Mixed Conditionals: холимог нөхцөлт өгүүлбэр ба «байсан бол»-ыг монголоор тайлбарлав
Mixed Conditionals
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та төсөөллийн өнгөрсөнг одоотой (If I had taken that job, I would be rich now), төсөөллийн одоог өнгөрсөнтэй (If I weren't so shy, I would have spoken to her) холбож чадна. Нөхцөл хэзээ, үр дүн хэзээ вэ? гэж асуугаад ямар ч нөхцөлт өгүүлбэрийн хагас бүрт зөв хэлбэрийг сонгож чадна.
Гол санаа
Бодит амьдрал өнгөрсөн ба одоог тусдаа хайрцагт хадгалдаггүй. Арван жилийн өмнө гаргасан шийдвэр тань өнөөдөр хаана амьдарч байгааг тань тодорхойлдог. Таны үргэлж үнэн байдаг зан чанар өчигдөр юу хийснийг тань тайлбарладаг.
Холимог нөхцөлт өгүүлбэр (mixed conditionals) өгүүлбэрийн хагас бүрийг өөрийн цагтай нь үлдээдэг. Өгүүлбэрийг хоёр цаг гэж бодоорой: нэг нь нөхцлийн дээр, нөгөө нь үр дүнгийн дээр. Цаг бүрийг тусад нь тохируулна.
- Нөхцөл өнгөрсөнд, үр дүн одоо: If I had studied medicine (өнгөрсөн), I would be a doctor (одоо).
- Нөхцөл үргэлж эсвэл одоо үнэн, үр дүн өнгөрсөнд: If I weren't so shy (үргэлж), I would have spoken to her (өчигдөр оройн үдэшлэгт).
Энэ хичээлд шинэ хэлбэр байхгүй. Хоёрдугаар хэлбэрийн нөхцөлт өгүүлбэрийн хэсгүүдийг (B1-06), гуравдугаар хэлбэрийнхийг (B1-07) та аль хэдийн мэднэ. Хоёр цаг өөр өөр цаг заах бүрд хэлбэр тус бүрээс нэг хагасыг авна.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор бодит бус нөхцлийг одоо ч, өнгөрсөнд ч «-сан бол», «байсан бол»-оор, үр дүнг «-х байсан»-аар хэлдэг: «Анагаах ухаан сурсан бол одоо эмч байх байсан», «Ичимхий биш байсан бол түүнтэй ярих байсан». Үйл үгийн хэлбэр нь цагийг ялгадаггүй, зөвхөн «одоо», «өчигдөр» гэх мэт цагийн үг ялгана. Англиар харин хагас бүрийн хэлбэр цагийг заадаг: нөхцөлд had done (өнгөрсөн) ба did / were (одоо, үргэлж), үр дүнд would do (одоо) ба would have done (өнгөрсөн).
