Inversion II: Only Then, Not Until, So…That, Here Comes – only, not until, so, газрын урвуу дараалал
Inversion II: Only Then, Not Until, So…That, Here Comes
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та only + цаг, арга, нөхцөл, not until, урагшилсан so… that, such… that, газар, чиглэлийн урагшилсан хэллэгийн (Here comes the bus. On the hill stood a castle.) дараа урвуу дараалал хэрэглэж, төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн хэзээ урвуулагдахгүйг мэдэж чадна.
Гол санаа
C1-01-д та сөрөг үгсийг урагш гаргасан. Энэ хичээл дахиад хоёр бүлэг – бас шинэ төрлийн урвуу дараалал нэмнэ.
Киноны нээлтийн улаан хивсийг төсөөлөөрэй. Эхлээд хөтлөгч бэлтгэнэ – and now, at last… – дараа нь од ирнэ. Only, not until-тэй бол өгүүлбэрийн эхлэл нөхцөлийг бэлтгэнэ – only then, not until midnight – гол үйл явдал араас нь асуултын дарааллаар ирнэ: Only then did I understand.
Газар, чиглэлтэй бол эхлээд газрыг зарлана: On the hill… – дараа нь өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн ард ирнэ: …stood a castle. Энд үндсэн үйл үг өөрөө урагшилж, do нэмэгдэхгүй. Here comes the bus ч ийм.
Байгалийн байлгах нэг дүрэм: богинохон төлөөний үг од биш тул тансаг угтлага авахгүй. Here it comes, Here comes it биш.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор «зөвхөн … л» гэсэн утгыг үйл үгийн хэлбэр, «л» сул үгээр хэлдэг, үгийн дараалал өөрчлөгддөггүй: «Тэр үед л асуудал ямар ноцтойг ойлгосон», «Үр дүн гарсны дараа л ойлгосон». Англиар only + хэллэг урагш, гол өгүүлбэрт туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн. Not until-д нэмэлт урхи бий: монгол «хүртэл … -гүй» сөрөг үйл үгтэй («Тэр явах хүртэл утсыг нь анзаараагүй»), харин англиар not аль хэдийн урд байгаа тул үйл үг эерэг: Not until she left did I notice…
«Тийм» гэдэг үг англи so-той ч (тийм хүйтэн = so cold), such-тэй ч (тийм чимээ = such noise) таардаг. Урагшилсан хэлбэрт хоёр өөр загвар: So + тэмдэг нэр + be + өгүүлэгдэхүүн, Such + be + өгүүлэгдэхүүн. Газрын урвуу дараалалд энд адилхан зүйл бий: монголоор газрыг эхэнд хэлэх нь ердийн («Толгод дээр нэгэн цайз байв»). Ялгаа нь зөвхөн үйл үгийн байр: англиар газар + үйл үг + нэр үг өгүүлэгдэхүүн.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Тэр үед л асуудал ямар ноцтойг ойлгосон. | Only then did I realise how serious the problem was. | «л» → only + урвуу |
| Үр дүн гарсны дараа л юу буруу болсныг ойлгосон. | Only when the results came in did we understand what had gone wrong. | эхний хэсэг ердийн; гол өгүүлбэр урвуу |
| Ерээд он хүртэл ихэнх айл интернэтгүй байсан. | Not until the 1990s did most homes have internet access. | «хүртэл … -гүй» → Not until + эерэг үйл үг |
| Үзэсгэлэн маш их алдартай байсан тул дахиад нэг сар сунгасан. | So popular was the exhibition that it was extended for another month. | so + тэмдэг нэр + was + өгүүлэгдэхүүн |
| Тийм их чимээ байсан тул бие биенээ сонсож чадаагүй. | Such was the noise that we couldn't hear each other. | «тийм» = so ч, such ч |
| Толгод дээр нурсан цайз байв. | On the hill stood a ruined castle. | энд адилхан: газар эхэнд; англиар үйл үг өгүүлэгдэхүүний өмнө |
| Автобус ирж байна. | Here comes the bus. | нэр үг өгүүлэгдэхүүн → comes урд |
| Ирж байна. | Here it comes. | төлөөний үг → урвуугүй |
| Зөвхөн эгч маань л үнэнийг мэдэж байсан. | Only my sister knew the truth. | only + өгүүлэгдэхүүн → ердийн дараалал |
Товчхондоо: монгол «л», «-сны дараа л», «хүртэл» дарааллыг өөрчилдөггүй; англиар урагшилсан only / not until / so / such-ийн дараа гол өгүүлбэрт туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн, not until-ийн ард үйл үг эерэг. Газрын дараа нэр үг өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн ард, төлөөний үг урд.
