SlowingoMálfræði
B1 3 / 39

Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar

Past Perfect: I Had Already Left

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu sýnt að ein athöfn í fortíðinni gerðist á undan annarri: When I arrived, the film had started. Þú lærir tíðina Past Perfect (þáliðin tíð) – had + lýsingarháttur þátíðar – og stuttlega Past Perfect Continuous (had been + -ing). Þú veist líka hvenær Past Simple (einföld þátíð) dugar.

Aðalatriðið

Present Perfect (enska núliðin tíð) horfir til baka frá núinu. Past Perfect gerir það sama, en horfir til baka frá tímapunkti í fortíðinni. Hún er „fortíð fortíðarinnar“.

Hugsaðu þér að þú standir á ákveðnum stað í sögunni þinni – til dæmis when I got to the cinema. Þaðan lítur þú um öxl: the film had already started. Í fortíðinni eru tveir tímapunktar og Past Perfect merkir þann fyrri.

Berðu saman: When I arrived, the film started (ég kom, svo byrjaði myndin) og When I arrived, the film had started (myndin byrjaði áður; ég missti af byrjuninni). Eitt lítið orð, had, breytir röð atburðanna.

Ef röðin er þegar skýr – af því að þú segir frá í réttri röð eða orð eins og before og after sýna hana – dugar Past Simple. Past Perfect er tæki til að gera hlutina skýra, ekki regla fyrir hverja fyrri athöfn.

Íslenska og enska

Hér hefurðu mikið forskot. Íslenska þáliðin tíð („ég hafði séð“, „hún hafði farið“) og „var búinn að“ („ég var búin að borða“) samsvara Past Perfect mjög vel. „Hún þekkti mig ekki af því að ég hafði breyst svo mikið“ er She didn't recognise me because I'd changed so much – hér er þetta eins. Og „hafði“ er líka had, svo formið er auðvelt.

Munurinn er á þremur stöðum. Í fyrsta lagi notum við „vera“ + lýsingarhátt með sögnum um hreyfingu: „Lestin var farin“, „Gestirnir voru komnir“. Bein þýðing gefur the train was left – en á ensku er hjálparsögnin alltaf had: the train had left. Í öðru lagi getur „hefði“ samsvarað bæði had (á eftir „hélt að“, „sagði að“: „Hún hélt að einhver hefði tekið hjólið“) og would have (í skilyrðum: „Ég hefði komið“). Þegar þú segir frá því sem einhver hélt eða sagði um fyrri atburð er „hefði“ á ensku yfirleitt had. Í þriðja lagi segjum við „Þetta var í fyrsta skipti sem ég borðaði sushi“, með þátíð. Í enskri frásögn er the first time yfirleitt með Past Perfect: It was the first time I'd eaten sushi.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Hún þekkti mig ekki af því að ég hafði breyst svo mikið.She didn't recognise me because I'd changed so much.„hafði“ → had – hér er þetta eins
Þegar ég kom á stöðina var lestin farin.When I got to the station, the train had left.„var farin“ → had left, ekki was left
Þegar slökkviliðið kom voru nágrannarnir búnir að slökkva eldinn.By the time the firefighters arrived, the neighbours had put out the fire.„voru búnir að“ → had + lýsingarháttur
Ég var búin að bíða í fjörutíu mínútur þegar strætó kom loksins.I'd been waiting for forty minutes when the bus finally came.tímalengd fram að tímapunkti → had been + -ing
Ég vaknaði, fór í sturtu og fór út.I woke up, had a shower and left the house.atburðir í röð → aðeins Past Simple – hér er þetta eins
Þetta var í fyrsta skipti sem ég borðaði sushi.It was the first time I'd eaten sushi.á íslensku þátíð, á ensku had

Í stuttu máli: „hafði gert“ og „var búinn að gera“ eru had done; „var farinn / var kominn“ er líka had gone / had come, ekki was gone. Ef röðin er skýr dugar Past Simple.

Form

had + lýsingarháttur þátíðar – had er eins með öllum frumlögum.

Dæmi
Játandi setningShe had left. / She'd left.
Neitandi setningWe hadn't eaten. / We had not eaten.
Já/nei-spurningHad you met him before?
Spurning með spurnarorðiWhere had they gone?
Stutt svörYes, I had. / No, I hadn't.

Styttri rithátturinn 'd – 'd getur þýtt had eða would. Skoðaðu næsta orð:

'd +þýðirDæmi
lýsingarháttur þátíðarhadI'd finished.
grunnmyndwouldI'd finish. (sjá B1-06)
betterhadYou'd better go. (sjá B2-05)

Past Perfect Continuous (stuttlega) – had been + -ing mynd

Dæmi
Játandi setningI'd been waiting for an hour.
Neitandi setningShe hadn't been sleeping well.
SpurningHow long had you been working there?