Тиймээс монгол «байх байсан»-г автоматаар would have been гэж орчуулж болохгүй. «Одоо», «өнөөдөр», «одоо ч» байвал үр дүн одоо → would be. Мөн монгол нөхцөлд «-х» хэлбэр огт ордоггүй тул энд адилхан: англи if-ийн хэсэгт would байхгүй.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Анагаах ухаан сурсан бол одоо эмч байх байсан. | If I had studied medicine, I would be a doctor now. | монголоор «байх байсан», англиар now → would be |
| Эрт унтсан бол чи ийм ядраад байхгүй байсан. | If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired. | өнгөрсөн нөхцөл → одоогийн байдал |
| Ийм ичимхий биш байсан бол үдэшлэг дээр түүнтэй ярих байсан. | If I weren't so shy, I would have spoken to her at the party. | монголоор «байсан бол», англиар үргэлж үнэн → were |
| Тэр жолоо барьж чаддаг бол биднийг буудлаас тосох байсан. | If she could drive, she would have picked us up. | байнгын чадвар → could; өнгөрсөн үр дүн |
| Өнгөрсөн жил сугалаанд хожсон бол одоо энд ажиллахгүй байх байсан. | If I had won the lottery last year, I wouldn't be working here now. | now → mixed |
| Өнгөрсөн жил сугалаанд хожсон бол байшин авах байсан. | If I had won the lottery last year, I would have bought a house. | энд адилхан: хоёулаа өнгөрсөн → гуравдугаар хэлбэр |
| Тэр саналыг хүлээж авсан бол одоо Сингапурт амьдарч байж магадгүй. | She might be living in Singapore now. | «-ж магадгүй» → might |
| Багшийнхаа үгийг сонссон бол одоо ийм бэрхшээлд орохгүй байсан. | If I'd listened to my teacher, I wouldn't be in this mess now. | харамсал: өнгөрсөн → одоо |
Товчхондоо: монгол «-сан бол … -х байсан» хоёр цагийг ялгадаггүй – цагийн үгийг хараарай. Өнгөрсөн нөхцөл → had done; үргэлжийн / одоогийн нөхцөл → did / were; одоогийн үр дүн → would do; өнгөрсөн үр дүн → would have done.
Бүтэц
А төрөл: өнгөрсөн нөхцөл → одоогийн үр дүн
| If-тэй хэсэг (бодит бус өнгөрсөн) | Гол хэсэг (бодит бус одоо) |
|---|---|
| if + Past Perfect | would / could / might + үндсэн хэлбэр |
| If I had taken that job, | I would be living in Tokyo now. |
| If she hadn't missed the flight, | she would be here. |
В төрөл: одоогийн эсвэл байнгын нөхцөл → өнгөрсөн үр дүн
| If-тэй хэсэг (бодит бус одоо / үргэлж үнэн) | Гол хэсэг (бодит бус өнгөрсөн) |
|---|---|
| if + Past Simple (were) | would / could / might + have + past participle |
| If I weren't so shy, | I would have spoken to her. |
| If he could read a map, | he could have found the hotel. |
If-тэй хэсэг хоёрдугаарт ирж болно, тэр үед таслалгүй: I would be a doctor now if I had studied medicine.
Бүх нөхцөлт өгүүлбэр: хураангуй
| Төрөл | Нөхцөл | Үр дүн | Жишээ |
|---|---|---|---|
| тэг (0) | Present Simple | Present Simple | If you heat ice, it melts. |
| нэгдүгээр | Present Simple | will + үндсэн хэлбэр | If it rains, we'll stay in. |
| хоёрдугаар | Past Simple | would + үндсэн хэлбэр | If I had time, I'd learn to sail. |
| гуравдугаар | Past Perfect | would have + past participle | If I'd known, I'd have helped. |
| холимог А | Past Perfect | would + үндсэн хэлбэр | If I'd saved, I'd be rich now. |
| холимог В | Past Simple | would have + past participle | If I were rich, I'd have bought it. |
Тэг ба нэгдүгээр хэлбэр бодит нөхцөлт өгүүлбэр (A2-27); бусад нь бодит бус (төсөөлөл, баримтын эсрэг).
Хэрэглээ
1Өнгөрсөн нөхцөл → одоогийн үр дүн
Өөр өнгөрсөн байсан бол өөр одоо байх байсан. Үр дүнд ихэвчлэн now, today, still, эсвэл одоогийн байдал байдаг. Монголоор «одоо», «өнөөдөр» гэх үгс тусална.
2Одоогийн эсвэл байнгын нөхцөл → өнгөрсөн үр дүн
Ерөнхийдөө үнэн байдал – зан чанар, чадвар, байнгын баримт – өнгөрсөн үр дүнг тайлбарлана. If-тэй хэсэг өнгөрсний нэг мөчийн тухай биш, үргэлж эсвэл одоогийн тухай.
