SlowingoMálfræði
B1 10 / 39 Upprifjun

Upprifjun: Present Perfect, frásögn, framtíð og skilyrðissetningar á ensku (B1-01–B1-09)

Review: Perfect Tenses, Futures and Conditionals

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Það sem við lærðum
  3. Mikilvægur samanburður
  4. Algengar villur
  5. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  6. Gullnu reglurnar
  7. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli einfaldrar myndar og framvinduhorfs í Present Perfect, á milli tíðanna í frásögn og Future Continuous, og á milli skilyrðissetninga af tegund 1, 2 og 3, wish og should / could / would have – og notað þær saman í einum texta.

Það sem við lærðum

KennslustundEfniLykildæmi
B1-01have / has been + -ing: athöfn sem stendur enn yfir eða var að ljúka og skildi eftir ummerki („er búin að bíða í klukkutíma“)I've been waiting here for forty minutes.
B1-02for / since / How long + Present Perfect; einföld mynd um niðurstöðu, fjölda og ástandssagnir, framvinduhorf um athöfnina og lengd hennarI've read four books this month. / I've been reading this book for weeks.
B1-03had + lýsingarháttur þátíðar: það sem gerðist fyrr af tveimur atburðum í fortíð („hafði gert“, „var búinn að gera“, „var farinn“); ef röðin er skýr dugar Past SimpleWhen I got to the station, the train had left.
B1-04Sögur: Past Simple = atburðarás, Past Continuous = baksvið, Past Perfect = endurlit; tengiorðin then, suddenly, meanwhile, eventuallyIt was raining. Suddenly, a woman ran up to me. I'd dropped my wallet.
B1-05will be + -ing: í gangi á augnabliki í framtíð, venjulegur gangur mála, kurteisleg spurning um áformThis time tomorrow I'll be flying to Lisbon.
B1-06if + Past Simple, would / could / might + grunnmynd: ímynduð nútíð eða ólíkleg framtíð („ef ég ætti…“); If I were you, I'd…If I had a garden, I'd grow my own vegetables.
B1-07if + had + lýsingarháttur þátíðar, would / could / might have + lýsingarháttur þátíðar: ímynduð fortíð („ef ég hefði vitað…“)If I had known about the traffic, I would have taken the train.
B1-08wish / if only + þátíðarmynd um nútíðina („ég vildi að…“); hope um raunverulega möguleika („ég vona að…“)I wish I could play an instrument. / I hope you feel better soon.
B1-09should / could / might / would + have + lýsingarháttur þátíðar: fortíðin borin saman við aðra útgáfu („hefði átt að“, „hefði getað“)I should have charged my phone last night.

Mikilvægur samanburður

I've done og I've been doing – Einfalda myndin sýnir niðurstöðu, fjölda eða ástand; framvinduhorfið sýnir athöfnina og hve lengi hún hefur staðið. Íslenska „er búinn að mála“ getur verið hvort tveggja, svo þú þarft að velja á ensku. B1-01 B1-02

I've painted the kitchen. Do you like the colour?
Ég er búinn að mála eldhúsið. Líst þér vel á litinn?
niðurstaða: lokið
I've been painting the kitchen. That's why I'm covered in paint.
Ég hef verið að mála eldhúsið. Þess vegna er ég allur í málningu.
athöfn
I've read four books this month.
Ég er búin að lesa fjórar bækur í þessum mánuði.
fjöldi → einföld mynd
We've known each other for ages.
Við höfum þekkst í heila eilífð.
ástandssögn: einföld mynd
  • Athugaðu: niðurstaða, fjöldi eða ástandssögn? → einföld mynd. Athöfnin og hve lengi hún hefur staðið? → framvinduhorf. (Með live, work, study, teach passa oft báðar.)

Past Simple og Past Perfect – Ef þú ert stödd eða staddur á augnabliki í fortíðinni og þarft að fara enn lengra aftur notarðu had + lýsingarhátt þátíðar, eins og íslenska „hafði gert“ eða „var búinn að gera“ – og „var farinn“ er had gone, ekki was gone. Ef röðin er skýr dugar Past Simple. B1-03 B1-04

When I arrived, they served dinner.
Þegar ég kom báru þau fram kvöldmatinn.
fyrst kom ég, svo maturinn
When I arrived, they had already served dinner.
Þegar ég kom voru þau búin að bera fram kvöldmatinn.
fyrst maturinn; ég kom of seint
I woke up, had a shower and left the house.
Ég vaknaði, fór í sturtu og fór út.
skýr röð: aðeins Past Simple
  • Athugaðu: er ég á augnabliki í fortíð og þarf að fara enn lengra aftur? → had + lýsingarháttur þátíðar. Er röðin þegar skýr? → Past Simple.

