Formal Conditionals: Should You Need, Were I To, Had I Known, But For – if-гүй албан нөхцөлт өгүүлбэр
Formal Conditionals: Should You Need, Were I To, Had I Known, But For
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та if… should, if… were to-гоор нөхцөлийг бага магадлалтай, илүү төсөөллийн эсвэл илүү албан болгож, if-ийг урвуу дарааллаар (Should you…, Were I to…, Had I known…) сольж, if it weren't for, if it hadn't been for, but for-оор нэг зүйл хэр чухалыг харуулж чадна.
Гол санаа
Нөхцөлт өгүүлбэр хоёр хэсэгтэй: нөхцөл, үр дүн. Ихэвчлэн if гэдэг үг нөхцөл рүү орох хаалгыг нээдэг.
Албан англи хэлэнд яг тэр хаалганы хоёр дахь түлхүүрийн багц бий – тэгээд ердөө гурав. If-ийг аваад өгүүлэгдэхүүний өмнө should, were эсвэл had тавина: Should you need help… Were I in charge… Had I known… Одоо үгийн дараалал өөрөө «энэ бол нөхцөл» гэж хэлж байна.
Түлхүүр бүр нэг хаалгыг нээнэ. Should бодит боловч хүлээгээгүй боломжийг нээнэ. Were бодит бус, төсөөллийн байдлыг нээнэ. Had бодит бус өнгөрсөн цагийг нээнэ.
Утга нь if… should, if… were (to), if… had-тай ижил хэвээр; зөвхөн хэв маяг өөрчлөгдөнө. Эдгээр хэлбэр нямбай, өнгөлөг сонсогддог тул бизнесийн имэйл, гэрээ, заавар, тайлан, илтгэлд тааралдана.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор нөхцөлийг үйл үгийн «-вал / -бал», «бол»-оор хэлдэг, урд нь «Хэрэв»-ийг нэмж болно: «Хэрэв асуулт гарвал бидэнтэй холбогдоорой». Энд нөхцөл хоёр газар тэмдэглэгддэг: «Хэрэв», «-вал». Англи урвуу дараалалд харин нөхцөл нэг л газар: if эсвэл урвуу дараалал, хоёулаа биш. If had we known гэвэл буруу.
Монголоор «байсан бол» одоо ч, өнгөрсөн ч бодит бус нөхцөлд ордог: «Жуулчид байгаагүй бол энэ тосгон эзгүй байх байсан» (одоо), «Хаалгач байгаагүй бол бид ялагдах байсан» (өнгөрсөн). Англиар хоёр өөр хэлбэр: одоо – Were it not for / If it weren't for, өнгөрсөн – Had it not been for / If it hadn't been for. Мөн «-гүй бол», «-ын ачаар» нь англи but for + нэр үг-тэй таардаг, харин монголоор «-гүй бол»-ын өмнө бүтэн өгүүлбэр («Хөршүүд гэрийг маань цаснаас ухаж гаргаагүй бол…») ирдэг тул but for-ын араас өгүүлбэр тавих нь элбэг. Энд адилхан: монголоор ч, англиар ч нөхцөлийн хэсэг ихэвчлэн урдаа, үр дүн хойно.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Хэрэв тусламж хэрэг болбол хүлээн авахаас асуугаарай. | If you should need any help, just ask at reception. | энд адилхан: нөхцөл урд; «-вал» = if |
| Асуулт гарвал бидэнтэй холбогдохоос бүү эргэлзээрэй. | Should you have any questions, please do not hesitate to contact us. | if-гүй: should + өгүүлэгдэхүүн |
| Засгийн газар татвар нэмбэл хэрэглээ буурна. | Were the government to raise taxes, consumer spending would fall. | төсөөллийн ирээдүй → were … to |
| Би удирдлага нь байсан бол бүх системийг өөрчлөх байсан. | Were I in charge, I would change the whole system. | одоогийн бодит бус → were |
| Түгжрэлийн тухай мэдсэн бол галт тэргээр явах байсан. | Had I known about the traffic, I would have taken the train. | өнгөрсөн → had + V3; if-гүй |
| Жуулчид байгаагүй бол энэ тосгон бараг эзгүй байх байсан. | Were it not for the tourists, this village would be almost empty. | одоо → Were it not for |
| Навигаци байгаагүй бол бид зочид буудлаа хэзээ ч олохгүй байсан. | Had it not been for the satnav, we would never have found the hotel. | өнгөрсөн → Had it not been for |
| Хэдэн жижиг алдаагүй бол тайлан төгс байх байсан. | But for a few minor errors, the report would have been perfect. | «-гүй бол» → but for + нэр үг |
Товчхондоо: «Хэрэв … -вал» = if эсвэл урвуу дараалал – хоёулаа биш. Монгол «байсан бол»-ыг цагаар нь ялгаарай: одоо → Were it not for, өнгөрсөн → Had it not been for. But for-ын араас зөвхөн нэр үг.
