Upprifjun: Present Perfect, frásögn, framtíð og skilyrðissetningar á ensku (B1-01–B1-09)
Review: Perfect Tenses, Futures and Conditionals
Á þessari síðu
Þessi upprifjun nær yfir
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli einfaldrar myndar og framvinduhorfs í Present Perfect, á milli tíðanna í frásögn og Future Continuous, og á milli skilyrðissetninga af tegund 1, 2 og 3, wish og should / could / would have – og notað þær saman í einum texta.
Það sem við lærðum
| Kennslustund | Efni | Lykildæmi |
|---|---|---|
| B1-01 | have / has been + -ing: athöfn sem stendur enn yfir eða var að ljúka og skildi eftir ummerki („er búin að bíða í klukkutíma“) | I've been waiting here for forty minutes. |
| B1-02 | for / since / How long + Present Perfect; einföld mynd um niðurstöðu, fjölda og ástandssagnir, framvinduhorf um athöfnina og lengd hennar | I've read four books this month. / I've been reading this book for weeks. |
| B1-03 | had + lýsingarháttur þátíðar: það sem gerðist fyrr af tveimur atburðum í fortíð („hafði gert“, „var búinn að gera“, „var farinn“); ef röðin er skýr dugar Past Simple | When I got to the station, the train had left. |
| B1-04 | Sögur: Past Simple = atburðarás, Past Continuous = baksvið, Past Perfect = endurlit; tengiorðin then, suddenly, meanwhile, eventually | It was raining. Suddenly, a woman ran up to me. I'd dropped my wallet. |
| B1-05 | will be + -ing: í gangi á augnabliki í framtíð, venjulegur gangur mála, kurteisleg spurning um áform | This time tomorrow I'll be flying to Lisbon. |
| B1-06 | if + Past Simple, would / could / might + grunnmynd: ímynduð nútíð eða ólíkleg framtíð („ef ég ætti…“); If I were you, I'd… | If I had a garden, I'd grow my own vegetables. |
| B1-07 | if + had + lýsingarháttur þátíðar, would / could / might have + lýsingarháttur þátíðar: ímynduð fortíð („ef ég hefði vitað…“) | If I had known about the traffic, I would have taken the train. |
| B1-08 | wish / if only + þátíðarmynd um nútíðina („ég vildi að…“); hope um raunverulega möguleika („ég vona að…“) | I wish I could play an instrument. / I hope you feel better soon. |
| B1-09 | should / could / might / would + have + lýsingarháttur þátíðar: fortíðin borin saman við aðra útgáfu („hefði átt að“, „hefði getað“) | I should have charged my phone last night. |
Mikilvægur samanburður
I've done og I've been doing – Einfalda myndin sýnir niðurstöðu, fjölda eða ástand; framvinduhorfið sýnir athöfnina og hve lengi hún hefur staðið. Íslenska „er búinn að mála“ getur verið hvort tveggja, svo þú þarft að velja á ensku. B1-01 B1-02
- Athugaðu: niðurstaða, fjöldi eða ástandssögn? → einföld mynd. Athöfnin og hve lengi hún hefur staðið? → framvinduhorf. (Með live, work, study, teach passa oft báðar.)
Past Simple og Past Perfect – Ef þú ert stödd eða staddur á augnabliki í fortíðinni og þarft að fara enn lengra aftur notarðu had + lýsingarhátt þátíðar, eins og íslenska „hafði gert“ eða „var búinn að gera“ – og „var farinn“ er had gone, ekki was gone. Ef röðin er skýr dugar Past Simple. B1-03 B1-04
- Athugaðu: er ég á augnabliki í fortíð og þarf að fara enn lengra aftur? → had + lýsingarháttur þátíðar. Er röðin þegar skýr? → Past Simple.
Baksvið og atburður – Íslensk þátíð getur verið hvort tveggja; á ensku er baksvið sem var þegar í gangi Past Continuous, en atburður sem ýtir sögunni áfram er Past Simple. B1-04
- Athugaðu: var þetta þegar í gangi í kringum atburðina (sviðsmyndin)? → Past Continuous. Gerðist það og ýtti sögunni áfram? → Past Simple.
will og will be + -ing – Íslenska „Kemurðu…?“ getur verið boð eða spurning um áform; á ensku eru það ólík form. B1-05
- Athugaðu: bið ég einhvern um eitthvað eða ákveð ég núna? → will. Verður þetta í gangi á augnabliki í framtíð, eða gerist það hvort sem er? → will be + -ing.
Tegund 1 og tegund 2 – Á íslensku veljum við líka á milli nútíðar („fæ“) og viðtengingarháttar („fengi“). B1-06
- Athugaðu: raunverulegur möguleiki? → if + nútíð, will. Ímyndun, ólíklegt eða ekki satt núna? → if + Past Simple, would.
