Subject-Verb Agreement: news is, police are – इंग्रजीत कर्ता आणि क्रियापद यांची जुळणी
Subject-Verb Agreement: Tricky Nouns
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही अवघड कर्त्यांनंतरही एकवचनी की अनेकवचनी क्रियापद, ते खात्रीने निवडू शकाल: news आणि advice सारखी न मोजता येणारी नामे, नेहमी अनेकवचनी असणारी police आणि clothes सारखी नामे, team सारखी समूहवाचक नामे, everyone आणि each, neither… nor, one of the… आणि ten dollars सारख्या रकमा.
मुख्य कल्पना
मूळ नियम सोपा आहे: एकवचनी कर्ता असेल तर एकवचनी क्रियापद (The car is), अनेकवचनी कर्ता असेल तर अनेकवचनी क्रियापद (The cars are). अडचण अशी आहे की नामाच्या रूपावर नेहमी विश्वास ठेवता येत नाही.
News च्या शेवटी -s आहे, पण ते एकवचनी आहे. Police ला -s नाही, पण ते अनेकवचनी आहे. Ten kilometres अनेकवचनासारखं दिसतं, पण आपण त्याचा विचार एक अंतर म्हणून करतो.
अशी कल्पना करा की क्रियापद डोकी मोजतं. कर्ता कसा लिहिला आहे, हे ते पाहत नाही. ते एकच प्रश्न विचारतं: इंग्रजी या कर्त्याकडे एक गोष्ट म्हणून पाहते, की अनेक गोष्टी म्हणून? या धड्यातले गट लक्षात ठेवले की उत्तर तुम्हाला माहीत असेल. जिथे दोन्ही चालतात – उदाहरणार्थ ब्रिटिश आणि अमेरिकन इंग्रजीत समूहवाचक नामे – तिथे दोन्ही पर्याय शिकाल.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत क्रियापद कर्त्याशी जुळतं, आणि एकवचन – अनेकवचन स्पष्ट दिसतं: “तो येतो – ते येतात”, “बातमी आली – बातम्या आल्या”. म्हणजे जुळणीची कल्पना तुम्हाला नवी नाही. अडचण एवढीच आहे की कोणतं नाम एकवचनी आणि कोणतं अनेकवचनी, हे दोन्ही भाषांत नेहमी सारखं नसतं.
मराठीत “बातम्या”, “सल्ले”, “अभिप्राय”, “पुरावे” अनेकवचनात येतात आणि मोजताही येतात; “पैसे” सुद्धा अनेकवचनी (“पैसे संपले”). इंग्रजी news, advice, feedback, evidence, money मात्र न मोजता येणारी नामे आहेत: त्यांना -s लागत नाही आणि क्रियापद एकवचनी असतं. उलट, मराठीत “चष्मा”, “कात्री” एकवचनी आहेत, पण इंग्रजी glasses, scissors नेहमी अनेकवचनी. आणि “सगळे” अनेकवचनी आहे (“सगळे आले”), पण everyone एकवचनी. रकमांच्या बाबतीतही फरक आहे: मराठीत “तीनशे रुपये जास्त झाले” असं अनेकवचन, इंग्रजीत एक रक्कम म्हणून एकवचन.
चांगली बातमी: बऱ्याच ठिकाणी दोन्ही भाषा सारख्या आहेत. “माहिती”, “सामान”, “फर्निचर”, “संशोधन” मराठीतही एकवचनी, “कपडे”, “लोक”, “गुरं” मराठीतही अनेकवचनी. “पोलीस” बरोबरही मराठीत सहसा अनेकवचनी क्रियापद येतं: “पोलीस दोघांना शोधत आहेत.”