Notkun

1Sú fyrri af tveimur athöfnum í fortíðinni

Notaðu Past Perfect um athöfn sem gerðist áður en sá tími í fortíðinni sem þú ert að segja frá.

When I got to the station, the train had left.
Þegar ég kom á lestarstöðina var lestin farin.
„var farin“, en á ensku had left
She didn't recognise me because I'd changed so much.
Hún þekkti mig ekki af því að ég hafði breyst svo mikið.
„hafði breyst“ → I'd changed: hér er þetta eins
We went back to the restaurant where we'd had our first date.
Við fórum aftur á veitingastaðinn þar sem við höfðum farið á fyrsta stefnumótið.
He'd lost his keys, so he couldn't get into the flat.
Hann hafði týnt lyklunum, svo hann komst ekki inn í íbúðina.
flat (UK); apartment (US)

2Past Simple í röð eða Past Perfect

When + Past Simple, Past Simple þýðir yfirleitt „eitt, svo annað“. Past Perfect snýr röðinni við.

When I arrived, they served dinner.
Þegar ég kom báru þau fram kvöldmatinn.
fyrst kom ég, svo maturinn
When I arrived, they had already served dinner.
Þegar ég kom voru þau búin að bera fram kvöldmatinn.
fyrst maturinn; ég kom of seint
When the guests left, I cleaned the kitchen.
Þegar gestirnir fóru þreif ég eldhúsið.
þeir fóru, svo þreif ég
When the guests had left, I cleaned the kitchen.
Þegar gestirnir voru farnir þreif ég eldhúsið.
leggur áherslu á að allir hafi verið farnir

3By the time, already, just

By the time + Past Simple = „þegar“, „á þeim tímapunkti eða áður“. Already og just standa á milli had og lýsingarháttarins.

By the time the firefighters arrived, the neighbours had put out the fire.
Þegar slökkviliðið kom á staðinn voru nágrannarnir búnir að slökkva eldinn.
„voru búnir að“ → had + lýsingarháttur
By the time I finished my degree, I had changed my mind about teaching.
Þegar ég lauk náminu hafði ég skipt um skoðun á kennarastarfinu.
The meeting had already started when I logged in.
Fundurinn var þegar byrjaður þegar ég skráði mig inn.
„var byrjaður“ → had started
I'd just sat down when the phone rang.
Ég var nýsestur þegar síminn hringdi.
just á milli had og sat

4Before, after og never… before

Með before og after er Past Perfect oft valfrjáls, því orðið sýnir röðina. Never… before og the first time segja frá reynslu fram að tímapunkti í fortíðinni.

After she had checked the figures, she sent the report.
Eftir að hún hafði farið yfir tölurnar sendi hún skýrsluna.
After she checked the figures, she sent the report.
Eftir að hún fór yfir tölurnar sendi hún skýrsluna.
líka rétt
I had never flown before I went to Canada.
Ég hafði aldrei flogið áður en ég fór til Kanada.
It was the first time I'd eaten sushi.
Þetta var í fyrsta skipti sem ég borðaði sushi.
á íslensku þátíð, á ensku Past Perfect í frásögn
Had you ever been to a concert before that one?
Hafðirðu einhvern tíma farið á tónleika á undan þessum?

5Þegar Past Perfect er óþörf

Þegar þú segir frá atburðum í þeirri röð sem þeir gerðust notarðu Past Simple. Of mörg had gera söguna þunga.

I woke up, had a shower and left the house.
Ég vaknaði, fór í sturtu og fór út.
skýr röð: aðeins Past Simple
She finished school in 2010 and moved to Berlin a year later.
Hún lauk skóla árið 2010 og flutti til Berlínar ári seinna.
I bought a new laptop because my old one broke.
Ég keypti nýja fartölvu af því að sú gamla bilaði.
orsök og afleiðing sýna röðina; had broken gengur líka

6Past Perfect Continuous – tímalengd fram að tímapunkti í fortíðinni

Had been + -ing sýnir athöfn sem stóð fram að tímapunkti í fortíðinni, eða var nýlokið og afleiðingarnar sáust þá. Þetta er fortíðarútgáfan af B1-01.

I'd been waiting for forty minutes when the bus finally came.
Ég var búin að bíða í fjörutíu mínútur þegar strætó kom loksins.
„var búin að bíða“ → had been waiting
Her eyes were red. She'd been crying.
Augun í henni voru rauð. Hún hafði verið að gráta.
„hafði verið að“ → had been + -ing
They'd been living in Dublin for five years when their son was born.
Þau höfðu búið í Dublin í fimm ár þegar sonur þeirra fæddist.

