Present Perfect со for и since: „живеам тука пет години“ на англиски
Present Perfect with For and Since
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да кажете колку долго трае некоја ситуација до сега – I've lived here for six years, I've known her since 2015 –, да прашате How long…? и да изберете меѓу for и since.
Главна идеја
Замислете свеќа. Сте ја запалиле во минатото и таа гори и сега. Така е и со ситуација што почнала во минатото и трае денес: живеете тука, ја познавате Сара, го имате овој телефон.
За тоа англискиот користи Present Perfect (англиски сегашен перфект), бидејќи ситуацијата го поврзува минатото и сегашноста: I've lived here for six years. Present Simple (просто сегашно време, I live here) го опишува само сегашниот момент; делот од минатото не може да го носи.
Свеќата може да се опише на два начина. For мери колку долго гори: for six years, for ten minutes. Since го покажува моментот кога сте ја запалиле: since 2020, since Monday – кога почнало.
А ако свеќата изгаснала – ситуацијата завршила –, користете Past Simple (просто минато време): I lived in Rome for three years (веќе не живеам таму).
Македонски и англиски
Ова е најважната разлика во целата лекција за говорителите на македонски. Ситуацијата што трае до сега кај нас ја кажуваме со сегашно време: „Живеам во Скопје пет години“, „Го познавам од 2015“, „Тука сум од понеделник“, „Колку време работиш тука?“. На англиски сегашно време тука не може: кога ситуацијата почнала во минатото и трае и сега, треба Present Perfect. Ниту перфектот со „сум“, ниту перфектот со „има“ не се исто што и англискиот Present Perfect во сите употреби – а за времетраење до сега во потврдна реченица кај нас обично стои сегашно време. Не одлучува македонскиот глагол, туку времето.
Времетраењето кај нас се кажува без предлог („пет години“, „цел ден“) – на англиски е for. Почетокот кај нас го покажува „од“ („од 2015“, „од понеделник“) – на англиски е since, не from. Внимавајте и на „пред“: „пред две години“ кажува кога нешто се случило и на англиски е two years ago со Past Simple – тоа не е for. Кога ситуацијата завршила, и кај нас и на англиски е минато време: „Живеев во Рим три години“ – I lived in Rome for three years. Тука е исто.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Живеам во овој град шест години. | I've lived in this city for six years. | кај нас сегашно време, на англиски Present Perfect |
| Ја познавам Сара од 2015. | I've known Sara since 2015. | „од“ → since; know во Present Perfect |
| Тој е на работа од седум часот. | He's been at work since seven o'clock. | „е“ → has been |
| Кучето го имаме десет години. | We've had our dog for ten years. | времетраење без предлог → for |
| Колку време живееш овде? | How long have you lived here? | прашање: кај нас сегашно, на англиски Present Perfect |
| Го немам видено Том одамна. | I haven't seen Tom for ages. | одречна реченица → Present Perfect + for |
| Живеев во Рим три години. | I lived in Rome for three years. | завршено → Past Simple – тука е исто |
| Дојдов во Лондон пред две години. | I came to London two years ago. | „пред“ + период → ago со Past Simple, не for |
Накратко: кога кај нас велите во сегашно време „живеам тука пет години“ или „го познавам од 2015“, на англиски е have / has + минат партицип со for (колку долго) или since (од кога).
Форма
For и since
| По него доаѓа | Примери | |
|---|---|---|
| for | период (колку долго) | for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages |
| since | почетна точка (кога почнало) | since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas |
Образец на реченицата
| Подмет | have / has (+ not) | минат партицип | for / since |
|---|---|---|---|
| I | have ('ve) | lived here | for six years. |
| She | has ('s) | worked here | since 2019. |
| We | haven't | seen him | for months. |
Прашања со How long…?
| Прашање | Одговори |
|---|---|
| How long have you lived here? | For six years. / Since 2019. |
| How long has she known Tom? | For a long time. / Since university. |
| How long have they been married? | For ten years. |
Забелешка: по since може да стои и кратка реченица во Past Simple: since I was a child, since we moved here. Повеќе во лекцијата B1-02.
Употреба
1For + период
Користете for за да кажете колку долго трае ситуацијата до сега. Кај нас истото го кажуваме со сегашно време и без предлог: „живеам тука шест години“.
2Since + почетна точка
Користете since со час, ден, датум, месец, година или настан – со моментот кога ситуацијата почнала. Кај нас тоа е „од“.
3How long…?
За времетраењето на ситуацијата прашувајте со How long + have / has + подмет + минат партицип? Одговорете со for или since или со цела реченица. Кај нас прашуваме во сегашно време: „Колку време живееш тука?“
4Одречни реченици: немало контакт или промена
Одречен Present Perfect со for или since кажува дека нешто не се случило во целиот период до сега. Кај нас тука често велиме „не сум го видел“ или „го немам видено“.
