To Be (am, is, are) इंग्रजीत: सोपं स्पष्टीकरण आणि सराव
To Be: am / is / are
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही इंग्रजीत सांगू शकाल की एखादी व्यक्ती कोण आहे, काय काम करते, कुठली आहे, किती वर्षांची आहे, तिला कसं वाटतं आहे आणि ती कुठे आहे. त्यासाठी तीन शब्द लागतात: am, is आणि are.
मुख्य कल्पना
इंग्रजीतल्या साध्या होकारार्थी वाक्यात क्रियापद लागतं. पण कधी कधी कोणतीच क्रिया घडत नसते: कोणी धावत नाही, जेवत नाही, काम करत नाही. आपल्याला फक्त एखादी व्यक्ती कोण आहे, कशी आहे किंवा कुठे आहे, एवढंच सांगायचं असतं. तेव्हाही इंग्रजीला क्रियापद हवंच, आणि ते क्रियापद म्हणजे be (“असणे”).
be हा एक पूल आहे अशी कल्पना करा. एका काठावर व्यक्ती किंवा वस्तू, दुसऱ्या काठावर तिच्याबद्दलची माहिती. She – is – a doctor. पूल नसेल तर वाक्य नदीत पडतं: “She a doctor” हे इंग्रजी नाही.
वर्तमानकाळात be ची तीन रूपं आहेत: am, is आणि are. कोणतं रूप वापरायचं, ते क्रियापदाच्या आधी येणारा कर्ता ठरवतो. या तीन जोड्या लक्षात ठेवा, म्हणजे पहिल्याच दिवशी तुम्ही शेकडो वाक्यं बनवू शकाल.
मराठी आणि इंग्रजी
चांगली बातमी: मराठीतलं “आहे” जवळजवळ be सारखंच काम करतं. तेही व्यक्ती किंवा वस्तूला माहितीशी जोडतं (“स्नेहा डॉक्टर आहे”, “किल्ल्या बॅगेत आहेत”). एकवचन-अनेकवचनाचा फरकही सारखा आहे: “आहे” = is, “आहेत” = are (“माझा भाऊ घरी आहे”, “माझे आई-बाबा घरी आहेत”). आणि “तू” व “तुम्ही” दोन्हींसाठी इंग्रजीत एकच you are – हे तर आणखी सोपं.
अडचणी दुसरीकडे आहेत. मराठीत “मी आहे” आणि “तो आहे” दोन्हींत “आहे” येतं, पण इंग्रजीत I am आणि he is वेगळे आहेत. मराठीत आर्टिकल (a / an, the) नसतात, म्हणून व्यवसायाआधी a / an सहज विसरलं जातं. हवामान आणि वेळ सांगताना मराठी वाक्यात “it” सारखा शब्द नसतो (“आज थंडी आहे”, “तीन वाजले”), पण इंग्रजीत it लागतोच. भूक, थंडी, भीती आपण “मला” ने सांगतो (“मला भूक लागली आहे”), तर इंग्रजीत I'm hungry – be + विशेषण. वयासाठी आपण “सहा वर्षांचा” म्हणतो, आणि त्यातून इंग्रजीत फक्त years उरण्याचा धोका असतो. शेवटी, मराठीत ठिकाण दाखवणारा प्रत्यय नामाला जोडलेला असतो (“कामावर”, “स्टेशनवर”), तर इंग्रजीत preposition (उदा. in, on, at) नामाच्या आधी येतं.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| स्नेहा डॉक्टर आहे. | Sneha is a doctor. | “आहे” = is; इंग्रजीत आर्टिकल a वाढतं |
| मी घरी आहे. / तो घरी आहे. | I'm at home. / He's at home. | मराठीत दोन्हींत “आहे”; इंग्रजीत am आणि is |
| माझा भाऊ घरी आहे. / माझे आई-बाबा घरी आहेत. | My brother is at home. / My parents are at home. | “आहे / आहेत” = is / are – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| तू हुशार आहेस. / तुम्ही हुशार आहात. | You're clever. | मराठीत दोन रूपं; इंग्रजीत एकच you are |