Baksvið og atburður – Íslensk þátíð getur verið hvort tveggja; á ensku er baksvið sem var þegar í gangi Past Continuous, en atburður sem ýtir sögunni áfram er Past Simple. B1-04

The baby was crying when I came in.
Barnið var að gráta þegar ég kom inn.
baksvið: gráturinn var byrjaður
The baby cried when I came in.
Barnið fór að gráta þegar ég kom inn.
atburður: koma mín kom barninu til að gráta
  • Athugaðu: var þetta þegar í gangi í kringum atburðina (sviðsmyndin)? → Past Continuous. Gerðist það og ýtti sögunni áfram? → Past Simple.

will og will be + -ing – Íslenska „Kemurðu…?“ getur verið boð eða spurning um áform; á ensku eru það ólík form. B1-05

Will you come to the party?
Kemurðu í partíið?
boð
Will you be coming to the party?
Ætlarðu að koma í partíið?
hlutlaus spurning um áform
This time tomorrow I'll be flying to Lisbon.
Á morgun um þetta leyti flýg ég til Lissabon.
í gangi á augnabliki í framtíð; á íslensku nútíð
  • Athugaðu: bið ég einhvern um eitthvað eða ákveð ég núna? → will. Verður þetta í gangi á augnabliki í framtíð, eða gerist það hvort sem er? → will be + -ing.

Tegund 1 og tegund 2 – Á íslensku veljum við líka á milli nútíðar („fæ“) og viðtengingarháttar („fengi“). B1-06

If I get the job, I'll move to Leeds.
Ef ég fæ starfið flyt ég til Leeds.
viðtalið gekk vel
If I got the job, I'd move to Leeds.
Ef ég fengi starfið myndi ég flytja til Leeds.
ég á varla von á því
  • Athugaðu: raunverulegur möguleiki? → if + nútíð, will. Ímyndun, ólíklegt eða ekki satt núna? → if + Past Simple, would.

Tegund 2 og tegund 3 – Á íslensku „ætti“ og „hefði átt“; á ensku er would aðeins í afleiðingunni og þar má það ekki vanta. B1-06 B1-07

If I had a car, I would drive to work.
Ef ég ætti bíl myndi ég keyra í vinnuna.
núna: ég á ekki bíl
If I had had a car, I would have driven to work.
Ef ég hefði átt bíl hefði ég keyrt í vinnuna.
þá: ég átti ekki bíl
  • Athugaðu: ímynduð nútíð eða framtíð? → if + Past Simple, would + grunnmynd. Ímynduð fortíð? → if + had + lýsingarháttur þátíðar, would have + lýsingarháttur þátíðar.

wish og hope – „Ég vildi að…“ er wish, „ég vona að…“ er hope. B1-08

I wish I was at the concert.
Ég vildi að ég væri á tónleikunum.
ég er ekki þar
I hope you have a great time at the concert.
Ég vona að þú skemmtir þér vel á tónleikunum.
þú ert að fara; ég vil að það verði gaman
  • Athugaðu: ekki satt núna og ég get ekki breytt því? → wish + þátíðarmynd. Enn mögulegt, óvíst hvernig fer? → hope + nútíð eða will.

should have, could have og would have – „hefði átt að“, „hefði getað“ og „hefði gert“. B1-09

You should have called her.
Þú hefðir átt að hringja í hana.
það rétta; of seint: þú hringdir ekki
We could have taken the motorway, but we chose the coast road.
Við hefðum getað farið hraðbrautina, en við völdum strandveginn.
glatað tækifæri; motorway (UK) = highway (US)
I would have come to your party, but I was stuck at work.
Ég hefði komið í partíið þitt, en ég var fastur í vinnunni.
ég var til í það; eitthvað kom í veg fyrir það
  • Athugaðu: það rétta? → should have. Það mögulega? → could have. Það sem ég var til í? → would have.

'd = had eða would B1-03 B1-06 B1-07

If I'd known, I'd have helped.
Ef ég hefði vitað það hefði ég hjálpað.
If I had known, I would have helped.
  • Athugaðu: 'd + lýsingarháttur þátíðar → had. 'd + grunnmynd eða 'd have → would.

