Countable आणि Uncountable Nouns, Some आणि Any इंग्रजीत – मराठीत सोपं स्पष्टीकरण
Countable, Uncountable, Some and Any
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही मोजता येणारी नामं (an egg, two eggs) आणि न मोजता येणारी नामं (water, money, advice) वेगळी ओळखू शकाल, some आणि any वापरू शकाल, How much…? आणि How many…? विचारू शकाल, आणि a glass of, a piece of सारख्या शब्दसमूहांनी न मोजता येणाऱ्या गोष्टीही मोजू शकाल.
मुख्य कल्पना
बाजारातून आणलेल्या दोन पिशव्या डोळ्यांसमोर आणा. पहिल्या पिशवीत संत्री आहेत: वेगवेगळ्या वस्तू, ज्या एक-एक करून मोजता येतात – one orange, two oranges, three oranges. अशी नामं मोजता येणारी (countable). दुसऱ्या पिशवीत पीठ आहे: कोणी “एक पीठ, दोन पीठ” म्हणत नाही. अशी नामं न मोजता येणारी (uncountable): इंग्रजी त्यांना एक पदार्थ किंवा एक संपूर्ण गोष्ट म्हणून पाहते, ज्याचे स्पष्ट वेगळे तुकडे नसतात – water, rice, money, information. “One water” किंवा “two rices” म्हणत नाहीत.
पिशवीच व्याकरण ठरवते. मोजता येणाऱ्या नामाला a / an लागू शकतं आणि त्याचं अनेकवचन होतं. न मोजता येणाऱ्या नामाला a / an नाही, अनेकवचन नाही, आणि क्रियापद एकवचनी: The information is useful.
न मोजता येणारी गोष्ट मोजायची आहे? भांड्याचा किंवा तुकड्याचा शब्द वापरा: a glass of water, a piece of advice, a kilo of flour. आता तुम्ही ग्लास, तुकडे किंवा किलो मोजता: two glasses of water.
Some आणि any म्हणजे “थोडं, काही – नेमकं किती ते सांगत नाही”.
मराठी आणि इंग्रजी
चांगली बातमी: मराठीतही हा फरक आहे. आपण “तीन सफरचंदं” म्हणतो, पण “तीन पीठ” नाही; “माहिती” आणि “पाणी” मराठीतही एकवचनी राहतात (“ही माहिती उपयुक्त आहे”). अडचणी काही शब्दांत आहेत. मराठीत अनेकवचनी असलेले काही शब्द इंग्रजीत न मोजता येणारे आहेत: “दागिने” → jewellery, “सल्ले” → advice, “केस” → hair, “उपकरणं” → equipment. मराठी “किती” आणि “खूप” दोन्ही पिशव्यांसाठी चालतात (“किती पाणी?”, “किती माणसं?”), इंग्रजीत how much की how many निवडावं लागतं. “एक कप चहा”, “दोन ग्लास पाणी” – मराठीत भांड्याच्या शब्दानंतर लगेच पदार्थ येतो, इंग्रजीत मध्ये of हवा. आणि मराठीत “एक ब्रेड”, “दोन दूध” म्हणून आपण पाकीट मोजतो; इंग्रजीत पाकिटाचा शब्द सांगावा लागतो: a loaf of bread, two cartons of milk.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| तीन सफरचंदं / पीठ | three apples / flour | मोजता येणारं आणि न मोजता येणारं – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| ही माहिती उपयुक्त आहे. | This information is useful. | मराठीतही एकवचन – सारखंच |
| किती पाणी? / किती माणसं? | how much water? / how many people? | मराठीत एकच “किती”; इंग्रजीत दोन |
| एक कप चहा / दोन ग्लास पाणी | a cup of tea / two glasses of water | मराठीत मधला शब्द नाही; इंग्रजीत of |
| आईचे दागिने / दोन सल्ले | Mum's jewellery / two pieces of advice | मराठी अनेकवचन → इंग्रजी न मोजता येणारं, -s शिवाय |
| एक ब्रेड आण. | Get a loaf of bread. | मराठीत पाकीट मोजतो; इंग्रजीत bread ला a नाही |
| मी थोडा ब्रेड आणला. | I bought some bread. | “थोडा / काही” → some |
| तुम्हाला काही प्रश्न आहेत का? | Do you have any questions? | प्रश्नात any |
| आपल्याकडे अजिबात दूध नाही. | We don't have any milk. | नकार + any |
थोडक्यात: स्वतःला विचारा, ही गोष्ट एक-एक करून मोजता येते का? मोजता येणाऱ्या नामाला a / an, अनेकवचन आणि many; न मोजता येणाऱ्याला एकवचन, much, आणि मोजण्यासाठी भांड्याचा शब्द + of.