Algengar villur

⚠️When I arrived, the film already started.
✅When I arrived, the film had already started.
Málfræðilega rétt, en Past Perfect sýnir skýrt að myndin byrjaði áður. (Past Simple + already er algengt í óformlegri bandarískri ensku, en hér getur það gert röðina óljósa.)
❌I had went home.
✅I had gone home.
had + lýsingarháttur þátíðar, ekki Past Simple.
❌She hadn't saw the email.
✅She hadn't seen the email.
Á eftir hadn't kemur lýsingarháttur þátíðar.
❌It was the first time I have been there.
✅It was the first time I had been there.
first time í frásögn úr fortíð → Past Perfect.
❌Did you had finished?
✅Had you finished?
had myndar spurninguna; did þarf ekki.
❌I've already eaten when they arrived.
✅I'd already eaten when they arrived.
Sjónarhornið er í fortíðinni, svo had, ekki have.
❌I had been knowing him for years.
✅I had known him for years.
Ástandssagnir eru líka í einföldu myndinni í Past Perfect.
⚠️Yesterday I had woken up at 7, had had breakfast and had left at 8.
✅Yesterday I woke up at 7, had breakfast and left at 8.
Málfræðilega rétt, en einföld röð án síðari tímapunkts þarf aðeins Past Simple.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Rútan var farin“ → the bus was left. Á íslensku notum við „vera“ + lýsingarhátt um það sem var farið eða komið: „Rútan var farin“, „Gestirnir voru komnir“, „Sólin var sest“. Bein þýðing gefur was left, were come. Á ensku er hjálparsögnin í Past Perfect alltaf had: had left, had come, had set.

❌We ran all the way down to the harbour in Landeyjahofn, but the last ferry to the Westman Islands was already left.
✅We ran all the way down to the harbour in Landeyjahofn, but the last ferry to the Westman Islands had already left.
„var farin“ → had left
❌When we finally reached the summit of Esja, the sun was already gone down behind Snaefellsjokull.
✅When we finally reached the summit of Esja, the sun had already gone down behind Snaefellsjokull.
„var sest“ → had gone down

2. „Hún hélt að einhver hefði stolið hjólinu“ → would have stolen. Á íslensku stendur „hefði“ á eftir „hélt að“ og „sagði að“ um það sem hafði gerst áður: „Hún hélt fyrst að einhver hefði stolið hjólinu hennar“. En „hefði“ er líka would have í skilyrðissetningum („Ég hefði komið“), og þess vegna verður það stundum would have á ensku – og öfugt, í skilyrðum verður það stundum had. Þegar þú segir frá því sem einhver hélt um fyrri atburð er „hefði“ had.

⚠️When Elin came out of the swimming pool in Hveragerdi and saw the empty rack, she thought at first that somebody would have stolen her bike – then she remembered that she had come by bus.
✅When Elin came out of the swimming pool in Hveragerdi and saw the empty rack, she thought at first that somebody had stolen her bike – then she remembered that she had come by bus.
Málfræðilega rétt, en would have hljómar eins og ágiskun eða skilyrði. Það sem hún hélt að hefði gerst áður → had stolen.

3. „Í fyrsta skipti sem hann sá norðurljós“ → the first time he saw. Á íslensku notum við einfalda þátíð á eftir „í fyrsta skipti sem“ í sögu: „Þetta var í fyrsta skipti sem hann sá norðurljós“. Á ensku er það heyrt í tali, en í frásögn úr fortíð er the first time yfirleitt með had + lýsingarhætti, því reynslan nær fram að þeim tímapunkti.

⚠️That night at Lake Myvatn was the first time our exchange student from Spain saw the northern lights, and he couldn't stop taking photos.
✅That night at Lake Myvatn was the first time our exchange student from Spain had seen the northern lights, and he couldn't stop taking photos.
Málfræðilega rétt og heyrist í tali, en í frásögn er the first time + Past Perfect eðlilegast.

Ekki rugla saman

Present Perfect og Past Perfect – Báðar horfa til baka. Present Perfect horfir til baka frá núinu A2-17; Past Perfect frá tímapunkti í fortíðinni.

I've lost my wallet.
Ég er búinn að týna veskinu.
vandamálið núna
I'd lost my wallet, so I couldn't pay.
Ég hafði týnt veskinu, svo ég gat ekki borgað.
vandamálið þá

Past Simple og Past Perfect á eftir when – Tíð aðalsetningarinnar breytir röð atburðanna. Notkun í frásögn er í B1-04.