Бүтэц
If-ээс урвуу дараалал руу
| Утга | If-тэй | If-гүй (урвуу дараалал) |
|---|---|---|
| боломжтой, гэхдээ хүлээгээгүй | If you should need help, call me. | Should you need help, call me. |
| төсөөллийн ирээдүй | If the company were to close, … | Were the company to close, … |
| одоогийн бодит бус | If I were in your position, … | Were I in your position, … |
| өнгөрсний бодит бус (3-р / холимог) | If we had left earlier, … | Had we left earlier, … |
Үр дүнгийн хэсэг ердийн нөхцөлт өгүүлбэртэй адил: тушаах хэлбэр, will, would, would have + past participle. Холимог нөхцөлт өгүүлбэрийг B2-02-оос үзнэ үү.
Нэг хүчин зүйлийг хасах
| Цаг | Саармаг | Албан |
|---|---|---|
| одоо | If it weren't for + нэр үг, … would… | Were it not for + нэр үг, … |
| өнгөрсөн | If it hadn't been for + нэр үг, … would have… | Had it not been for + нэр үг, … |
| аль ч цаг | — | But for + нэр үг, … would / would have… |
Үгүйсгэл: not өгүүлэгдэхүүний ард – товчлолгүй
| ✅ | ❌ |
|---|---|
| Should you not receive the parcel, … | Shouldn't you receive… |
| Were he not so stubborn, … | Weren't he so stubborn… |
| Had they not warned us, … | Hadn't they warned us… |
Хэрэглээ
1If… should / Should + өгүүлэгдэхүүн: боломжтой, гэхдээ хүлээгээгүй
If-ийн ард, эсвэл if-ийн оронд урд нь ирсэн should бодит боломжийг бага магадлалтай гэж харуулна – эсвэл зүгээр л илүү эелдэг сонсогдоно. Үр дүн нь ихэвчлэн тушаах хэлбэр, will, can эсвэл эелдэг хүсэлт. Заавар, үйлчлүүлэгчийн үйлчилгээнд маш түгээмэл. Монголоор «… -вал» эсвэл «Хэрэв … -вал».
2If… were to / Were + өгүүлэгдэхүүн (+ to): төсөөллийн нөхцөл
If + were to + үндсэн хэлбэр ирээдүйн үйл явдлыг цэвэр төсөөлөл болгоно; мөн ямар нэг зүйлийг уран аргаар санал болгоно. Were + өгүүлэгдэхүүн + to бол албан урвуу хувилбар. To-гүй Were + өгүүлэгдэхүүн нь одоогийн бодит бус байдалд if… were-ийг орлоно. Бүх өгүүлэгдэхүүнтэй were. Were to-г know, like гэх мэт төлөв байдлын үйл үгтэй ихэвчлэн хэрэглэдэггүй.
3Had + өгүүлэгдэхүүн + past participle: өнгөрсний бодит бус
Урд нь ирсэн Had нь if… had-ийг орлоно. Үр дүн өнгөрсөнд (would have done) эсвэл холимог нөхцөлт өгүүлбэрт одоод (would be / would do) байж болно. Had I known… бол ярианд ч нэлээд түгээмэл ганц урвуу хэлбэр. Монголоор «-сан бол … байх байсан», «-аагүй бол».
4If it weren't for, if it hadn't been for, but for
Эдгээрээр нэг хүн эсвэл зүйл бүх ялгааг гаргадаг – эсвэл гаргасан – гэдгийг хэлнэ: түүнийг хасвал үр дүн өөрчлөгдөнө. If it weren't for одоогийн тухай; if it hadn't been for өнгөрсний тухай. Were it not for, Had it not been for бол албан урвуу хувилбар. But for + нэр үг албан бөгөөд аль ч цагт ажиллана. Албан бус ярианд if it wasn't for ч түгээмэл. Монголоор «… байгаагүй бол», «-гүй бол», «-ын ачаар».
