SlowingoMálfræði
B1 6 / 39

Second conditional: If I had…, I would… útskýrt á íslensku

Second Conditional: If I Had…, I Would…

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu talað um ímyndaðar eða ólíklegar aðstæður – If I had more time, I'd learn the guitar –, gefið ráð með If I were you, I'd… og valið á milli skilyrðissetninga af tegund 1 og tegund 2.

Aðalatriðið

Skilyrðissetning af tegund 1 A2-27 fjallar um raunverulega heiminn: If it rains, we'll stay in. Skilyrðissetning af tegund 2 (second conditional) stígur út úr raunveruleikanum og inn í ímyndaðan heim: If I had a boat, I'd sail round the islands.

Hvernig sýnir enskan að aðstæðurnar eru ímyndaðar? Hún færir sögnina eitt skref aftur á bak: I have → if I had; I will → I would. En merkingin er ekki fortíð. If I had a car þýðir „ég á ekki bíl núna – ímyndaðu þér að ég ætti hann“.

Hugsaðu þér innrammaða mynd á vegg. Innan rammans er annar heimur: stærri íbúð, annað starf, líf við sjóinn. Þátíðarmyndin er ramminn – hún segir þeim sem hlustar: „þetta er mynd, ekki veruleikinn“. Would segir hvað gerist inni í myndinni.

Sömu aðstæður geta verið innan rammans eða utan hans. Það fer eftir því hvernig þú sérð þær: sem raunverulegan möguleika (tegund 1) eða sem ímyndun (tegund 2).

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: íslenskan vinnur hér svipað og enskan. Í ef-hlutanum notum við viðtengingarhátt þátíðar – „Ef ég ætti garð…“, „Ef ég væri þú…“ – og hann samsvarar ensku Past Simple (if I had, if I were). Í afleiðingunni segjum við oft „myndi“: „…myndi ég rækta grænmeti“ – það er would. Og eins og á ensku er þátíðarmyndin ekki fortíð: „ætti“ og had sýna bara fjarlægð frá veruleikanum.

Tvennt er samt ólíkt. Í fyrsta lagi segja margir í töluðu máli líka „Ef ég myndi hafa tíma…“, og þaðan kemur villan If I would have time… Á ensku kemur would aldrei í if-hlutann (nema í mjög kurteislegum beiðnum, sjá Ekki rugla saman). Í öðru lagi getur afleiðingin á íslensku líka staðið í viðtengingarhætti án „myndi“: „Ef ég ætti bíl væri lífið auðveldara“, „…hefði ég meiri tíma“. Á ensku er það ekki hægt: afleiðingin þarf would / could / might – life would be easier, I'd have more time.

Þegar við segjum að eitthvað sé til notum við „það“: „Ef það væri sundlaug í þorpinu…“ Á ensku er það there: if there was / were a pool in the village. Og valið á milli tegundar 1 og 2 er eins: „Ef ég fæ starfið flyt ég til Leeds“ (ég trúi að ég fái það) og „Ef ég fengi starfið myndi ég flytja til Leeds“ (ég á varla von á því) – hér er þetta eins.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ef ég ætti garð myndi ég rækta mitt eigið grænmeti.If I had a garden, I'd grow my own vegetables.viðtengingarháttur þátíðar = Past Simple; „myndi“ = would – hér er þetta eins
Ef ég myndi hafa meiri tíma… (talmál)If I had more time, …á ensku aldrei would í if-hlutanum
Ef ég ætti bíl væri lífið auðveldara.If I had a car, life would be easier.íslenska afleiðingin getur verið án „myndi“; á ensku þarf would
Ef hún talaði japönsku gæti hún sótt um starfið.If she spoke Japanese, she could apply for the job.„gæti“ → could
Ef þú spyrðir hann fallega myndi hann kannski hjálpa þér.If you asked him nicely, he might help you.„kannski … myndi“ → might
Ef ég væri þú myndi ég tala við yfirmanninn.If I were you, I'd talk to your manager.fast orðasamband; „væri“ = were – hér er þetta eins
Ef það væri búð í þorpinu…If there was / were a shop in our village, …ímyndað „það er til“ → if there was / were
Hvað myndirðu gera ef þú misstir vinnuna?What would you do if you lost your job?í spurningu kemur would á undan frumlaginu – hér er þetta eins
Ef ég fæ starfið flyt ég. / Ef ég fengi starfið myndi ég flytja.If I get the job, I'll move. / If I got the job, I'd move.raunverulegt eða ímyndað – hér er þetta eins

Í stuttu máli: viðtengingarháttur þátíðar í ef-hlutanum er Past Simple, og „myndi“ er would – en would á aðeins heima í afleiðingunni, og þar má það ekki vanta.