When she called, I left.
Þegar hún hringdi fór ég.
hún hringdi → svo fór ég
When she called, I had already left.
Þegar hún hringdi var ég þegar farinn.
ég fór → svo hringdi hún (ég var ekki þar)

had (Past Perfect) og had (þátíð af have) – Sama orðið getur verið hjálparsögn eða aðalsögn, og stundum eru bæði saman.

We'd had lunch when they arrived.
Við vorum búin að borða hádegismat þegar þau komu.
had (hjálparsögn) + had (lýsingarháttur þátíðar af have)
We had lunch at one.
Við borðuðum hádegismat klukkan eitt.
þátíð af have

Stafsetning og framburður

  • Í venjulegu tali er had veikt: /həd/ eða /əd/, og á eftir fornafni yfirleitt bara /d/: I'd, you'd, she'd, we'd, they'd. Íslenskt d er óraddað – láttu /d/ í lokin vera raddað, annars heyrist had ekki.
  • Á eftir nafnorði styttist had oft í tali, en í rituðu máli skrifarðu það fullt: The bus had left.
  • hadn't styttist ekki frekar og er yfirleitt með áherslu: /ˈhædnt/. Sérhljóðið /æ/ er ekki íslenskt æ: opnaðu munninn eins og fyrir a og færðu tunguna fram.
  • I'd rennur saman við næsta sérhljóð: I'd already hljómar næstum eins og eitt orð.
  • Óreglulegar lýsingarhættir þátíðar: rifjaðu upp listana yfir þrjár myndir úr A2-16 – go / went / gone, see / saw / seen, take / took / taken, write / wrote / written.

Gullna reglan

Ertu þegar í fortíðinni og þarft að fara enn lengra aftur? Notaðu had + lýsingarhátt þátíðar – „hafði gert“, „var búinn að gera“ og líka „var farinn“ eru had done, had gone, aldrei was gone. Ef röðin er þegar skýr dugar Past Simple.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með Past Perfect.

  1. When we got to the party, everyone (go) home.
  2. I (not see) the film before, so I really enjoyed it.
  3. By the time the police arrived, the thieves (escape).
  4. It was the first time she (drive) on the left.
  5. I was tired because I (work) all day. (notaðu framvinduhorf)
  6. Búðu til spurningu: you / meet / him / before? (Past Perfect)

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. "When I arrived, she had cooked dinner." Hvað þýðir þetta?
  2. Í setningunni "We'd met before." þýðir 'd ….
  3. Í setningunni "I'd love a coffee." þýðir 'd ….
  4. Þarf Past Perfect hér? "I got up, … and went out."

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. They had took the wrong bus.
  2. Did you had eaten before the show?
  3. I've already left when you called.
  4. After I had finished my homework, I watched TV.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í textanum.

A bad start
Last Monday was a disaster. When I woke up, I saw that my alarm 15 (not ring). I ran to the station, but the train 16 (already / leave). By the time I got to the office, the meeting 17 (start). My boss looked at me. I 18 (never / be) late before, so she just smiled. I 19 (sit) down and opened my laptop.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um þig.

  1. Ljúktu við setninguna um þig: When I got home yesterday, … (notaðu Past Perfect).
  2. Skrifaðu um eitthvað sem þú gerðir „í fyrsta skipti“.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous: I've been waiting – athöfn og tímalengd fram til dagsins í dag
    I (study) all morning, so I need a break now.
  2. A2-02 Past Simple eða Past Continuous? When, while, during og for á íslensku
    I (cook) dinner when the phone rang.
  3. A2-28 Used to á ensku: „var vanur að“ og gamlar venjur
    Notaðu used to: We (live) in a small flat when I was a child.
Svör

A. Form

  1. had gone
  2. hadn't seen / had not seen
  3. had escaped
  4. had driven / 'd driven
  5. had been working / 'd been working
  6. Had you met him before?

B. Merking

  1. She cooked before I arrived.
  2. had
  3. would
  4. got dressed

C. Finndu villuna

  1. They had taken the wrong bus.
  2. Had you eaten before the show?
  3. I'd already left when you called. / I had already left when you called.
  4. ✓ After I had finished my homework, I watched TV.

D. Í samhengi

  1. hadn't rung / had not rung / didn't ring
  2. had already left / 'd already left
  3. had started / had already started
  4. had never been / 'd never been
  5. sat

E. Spreyttu þig

  1. When I got home yesterday, my sister had already cooked dinner.
  2. It was the first time I had seen the sea. I was seven.

F. Blönduð upprifjun

  1. have been studying / have studied
  2. was cooking
  3. used to live
Android appLærðu á ferðinni Google Play