3Зөв хагасыг сонгох – «хэзээ?» гэж асуу
Хагас бүрт Нөхцөл хэзээ вэ? Үр дүн хэзээ вэ? гэж асуугаад тохирох хэлбэрийг сонго. Өнгөрсөн нөхцлийн үр дүн ирээдүйд ч байж болно.
4Модаль үйл үг ба үргэлжлэх хэлбэр
Could, might нь үр дүнг баттай биш, боломжтой болгоно. Үргэлжлэх хэлбэр хоёр хагаст ч ажиллана: одоогийн үйл ажиллагаанд would be + -ing, өнгөрсний үйл ажиллагаанд had been + -ing, одоогийн эсвэл ирээдүйн тохиролцоонд were + -ing.
5Харамсал, шүүмжлэл ба тайлбар
Холимог нөхцөлт өгүүлбэр одоо ч нөлөөлж буй өнгөрсний шийдвэртээ харамсах, эсвэл хэн нэгний зан чанараар өнгөрсний үр дүнг шүүмжлэх, тайлбарлахад их түгээмэл.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Явуулаагүй бол» → if + Past Simple өнгөрсөн нөхцөлд. Монгол «-аагүй бол» нь цаг заадаггүй: «Аав ээж маань намайг англи сургуульд явуулаагүй бол би одоо энэ агаарын тээврийн компанид ажиллахгүй байх байсан». Үгчлэн орчуулбал Past Simple гарна. Нөхцөл өнгөрсний тодорхой үйл явдал тул англиар Past Perfect.
2. «Одоо эрүүл байх байсан» → would have been … now. Монголоор үр дүн одоо ч, өнгөрсөнд ч «байх байсан»: «Эмээ маань олон жилийн өмнө тамхиа хаясан бол одоо хамаагүй эрүүл байх байсан». «Байсан»-г have been гэж орчуулах нь элбэг. Now байгаа тул үр дүн одоо → would be.
3. «Сайн ярьдаг байсан бол» → if + would. Монгол «-даг байсан бол»-ын «байсан»-г нөхцлийн хэсэгт would гэж орчуулах нь бий: «Гэрэл англиар илүү сайн ярьдаг байсан бол зочид буудлын ажилд орох байсан». Англиар if-тэй хэсэгт хэзээ ч would байхгүй; одоогийн чадвар → Past Simple.
Бүү андуураарай
Гуравдугаар хэлбэр ба холимог (өнгөрсөн → одоо) – Нөхцөл ижил; зөвхөн үр дүнгийн цаг өөрчлөгдөнө. Монголоор хоёулаа «… байх байсан», цагийн үг ялгана.
Хоёрдугаар хэлбэр ба холимог (одоо → өнгөрсөн) – Нөхцөл ижил; үр дүн өнгөрсөн рүү шилжинэ.
Холимог нөхцөлт өгүүлбэр ба wish – Хоёулаа харамслыг илэрхийлж болно, гэхдээ wish үр дүнгийн хэсэггүй. B2-04-ийг үзнэ үү.
Had I known…, If it weren't for… гэх мэт албан хэлбэрийг C1-03-аас, if-гүй нөхцлийг (Without your help…) C1-04-өөс үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- 'd хоёр утгатай: if-тэй хэсэгт If I'd = If I had (араас нь past participle); үр дүнд I'd be = I would be (араас нь үндсэн хэлбэр).
- Ярианд would have сул: /ˈwʊdəv/ – «wood-uv»; wouldn't have → /ˈwʊdntəv/ – «wood-n-tuv». Бичихдээ would have, хэзээ ч would of биш. /w/-д уруулаа дугуйлаарай, «вуд» биш.
- Холимгийг тод болгохын тулд цагийн үгсийг онцлоорой: If I'd taken the job, I'd be in Tokyo now. Өргөлт To- дээр, монгол заншлаар бүх үгийн эхний үеийг бүү онцлоорой.
- If-тэй хэсэг эхэнд бол таслал тавина; үр дүн эхэнд бол таслалгүй.