5Хэв маяг: имэйл, гэрээ, албан бичиг
Урвуу нөхцөлт өгүүлбэр албан. Хуулийн бичиг, үйлчилгээний нөхцөл, албан захидал, тайлан, нямбай бизнесийн имэйлд түгээмэл. Өдөр тутмын ярианд if хамаагүй байгалийн.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Хэрэв … -вал» → if + урвуу дараалал. Монголоор нөхцөлийг хоёр удаа тэмдэглэх нь хэвийн: «Хэрэв жолооч дугуйгаа шалгасан бол бид Говийн дунд гацахгүй байсан». Үүнийг дагаад if-ийг ч, урвуу дарааллыг ч хамт хэрэглэх нь элбэг. Англиар нэгийг нь сонгоно.
2. «… -аагүй бол … байсан» → өнгөрсөнд were it not for. «Тэр зун Булганд нагац ах маань тэвчээртэй зааж өгөөгүй бол би хэзээ ч морь унаж сурахгүй байсан» гэдэгт «… бол … байсан» одоо, өнгөрсөн хоёуланд ордог тул were it not for-ыг өнгөрсөн байдалд хэрэглэх нь бий. Өнгөрсөн байдалд had it not been for.
3. «-аагүй бол» → but for + өгүүлбэр. «Хөршүүд маань манай гэрийг цаснаас ухаж гаргаагүй бол бид өдөржин дотроо хоригдох байсан» гэдэгт монголоор «-гүй бол»-ын өмнө бүтэн өгүүлбэр ирдэг. But for-ын араас зөвхөн нэр үг; бүтэн өгүүлбэр бол Had… not.
4. «… байх байсан» → холимогт would have. «Өнгөрсөн хавар Болд хөлөө хугалаагүй бол одоо шигшээ багт байх байсан» гэдэгт монголоор үр дүн ч «байсан»-тай тул англиар now-тай ч would have been гаргах нь элбэг. Одоогийн үр дүн → would + үндсэн хэлбэр.
Бүү андуураарай
Урвуу нөхцөлт өгүүлбэр эсвэл асуулт – Үгийн дараалал асуулттай ижил, гэхдээ урвуу нөхцөлт өгүүлбэр үр дүнгийн хэсэгтэй, асуултын тэмдэггүй.
But for эсвэл except for – But for = «… байгаагүй бол» (нөхцөл, would-тэй). Except for = «… -аас бусад нь» (баримт, would-гүй).
Should (нөхцөл) эсвэл should (зөвлөгөө) – Өгүүлбэрийн эхэнд, араас нь үр дүнтэй бол should = «хэрэв». Өгүүлэгдэхүүний ард бол ихэвчлэн зөвлөгөө (A2-21-ийг үзнэ үү). Монголоор: «Томтой уулзвал…» ба «Эмчид үзүүлэх хэрэгтэй».
Had I known… эсвэл If only I had known… – Had I known үр дүнгийн хэсэг шаарддаг. If only I had known! дангаараа бүрэн харамсал (B2-04-ийг үзнэ үү).
Зөв бичих ба дуудлага
- Урвуу нөхцөлд туслах үйл үгийг хэзээ ч товчлохгүй: Had I not…, Were it not…. Үр дүнгийн хэсэгт арай албан бус бичвэрт товчлол болно: Had I known, I'd have come.
- Нөхцөл урд ирвэл араас нь таслал: Should you need help, call us. Үр дүн урд ирвэл таслал хэрэггүй: Call us should you need help. Монголоор ч «-вал»-ын дараа ихэвчлэн таслал тавьдаг тул энд адилхан.
- Ярианд эхний туслах үйл үг бага зэрэг өргөлттэй. Таслал дээр дуу бага зэрэг өгсөх эсвэл буураад өгсөж, үргэлжлэл байгааг (үр дүн) харуулна; өгүүлбэр асуулт шиг өгсөхгүй, буурч дуусна.