Form

Uppbygging

if-hluti (skilyrði)aðalsetning (afleiðing)
if + Past Simplewould / could / might + grunnmynd
If I had more money,I would travel more.
If she lived closer,we could see her every week.
If they didn't work so hard,they might be happier.

Hlutarnir geta staðið í hvorri röðinni sem er. Þegar if-hlutinn kemur fyrst er yfirleitt komma á eftir honum; þegar aðalsetningin kemur fyrst er yfirleitt engin komma: I'd tell you if I knew.

Neitun, spurningar og stutt svör

MyndDæmi
Neitandi skilyrðiIf I didn't have a job, I'd travel for a year.
Neitandi afleiðingIf it was cheaper, I wouldn't think twice.
SpurningWhat would you do if you lost your phone?
Stutt svörWould you help me? — Yes, I would. / No, I wouldn't.

would, could, might í afleiðingunni

HáttarsögnMerkingDæmi
would ('d)afleiðing í ímynduðum heimi („myndi“)I'd buy a bigger flat.
couldgæti, hefði getu tilI could work from anywhere.
mightkannski myndi…I might move abroad.

If I were / If I was

MyndStíllDæmi
if I / he / she / it werestaðlað; betra í rituðu máliIf he were taller, he'd play basketball.
if I / he / she / it wasalgengt í óformlegu taliIf he was taller, he'd play basketball.
If I were you, …fast orðasamband fyrir ráð; were er greinilega betraIf I were you, I'd apologise.

Tegund 0, 1 og 2 í hnotskurn

TegundFormHvernig sá sem talar sér þettaDæmi
Tegund 0if + nútíð, nútíðalltaf sattIf you heat ice, it melts.
Tegund 1if + nútíð, will / can / might / boðhátturraunverulegur möguleikiIf it's sunny, we'll eat outside.
Tegund 2if + þátíðarmynd, would / could / mightímyndað, ólíklegt eða ekki satt núnaIf I had a garden, I'd grow tomatoes.

Notkun

1Ímyndaðar aðstæður núna

Notaðu skilyrðissetningu af tegund 2 um aðstæður sem eru ekki sannar núna. If-hlutinn er andstæða veruleikans eins og hann er. Á íslensku er hér viðtengingarháttur þátíðar.

If I had a garden, I'd grow my own vegetables.
Ef ég ætti garð myndi ég rækta mitt eigið grænmeti.
ég á engan garð; „ætti“ → had, ekki would have
If we didn't live so far from the city, we'd go out more.
Ef við byggjum ekki svona langt frá borginni færum við oftar út.
á íslensku án „myndi“; á ensku we'd go
If she spoke Japanese, she could apply for the job in Osaka.
Ef hún talaði japönsku gæti hún sótt um starfið í Osaka.
„gæti“ → could
Life would be much easier if my phone battery lasted longer.
Lífið væri miklu auðveldara ef rafhlaðan í símanum entist lengur.
„væri“ í afleiðingunni → would be

2Ólíkleg eða ímynduð framtíð

Notaðu hana líka um atburði í framtíðinni sem þú átt ekki von á eða lætur þig bara dreyma um. Þátíðarmyndin þýðir hér líka „ekki í alvöru“, ekki „fortíð“.

If I won the lottery, I'd give half of it to my family.
Ef ég ynni í lottóinu myndi ég gefa fjölskyldunni helminginn.
won er hér ekki fortíð
What would you do if you lost your job tomorrow?
Hvað myndirðu gera ef þú misstir vinnuna á morgun?
would á undan you
If a famous director called me, I'd say yes immediately.
Ef frægur leikstjóri hringdi í mig myndi ég segja já strax.
If the company offered me more money, I might stay.
Ef fyrirtækið byði mér hærri laun yrði ég kannski áfram.
„kannski“ → might

3Could og might í afleiðingunni

Notaðu could um getu eða möguleika í ímynduðum heimi og might þegar afleiðingin er bara möguleg.

