There is og there are á ensku: „það er“ og „það eru“ útskýrt
There Is / There Are
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hvað er til á einhverjum stað (There's a café on the corner.), spurt um það (Is there…? How many… are there?), neitað því og valið á milli there og it.
Aðalatriðið
Stundum viltu segja einhverjum að eitthvað sé til einhvers staðar. Enskan byrjar ekki gjarnan setningu á alveg nýjum upplýsingum. Hún undirbýr hlustandann fyrst.
Þess vegna notar enskan lítið merki fremst í setningunni: there – „Athugið, hér er eitthvað!“ Svo kemur sögnin be og svo nýi hluturinn: There is a café on the corner. Hér merkir there ekki „þarna“. Það opnar bara dyrnar.
Hugsaðu þér leiðsögumann sem opnar hótelherbergi: „There's a big window, there are two beds, and there's a lovely view.“ Leiðsögumaðurinn kynnir hvern nýjan hlut. Þegar hluturinn hefur verið kynntur talarðu áfram um hann með it eða they: There's a café. It's very small.
Og mundu: um veður, klukku og fjarlægð notar enskan it, ekki there: It's cold. There's snow on the roads.
Íslenska og enska
Á íslensku notum við „það“ í báðum tilvikum: „Það er kalt“ (veður) og „Það er kaffihús á horninu“ (eitthvað er til). Á ensku eru þetta tvö ólík orð: it um veður, klukku og fjarlægð, en there þegar eitthvað er til. Þess vegna er „Það er kaffihús á horninu“ á ensku There's a café on the corner – ekki It's a café, sem merkir „þetta er kaffihús“.
Góðu fréttirnar: sögnin lagar sig að nafnorðinu á báðum málum: „Það er einn banki“ / „Það eru tveir bankar“ = There is one bank / There are two banks. Hér er þetta eins.
En „það“ hverfur á íslensku þegar annað orð fer fremst („Í bænum eru tvær sundlaugar“) og í spurningum („Er banki hérna?“). Á ensku stendur there alltaf: There are two pools in the town. Is there a bank near here?
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Það er kaffihús á horninu. | There's a café on the corner. | eitthvað er til: there, ekki it |
| Það er kalt í dag. | It's cold today. | veður: it – hér er þetta eins |
| Það eru tveir stórmarkaðir hérna. | There are two supermarkets near here. | fleirtala: are – hér er þetta eins |
| Í bænum eru tvær sundlaugar. | There are two pools in the town. | á íslensku hverfur „það“ þegar annað orð fer fremst; á ensku stendur there |
| Er apótek hérna nálægt? | Is there a pharmacy near here? | í spurningu: is there |
| „Er til mjólk?“ „Nei.“ | "Is there any milk?" "No, there isn't." | í stuttu svari: there isn't |
Í stuttu máli: þegar „það er / það eru“ merkir að eitthvað sé til segirðu there is / there are – líka í spurningum og þegar setningin byrjar á stað. Um veður, klukku og fjarlægð segirðu it.
Form
Játandi setning
| Mynd | Með hverju? | Dæmi |
|---|---|---|
| there is / there's | einum hlut (nafnorð í eintölu) | There's a bank near here. |
| there is / there's | óteljanlegum hlutum (milk, water, money) | There's some milk in the fridge. |
| there are | nafnorði í fleirtölu | There are three bedrooms. |
There are er yfirleitt ekki stytt í skrift: skrifaðu there are.
Neitun – any er hér notað sem fast orðasamband; öll reglan er í A1-24.
| Mynd | Dæmi |
|---|---|
| there isn't a/an + eintala | There isn't a lift in this building. |
| there isn't any + óteljanlegt | There isn't any coffee. |
| there aren't any + fleirtala | There aren't any buses after midnight. |
| there's no / there are no + nafnorð | There's no coffee. There are no buses. |
Spurningar og stutt svör
| Spurning | Já | Nei |
|---|---|---|
| Is there a/an…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Is there any + óteljanlegt…? | Yes, there is. | No, there isn't. |
| Are there any + fleirtala…? | Yes, there are. | No, there aren't. |
| How many + fleirtala + are there? | There are five. | There aren't any. |
Játandi stutt svar er ekki stytt: Yes, there is. (ekki Yes, there's.)
Notkun
1Hvað er til einhvers staðar
Notaðu there is um einn hlut eða óteljanlegan hlut og there are með nafnorði í fleirtölu. Staðurinn stendur oft aftast; á íslensku stendur hann oft fremst.
2Neitun
Notaðu there isn't / there aren't, yfirleitt með a/an eða any. There's no / There are no er líka algengt og aðeins sterkara. Notaðu aðeins eitt neitunarorð.
3Spurningar: Is there…? og Are there…?
Settu is eða are á undan there. Svaraðu Yes, there is / No, there aren't og svo framvegis. Á íslensku fellur „það“ brott í spurningunni („Er apótek…?“), en á ensku stendur there.
4How many… are there?
Spurðu um fjölda með How many + nafnorð í fleirtölu + are there.
5Fyrst there + be, svo it / they
Kynntu hlutinn með there is / there are. Lýstu honum svo með it eða they.
6It um veður, tíma og fjarlægð; there um það sem er til
Um veður, klukku og fjarlægð er frumlagið it (sjá A1-01). Þegar þú segir að eitthvað sé til notarðu there. Á íslensku byrja báðar setningarnar oft á „það er“, svo hugsaðu um hvað setningin segir.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Það er kaffihús…“, „Það eru margir…“ → It is…, It are…. Á íslensku byrjar setning um það sem er til á „það“: „Það er fínt kaffihús við brúna“, „Það eru alltaf margir ferðamenn við Gullfoss“. Bein þýðing gefur it, en á ensku segir it is hvað eitthvað er, ekki að það sé til. Til að segja að eitthvað sé til notarðu there is / there are.