- But for нэг хэсэг болж хэлэгдэж, өргөлт нэр үг дээр: but for your HELP. (Том үсэг энд зөвхөн өргөлтийг харуулна.) were дэх r монгол «р» шиг чичирдэггүй; had-ийн /h/ зүгээр л амьсгал, монгол «х» шиг хоолойгоор хэржигнүүлэхгүй.
Алтан дүрэм
Нөхцөлийг албан болгохын тулд if-ийг аваад өгүүлэгдэхүүний өмнө Should, Were эсвэл Had тавина – зөвхөн энэ гурав чадна – not-ыг өгүүлэгдэхүүний ард (Had I not…). Нэг зүйл хэр чухалыг харуулахын тулд түүнийг хас: if it weren't for / if it hadn't been for / but for + нэр үг. Монгол «Хэрэв … -вал» шиг хоёр удаа бүү тэмдэглээрэй: if эсвэл урвуу дараалал.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг if-гүйгээр дахин бичнэ үү. Өгөгдсөн үгээр эхэлж, утгыг хадгална уу.
-
"Should"-ээр эхэлнэ үү: If you have any further questions about your booking, please contact our customer service team.
-
"Should"-ээр эхэлнэ үү: If the parcel does not arrive within five working days, please let us know.
-
"Were"-ээр эхэлнэ үү: If the government were to raise fuel taxes again, transport companies would pass the cost on to consumers.
-
"Had"-ээр эхэлнэ үү: We didn't know about the roadworks, so we didn't leave earlier.
-
"Had"-ээр эхэлнэ үү: She missed the penalty, so her team didn't win the cup.
-
"Had"-ээр эхэлнэ үү: I didn't accept the job in Zurich, so I'm not living in Switzerland now.
-
"Were it not for"-оор эхэлнэ үү: The tourists are the only reason this village is not almost empty.
-
"But for"-оор эхэлнэ үү: The goalkeeper made three brilliant saves; that is the only reason we didn't lose.
B. Утга
Нөхцөл байдлыг уншаад илүү тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу.
-
Түрээсийн гэрээний нэг заалт. Аль нь илүү тохиромжтой вэ?хэв маяг: гэрээнд урвуу нөхцөл, албан үг хэрэглэдэг
-
Оффисын ажилтнуудад зориулсан зааварчилгаа. Аль өгүүлбэр асуудлыг боломжтой, гэхдээ хүлээгээгүй гэж харуулж байна вэ?should: бодит боловч хүлээгээгүй боломж
-
Хурал дээр та өөрчлөлтийг цэвэр төсөөллийн санаа болгож, уран аргаар санал болгохыг хүсэж байна. Аль нь илүү тохирох вэ?were to: төсөөллийн, уран санал
-
Өнгөрсөн жилийн наадмыг аварсан ивээн тэтгэгчид талархах илтгэл. Аль нь ердийн сонголт вэ?өнгөрсөн байдал: had it not been for
-
Аль өгүүлбэр бороо үр дүнг өөрчилсөн гэж хэлж байна вэ?but for = нөхцөл (would-тэй); except for = -аас бусад нь (баримт)
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
Hadn't the receptionist noticed the smoke, the whole hotel could have burned down during the night.
-
Was the company more open about its finances, investors would trust it a great deal more.
-
Should you will require any assistance during your stay, please do not hesitate to call reception.
-
But for the volunteers worked through the night, the festival could never have opened on time.
-
Were the board to approve the merger, around two hundred jobs would be lost over the next year.
D. Нөхцөл байдалд
Имэйлийг уншаад дугаарласан өгүүлбэрүүдийг өгөгдсөн үгээр эхэлж, илүү албан хэв маягаар дахин бичнэ үү. If бүү хэрэглээрэй.
Dear Ms Rossi,
Thank you for your booking for 12–15 May. (19) If you need anything during your stay, please contact reception at any time. (20) If you want to cancel, you must do so at least 48 hours before arrival.
We were very sorry to read about the problem with your room last month. (21) We didn't know the heating was broken, so we didn't move you to another room. (22) Your patience was the only thing that stopped the situation from becoming much worse. (23) If you came back next year, we would be delighted to offer you a 20% discount.