Бүтэц
1-р төрөл: туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн (C1-01-тэй адил)
| Урагшилсан хэсэг | Урвуу дараалал хаана | Жишээ |
|---|---|---|
| Only + цаг / арга / газар (only then, only later, only by…) | хэллэгийн яг ард | Only then did I understand. |
| Only when / only after / only if / not until + өгүүлбэр | эхний өгүүлбэрийн дараа, гол өгүүлбэрт | Only when I got home did I notice. |
| So + тэмдэг нэр / дайвар үг… that | so + тэмдэг нэр / дайвар үгийн ард | So strong was the wind that trees fell. |
| Such + be + нэр үгийн хэллэг… that | such + be + өгүүлэгдэхүүн | Such was the demand that tickets sold out. |
2-р төрөл: үндсэн үйл үг + өгүүлэгдэхүүн (газар, чиглэл)
| Урагшилсан хэсэг | Үйл үг | Өгүүлэгдэхүүн | Тэмдэглэл |
|---|---|---|---|
| Here / There | comes / goes / is | the bus | ярианд, маш түгээмэл |
| On the hill / In the corner | stood / sat / lay / was | an old castle | бичгийн дүрслэл |
| Down / Up / Out / In / Off | came / went / ran | the rain | амьд өгүүллэг |
2-р төрөлд төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн урвуулагдахгүй
| Нэр үг өгүүлэгдэхүүн | Төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн |
|---|---|
| Here comes the bus. | Here it comes. |
| There goes Anna. | There she goes. |
| Off went the children. | Off they went. |
Хэрэглээ
1Only + цаг, арга, газар
Only + дайвар хэллэг хязгаарлах утгатай: «яг тэр мөчид, түүнээс өмнө биш», «зөвхөн ийм аргаар». Хэллэгийн яг ард туслах үйл үг, өгүүлэгдэхүүнийг тавина. Түгээмэл хэллэгүүд: only then, only later, only recently, only by + -ing, only with + нэр үг, only in + газар. Монголоор «… л», «-ж байж л».
2Only when / only after / only if / not until + өгүүлбэр
Урагшилсан хэллэг өөрийн өгүүлбэртэй бол тэр өгүүлбэр ердийн дараалалтай. Урвуу дараалал араас нь ирэх гол өгүүлбэрт. Only after, not until-ийн араас зүгээр нэр үгийн хэллэг ч ирж болно. Монгол «хүртэл … -гүй»-г дагаж not until-ийн араас сөрөг үйл үг бүү тавиарай.
3So… that ба such… that
Зэрэг, түүний үр дүнг онцлохын тулд so + тэмдэг нэр / дайвар үг-ийг урагш гаргаад, туслах үйл үг эсвэл be, дараа нь өгүүлэгдэхүүн. Урагшилсан such + be + нэр үгийн хэллэг нь «түүний хэмжээ, түвшин, шинж маш их байсан» гэсэн утгатай. Ердийн so / such… that B1-25-д бий. Урагшилсан хэлбэр албан, уран зохиолын. Монгол «тийм» хоёуланд нь ордог тул загвараа анхаараарай.
4Газар, чиглэл: Here comes…, On the hill stood…
Газар эсвэл чиглэлийн урагшилсан хэллэгийн дараа үндсэн үйл үг нэр үг өгүүлэгдэхүүний өмнө ирж болно. Do нэмэгдэхгүй. Байрлал, хөдөлгөөний үйл үгстэй ажиллана (be, stand, sit, lie, hang, come, go, walk, run, fly). Here comes…, There goes… бол өдөр тутмын яриа; бусад загвар дүрслэл, өгүүллэгт түгээмэл. Монголоор газрыг эхэнд хэлэх нь ердийн тул энэ эхлэл танд танил.
5Төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн өмнө үлдэнэ
Хүний төлөөний үг (I, you, he, she, it, we, they) өгүүлэгдэхүүн бол 2-р төрлийн урвуу дараалал хэрэглэгдэхгүй. Газрын үг эхэнд үлдэх ч төлөөний үг үйл үгийн өмнө ирнэ. (1-р төрөл – Only then did I… – төлөөний үгтэй ч ердийнхөөрөө урвуу.)
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «… хүртэл … -гүй» → Not until … didn't. Монголоор «Эмч рентген зургийг үзүүлэх хүртэл би гараа хугарсан гэдэгт итгээгүй» гэж сөрөг үйл үг хэрэглэдэг. Not until аль хэдийн сөрөг тул гол өгүүлбэрт эерэг туслах үйл үг.
2. «-сны дараа л» → only after + урвуугүй гол өгүүлбэр. «Солонгост гурван жил ажилласны дараа л би ээжийнхээ хэр их хөдөлмөрлөдгийг ойлгосон» гэдэгт монголоор гол үйл үг ердийнхөөрөө төгсгөлд. Тиймээс англиар гол өгүүлбэрийг ердийн дарааллаар үлдээх нь элбэг. Only after + өгүүлбэрийн дараа гол өгүүлбэрт did + өгүүлэгдэхүүн.
3. «Тийм» → such + тэмдэг нэр. Монгол «тийм» нь so, such хоёуланд ордог: «Архангайд цас тийм их орсон тул малчид долоо хоног сум руу хүрч чадаагүй». Урагшилсан хэлбэрт тэмдэг нэрийн өмнө so, such-ийн араас be + нэр үгийн хэллэг.
4. Үйл үг төгсгөлд → there the horse goes. Монголоор үйл үг ихэвчлэн төгсгөлд: «Хараач, ахын морь давхиад явчихлаа, түрүүлэх нь!». Англиар here / there-ийн дараа нэр үг өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн ард ирнэ.
Бүү андуураарай
Only + дайвар хэллэг эсвэл only + өгүүлэгдэхүүн – Only + цаг, арга, нөхцөл урвуу дараалал үүсгэнэ. Only + өгүүлэгдэхүүн үүсгэхгүй, учир нь юу ч урагшлаагүй.
Not until… (урвуу) эсвэл It wasn't until… that (cleft) – Хоёулаа тэр мөчийг онцолно. Cleft (C1-05-ыг үзнэ үү) that-ийн араас ердийн дараалал хадгалж, ярианд илүү түгээмэл.
Урагшилсан so эсвэл ердийн so… that – Утга ижил; урагшлуулбал жүжигчилсэн, албан өнгө нэмэгдэнэ.
Урвуу дарааллын хоёр төрөл – Сөрөг, хязгаарлах хэллэгийн (never, only then) дараа туслах үйл үг урагшилж, шаардлагатай бол do нэмэгдэнэ: Only then did she leave. Газар, чиглэлийн дараа үндсэн үйл үг урагшилж, do байхгүй: Out came the sun.
Зөв бичих ба дуудлага
- Урагшилсан хэллэг өргөлттэй, ихэвчлэн араас нь бага зэрэг завсарлана: ONly THEN | did I understand. (Том үсэг энд зөвхөн өргөлтийг харуулна.)
- Here comes the bus-д өргөлт bus дээр; Here it comes-д өргөлт comes руу шилжинэ: төлөөний үг сул. Монгол заншлаар эхний үгийг (here) хүчтэй онцолбол байгалийн бус сонсогдоно.
- Урт only when / not until өгүүлбэрийн дараа уншигчид тус болох бол таслал тавьж болно, гэхдээ ихэвчлэн орхидог: Only when I got home (,) did I notice. Богино хэллэгийн дараа таслал байхгүй: Only then did I….