2. „Í Hveragerði eru…“ → In Hveragerdi are…. Á íslensku hverfur „það“ þegar staður eða tími fer fremst: „Í Hveragerði eru heitir hverir“, „Á laugardögum er markaður í Kolaportinu“. Á ensku má there aldrei vanta – hvort sem staðurinn er fremst eða aftast.
3. „Er hraðbanki hjá höfninni?“ → Is a cash machine near the harbour?. Á íslensku spyrjum við án „það“: „Er hraðbanki hjá höfninni?“, „Er bakarí í þorpinu?“ Bein þýðing er oft skiljanleg, en hljómar óeðlilega. Þegar þú spyrð hvort eitthvað sé til fer there á eftir is / are.
Ekki rugla saman
there is og it is – there is kynnir eitthvað nýtt; it is lýsir einhverju sem við vitum þegar um (og er notað um veður og tíma). Á íslensku er „það er“ í báðum.
there is og have – there is = eitthvað er til einhvers staðar; have = einhver á eða hefur eitthvað (sjá A1-14).
there (er til) og there (staður) – there getur líka merkt „þarna“. Í there is / there are hefur það enga staðarmerkingu.
there, their og they're – hljóma eins, merkja ólíkt (sjá A1-02 og A1-08).
Stafsetning og framburður
- there's /ðeəz/ (UK), /ðerz/ (US). Byrjunin er /ð/ – sama hljóð og íslenska „ð“, en á íslensku stendur ð aldrei fremst í orði, svo gættu þess að segja ekki d. Í lokin er raddað z sem suðar eins og býfluga.
- Í hröðu tali eru there is og there are veik: There's a hljómar eins og eitt stutt orð, og There are líka. Enskt r er ekki sveiflað eins og íslenskt r, og í breskum framburði heyrist það oft alls ekki í enda orðs.
- Í tali segja margir there's líka á undan nafnorði í fleirtölu (There's two problems). Það er algengt en óformlegt; í skrift notarðu there are.
- Í upptalningu fer sögnin yfirleitt eftir fyrsta nafnorðinu: There's a sofa and two chairs. There are two chairs and a sofa.
- Í spurningu rennur Is there saman í eina heild og röddin fer upp í lokin.
Gullna reglan
Er eitthvað nýtt til einhvers staðar? Byrjaðu á there: there is + einn hlutur (eða óteljanlegur), there are + fleirtala – líka þar sem íslenskan segir bara „Í bænum eru…“ eða „Er…?“. Talaðu svo um hlutinn með it eða they. Veður, tími, fjarlægð og aðstæður → it. Í neitun aðeins eitt neitunarorð.
Æfingar
A. Form
Notaðu rétta mynd af there is / there are.
-
a cat in the garden.
-
five people in the meeting.
-
any bread? (question)
-
"Are there any shops near here?" "No, there ."
-
How many bedrooms in your flat?flat (UK), apartment (US)
-
Búðu til neitun: There are some chairs.
-
Búðu til spurningu: There is a lift in the building.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: There … some juice in the fridge.
-
Veldu rétta svarið: There's a new restaurant in town. … is very good.
-
Veldu rétta svarið: … is very cold today.
-
Veldu rétta svarið: … a problem with my phone.
-
Um fjölskylduna þína. Veldu rétta svarið: … two brothers.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
There is three windows in the room.
-
Have a supermarket near your house?
-
How many students there are?
-
Svar við spurningunni "Is there a lift?": Yes, there's.
-
There's a new gym near my flat.
D. Í samhengi
Notaðu orðin there are, is there, isn't, there's, it's og are there.
Ana: Is your new flat nice?
Ben: Yes! 18 two bedrooms and a big kitchen.
Ana: 19 a balcony?
Ben: No, there 20. But 21 a park near the flat. 22 very beautiful.
Ana: And how many shops 23?
Ben: Not many. There 24 a supermarket, but there's a small market on Saturdays.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um götuna þína eða bæinn þinn og um stað sem þig langar að heimsækja.
-
Skrifaðu þrjár setningar um götuna þína eða bæinn þinn með there is, there are og there isn't.
-
Skrifaðu um stað sem þig langar að heimsækja eina spurningu með Is there…? og eina með How many… are there?.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-10 Lýsingarorð á ensku: staðsetning, very, quite og too (adjectives) The rooms are ….
-
A1-06 Greinirinn á ensku: a, an og the (articles) útskýrður There's ___ hour before the film. …
-
A1-03 To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör "Is the museum open today?" "No, ."
Svör
A. Form
- There's / There is
- There are
- Is there
- aren't
- are there
- There aren't any chairs. / There are no chairs.
- Is there a lift in the building?
B. Merking
- is
- It
- It
- There's
- I have
C. Finndu villuna
- There are three windows in the room.
- Is there a supermarket near your house?
- How many students are there?
- Yes, there is.
- ✓ There's a new gym near my flat.
D. Í samhengi
- There are
- Is there
- isn't
- there's / there is
- It's / It is
- are there
- isn't
E. Spreyttu þig
- There's a big park near my house. There are three cafés on my street. There isn't a cinema.
- Is there a beach near the hotel? How many museums are there in the city?
F. Blönduð upprifjun
- big and bright
- an
- it isn't / it's not