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| बातम्या सहा वाजता असतात. | The news is on at six. | “बातम्या” अनेकवचनी, news एकवचनी |
| तुझे सल्ले खरंच उपयोगी पडले. | Your advice was really helpful. | “सल्ले” मोजता येतात, advice नाही |
| या खोलीतलं सगळं फर्निचर जुनं आहे. | All the furniture is second-hand. | – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| पोलीस दोन माणसांना शोधत आहेत. | The police are looking for two men. | – सारखंच: अनेकवचनी क्रियापद |
| तुझा चष्मा टेबलावर आहे. | Your glasses are on the table. | “चष्मा” एकवचनी, glasses अनेकवचनी |
| आमचं कुटुंब छोट्या गावात राहतं. | My family lives in a small town. | – सारखंच; ब्रिटिश इंग्रजीत My family are… सुद्धा चालतं |
| सगळे तयार आहेत का? | Is everyone ready? | “सगळे” अनेकवचनी, everyone एकवचनी |
| माझा एक सहकारी पाच भाषा बोलतो. | One of my colleagues speaks five languages. | मराठीत “एक सहकारी”, इंग्रजीत one of + अनेकवचनी नाम + एकवचनी क्रियापद |
| सँडविचसाठी दहा डॉलर खूप झाले. | Ten dollars is a lot for a sandwich. | मराठीत अनेकवचन, इंग्रजीत एक रक्कम → एकवचन |
थोडक्यात: क्रियापदाची जुळणी तुम्हाला माहीत आहे, पण नामाचं वचन मराठीवरून ठरवू नका – “बातम्या”, “सल्ले”, “अभिप्राय”, “सगळे” इंग्रजीत एकवचनी, “चष्मा”, “कात्री” इंग्रजीत अनेकवचनी, आणि रक्कम म्हणजे एकवचन.
रचना
| कर्त्याचा प्रकार | क्रियापद | उदाहरणं |
|---|---|---|
| न मोजता येणारी नामे (-s असलेली किंवा मोजता येणाऱ्यासारखी दिसणारी पण) | एकवचनी | news, information, advice, furniture, luggage, equipment, research, homework, progress |
| नेहमी अनेकवचनी असणारी नामे | अनेकवचनी | police, cattle, clothes, goods, belongings, trousers, scissors, glasses (= चष्मा), surroundings |
| समूहवाचक नामे (गट) | एकवचनी (UK आणि US) किंवा अनेकवचनी (मुख्यतः UK) | family, team, government, staff, company, audience, committee, class |
| everyone, everybody, someone, nobody, each, every + नाम | एकवचनी | Everyone is… Each student has… |
| neither… nor / either… or | जवळच्या कर्त्याशी जुळतं | Neither the manager nor the workers are… |
| one of the + अनेकवचनी नाम | एकवचनी (one शी जुळतं) | One of my friends lives in Rome. |
| पैसा, वेळ, अंतर किंवा वजन – एक संपूर्ण रक्कम म्हणून | एकवचनी | Ten dollars is enough. Two hours is a long time. |
एकवचनी they (singular they)
| कर्ता | सर्वनाम | क्रियापद |
|---|---|---|
| everyone, someone, nobody; अशी व्यक्ती जिचं लिंग माहीत नाही किंवा महत्त्वाचं नाही | they / their / them | they बरोबर नेहमी अनेकवचनी रूप: Someone left their umbrella. Tell them they're welcome. |
वापर
1न मोजता येणारी नामे: एकवचनी क्रियापद
काही नामांच्या शेवटी -s असतं किंवा ती मोजता येणाऱ्या वस्तूंसारखी दिसतात, पण इंग्रजीत ती न मोजता येणारी आहेत A1-24. अशा नामाबरोबर एकवचनी क्रियापद येतं, a / an लागत नाही आणि त्याचं अनेकवचन होत नाही. मोजायचं असेल तर a piece of / an item of वापरा. -ics ने संपणारे विषयही एकवचनी: Physics was my favourite subject. तसंच maths (UK) / math (US).