Tegund 2 og tegund 3 – Á íslensku „ætti“ og „hefði átt“; á ensku er would aðeins í afleiðingunni og þar má það ekki vanta. B1-06 B1-07
- Athugaðu: ímynduð nútíð eða framtíð? → if + Past Simple, would + grunnmynd. Ímynduð fortíð? → if + had + lýsingarháttur þátíðar, would have + lýsingarháttur þátíðar.
wish og hope – „Ég vildi að…“ er wish, „ég vona að…“ er hope. B1-08
- Athugaðu: ekki satt núna og ég get ekki breytt því? → wish + þátíðarmynd. Enn mögulegt, óvíst hvernig fer? → hope + nútíð eða will.
should have, could have og would have – „hefði átt að“, „hefði getað“ og „hefði gert“. B1-09
- Athugaðu: það rétta? → should have. Það mögulega? → could have. Það sem ég var til í? → would have.
'd = had eða would B1-03 B1-06 B1-07
- Athugaðu: 'd + lýsingarháttur þátíðar → had. 'd + grunnmynd eða 'd have → would.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „…á meðan við horfðum á flugeldana“ → meanwhile we were…. Á íslensku getur „á meðan“ bæði tengt tvo setningarhluta og staðið eitt fremst í nýrri setningu. Á ensku tengir while tvo setningarhluta, en meanwhile byrjar nýja setningu. B1-04
2. „myndi“ og „hefði“ → would á röngum stað, had í stað would have. Í töluðu máli heyrist „myndi“ bæði í ef-hlutanum og í óskum („ef fleiri myndu taka strætó…“, „Ég vildi að ég myndi þekkja…“), en á ensku er þar þátíðarmynd. Og „hefði“ í afleiðingunni („…hefði ég komið“) er ekki had, heldur would have. B1-06 B1-07 B1-08
3. „Þú áttir að athuga opnunartímann!“ → You had to check. Í töluðu máli ásökum við með „áttir að“, sem líkist had to. En had to lýsir skyldu. Eftirsjá og ásökun um fortíðina er should have + lýsingarháttur þátíðar. B1-09
4. „Hvenær kemurðu heim úr réttunum?“ → When do you come…? Á íslensku spyrjum við um áform annarra í nútíð. Enska Do you…? spyr um venju. Kurteisleg spurning um áform er Will you be + -ing? (eða Are you + -ing?). B1-05
Gullnu reglurnar
- B1-01 have / has + been + -ing = athöfn sem hófst í fortíðinni og stendur enn yfir, eða var að ljúka og skildi eftir ummerki. Notaðu tíðina þegar athöfnin og tímalengdin skipta meira máli en niðurstaðan. „Ég er búin að bíða í klukkutíma“ er I've been waiting for an hour, og „Varstu að synda?“ um blautt hár er Have you been swimming?
- B1-02 Varir það enn? Notaðu Present Perfect með for (tímalengd) eða since (upphaf), alveg eins og „hef búið … í / síðan“. Niðurstaða, fjöldi eða ástandssögn → einföld mynd: „búinn að eiga“ er have had, ekki have been having. Athöfn og tímalengd → framvinduhorf (með live, work, study passa oft báðar).
- B1-03 Ertu þegar í fortíðinni og þarft að fara enn lengra aftur? Notaðu had + lýsingarhátt þátíðar – „hafði gert“, „var búinn að gera“ og líka „var farinn“ eru had done, had gone, aldrei was gone. Ef röðin er þegar skýr dugar Past Simple.
- B1-04 Past Simple fyrir það sem gerðist, Past Continuous fyrir það sem var í gangi og Past Perfect fyrir það sem hafði gerst áður. Tengiorðin leiða þann sem hlustar í gegnum söguna.
- B1-05 Þegar athöfn verður í gangi á augnabliki í framtíð, eða gerist hvort sem er samkvæmt áætlun, notarðu will be + -ing. Will you be + -ing? spyr kurteislega um áform.
- B1-06 Ímyndað eða ólíklegt: if + Past Simple, would / could / might + grunnmynd. Þátíðarmyndin sýnir fjarlægð frá veruleikanum, ekki fortíð; would fer í afleiðinguna, ekki á eftir if (nema í kurteislegum beiðnum).
- B1-07 Ímynduð fortíð: if + had + lýsingarháttur þátíðar, svo would / could / might + have + lýsingarháttur þátíðar. Seinna „hefði“ er would have, ekki had.
- B1-08 Ekki satt núna og þú vildir að það væri? wish / if only + þátíðarmynd (had, could, were). Enn mögulegt? hope + nútíð eða will.
- B1-09 should / could / might / would + have + lýsingarháttur þátíðar ber raunverulegu fortíðina saman við aðra útgáfu: það rétta, það mögulega, það kurteislega eða það sem þú varst til í. „Áttir að“ sem ásökun er should have, ekki had to.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.
-
B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag I'm exhausted. I (clean) the house all morning.
-
B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous? She (know) her best friend since primary school.
-
B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar When we got to the station, the last train (leave).
-
B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku Don't call me at nine — I (drive) home.
-
B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku If I (have) a car, I would drive to work.
-
B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku If we (leave) earlier, we wouldn't have missed the start.
-
B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku I can't swim. I wish I swim.
-
B1-09 Should have, could have, might have: eftirsjá og ásökun á ensku You (should / tell) me about the meeting — I didn't know!
B. Merking
Veldu rétta svarið eða svaraðu spurningunni.