| मी थकलो आहे. / मी थकले आहे. | I'm tired. | मराठीत बोलणाऱ्याच्या लिंगाप्रमाणे रूप बदलतं; इंग्रजी विशेषण बदलत नाही |
| आज थंडी आहे. | It's cold today. | मराठीत “थंडी” हे नाम; इंग्रजीत कर्ता it + विशेषण cold |
| तीन वाजले. | It's three o'clock. | मराठी वाक्यात “it” सारखा कर्ता नाही; इंग्रजीत it हवाच |
| मला भूक लागली आहे. | I'm hungry. | मराठीत “मला” + नाम; इंग्रजीत I + be + विशेषण |
| मला कुत्र्यांची भीती वाटते. | I'm afraid of dogs. | मराठीत “भीती वाटते”; इंग्रजीत be afraid of |
| माझा मुलगा सहा वर्षांचा आहे. | My son is six years old. | “वर्षांचा” = years old, किंवा फक्त आकडा; एकटं years चालत नाही |
| मी कामावर आहे. / ते स्टेशनवर आहेत. | I'm at work. / They're at the station. | मराठी प्रत्यय नामानंतर, इंग्रजी preposition नामाआधी; “-वर” इथे on नाही |
थोडक्यात: “आहे” तुम्हाला आधीच येतं. इंग्रजीत I बरोबर am ठेवा, एका व्यक्तीच्या व्यवसायाआधी a / an लावा आणि हवामान-वेळेसाठी कर्ता it विसरू नका.
रचना
कर्ता म्हणून येणारी सर्वनामे (subject pronouns)
| सर्वनाम | मराठीत | कोणासाठी? |
|---|---|---|
| I | मी | बोलणारी व्यक्ती (नेहमी कॅपिटल अक्षर) |
| you | तू; तुम्ही | ऐकणारी एक व्यक्ती किंवा अनेक; “तू” आणि आदरार्थी “तुम्ही” दोन्हींसाठी एकच शब्द |
| he | तो; ते (आदरार्थी) | एक पुरुष किंवा मुलगा |
| she | ती; त्या (आदरार्थी) | एक स्त्री किंवा मुलगी |
| it | ते | एक वस्तू, एक प्राणी, हवामान, वेळ |
| we | आम्ही; आपण | बोलणारी व्यक्ती आणि तिच्याबरोबरचे इतर |
| they | ते, त्या, ती (अनेकवचन) | इतर लोक किंवा वस्तू (अनेकवचन) |
Am / is / are
| कर्ता | पूर्ण रूप | लघुरूप (contraction) | मराठीत |
|---|---|---|---|
| I | I am | I'm | मी आहे |
| you | you are | you're | तू आहेस / तुम्ही आहात |
| he | he is | he's | तो आहे |
| she | she is | she's | ती आहे |
| it | it is | it's | ते आहे |
| we | we are | we're | आम्ही आहोत / आपण आहोत |
| they | they are | they're | ते / त्या / ती आहेत |
नामांनाही हाच नियम: एक व्यक्ती किंवा वस्तू → is (My brother is…, The car is…); दोन किंवा जास्त → are (My parents are…, The keys are…). एक फरक लक्षात ठेवा: मराठीत आदर दाखवण्यासाठी एका व्यक्तीसाठीही अनेकवचन वापरतो (“बाबा घरी आहेत”, “सर वर्गात आहेत”). इंग्रजीत आदराचं अनेकवचन नाही: एक व्यक्ती म्हणजे is – My father is at home.
शब्दक्रम
| कर्ता | be | माहिती |
|---|---|---|
| I | am | a student. |
| She | is | from Brazil. |
| They | are | at home. |
मराठीत “आहे” वाक्याच्या शेवटी येतं (“मी विद्यार्थी आहे”). इंग्रजीत be कर्त्याच्या लगेच नंतर, वाक्याच्या मध्ये येतं: I am a student.
वापर
1कोण आहे आणि नाव
be ने आपण सांगतो की एखादी व्यक्ती कोण आहे.