If I had a car, I could visit my grandparents more often.
Ef ég ætti bíl gæti ég heimsótt ömmu og afa oftar.
could = gæti
If you asked him nicely, he might help you.
Ef þú spyrðir hann fallega myndi hann kannski hjálpa þér.
might = kannski
If the trains were cheaper, more people might leave their cars at home.
Ef lestarferðir væru ódýrari myndu kannski fleiri skilja bílinn eftir heima.
We could have a dog if our flat was bigger.
Við gætum fengið okkur hund ef íbúðin okkar væri stærri.
flat (UK) = apartment (US)

4Ráð – If I were you, I'd…

Ímyndaðu þér að þú sért í sporum annarrar manneskju. Þetta er fast og kurteislegt orðasamband fyrir ráð, eins og „Ef ég væri þú…“ eða „Í þínum sporum…“. Neikvætt ráð er I wouldn't…

If I were you, I'd talk to your manager.
Ef ég væri þú myndi ég tala við yfirmanninn þinn.
„væri“ = were
I wouldn't buy that car if I were you.
Ég myndi ekki kaupa þennan bíl ef ég væri þú.
If I were you, I'd get a second opinion.
Í þínum sporum myndi ég fá álit annars læknis.
If I were in your position, I'd take the job.
Í þinni stöðu myndi ég taka starfinu.

5Tegund 1 eða 2? Sjónarhorn þitt ræður

Sömu aðstæður í framtíðinni geta verið í hvorri tegundinni sem er. Tegund 1 segir „ég tel þetta raunverulegan möguleika“. Tegund 2 segir „ég á varla von á þessu“ eða „ég er bara að ímynda mér“. Á íslensku veljum við á sama hátt á milli nútíðar og viðtengingarháttar.

If I get the job, I'll move to Leeds.
Ef ég fæ starfið flyt ég til Leeds.
viðtalið gekk vel
If I got the job, I'd move to Leeds.
Ef ég fengi starfið myndi ég flytja til Leeds.
ég á varla von á því
If I pass the exam, I'll celebrate.
Ef ég næ prófinu ætla ég að fagna.
ég býst við að ná
If I passed the exam, I'd be amazed.
Ef ég næði prófinu yrði ég steinhissa.
ég lærði ekkert
If it's sunny tomorrow, we'll go to the beach.
Ef það verður sól á morgun förum við á ströndina.
raunverulegur möguleiki

6Ímyndaðar spurningar

Spurningar af tegund 2 eru eðlileg leið til að hefja samræður eða spyrja um skoðun annarra. Í spurningunni kemur would á undan frumlaginu, eins og „myndirðu“ á íslensku.

Where would you live if you could live anywhere?
Hvar myndirðu búa ef þú gætir búið hvar sem er?
would á undan frumlaginu
If you could meet anyone from history, who would it be?
Ef þú gætir hitt hvern sem er úr sögunni, hver væri það?
Would you take the job if they paid you more?
Myndirðu taka starfinu ef þeir borguðu þér meira?

Algengar villur

❌If I would have more time, I would read more.
✅If I had more time, I would read more.
Ekkert would í if-hlutanum: if + Past Simple.
❌If I had a car, I will drive to work.
✅If I had a car, I would drive to work.
Þátíðarmynd í if-hlutanum → would í afleiðingunni.
❌If I won the lottery, I buy a big house.
✅If I won the lottery, I'd buy a big house.
Afleiðingin þarf would / could / might.
❌If I am you, I'd say no.
✅If I were you, I'd say no.
Þú getur ekki í alvöru verið önnur manneskja: notaðu ímyndaða mynd.
❌I would to buy a house by the sea.
✅I would buy a house by the sea.
would + grunnmynd, án to.
❌If he knew, he would told her.
✅If he knew, he would tell her.
would + grunnmynd, ekki þátíð.
❌If she would be rich, she would stop working.
✅If she were rich, she would stop working.
be færist líka í þátíð: were (eða óformlegt was).
⚠️If I was you, I'd call her.
✅If I were you, I'd call her.
Málfræðilega rétt, en hljómar mjög óformlega; í þessu fasta orðasambandi er were greinilega betra.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ef ég myndi búa nær…“ → If I would live…. Í töluðu máli setjum við oft „myndi“ í ef-hlutann: „Þjálfarinn myndi ná betri árangri ef hún myndi leyfa okkur að hvíla okkur.“ Þar sem „myndi“ er would fer would þá líka inn í if-hlutann. Á ensku er if-hlutinn í Past Simple; would á aðeins heima í afleiðingunni. Hér hjálpar vandað íslenskt mál: „…ef hún leyfði okkur…“ – viðtengingarháttur þátíðar = Past Simple.