2नेहमी अनेकवचनी असणारी नामे
काही नामे नेहमी अनेकवचनी असतात. Police आणि cattle ना -s नाही, तरी त्यांच्याबरोबर अनेकवचनी क्रियापद येतं. clothes, goods, belongings आणि दोन भागांच्या वस्तू – trousers, scissors, glasses (= चष्मा) – सुद्धा अनेकवचनी (पण a pair of glasses is). People हे person चं अनियमित अनेकवचन आहे, म्हणून त्याच्याबरोबरही अनेकवचनी क्रियापद.
3समूहवाचक नामे: एकवचनी किंवा अनेकवचनी
समूहवाचक नाम एखाद्या गटाचं नाव असतं. अमेरिकन इंग्रजीत त्याच्याबरोबर सहसा एकवचनी क्रियापद येतं. ब्रिटिश इंग्रजीत क्रियापद एकवचनी (गट एक संपूर्ण घटक म्हणून) किंवा अनेकवचनी (सदस्य वेगवेगळे म्हणून) असू शकतं. मराठीत “कुटुंब”, “टीम”, “सरकार” एकवचनी आहेत, म्हणून एकवचन तुम्हाला सहज वाटेल. एका वाक्यात एकच निवड ठेवा (The team is proud of its… / The team are proud of their…).
4Everyone, each, every: एकवचनी क्रियापद; एकवचनी they
Everyone, everybody, someone, nobody, each आणि every + नाम यांच्याबरोबर एकवचनी क्रियापद येतं, अर्थ अनेक लोकांचा असला तरी. मराठी “सगळे” बरोबर अनेकवचनी क्रियापद येतं (“सगळे आले”), everyone बरोबर नाही. त्यांच्याकडे परत निर्देश करणारं सर्वनाम सहसा they / their / them असतं (“एकवचनी they”). They बरोबर क्रियापद नेहमी अनेकवचनी रूपात (they are), अर्थ एकाच व्यक्तीचा असला तरी. मराठी “आपलं” (“प्रत्येकाने आपलं ओळखपत्र आणावं”) इथे मदत करतं: त्यात मुलगा की मुलगी ते सांगावं लागत नाही, तसंच their. Each अनेकवचनी कर्त्याच्या नंतर आलं तर क्रियापद अनेकवचनी: They each have a key.
5Neither… nor / either… or; one of the…
neither… nor आणि either… or मध्ये क्रियापद जवळच्या कर्त्याशी जुळतं. (अनौपचारिक बोलण्यात दोन्ही कर्ते एकवचनी असतानाही अनेकवचन ऐकू येतं: Neither Anna nor Leo are coming.) one of the + अनेकवचनी नाम मध्ये क्रियापद one शी जुळतं, म्हणून ते एकवचनी. मराठीत आपण “माझ्या सहकाऱ्यांपैकी एक” किंवा फक्त “माझा एक सहकारी” म्हणतो, म्हणून इंग्रजीत one of नंतरचं अनेकवचनी नाम विसरायला होतं.
6रक्कम: एक संपूर्ण घटक
पैसा, वेळ, अंतर किंवा वजन यांच्या रकमेकडे एक संपूर्ण घटक म्हणून पाहत असाल, तर एकवचनी क्रियापद वापरा. मराठीत इथे अनेकवचन येतं (“दहा डॉलर खूप झाले”, “तीन आठवडे पुरणार नाहीत”), म्हणून इथे लक्ष द्या.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “सगळे तयार आहेत का?” → Are everyone ready? मराठीत “सगळे” अनेकवचनी आहे आणि क्रियापदही अनेकवचनी: “सगळे आले”, “सगळ्यांना माहीत आहे का?”. प्रश्नात हे विशेष लगेच दिसतं, कारण इंग्रजीत क्रियापद आधी येतं आणि आपण मराठीतलं अनेकवचन तसंच उचलतो. इंग्रजी everyone / everybody व्याकरणदृष्ट्या एकवचनी आहे: Is everyone…?, Does everybody…?, Has everyone…?