2व्यवसाय
एका व्यक्तीच्या व्यवसायाआधी इंग्रजीत a किंवा an लागतं. मराठीत आपण फक्त “मी शिक्षक आहे” म्हणतो, म्हणून a / an सहज विसरलं जातं. दोन किंवा जास्त व्यक्तींसाठी आर्टिकलशिवाय अनेकवचन वापरा.
3राष्ट्रीयत्व आणि मूळ ठिकाण
be + राष्ट्रीयत्व किंवा be + from + देश / शहर वापरा. मराठीत “मी पुण्याचा आहे”, “ती जपानची आहे” असं म्हणतो; हे “-चा / -ची” इंग्रजीत from होतं.
4वय
इंग्रजीत वय be + आकडा (+ years old) ने सांगतात. मराठी “मी पंचवीस वर्षांचा आहे” इंग्रजीत I'm 25 किंवा I'm 25 years old होतं – पण years म्हटलं तर old पण हवं. वयासाठी have वापरत नाहीत. (आकडे: पाहा A1-04.)
5भावना आणि शारीरिक अवस्था
hungry, thirsty, cold, hot, tired आणि afraid ही विशेषणं आहेत, म्हणून ती be नंतर येतात. मराठीत यातल्या अनेक गोष्टी आपण “मला” ने सांगतो: “मला भूक लागली आहे”, “मला थंडी वाजते आहे”, “मला भीती वाटते”. इंग्रजीत मात्र कर्ता I असतो आणि नंतर be + विशेषण.
6वर्णन
be + विशेषण ने आपण व्यक्ती आणि वस्तूंचं वर्णन करतो. मराठीत काही विशेषणं लिंग-वचनाप्रमाणे बदलतात (“मोठा / मोठी / मोठे”, “नवा / नवी / नवे”). इंग्रजी विशेषण कधीच बदलत नाही: tall, new, small सगळीकडे तेच राहतं.
7ठिकाण
be + ठिकाण ने सांगतो की कोण किंवा काय कुठे आहे. मराठीत ठिकाण नामाला जोडलेल्या प्रत्ययाने दाखवतो (“बॅगेत”, “कामावर”, “स्टेशनवर”, “घरी”), इंग्रजीत नामाआधी preposition येतं. “-त / -मध्ये” अनेकदा in असतं, पण “-वर” नेहमी on नसतं: “कामावर” = at work, “स्टेशनवर” = at the station, आणि “घरी” = at home (the शिवाय).
8हवामान, वेळ आणि वस्तूंसाठी it
इंग्रजी होकारार्थी वाक्याला कर्ता हवाच, खरा “करणारा” नसला तरी. अशा वेळी कर्ता असतो it. मराठीत आपण “आज थंडी आहे”, “तीन वाजले”, “आज सोमवार आहे” म्हणतो; या वाक्यांत “it” सारखा शब्द नसतो. इंग्रजीत it गाळता येत नाही. वस्तूसाठी मराठीत “ते”, इंग्रजीत it.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “पूजाचे बाबा अकाउंटंट आहेत” → is accountant. मराठीत आर्टिकल नसतात, म्हणून आपण सरळ “पूजाचे बाबा अकाउंटंट आहेत”, “रोहित बस कंडक्टर आहे” म्हणतो. इंग्रजीत एका व्यक्तीच्या व्यवसायाआधी a किंवा an लागतंच (स्वराच्या उच्चाराआधी an), वाक्य कितीही लांब असलं तरी. आणि लक्षात ठेवा: मराठीत आदराने “बाबा … आहेत” असं अनेकवचन वापरतो, पण इंग्रजीत एक व्यक्ती म्हणजे is.
2. “नवा ड्रायव्हर बावीस वर्षांचा आहे” → is twenty-two years. मराठीत वय “वर्षांचा / वर्षांची” ने सांगतो, आणि त्यातून इंग्रजीत फक्त years उरतं. इंग्रजीत एकतर फक्त आकडा बोला, किंवा पूर्ण years old.