Kind regards,
Daniel Ferrer, Guest Relations
-
(19)-ийг "Should"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(20)-ийг "Should you wish"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(21)-ийг "Had"-ээр эхэлсэн нэг өгүүлбэр болгож дахин бичнэ үү.
-
(22)-ыг "Had it not been for"-оор эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(23)-ыг "Were"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Бүтээгдэхүүний гарын авлагад зориулж заавар бичнэ үү (2–3 өгүүлбэр), жишээ нь кофены машинд. Should-тэй урвуу нөхцөлийг дор хаяж хоёр удаа, нэгийг нь үгүйсгэлтэй (Should… not…) хэрэглээрэй.
-
Амьдралынхаа нэг эргэлтийн цэгийн тухай 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Had I (not)…, мөн Had it not been for… эсвэл But for…-ыг хэрэглээрэй.
-
Даргадаа хандсан албан саналд 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Were we to…-гоор өөрчлөлтийг уран аргаар санал болгож, Should…-оор нэг эрсдэлийг дурдаарай.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B2-02 Mixed Conditionals: холимог нөхцөлт өгүүлбэр ба «байсан бол»-ыг монголоор тайлбарлав "If"-ээр эхэлсэн холимог нөхцөлт өгүүлбэр болгож дахин бичнэ үү: I didn't study medicine, so I'm not a doctor now.
-
C1-01 Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I… – сөрөг үгийн дараах урвуу дараалал "Not only"-оор эхэлж дахин бичнэ үү: He arrived late, and he also forgot the contract.
-
C1-02 Inversion II: Only Then, Not Until, So…That, Here Comes – only, not until, so, газрын урвуу дараалал "Only if"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: The plan will go ahead only if every department agrees.
Хариулт
A. Бүтэц
- Should you have any further questions about your booking, please contact our customer service team.
- Should the parcel not arrive within five working days, please let us know.
- Were the government to raise fuel taxes again, transport companies would pass the cost on to consumers.
- Had we known about the roadworks, we would have left earlier.
- Had she not missed the penalty, her team would have won the cup.
- Had I accepted the job in Zurich, I would be living in Switzerland now.
- Were it not for the tourists, this village would be almost empty.
- But for the goalkeeper's three brilliant saves, we would have lost. / But for the goalkeeper, we would have lost.
B. Утга
- Should the tenant fail to pay the rent, the landlord may terminate this agreement.
- Should the server crash, call the IT helpdesk immediately.
- If we were to move the launch to May, we would have more time.
- Had it not been for your generosity, last year's festival would have been cancelled.
- But for the rain, it would have been a perfect day.
C. Алдааг олоорой
- Had the receptionist not noticed the smoke, the whole hotel could have burned down during the night. / If the receptionist hadn't noticed the smoke, the whole hotel could have burned down during the night.
- Were the company more open about its finances, investors would trust it a great deal more. / If the company were more open about its finances, investors would trust it a great deal more. / If the company was more open about its finances, investors would trust it a great deal more.
- Should you require any assistance during your stay, please do not hesitate to call reception.
- Had the volunteers not worked through the night, the festival could never have opened on time. / But for the volunteers, who worked through the night, the festival could never have opened on time.
- ✓ Were the board to approve the merger, around two hundred jobs would be lost over the next year.
D. Нөхцөл байдалд
- Should you need anything during your stay, please contact reception at any time.
- Should you wish to cancel, you must do so at least 48 hours before arrival.
- Had we known the heating was broken, we would have moved you to another room. / Had we known that the heating was broken, we would have moved you to another room.
- Had it not been for your patience, the situation would have become much worse. / Had it not been for your patience, the situation would have been much worse.
- Were you to come back next year, we would be delighted to offer you a 20% discount. / Were you to return next year, we would be delighted to offer you a 20% discount.
E. Таны ээлж
- Should the red light start flashing, switch the machine off and wait ten minutes. Should the machine not heat up after this, please contact our service centre.
- Had I not missed the bus that morning, I would never have met my business partner. Had it not been for her advice, I would still be working in a job I hated.
- Were we to move the launch to May, we would have time to test the app properly. Should serious problems appear after launch, our reputation could suffer.
F. Холимог давталт
- If I had studied medicine, I would be a doctor now.
- Not only did he arrive late, but he also forgot the contract. / Not only did he arrive late, he also forgot the contract.
- Only if every department agrees will the plan go ahead.