❌Our handball coach would get much better results if she would let us rest the day before a match.
✅Our handball coach would get much better results if she let us rest the day before a match.
„ef hún myndi leyfa“ í if-hlutanum → let
❌My brother says that if the summer in Iceland would be a bit warmer, he would never go to Spain on holiday again.
✅My brother says that if the summer in Iceland were a bit warmer, he would never go to Spain on holiday again. eða My brother says that if the summer in Iceland was a bit warmer, he would never go to Spain on holiday again.
„myndi vera“ → were / was

2. „…væri lífið auðveldara“, „…hefði ég meiri tíma“ → ekkert would. Á íslensku getur afleiðingin staðið í viðtengingarhætti án „myndi“, sérstaklega með „vera“, „hafa“, „eiga“ og „vilja“: „Ef ég ynni minna hefði ég meiri tíma með krökkunum.“ „Hefði“ og „væri“ líkjast þá had og was. En á ensku þarf afleiðingin í tegund 2 would / could / might.

❌If I didn't work every weekend at the hotel in Kirkjubaejarklaustur, I had more time for my friends in Reykjavik now.
✅If I didn't work every weekend at the hotel in Kirkjubaejarklaustur, I would have more time for my friends in Reykjavik now. eða If I didn't work every weekend at the hotel in Kirkjubaejarklaustur, I'd have more time for my friends in Reykjavik now.
„hefði ég“ í afleiðingunni → I'd have
❌If there were more buses between Selfoss and the city, life was much easier now for students like me.
✅If there were more buses between Selfoss and the city, life would be much easier now for students like me.
„væri lífið“ → would be

3. „Ef það væri bakarí í þorpinu“ → if it were a bakery. Á íslensku segjum við að eitthvað sé til með „það“: „Ef það væri bakarí í þorpinu þyrftum við ekki að keyra til Hellu.“ Á ensku er það ekki it, heldur there is / there are – í ímynduðum aðstæðum if there was / were.

❌Our little village near Hella is lovely, but if it were a bakery or a small café there, people wouldn't have to drive twenty kilometres for fresh bread.
✅Our little village near Hella is lovely, but if there were a bakery or a small café there, people wouldn't have to drive twenty kilometres for fresh bread. eða Our little village near Hella is lovely, but if there was a bakery or a small café there, people wouldn't have to drive twenty kilometres for fresh bread.
„það væri“ um tilvist → there were / was

Ekki rugla saman

'd = would og 'd = had – Skoðaðu næsta orð: grunnmynd → would; lýsingarháttur þátíðar → had B1-03.

She'd go.
Hún myndi fara.
would
She'd gone.
Hún var farin.
had

would í if-hlutanum: kurteislega undantekningin – Í mjög kurteislegum beiðnum þýðir if you would… „ef þú vildir vera svo væn(n) að…“. Þetta er ekki skilyrðissetning af tegund 2.

If you would wait here, the doctor will see you in a moment.
Ef þú vildir gjöra svo vel að bíða hérna, þá tekur læknirinn á móti þér eftir augnablik.
kurteisleg beiðni
If I had time, I'd help you.
Ef ég hefði tíma myndi ég hjálpa þér.
venjuleg tegund 2: ekkert would á eftir if

Tegund 2 og tegund 3 – Tegund 2 fjallar um núið eða framtíðina; tegund 3 ímyndar sér aðra fortíð B1-07. Á íslensku liggur munurinn á milli „hefði“ og „hefði haft“.

If I had time, I'd come with you.
Ef ég hefði tíma myndi ég koma með þér.
núna: ég hef ekki tíma
If I had had time, I would have come with you.
Ef ég hefði haft tíma hefði ég komið með þér.
fortíð: sjá B1-07

Stafsetning og framburður

  • would /wʊd/: l er ekki borið fram. Á eftir fornöfnum er það yfirleitt stytt: I'd, you'd, he'd, we'd, they'd /aɪd, juːd, hiːd/. Berðu /d/ í lokin fram raddað – íslenskt d er óraddað og hljómar auðveldlega eins og t.
  • Íslenskan hefur ekki /w/: í would seturðu stút á varirnar og lætur tennurnar ekki snerta neðri vörina, annars hljómar það eins og v.
  • wouldn't /ˈwʊdnt/ er yfirleitt með áherslu. d og n renna saman, ekkert sérhljóð á milli.
  • would you rennur oft saman: /ˈwʊdʒə/ – What would you do?
  • I'll /aɪl/ og I'd /aɪd/ geta hljómað mjög líkt í hröðu tali. Hlustaðu á sögnina í if-hlutanum: nútíð → 'll, þátíðarmynd → 'd.
  • were í If I were you er yfirleitt veikt: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Með áherslu /wɜː/ – það sérhljóð er ókringt, svo berðu það ekki fram eins og íslenskt ö.