Algengar villur

❌I'm waiting here since ten o'clock.
✅I've been waiting here since ten o'clock.
Lengd fram að núinu þarf Present Perfect, ekki nútíð. B1-01
❌I've been knowing her since school.
✅I've known her since school.
know er ástandssögn → aðeins einföld mynd. B1-02
⚠️I've been drinking four coffees today.
✅I've drunk four coffees today.
Málfræðilega rétt, en fjöldi lokinna hluta → einföld mynd. B1-02
❌I've already eaten when they arrived.
✅I'd already eaten when they arrived.
Sjónarhornið er í fortíðinni, svo had, ekki have. B1-03
⚠️When I left the house, it rained.
✅When I left the house, it was raining.
Málfræðilega rétt, en Past Simple segir að rigningin hafi byrjað einmitt þá. Baksvið sem var þegar í gangi → Past Continuous. B1-04
❌When you will arrive, I'll be waiting.
✅When you arrive, I'll be waiting.
Á eftir when kemur Present Simple. B1-05
❌If I would have more time, I would read more.
✅If I had more time, I would read more.
Ekkert would í if-hlutanum: if + Past Simple. B1-06
❌If I saw you yesterday, I would have said hello.
✅If I had seen you yesterday, I would have said hello.
Ímyndað skilyrði í fortíð þarf Past Perfect. B1-07
❌I would of helped you.
✅I would have helped you.
would've hljómar eins og „would of“, en orðið er have. B1-07
❌I wish I can swim.
✅I wish I could swim.
Á eftir wish verður can → could. B1-08
❌I wish you will pass your exam.
✅I hope you pass your exam.
Raunverulegur möguleiki → hope. B1-08
❌I should have went to bed earlier.
✅I should have gone to bed earlier.
Lýsingarháttur þátíðar (gone), ekki Past Simple (went). B1-09

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „…á meðan við horfðum á flugeldana“ → meanwhile we were…. Á íslensku getur „á meðan“ bæði tengt tvo setningarhluta og staðið eitt fremst í nýrri setningu. Á ensku tengir while tvo setningarhluta, en meanwhile byrjar nýja setningu. B1-04

❌Nobody noticed that our dog had run away meanwhile we were all watching the New Year's fireworks from Perlan.
✅Nobody noticed that our dog had run away while we were all watching the New Year's fireworks from Perlan.
„á meðan“ sem tengir → while

2. „myndi“ og „hefði“ → would á röngum stað, had í stað would have. Í töluðu máli heyrist „myndi“ bæði í ef-hlutanum og í óskum („ef fleiri myndu taka strætó…“, „Ég vildi að ég myndi þekkja…“), en á ensku er þar þátíðarmynd. Og „hefði“ í afleiðingunni („…hefði ég komið“) er ekki had, heldur would have. B1-06 B1-07 B1-08

❌The morning traffic jams in Mosfellsbaer would almost disappear if more people would take the bus to work.
✅The morning traffic jams in Mosfellsbaer would almost disappear if more people took the bus to work.
„ef fleiri myndu taka strætó“ í if-hlutanum → took
❌If Einar had remembered to close the gate, the sheep had stayed out of Grandma's vegetable garden in Fljotshlid.
✅If Einar had remembered to close the gate, the sheep would have stayed out of Grandma's vegetable garden in Fljotshlid.
seinna „hefðu“ → would have
❌I wish I would know more people at my new school in Kopavogur; I still eat lunch on my own most days.
✅I wish I knew more people at my new school in Kopavogur; I still eat lunch on my own most days.
„Ég vildi að ég myndi þekkja“ → I wish I knew

3. „Þú áttir að athuga opnunartímann!“ → You had to check. Í töluðu máli ásökum við með „áttir að“, sem líkist had to. En had to lýsir skyldu. Eftirsjá og ásökun um fortíðina er should have + lýsingarháttur þátíðar. B1-09

⚠️You had to check the opening hours before we drove all the way to the folk museum at Skogar; it closed an hour ago, and now the kids are crying in the back seat.
✅You should have checked the opening hours before we drove all the way to the folk museum at Skogar; it closed an hour ago, and now the kids are crying in the back seat.
Málfræðilega rétt, en had to þýðir „þú varst skyldug(ur)“; ásökun → should have checked

4. „Hvenær kemurðu heim úr réttunum?“ → When do you come…? Á íslensku spyrjum við um áform annarra í nútíð. Enska Do you…? spyr um venju. Kurteisleg spurning um áform er Will you be + -ing? (eða Are you + -ing?). B1-05

⚠️When do you come back from the sheep round-up in Hrunamannahreppur on Sunday? Mum wants to know whether to keep dinner warm.
✅When will you be coming back from the sheep round-up in Hrunamannahreppur on Sunday? Mum wants to know whether to keep dinner warm. eða When are you coming back from the sheep round-up in Hrunamannahreppur on Sunday? Mum wants to know whether to keep dinner warm.
Málfræðilega rétt, en hljómar eins og spurning um stundaskrá; áform → will you be coming