5For со Past Simple: завршен период
Кога ситуацијата завршила, користете Past Simple со for. Since тука обично не оди, бидејќи во оваа лекција since ја поврзува почетната точка со сега. Кај нас тука исто е минато време.
Со глаголи за дејство како live, work, study и wait англискиот има и Present Perfect Continuous (англиски сегашен перфект продолжен): I've been waiting for an hour. Таа форма ја учиме во лекцијата B1-01, а ја споредуваме со формата од оваа лекција во B1-02. Со be, have (= поседува), know и like користете ја формата од оваа лекција.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Чуваат пчели веќе петнаесет години“ → keep bees already fifteen years. Кај нас ситуацијата што трае до сега ја кажуваме во сегашно време, често со „веќе“: „Чуваат пчели веќе петнаесет години“, „Свири гитара од десетгодишна“. Англиското сегашно време го опишува само сегашниот момент. Кога ситуацијата почнала во минатото и сè уште трае, треба Present Perfect со for или since. „Веќе“ тука не е already.
2. „Од минатиот вторник“ → from last Tuesday. Нашето „од“ значи и from и since. Кога ситуацијата почнала во одреден момент и трае до сега, англискиот користи since. From бара пар: from … to / until …
3. „Болен е од понеделник“ → is ill since Monday. И „сум“ кај нас останува во сегашно време: „Тука сум од утрово“, „Болен е од понеделник“, „Во брак се десет години“. На англиски am / is / are за времетраење до сега станува have / has been.
4. „Колку време ја имаат пекарницата?“ → How long do … have…? Кај нас прашањето за времетраење е во сегашно време: „Колку време живееш тука?“, „Од кога се познавате?“. Англиското прашање How long…? за ситуација што трае до сега бара Present Perfect: How long have you…?
Не мешајте
for и since – For кажува времетраење. Since кажува почеток.
I'm here for a week и I've been here for a week – Present Simple со for зборува за целиот планиран период. Present Perfect го брои времето до сега. Кај нас и двете може да бидат „Тука сум една недела“ – затоа внимавајте.
ago и for – Ago („пред“) оди со минато време (обично Past Simple), никогаш со Present Perfect, и кажува кога нешто се случило. For кажува колку долго. Видете A1-26.
Правопис и изговор
- for пред израз за време обично е слабо: /fə/ (UK), /fər/ (US): for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/ – изговорете го кратко и опуштено, не како јасно „о“.
- since /sɪns/ се римува со prince. Двете s се безвучни, како нашето „с“.
- been нагласено е /biːn/, но во реченица често е слабо /bɪn/: I've been here for an hour.
- How long have you… во говорот се слева: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US). На крајот на long е /ŋ/ без г после него. Почетното h е лесен издишан звук, не нашето грлено х.
- ages /ˈeɪdʒɪz/: во средината е звучното /dʒ/ – нашето „џ“ –, а на крајот звучно /z/, не [с]. For ages е неформално и значи „многу долго“.
Златно правило
За ситуација што почнала во минатото и трае и сега користете have / has + минат партицип со for (колку долго) или since (од кога) – не сегашно време, иако кај нас велите „живеам тука пет години“. Нашето „од“ тука е since, не from. Кога ситуацијата завршила, користете Past Simple со for.
Вежби
A. Форма
Изберете for или since или дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата.
-
For или since? 2018
-
For или since? three weeks
-
For или since? last Friday
-
For или since? a long time
-
I (know) Ben since we were at school.
-
She (have) this job for six months.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: I … here since 2021.
-
Изберете го точниот одговор: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
-
Изберете го точниот одговор: "How long have you been in Spain?" …
-
Изберете ја реченицата што значи „стигнав пред седум дена и сè уште сум тука“:
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I know Maria for five years.
-
We've lived here since two years.
-
How long have you had your car?
-
He's been ill from Monday.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот. Користете for или since или точната форма на глаголот во заградата.
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашиот живот.
-
Колку долго живеете во вашиот сегашен дом? Напишете две реченици: една со for и една со since.
-
Напишете за еден пријател: колку долго го познавате?
-
Напишете за нешто што сте го правеле некое време, но што сега е завршено.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски Have you finished your homework ?already = surprise
-
A2-16 Present Perfect за искуство: Have you ever…? објаснето на македонски She has (be) to Japan three times.
-
A1-26 Was и were на англиски: минато време на глаголот to be I (be) born in 1998.
Одговори
A. Форма
- since
- for
- since
- for
- 've known / have known
- 's had / has had
B. Значење
- have lived
- worked
- For two months.
- I've been here for a week.
C. Најдете ја грешката
- I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
- We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
- ✓ How long have you had your car?
- He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.
D. Во контекст
- 've lived / have lived / 've been living / have been living
- since
- 've been / have been
- lived / had lived
- haven't seen / have not seen
- for / in
E. Ваш ред е
- I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
- I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
- I played the piano for five years when I was a child.
F. Мешано повторување
- yet / already
- been
- was