Алтан дүрэм
Хоёр цагийг тусад нь тохируул: өнгөрсөн нөхцөл → had done; одоогийн эсвэл байнгын нөхцөл → did / were; одоогийн үр дүн → would do; өнгөрсөн үр дүн → would have done. Монгол «-сан бол … байх байсан» хэлбэрийг биш, цагийн үгийг (now, yesterday, last week) хараарай.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу, эсвэл өгүүлбэрүүдийг нийлүүлнэ үү.
-
If I (not spend) all my money last weekend, I could come out with you tonight.
-
If he were more careful, he (not break) the vase yesterday.
-
If we had left earlier, we (be) there by now.
-
If I (be) better at maths, I would have studied engineering.
-
If she (not move) to Berlin, she wouldn't speak German so well.
-
If they (not be) so rich, they wouldn't have bought a yacht.
-
Холимог нөхцөлт өгүүлбэрээр нийлүүлнэ үү: I didn't buy the tickets. I'm not at the concert now.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: If she had taken the medicine, she … better now.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: If I knew more about history, I … the museum tour last week.
-
Илүү эргэлзээтэй үр дүнг сонгоно уу: If I'd trained harder, I … be in the team now.
-
Нөхцөл нь өнгөрсөн үү, байнгын уу? (past / permanent) "If he weren't so impatient, he would have waited."
-
Хоёрдугаар, гуравдугаар уу, холимог уу? (second / third / mixed) "If I'd caught the flight, I would be in Rome now."
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
If I had married him, I would have been unhappy now.
-
If he weren't so impatient, he would wait for us yesterday.
-
If I would have known, I would be there now.
-
If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Jo: You look tired.
Kim: I am. If I 17 (not / stay) up so late, I 18 (not / feel) like this now.
Jo: Why did you stay up?
Kim: My brother called. If he 19 (not / be) so talkative, I 20 (go) to bed at ten!
Jo: And if you 21 (be) a morning person, you 22 (enjoy) this early class.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Амьдралыг тань өөрчилсөн өнгөрсний нэг шийдвэрээ бодоорой. Одоогийн амьдрал тань хэрхэн өөр байх байсан тухай холимог нөхцөлт өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Өнгөрсөн долоо хоногт хийсэн (эсвэл хийгээгүй) зүйлийг тань тайлбарлах зан чанарынхаа нэг онцлогийн тухай бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-07 Third Conditional: If I had known…, I would have…-г монголоор тайлбарлав If you (tell) me, I would have helped you.
-
B1-06 Second Conditional: If I had…, I would…-г монголоор тайлбарлав If I (be) you, I'd take the job.
-
B1-09 Should have, could have, might have: өнгөрсний харамсал, шүүмжлэлийг монголоор тайлбарлав You (should tell) me about the problem earlier.
Хариулт
A. Бүтэц
- hadn't spent
- wouldn't have broken
- would be / could be / might be
- were / was
- hadn't moved
- weren't / wasn't
- If I had bought the tickets, I would be at the concert now. / If I'd bought the tickets, I'd be at the concert now. / I would be at the concert now if I had bought the tickets.
B. Утга
- would feel
- would have enjoyed
- might
- permanent
- mixed
C. Алдааг олоорой
- If I had married him, I would be unhappy now.
- If he weren't so impatient, he would have waited for us yesterday. / If he wasn't so impatient, he would have waited for us yesterday.
- If I had known, I would be there now. / If I'd known, I'd be there now.
- ✓ If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.
D. Нөхцөл байдалд
- hadn't stayed
- wouldn't feel
- weren't / wasn't / hadn't been
- would have gone / could have gone / might have gone
- were / was
- would enjoy / might enjoy / could enjoy
E. Таны ээлж
- If I hadn't moved to Dublin, I wouldn't speak English this well.
- If I weren't so lazy, I would have gone to the gym on Saturday.
F. Холимог давталт
- had told
- were / was
- should have told