-
B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous? Veldu rétta svarið: I … three emails this morning.
-
B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous? Veldu rétta svarið: Sorry about my hands — I … the bike.
-
B1-04 Narrative tenses: hvernig á að segja sögu úr fortíðinni á ensku Veldu rétta svarið: When I left the house, it …, so I took an umbrella.
-
B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar "When I arrived, they had served dinner." Veldu rétta svarið: They served dinner … I arrived.
-
B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku Þú telur líklegt að þú fáir starfið. Veldu rétta svarið: If I the job, I move to Leeds.
-
B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku Þig langar að fá fartölvu vinnufélaga lánaða, en þú vilt ekki þrýsta á hann. Veldu rétta svarið: your laptop this afternoon?
-
B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku Veldu rétta svarið: The exam is next week. I … I pass.
-
B1-09 Should have, could have, might have: eftirsjá og ásökun á ensku "I would have come, but I was ill." Kom sá sem talar? Var hann til í að koma?
-
B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku Hvað þýðir hvort 'd, had eða would? "If I'd known, I'd have helped."
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous? I live in this flat since 2021.flat (UK) = apartment (US)
-
B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku If I would have known, I would have come.
-
B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku If I won the lottery, I will buy a house by the sea. (Það er mjög ólíklegt.)
-
B1-04 Narrative tenses: hvernig á að segja sögu úr fortíðinni á ensku When I got home, I saw that someone has broken the window.
-
B1-09 Should have, could have, might have: eftirsjá og ásökun á ensku I should of called her.
-
B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku When you will arrive, I'll be waiting at the gate.
-
B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku I wish I can stay longer.
-
B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag I've been knowing Tom for years.
-
B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar It was the first time I had seen the sea.
D. Í samhengi
Fylltu í tölvupóstinn með réttum myndum sagnanna í svigunum eða veldu rétta orðið.
Hi Jess,
Sorry I haven't written. I 27 (work) on a huge project for three weeks, and so far I 28 (write) only two of the five chapters! Last Friday was crazy. I 29 (walk) to the station when my boss called. When I got there, my train 30 (already / leave). If I 31 (not / answer) the phone, I would have caught it. I know, I know — I 32 (should / switch) it off!
Anyway, I wish I 33 (have) more free time at the moment. If I 34 (be) free this weekend, I'd come and see you. But next month will be better: this time next month I 35 (lie) on a beach in Crete! I really 36 (hope / wish) you can come too.
Love, Nina
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um líf þitt.
-
B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag Skrifaðu eina setningu um eitthvað sem þú hefur verið að gera undanfarið og eina um niðurstöðu.
-
B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku Hugsaðu um lítil mistök sem þú gerðir í fyrra. Skrifaðu eina skilyrðissetningu af tegund 3 og eina setningu með should have.
-
B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku Skrifaðu tvær ímyndaðar setningar (If I…, I'd…) um líf þitt núna.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-19 Present Perfect eða Past Simple? Munurinn útskýrður á íslensku I (see) Tom yesterday, but he didn't see me.
-
A2-27 Zero og first conditional: skilyrðissetningar með if á ensku If it (rain) tomorrow, we'll stay at home.
-
A2-05 Framtíð á ensku: will, going to, Present Continuous eða Present Simple? "The phone's ringing." "OK, I (answer) it."
-
A2-21 Should og ought to: hvernig á að gefa ráð á ensku You look tired. You ___ go to bed early tonight. …
-
A2-02 Past Simple eða Past Continuous? When, while, during og for á íslensku I (cook) dinner when the lights went out.
Svör
A. Form
- have been cleaning / 've been cleaning
- has known / 's known
- had left / 'd left
- will be driving / am driving
- had
- had left / 'd left
- could
- should have told / should've told
B. Merking
- have written
- have been repairing
- was raining
- before
- get … will
- Will you be using
- hope
- no … yes
- had … would
C. Finndu villuna
- I have lived in this flat since 2021. / I've lived in this flat since 2021. / I have been living in this flat since 2021. / I've been living in this flat since 2021.
- If I had known, I would have come. / If I'd known, I'd have come. / If I'd known, I would have come. / If I had known, I'd have come.
- If I won the lottery, I would buy a house by the sea. / If I won the lottery, I'd buy a house by the sea.
- When I got home, I saw that someone had broken the window.
- I should have called her. / I should've called her.
- When you arrive, I'll be waiting at the gate.
- I wish I could stay longer.
- I've known Tom for years. / I have known Tom for years.
- ✓ It was the first time I had seen the sea.
D. Í samhengi
- have been working / 've been working / have worked / 've worked
- have written / 've written
- was walking
- had already left / 'd already left
- hadn't answered / had not answered
- should have switched / should've switched
- had
- were / was
- will be lying / 'll be lying
- hope
E. Spreyttu þig
- I've been running every morning this month. I've lost two kilos.
- If I had booked my flight earlier, I would have paid much less. I should have checked the prices in January.
- If I lived by the sea, I'd swim every day. If I had more free time, I'd learn Italian.
F. Blönduð upprifjun
- saw
- rains
- 'll answer / will answer
- should
- was cooking