3. “मी कोल्हापूरचा आहे” → I belong to Kolhapur. मराठीत मूळ गाव “-चा / -ची / -चे” ने सांगतो: “मी कोल्हापूरचा आहे”, “ती नागपूरची आहे”. इंग्रजीत हे सांगताना अनेकजण belong to वापरतात, विशेषतः मुलाखतीत स्वतःची ओळख करून देताना. भारतीय इंग्रजीत हे खूप ऐकू येतं, पण प्रमाण इंग्रजीत मूळ गाव किंवा शहर सांगायचं तर be from वापरतात.
4. “आत्ता मीटिंगमध्ये आहे” → कर्ता गायब. मराठीत कोणाबद्दल बोलणं चालू असेल तर आपण कर्ता सहज गाळतो: “सिद्धार्थला आत्ता फोन करू नकोस; चारपर्यंत मॅनेजरबरोबर मीटिंगमध्ये आहे.” “आहे” कोणासाठी आहे हे संदर्भावरून कळतं. इंग्रजीत is च्या आधी कर्ता हवाच, म्हणून पुन्हा he / she / they लिहा.
गोंधळ करू नका
be आणि have – be सांगतं की कोणी कोण किंवा कसं आहे; have सांगतं की कोणाकडे काय आहे. मराठीत “मला भूक लागली आहे” आणि “माझ्याकडे कार आहे” दोन्हींत “आहे” येतं, म्हणून पाहा: ही अवस्था आहे की मालकी? पाहा A1-14.
it's आणि its – it's = it is; its = त्याचा / त्याची / त्याचं (वस्तू किंवा प्राण्यासाठी). पाहा A1-08.
be आणि क्रिया दाखवणारी क्रियापदं (action verbs) – वाक्यात क्रिया दाखवणारं क्रियापद असेल तर तेच मुख्य क्रियापद असतं; मग be लावत नाहीत. मराठीत “मी शिकतो” आणि “मी शिकत आहे” दोन्ही रूपं आहेत, पण इंग्रजी I study मध्ये am नाही. पाहा A1-12.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- लघुरूपात (contraction) अपॉस्ट्रॉफी (') गाळलेल्या अक्षराची जागा घेते: I am → I'm, she is → she's, they are → they're.
- लघुरूपं बोलण्यात आणि मेसेज, ईमेलसारख्या अनौपचारिक लिखाणात नेहमी वापरतात. अर्ज किंवा औपचारिक पत्रात पूर्ण रूप लिहा.
- I नेहमी कॅपिटल अक्षराने लिहितात, वाक्याच्या मध्येही. राष्ट्रीयत्व, भाषा आणि वार हेही कॅपिटल अक्षराने: I'm Indian, English, Monday. देवनागरीत कॅपिटल अक्षरं नसतात, म्हणून इथे “i am”, “monday” अशा चुका सहज होतात.
- is /ɪz/, he's /hiːz/ आणि she's /ʃiːz/ यांच्या शेवटी घोष /z/ आहे. हा आवाज मराठीच्या मूळ शब्दांत नाही, म्हणून तो अनेकदा “ज” किंवा “स” सारखा होतो (“इज”, “इस” – असं टाळा). जीभ “स” म्हणताना असते तिथेच ठेवा आणि घशातून आवाज जोडा: मधमाशीसारखा गुणगुणणारा आवाज यायला हवा. फक्त it's /ɪts/ च्या शेवटी अघोष /ts/ आहे.
- he's /hiːz/ आणि his /hɪz/: /iː/ लांब आणि ताणलेला, /ɪ/ आखूड आणि सैल. मराठी बोलताना इ आणि ई मधला लांबीचा फरक फारसा जाणवत नाही, म्हणून इथे मुद्दाम लक्ष द्या.
- am /æm/: हा स्वर मराठीतल्या “बॅट”, “बॅग” मधल्या “ॅ” सारखा आहे – हा तुमचा फायदा. तो “अ” सारखा म्हणू नका.
- they're, their आणि there यांचा उच्चार एकच: /ðeə/ (UK), /ðer/ (US). /ð/ म्हणजे मराठी “द” नाही. “द” म्हणताना जीभ दातांना घट्ट लागते आणि हवा क्षणभर थांबते; /ð/ साठी जिभेचं टोक वरच्या आणि खालच्या दातांच्या मध्ये हलकं ठेवा, हवा सतत वाहू द्या आणि आवाज जोडा. यातला फक्त they're म्हणजे they are.