2. “आजीचा चष्मा कुठे आहे?” → the glasses is, the scissors is. मराठीत “चष्मा” आणि “कात्री” एकवचनी आहेत: “चष्मा फुटला”, “कात्री सापडली”. इंग्रजी glasses आणि scissors दोन भागांच्या वस्तू आहेत आणि नेहमी अनेकवचनी: are, were, they. एक वस्तू म्हणायची असेल तर a pair of glasses / scissors (मग is).
3. “ग्राहकांचे अभिप्राय”, “पैसे अजून दिसत नाहीत” → feedbacks, the money aren't. मराठीत “अभिप्राय” अनेकवचनात येतो आणि मोजताही येतो: “सगळ्यांचे अभिप्राय आले”, “दोन चांगले अभिप्राय”. “पैसे” तर नेहमीच अनेकवचनी: “पैसे जमा झाले”, “पैसे संपले”. इंग्रजी feedback आणि money न मोजता येणारी नामे आहेत: त्यांना -s नाही आणि क्रियापद एकवचनी. मोजायचं असेल तर comments किंवा नेमकी रक्कम सांगा.
4. “तीनशे रुपये जास्त झाले” → three hundred rupees were. मराठीत रकमेबरोबर अनेकवचन येतं: “तीनशे रुपये जास्त झाले”, “दोन तास पुरले नाहीत”. इंग्रजीत पैसा, वेळ किंवा अंतर एक संपूर्ण रक्कम म्हणून पाहिलं तर क्रियापद एकवचनी असतं.
गोंधळ करू नका
a number of आणि the number of – अनेकवचनी क्रियापद की एकवचनी क्रियापद. पाहा B2-19.
people, persons आणि peoples – People हे person चं नेहमीचं अनेकवचन. Persons खूप औपचारिक किंवा कायदेशीर भाषेत येतं. A people / peoples म्हणजे एक समाज, जमात किंवा अनेक समाज.
both… and आणि neither… nor – Both… and बरोबर नेहमी अनेकवचनी क्रियापद; neither… nor जवळच्या कर्त्याशी जुळतं. पाहा B1-30.
none of + अनेकवचनी नाम – एकवचनी आणि अनेकवचनी दोन्ही क्रियापदं चालतात; पाहा B1-30. the majority, one in five आणि a total of बरोबरची जुळणी C2-07 मध्ये आहे.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- news /njuːz/ (UK), /nuːz/ (US): शेवटी घोष /z/ आहे, पण तो अनेकवचनाचा प्रत्यय नाही. मराठीत मूळ /z/ नाही; “न्यूज” मधला “ज” टाळा. /z/ साठी जीभ /s/ च्या जागीच ठेवा आणि गळ्यातून मधमाशीसारखा गुणगुणणारा आवाज येऊ द्या.
- clothes /kləʊðz/ (UK), /kloʊðz/ (US): /ð/ साठी जिभेचं टोक दातांच्या मधे आणि आवाज घोष – मराठी “द” सारखं दातांमागे ठोकू नका. भरभर बोलताना हा शब्द अनेकदा close /kləʊz/ सारखा ऐकू येतो.
- police /pəˈliːs/: जोर दुसऱ्या syllable वर. पहिला syllable कमकुवत /pə/ – पूर्ण “पो” नाही.
- feedback /ˈfiːdbæk/: जोर पहिल्या भागावर – FEED-back. /f/ साठी वरचे दात खालच्या ओठावर ठेवून हवा सोडा; ओठ एकमेकांना लावून “फ” म्हणू नका. back मधला /æ/ मराठी “बॅट” मधल्या “ॅ” सारखा.
- people /ˈpiːpl/: सुरुवातीचा p हलक्या हवेच्या झोतासह, पण मराठी “फ” इतका जोरात नाही. शेवटच्या /pl/ मध्ये p आणि l च्या मधे स्वर घालू नका (“पीपल” असा पूर्ण “प” नको).