- Such /sʌtʃ/ much-тай холбоцтой. /ʌ/ монгол «а»-аас богино, амны дунд хэлэгдэнэ; /tʃ/ монгол «ч» шиг. comes /kʌmz/-ийн төгсгөлийн /z/ хоолой дуугарсан «с».
Алтан дүрэм
Only + цаг, арга, нөхцөл, not until, урагшилсан so / such-ийн дараа гол өгүүлбэрт туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн хэрэглэнэ. Урагшилсан газар, чиглэлийн дараа нэр үг өгүүлэгдэхүүн үндсэн үйл үгийн ард ирж болно (Here comes the bus), харин төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн өмнө нь үлдэнэ (Here it comes). Монгол «хүртэл … -гүй»-г дагаж not until-ийн ард сөрөг үйл үг бүү тавиарай.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг дахин бичнэ үү. Өгөгдсөн үгээр эхэлж, утгыг хадгална уу.
-
"Only when"-ээр эхэлнэ үү: We understood the scale of the problem only when the auditors arrived.
-
"Not until"-аар эхэлнэ үү: The council didn't admit its mistake until the newspapers published the story.
-
"Only by"-гаар эхэлнэ үү: We will cut emissions only if we change the way we travel.
-
"Only recently"-гээр эхэлнэ үү: Scientists have begun to understand how whales communicate, but only in the last few years.
-
"So"-гоор эхэлнэ үү: The fans' response was so enthusiastic that the band added three more dates.
-
"Such"-аар эхэлнэ үү: The storm caused so much damage that the island was closed to tourists for a month.
-
"At the top of the hill"-ээр эхэлнэ үү: An old windmill stood at the top of the hill.
-
"Out"-аар эхэлнэ үү: The sun came out from behind the clouds.
B. Утга
Нөхцөл байдлыг уншаад илүү тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу.
-
Найзтайгаа кино ярьж байна. Аль нь байгалийн сонсогдох вэ?урвуу дараалал албан, жүжигчилсэн; энгийн ярианд ердийн дараалал
-
Түүхийн сурах бичиг өөрчлөлт хэр хожуу ирснийг онцлохыг хүсэж байна. Аль нь илүү тохирох вэ?not until + урвуу дараалал хожуу мөчийг онцолно
-
Аль өгүүлбэр сейфийн кодыг ганц хүн, өөр хэн ч биш мэдэж байсан гэсэн утгатай вэ?only + өгүүлэгдэхүүн: ердийн дараалал; only then = яг тэр мөчид, түүнээс өмнө биш
-
Зочид буудлыг дүрсэлсэн аяллын товхимол. Аль өгүүлбэр зөв бэ?газрын урвуу дараалалд үндсэн үйл үг урагшилна; do байхгүй
-
Жагсаалын эхэнд хөгжмийн хамтлаг гарч ирэхийг хүүхэд харж байна. Аль нь зөв бэ?here / there-ийн дараа төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн урвуулагдахгүй
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
Only when had the last guest left, we started to clear up the mess in the garden.
-
Not until the inspectors arrived the managers admitted that the safety checks had never been carried out.
-
So convincing the actor's performance was that several people in the audience started to cry.
-
Look, here comes she now: I told you she would be on time for once!
-
In the corner of the dusty attic stood an old wooden chest covered in faded stickers.
D. Нөхцөл байдалд
Аяллын нийтлэлийг уншаад дугаарласан өгүүлбэрүүдийг өгөгдсөн үгээр эхэлж, урвуу дарааллаар дахин бичнэ үү.
The ferry docks at a tiny harbour. (19) A white lighthouse stands on a rocky hill above it. Few visitors stay overnight, and that is a pity: (20) you only understand the magic of the place after the day-trippers have gone. (21) The silence in the evening is so deep that you can hear the seals breathing on the rocks. We had planned to stay just one night, but in the end we stayed three. On our last morning, (22) we didn't realise how much we loved the island until we saw the ferry on the horizon. (23) The ferry came round the headland, horn blowing, and our weekend was over.