- we're /wɪə/ (UK), /wɪr/ (US) ची सुरुवात /w/ ने होते: ओठ “उ” म्हणताना करतो तसे गोल करा, वरचे दात खालच्या ओठाला लागू देऊ नका, आणि मग पुढच्या स्वराकडे सरका. मराठी “व” कधी /v/ सारखा तर कधी /w/ सारखा ऐकू येतो; इंग्रजीत we (दात ओठाला लागत नाहीत) आणि very (दात ओठाला लागतात) वेगळे ठेवा.
- इंग्रजी r मराठी “र” सारखा जिभेच्या एका झटक्याने म्हणत नाहीत: जिभेचं टोक वर उचलतं, पण टाळूला लागत नाही. ब्रिटिश उच्चारात शब्दाच्या शेवटी r अनेकदा ऐकूच येत नाही: are /ɑː/.
- you're आणि your अनेकदा एकसारखे ऐकू येतात. फक्त you're म्हणजे you are.
- बोलण्यात आणि अनौपचारिक लिखाणात नामानंतरही is चं लघुरूप होतं: My name's Sneha. The tea's hot. पण शब्दाच्या शेवटी /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ असे आवाज असतील (उदा. bus, box, church), तर पूर्ण रूप लिहा: The bus is late.
सुवर्णनियम
वाक्यात क्रिया दाखवणारं क्रियापद नाही, पण कर्त्याला वर्णन, व्यवसाय, ठिकाण किंवा वय जोडायचं आहे? तर be वापरा: I → am, he / she / it / एक वस्तू → is, you / we / they / अनेक वस्तू → are. मराठीत “मी आहे” आणि “तो आहे” मध्ये एकच “आहे” असलं तरी इंग्रजीत I am, पण he is. आणि कर्ता नेहमी हवा: “आज थंडी आहे” इंग्रजीत It's cold today.
सराव
A. रचना
रिकाम्या जागी be चं योग्य रूप लिहा.
-
I a student.
-
My mother a nurse.
-
We from Mexico.
-
It hot today.
-
The books on the desk.
-
लघुरूप लिहा: they are
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: … Friday!
-
योग्य पर्याय निवडा: My parents … at home.
-
वय बरोबर सांगणारं वाक्य निवडा: …
-
योग्य पर्याय निवडा: … a pilot.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
He 30 years old.
-
I have hungry.
-
She is doctor.
-
My brothers are tall.
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Lina: Hi! I 15 Lina. And he 16 my friend Tom.
Tom: Hello! We 17 from Dublin.
Ana: Nice to meet you. 18 cold in here!
Lina: Yes! And I 19 hungry. The food is over there.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
स्वतःबद्दल आणि एका मित्राबद्दल किंवा मैत्रिणीबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
स्वतःबद्दल तीन वाक्यं लिहा: तुमचं नाव, तुमचं काम किंवा शाळा-कॉलेज, आणि तुम्ही कुठले आहात.
-
मित्राबद्दल किंवा मैत्रिणीबद्दल दोन वाक्यं लिहा: त्याचं / तिचं वय आणि आज त्याला / तिला कसं वाटतं आहे.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्याची उजळणी करा.
-
A1-01 इंग्रजी वाक्यरचना (word order): कर्ता, क्रियापद आणि कर्म मराठीत सोप्या भाषेत शब्द योग्य क्रमाने लावा: happy / are / we
उत्तरे
A. रचना
- am
- is
- are
- is
- are
- they're
B. अर्थ
- It's
- are
- I am 30.
- He's
C. चूक शोधा
- He is 30 years old. / He's 30 years old.
- I am hungry. / I'm hungry.
- She is a doctor. / She's a doctor.
- ✓ My brothers are tall.
D. संदर्भात
- am / 'm
- is / 's
- are / 're
- It's / It is
- am / 'm
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I'm Sara. I'm a student. I'm from Brazil.
- My friend Leo is 28. He's tired today.
F. मिश्र उजळणी
- We are happy.