Gullna reglan

Í ímynduðum eða ólíklegum aðstæðum stígur sögnin eitt skref aftur á bak: if + Past Simple, would / could / might + grunnmynd. Þátíðarmyndin sýnir fjarlægð frá veruleikanum, ekki fortíð. Mundu: „myndi“ er would, en would fer ekki á eftir if (nema í kurteislegum beiðnum) – og afleiðingin þarf would, could eða might.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með réttri mynd sagnarinnar í svigunum.

  1. If I (have) a bigger kitchen, I'd cook more.
  2. If she lived in the city, she (not need) a car.
  3. What you (do) if you found a wallet in the street?
  4. If I (be) you, I'd take the job.
  5. We could go to the beach if it (not be) so cold.
  6. Tengdu setningarnar saman með if og would: I don't have time, so I don't go to the gym.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Þú telur nokkuð líklegt að það rigni á morgun. Fylltu í eyðurnar: If it (rain) tomorrow, we (stay) at home.
  2. Hvor setningin sýnir að sá sem talar á ekki von á að fá starfið?
  3. Veldu rétta svarið: If you … water to 100 degrees, it boils.
  4. Veldu rétta svarið: "If I had a car, I'd drive to work" is about ….

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. If I would know her number, I would call her.
  2. If I had wings, I will fly to work.
  3. I'd tell you if I knew.
  4. If he was taller, he could play in the team.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í samtalinu. Notaðu sagnirnar í svigunum þar sem þær eru gefnar.

Dream jobs
Ana: What 15 you do if you didn't have to work?
Ben: I'd travel. If I 16 (have) enough money, I'd go to South America first.
Ana: Me too. But if I 17 (be) you, I'd learn some Spanish before you go.
Ben: Good idea. And you? If you 18 (can) choose any job, what would it be?
Ana: I'd open a café. But I 19 (not / leave) my job tomorrow — I like it too much!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um drauma þína og ráð.

  1. Ljúktu við setninguna um líf þitt: If I had more free time, …
  2. Vinur þinn segir: "My boss always gives me extra work." Gefðu honum ráð með If I were you.
  3. Svaraðu spurningunni: Where would you live if you could live anywhere?

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A2-27 Zero og first conditional: skilyrðissetningar með if á ensku
    When I (get) home, I'll call you.
  2. A2-27 Zero og first conditional: skilyrðissetningar með if á ensku
    You'll miss the bus ___ you hurry. …
  3. B1-03 Past Perfect (þáliðin tíð) á ensku: had + lýsingarháttur þátíðar
    I didn't recognise her because she (change) so much.
  4. B1-05 Future Continuous: will be + -ing útskýrt á íslensku
    Don't call at eight — I (have) dinner then. Notaðu Future Continuous.
Svör

A. Form

  1. had
  2. wouldn't need / would not need
  3. would … do
  4. were
  5. weren't / wasn't / were not / was not
  6. If I had time, I would go to the gym. / If I had time, I'd go to the gym. / I would go to the gym if I had time. / I'd go to the gym if I had time.

B. Merking

  1. rains … will stay
  2. If they offered me the job, I'd accept.
  3. heat
  4. now

C. Finndu villuna

  1. If I knew her number, I would call her. / If I knew her number, I'd call her.
  2. If I had wings, I would fly to work. / If I had wings, I'd fly to work.
  3. ✓ I'd tell you if I knew.
  4. ✓ If he was taller, he could play in the team.

D. Í samhengi

  1. would
  2. had
  3. were
  4. could
  5. wouldn't leave / would not leave

E. Spreyttu þig

  1. If I had more free time, I'd learn to play the piano.
  2. If I were you, I'd talk to her about it.
  3. If I could live anywhere, I'd live by the sea in Portugal.

F. Blönduð upprifjun

  1. get
  2. unless
  3. had changed / 'd changed
  4. will be having
Android appLærðu á ferðinni Google Play