Gullnu reglurnar

  • B1-01 have / has + been + -ing = athöfn sem hófst í fortíðinni og stendur enn yfir, eða var að ljúka og skildi eftir ummerki. Notaðu tíðina þegar athöfnin og tímalengdin skipta meira máli en niðurstaðan. „Ég er búin að bíða í klukkutíma“ er I've been waiting for an hour, og „Varstu að synda?“ um blautt hár er Have you been swimming?
  • B1-02 Varir það enn? Notaðu Present Perfect með for (tímalengd) eða since (upphaf), alveg eins og „hef búið … í / síðan“. Niðurstaða, fjöldi eða ástandssögn → einföld mynd: „búinn að eiga“ er have had, ekki have been having. Athöfn og tímalengd → framvinduhorf (með live, work, study passa oft báðar).
  • B1-03 Ertu þegar í fortíðinni og þarft að fara enn lengra aftur? Notaðu had + lýsingarhátt þátíðar – „hafði gert“, „var búinn að gera“ og líka „var farinn“ eru had done, had gone, aldrei was gone. Ef röðin er þegar skýr dugar Past Simple.
  • B1-04 Past Simple fyrir það sem gerðist, Past Continuous fyrir það sem var í gangi og Past Perfect fyrir það sem hafði gerst áður. Tengiorðin leiða þann sem hlustar í gegnum söguna.
  • B1-05 Þegar athöfn verður í gangi á augnabliki í framtíð, eða gerist hvort sem er samkvæmt áætlun, notarðu will be + -ing. Will you be + -ing? spyr kurteislega um áform.
  • B1-06 Ímyndað eða ólíklegt: if + Past Simple, would / could / might + grunnmynd. Þátíðarmyndin sýnir fjarlægð frá veruleikanum, ekki fortíð; would fer í afleiðinguna, ekki á eftir if (nema í kurteislegum beiðnum).
  • B1-07 Ímynduð fortíð: if + had + lýsingarháttur þátíðar, svo would / could / might + have + lýsingarháttur þátíðar. Seinna „hefði“ er would have, ekki had.
  • B1-08 Ekki satt núna og þú vildir að það væri? wish / if only + þátíðarmynd (had, could, were). Enn mögulegt? hope + nútíð eða will.
  • B1-09 should / could / might / would + have + lýsingarháttur þátíðar ber raunverulegu fortíðina saman við aðra útgáfu: það rétta, það mögulega, það kurteislega eða það sem þú varst til í. „Áttir að“ sem ásökun er should have, ekki had to.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag
    I'm exhausted. I (clean) the house all morning.
  2. B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous?
    She (know) her best friend since primary school.
  3. B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar
    When we got to the station, the last train (leave).
  4. B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku
    Don't call me at nine — I (drive) home.
  5. B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku
    If I (have) a car, I would drive to work.
  6. B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku
    If we (leave) earlier, we wouldn't have missed the start.
  7. B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku
    I can't swim. I wish I swim.
  8. B1-09 Should have, could have, might have: eftirsjá og ásökun á ensku
    You (should / tell) me about the meeting — I didn't know!

B. Merking

Veldu rétta svarið eða svaraðu spurningunni.

  1. B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous?
    Veldu rétta svarið: I … three emails this morning.
  2. B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous?
    Veldu rétta svarið: Sorry about my hands — I … the bike.
  3. B1-04 Narrative tenses: hvernig á að segja sögu úr fortíðinni á ensku
    Veldu rétta svarið: When I left the house, it …, so I took an umbrella.
  4. B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar
    "When I arrived, they had served dinner." Veldu rétta svarið: They served dinner … I arrived.
  5. B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku
    Þú telur líklegt að þú fáir starfið. Veldu rétta svarið: If I the job, I move to Leeds.
  6. B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku
    Þig langar að fá fartölvu vinnufélaga lánaða, en þú vilt ekki þrýsta á hann. Veldu rétta svarið: your laptop this afternoon?
  7. B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku
    Veldu rétta svarið: The exam is next week. I … I pass.
  8. B1-09 Should have, could have, might have: eftirsjá og ásökun á ensku
    "I would have come, but I was ill." Kom sá sem talar? Var hann til í að koma?
  9. B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku
    Hvað þýðir hvort 'd, had eða would? "If I'd known, I'd have helped."