-
(19)-ийг "On a rocky hill"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(20)-ийг "only after"-аар эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(21)-ийг "So deep"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(22)-ыг "not until"-аар эхэлж дахин бичнэ үү.
-
(23)-ыг "Round the headland"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Сайн мэддэг нэг газраа аяллын вэбсайтад зориулж дүрсэлнэ үү (2–3 өгүүлбэр). Нэр үг өгүүлэгдэхүүнтэй газрын урвуу дарааллыг дор хаяж хоёр удаа хэрэглээрэй (In the square stands…, Beyond the bridge lies…).
-
Хатуу туршлагаар сурсан нэг сургамжийнхаа тухай 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Only when / Only after… эсвэл Not until…, мөн урагшилсан So… that эсвэл Such… that-ийг нэг удаа хэрэглээрэй.
-
Уралдааны шууд тайлбар бичнэ үү (2–3 өгүүлбэр). Нэр үг өгүүлэгдэхүүнтэй Here comes… эсвэл There goes…, мөн дор хаяж нэг төлөөний үг өгүүлэгдэхүүн (Here she comes) хэрэглээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
C1-01 Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I… – сөрөг үгийн дараах урвуу дараалал "Hardly"-гаар эхэлж дахин бичнэ үү: The concert had only just begun when the power failed.
-
C1-01 Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I… – сөрөг үгийн дараах урвуу дараалал "On no account"-аар эхэлж дахин бичнэ үү: You must not tell the press about this under any circumstances.
-
B2-23 Whereas, Nevertheless, Much As: англиар ялгаа, эсрэг санааг илэрхийлэх ахисан арга Компанийн үр дүнгийн албан тайлан. Аль өгүүлбэр илүү тохирох вэ?whereas, саармаг үйл үг албан эсрэгцүүлэлд тохирно
Хариулт
A. Бүтэц
- Only when the auditors arrived did we understand the scale of the problem.
- Not until the newspapers published the story did the council admit its mistake. / Not until the newspapers had published the story did the council admit its mistake.
- Only by changing the way we travel will we cut emissions. / Only by changing the way we travel can we cut emissions.
- Only recently have scientists begun to understand how whales communicate.
- So enthusiastic was the fans' response that the band added three more dates.
- Such was the damage caused by the storm that the island was closed to tourists for a month. / Such was the damage from the storm that the island was closed to tourists for a month.
- At the top of the hill stood an old windmill.
- Out came the sun from behind the clouds.
B. Утга
- I didn't get the ending until I read a review online.
- Not until 1971 were women in the region allowed to vote.
- Only my brother knew the code to the safe.
- At the end of the garden lies a private beach.
- Look, here they come, right on time!
C. Алдааг олоорой
- Only when the last guest had left did we start to clear up the mess in the garden.
- Not until the inspectors arrived did the managers admit that the safety checks had never been carried out.
- So convincing was the actor's performance that several people in the audience started to cry.
- Look, here she comes now: I told you she would be on time for once!
- ✓ In the corner of the dusty attic stood an old wooden chest covered in faded stickers.
D. Нөхцөл байдалд
- On a rocky hill above it stands a white lighthouse.
- only after the day-trippers have gone do you understand the magic of the place. / only after the day-trippers have gone can you understand the magic of the place.
- So deep is the silence in the evening that you can hear the seals breathing on the rocks.
- not until we saw the ferry on the horizon did we realise how much we loved the island.
- Round the headland came the ferry, horn blowing, and our weekend was over.
E. Таны ээлж
- In the middle of the old town stands a tiny church. Behind it lies a maze of narrow streets, and at the end of each one is a café with tables in the sun.
- Not until I missed my flight did I realise how important it is to check the departure time. Such was my panic that I left my passport at the check-in desk.
- Here comes the leader into the final bend! There she goes, and nobody can catch her now. And here they come, the rest of the runners, far behind.
F. Холимог давталт
- Hardly had the concert begun when the power failed.
- On no account must you tell the press about this. / On no account should you tell the press about this.
- Costs rose sharply, whereas profits remained stable.
