сега, англискиот користи since. From бара пар: from … to / until …

❌I'm so tired of this weather: it hasn't stopped raining from Friday evening, and the river in Veles is getting higher every hour.
✅I'm so tired of this weather: it hasn't stopped raining since Friday evening, and the river in Veles is getting higher every hour.
„од“ до сега → since
❌From 2019 I have been the only woman in our team of twelve engineers, but nobody treats me differently.
✅Since 2019 I have been the only woman in our team of twelve engineers, but nobody treats me differently.
„од 2019“ до сега → since 2019

3. „Болен е од понеделник“ → is ill since Monday. И „сум“ кај нас останува во сегашно време: „Тука сум од утрово“, „Болен е од понеделник“, „Во брак се десет години“. На англиски am / is / are за времетраење до сега станува have / has been.

❌Our maths teacher is on sick leave since the beginning of November, so a student from the faculty teaches our class.
✅Our maths teacher has been on sick leave since the beginning of November, so a student from the faculty teaches our class.
е на боледување од → has been since
⚠️Elena is at her new job in Prilep for three months now, and she already leads her own small project.
✅Elena has been at her new job in Prilep for three months now, and she already leads her own small project.
Граматички е точно, но is … for three months значи колку трае целиот престој; до сега → has been.

4. „Колку време ја имаат пекарницата?“ → How long do … have…? Кај нас прашањето за времетраење е во сегашно време: „Колку време живееш тука?“, „Од кога се познавате?“. Англиското прашање How long…? за ситуација што трае до сега бара Present Perfect: How long have you…?

❌How long do your parents have the bakery in Kumanovo? Everyone in town knows their bread.
✅How long have your parents had the bakery in Kumanovo? Everyone in town knows their bread.
„колку време ја имаат“ → how long have … had
❌I honestly don't remember how long we know each other, but it must be since our first year at the gymnasium in Strumica.
✅I honestly don't remember how long we've known each other, but it must be since our first year at the gymnasium in Strumica.
„колку време се знаеме“ → how long we've known

Не мешајте

for и since – For кажува времетраење. Since кажува почеток.

I've been here for two hours.
Тука сум два часа.
времетраење
I've been here since ten o'clock.
Тука сум од десет часот.
почеток

I'm here for a week и I've been here for a week – Present Simple со for зборува за целиот планиран период. Present Perfect го брои времето до сега. Кај нас и двете може да бидат „Тука сум една недела“ – затоа внимавајте.

I'm here for a week.
Тука сум една недела.
целата посета трае една недела
I've been here for a week.
Тука сум веќе една недела.
стигнав пред седум дена и сè уште сум тука

ago и for – Ago („пред“) оди со минато време (обично Past Simple), никогаш со Present Perfect, и кажува кога нешто се случило. For кажува колку долго. Видете A1-26.

I came to London two years ago.
Дојдов во Лондон пред две години.
кога стигнав
I've been in London for two years.
Во Лондон сум две години.
колку долго, до сега

Правопис и изговор

  • for пред израз за време обично е слабо: /fə/ (UK), /fər/ (US): for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/ – изговорете го кратко и опуштено, не како јасно „о“.
  • since /sɪns/ се римува со prince. Двете s се безвучни, како нашето „с“.
  • been нагласено е /biːn/, но во реченица често е слабо /bɪn/: I've been here for an hour.
  • How long have you… во говорот се слева: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US). На крајот на long е /ŋ/ без г после него. Почетното h е лесен издишан звук, не нашето грлено х.
  • ages /ˈeɪdʒɪz/: во средината е звучното /dʒ/ – нашето „џ“ –, а на крајот звучно /z/, не [с]. For ages е неформално и значи „многу долго“.

Златно правило

За ситуација што почнала во минатото и трае и сега користете have / has + минат партицип со for (колку долго) или since (од кога) – не сегашно време, иако кај нас велите „живеам тука пет години“. Нашето „од“ тука е since, не from. Кога ситуацијата завршила, користете Past Simple со for.

Вежби

A. Форма

Изберете for или since или дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата.

  1. For или since? 2018
  2. For или since? three weeks
  3. For или since? last Friday
  4. For или since? a long time
  5. I (know) Ben since we were at school.
  6. She (have) this job for six months.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: I … here since 2021.
  2. Изберете го точниот одговор: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
  3. Изберете го точниот одговор: "How long have you been in Spain?" …
  4. Изберете ја реченицата што значи „стигнав пред седум дена и сè уште сум тука“:

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I know Maria for five years.
  2. We've lived here since two years.
  3. How long have you had your car?
  4. He's been ill from Monday.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот. Користете for или since или точната форма на глаголот во заградата.

My street
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашиот живот.

  1. Колку долго живеете во вашиот сегашен дом? Напишете две реченици: една со for и една со since.
  2. Напишете за еден пријател: колку долго го познавате?
  3. Напишете за нешто што сте го правеле некое време, но што сега е завршено.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски
    Have you finished your homework ?
  2. A2-16 Present Perfect за искуство: Have you ever…? објаснето на македонски
    She has (be) to Japan three times.
  3. A1-26 Was и were на англиски: минато време на глаголот to be
    I (be) born in 1998.
Одговори

A. Форма

  1. since
  2. for
  3. since
  4. for
  5. 've known / have known
  6. 's had / has had

B. Значење

  1. have lived
  2. worked
  3. For two months.
  4. I've been here for a week.

C. Најдете ја грешката

  1. I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
  2. We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
  3. ✓ How long have you had your car?
  4. He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.

D. Во контекст

  1. 've lived / have lived / 've been living / have been living
  2. since
  3. 've been / have been
  4. lived / had lived
  5. haven't seen / have not seen
  6. for / in

E. Ваш ред е

  1. I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
  2. I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
  3. I played the piano for five years when I was a child.

F. Мешано повторување

  1. yet / already
  2. been
  3. was
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play