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. B1-02 For, since og how long: Present Perfect eða Present Perfect Continuous?
    I live in this flat since 2021.
  2. B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku
    If I would have known, I would have come.
  3. B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku
    If I won the lottery, I will buy a house by the sea. (Það er mjög ólíklegt.)
  4. B1-04 Narrative tenses: hvernig á að segja sögu úr fortíðinni á ensku
    When I got home, I saw that someone has broken the window.
  5. B1-09 Should have, could have, might have: eftirsjá og ásökun á ensku
    I should of called her.
  6. B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku
    When you will arrive, I'll be waiting at the gate.
  7. B1-08 I wish og if only: óskir um nútíðina á ensku
    I wish I can stay longer.
  8. B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag
    I've been knowing Tom for years.
  9. B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar
    It was the first time I had seen the sea.

D. Í samhengi

Fylltu í tölvupóstinn með réttum myndum sagnanna í svigunum eða veldu rétta orðið.

An email to Jess
Hi Jess,
Sorry I haven't written. I 27 (work) on a huge project for three weeks, and so far I 28 (write) only two of the five chapters! Last Friday was crazy. I 29 (walk) to the station when my boss called. When I got there, my train 30 (already / leave). If I 31 (not / answer) the phone, I would have caught it. I know, I know — I 32 (should / switch) it off!
Anyway, I wish I 33 (have) more free time at the moment. If I 34 (be) free this weekend, I'd come and see you. But next month will be better: this time next month I 35 (lie) on a beach in Crete! I really 36 (hope / wish) you can come too.
Love, Nina

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um líf þitt.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag
    Skrifaðu eina setningu um eitthvað sem þú hefur verið að gera undanfarið og eina um niðurstöðu.
  2. B1-07 Third conditional: If I had known… útskýrt á íslensku
    Hugsaðu um lítil mistök sem þú gerðir í fyrra. Skrifaðu eina skilyrðissetningu af tegund 3 og eina setningu með should have.
  3. B1-06 Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku
    Skrifaðu tvær ímyndaðar setningar (If I…, I'd…) um líf þitt núna.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A2-19 Present Perfect eða Past Simple? Munurinn útskýrður á íslensku
    I (see) Tom yesterday, but he didn't see me.
  2. A2-27 Zero og first conditional: skilyrðissetningar með if á ensku
    If it (rain) tomorrow, we'll stay at home.
  3. A2-05 Framtíð á ensku: will, going to, Present Continuous eða Present Simple?
    "The phone's ringing." "OK, I (answer) it."
  4. A2-21 Should og ought to: hvernig á að gefa ráð á ensku
    You look tired. You ___ go to bed early tonight. …
  5. A2-02 Past Simple eða Past Continuous? When, while, during og for á íslensku
    I (cook) dinner when the lights went out.
Svör

A. Form

  1. have been cleaning / 've been cleaning
  2. has known / 's known
  3. had left / 'd left
  4. will be driving / am driving
  5. had
  6. had left / 'd left
  7. could
  8. should have told / should've told

B. Merking

  1. have written
  2. have been repairing
  3. was raining
  4. before
  5. get … will
  6. Will you be using
  7. hope
  8. no … yes
  9. had … would

C. Finndu villuna

  1. I have lived in this flat since 2021. / I've lived in this flat since 2021. / I have been living in this flat since 2021. / I've been living in this flat since 2021.
  2. If I had known, I would have come. / If I'd known, I'd have come. / If I'd known, I would have come. / If I had known, I'd have come.
  3. If I won the lottery, I would buy a house by the sea. / If I won the lottery, I'd buy a house by the sea.
  4. When I got home, I saw that someone had broken the window.
  5. I should have called her. / I should've called her.
  6. When you arrive, I'll be waiting at the gate.
  7. I wish I could stay longer.
  8. I've known Tom for years. / I have known Tom for years.
  9. ✓ It was the first time I had seen the sea.

D. Í samhengi

  1. have been working / 've been working / have worked / 've worked
  2. have written / 've written
  3. was walking
  4. had already left / 'd already left
  5. hadn't answered / had not answered
  6. should have switched / should've switched
  7. had
  8. were / was
  9. will be lying / 'll be lying
  10. hope

E. Spreyttu þig

  1. I've been running every morning this month. I've lost two kilos.
  2. If I had booked my flight earlier, I would have paid much less. I should have checked the prices in January.
  3. If I lived by the sea, I'd swim every day. If I had more free time, I'd learn Italian.

F. Blönduð upprifjun

  1. saw
  2. rains
  3. 'll answer / will answer
  4. should
  5. was cooking
Android appLærðu á ferðinni Google Play