सुवर्णनियम
क्रियापद अर्थाप्रमाणे जुळतं, स्पेलिंगप्रमाणे नाही: एक गोष्ट → एकवचनी, अनेक गोष्टी → अनेकवचनी. अवघड गट लक्षात ठेवा: news / advice / feedback (एकवचनी), police / clothes / glasses (अनेकवचनी), team / family (एकवचनी, ब्रिटिश इंग्रजीत अनेकवचनीही), everyone / each (एकवचनी), एक संपूर्ण रक्कम (एकवचनी). आणि लक्षात ठेवा: मराठी “बातम्या”, “सल्ले”, “अभिप्राय”, “सगळे” इंग्रजीत एकवचनी, पण “चष्मा” आणि “कात्री” इंग्रजीत अनेकवचनी.
सराव
A. रचना
योग्य रूप लिहून वाक्य पूर्ण करा.
-
The information you sent ___ … very useful.
-
The police ___ … closed the road.
-
Everybody (know) the answer.
-
One of the windows (be) broken.
-
Two hours (be) too long to wait.
-
Someone has left coat in the hall. (कोणाचा ते आपल्याला माहीत नाही)
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: Neither the teacher nor the students … ready.
-
योग्य पर्याय निवडा: Either my parents or my aunt … coming to the concert.
-
कोणतं वाक्य टीमकडे वेगवेगळ्या खेळाडूंच्या रूपात पाहतं (ब्रिटिश इंग्रजी)?
-
योग्य पर्याय निवडा: Economics … my favourite subject.
-
योग्य पर्याय निवडा: Each of the rooms … a balcony.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
We bought some new furnitures for the flat.flat (UK) = apartment (US)
-
My trousers is too short.
-
The news were shocking.
-
My family lives in a small town.
D. संदर्भात
कंसातल्या क्रियापदांची योग्य रूपं लिहून संदेश पूर्ण करा.
Hi Sam, moving day was chaos! All our furniture 16 (be) still in boxes, and our luggage 17 (not / arrive) yet. The neighbours 18 (be) friendly, though — everyone 19 (have) offered to help. One of them 20 (work) as a builder! The bad news 21 (be) that the internet doesn't work. Neither the router nor the cables 22 (seem) to be the problem.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
तुमच्या कुटुंबाबद्दल किंवा तुम्हाला माहीत असलेल्या एखाद्या टीमबद्दल दोन वाक्यं लिहा: एक एकवचनी क्रियापदाने आणि एक अनेकवचनी क्रियापदाने.
-
एखाद्या रकमेबद्दल किंवा कालावधीबद्दल एकवचनी क्रियापद वापरून एक वाक्य लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
B2-19 Few की A Few, Little की A Little? इंग्रजी Quantifiers सविस्तर मराठीत A number of students ___ … complained.
-
B1-30 Both, Either, Neither, All, None, Each, Every: “दोघंही”, “कोणीच नाही”, “प्रत्येक” इंग्रजीत Both Anna and Leo ___ … coming.
-
A1-24 Countable आणि Uncountable Nouns, Some आणि Any इंग्रजीत – मराठीत सोपं स्पष्टीकरण Can you give me some ___ … about the course?
उत्तरे
A. रचना
- was
- have
- knows
- is / was
- is
- their / his or her
B. अर्थ
- were
- is
- The team are arguing about who should be captain.
- is
- has
C. चूक शोधा
- We bought some new furniture for the flat. / We bought some new pieces of furniture for the flat.
- My trousers are too short.
- The news was shocking.
- ✓ My family lives in a small town.
D. संदर्भात
- is / was
- hasn't arrived / has not arrived / hadn't arrived / had not arrived
- are / were
- has / had
- works / worked
- is / was
- seem / seemed
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- My family lives in the north. My family are all very tall.
- Twenty minutes is enough for a quick lunch.
F. मिश्र उजळणी
- have
- are
- information