रचना
मोजता येणारं आणि न मोजता येणारं
| मोजता येणारं | न मोजता येणारं | |
|---|---|---|
| a / an | an apple, a chair | a / an नाही |
| अनेकवचन | apples, chairs | अनेकवचन नाही |
| क्रियापद | is (एक) / are (दोन किंवा जास्त) | is |
| some / any | some apples, any chairs | some water, any furniture |
| प्रश्न | How many apples? | How much water? |
नेहमीची न मोजता येणारी नामं
| गट | नामं |
|---|---|
| खाणं-पिणं | water, milk, coffee, tea, bread, rice, cheese, meat, sugar, pasta |
| पदार्थ | paper, glass, wood, plastic |
| कल्पना आणि काम | information, advice, news, help, music, work, homework, fun |
| “गट” दाखवणारे शब्द | money, furniture, luggage, traffic |
यातले काही शब्द मोजता येणाऱ्या वस्तूंचा गट वाटतात (money = नाणी आणि नोटा; furniture = खुर्च्या, टेबलं, पलंग), पण ते नाम स्वतः न मोजता येणारं आहे.
Some आणि any
| वाक्याचा प्रकार | नेहमीचा शब्द | उदाहरण |
|---|---|---|
| होकारार्थी | some | There's some milk in the fridge. |
| नकारार्थी | any | We don't have any eggs. |
| प्रश्न | any | Are there any tickets? |
| देऊ करताना | some | Do you want some tea? |
| मागताना | some | Can I have some water, please? |
भांडी आणि तुकडे
| शब्दसमूह | उदाहरणं |
|---|---|
| a cup of / a glass of / a bottle of | a cup of tea, a glass of water, a bottle of oil |
| a can of / a packet of / a carton of | a can of cola, a packet of rice, a carton of milk |
| a piece of | a piece of cake, a piece of advice, a piece of furniture |
| a slice of | a slice of bread, a slice of pizza |
| a loaf of / a bar of / a kilo of | a loaf of bread, a bar of chocolate, a kilo of rice |
वापर
1मोजता येणारी आणि न मोजता येणारी नामं
मोजता येणाऱ्या नामाला a / an आणि अनेकवचन. न मोजता येणाऱ्या नामाला a / an नाही, अनेकवचनाचा -s नाही, आणि क्रियापद एकवचनी.
2होकारार्थी वाक्यांत, देऊ करताना आणि मागताना some
अनेकवचनी मोजता येणाऱ्या आणि न मोजता येणाऱ्या नामांबरोबर होकारार्थी वाक्यात some वापरा. काहीतरी देऊ करताना किंवा मागताना, जेव्हा उत्तर “हो” अपेक्षित असतं, तेव्हाही some. मराठीत इथे “थोडं”, “काही” येतं, किंवा काहीच नाही.
3नकारार्थी वाक्यांत आणि प्रश्नांत any
बहुतेक नकारार्थी वाक्यांत आणि प्रश्नांत any वापरा – जेव्हा ती गोष्ट आहे की नाही ते माहीत नसतं, किंवा उत्तर “शून्य” असतं.
4How much…? आणि How many…?
How many + मोजता येणारं अनेकवचनी नाम. How much + न मोजता येणारं नाम. मराठी “किती” दोन्हींसाठी चालतं, इंग्रजीत नाही. How much…? ने किंमतही विचारतात – पाहा A1-04.
5भांडी आणि तुकडे
न मोजता येणारं नाम मोजण्यासाठी त्याच्या आधी भांड्याचा किंवा तुकड्याचा शब्द आणि of ठेवा. अनेकवचन भांड्याचं होतं; न मोजता येणारं नाम बदलत नाही. मराठीत भांड्यानंतर लगेच पदार्थ येतो (“एक ग्लास पाणी”), इंग्रजीत मध्ये of.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “आईचे दागिने”, “लॅबमधली उपकरणं” → jewelleries, equipments. मराठीत हे शब्द अनेकवचनी आहेत: “आजीचे जुने दागिने”, “नवी उपकरणं आली”. म्हणून इंग्रजीत -s लागतो. पण इंग्रजीत jewellery (US jewelry) आणि equipment न मोजता येणारी नामं आहेत: -s नाही, a नाही, आणि क्रियापद एकवचनी. एक वस्तू सांगायची असेल तर a piece of jewellery, a piece of equipment.
2. “एक ब्रेड आण” → one bread. मराठीत आपण बेकरीतून “एक ब्रेड”, “दोन ब्रेड” आणतो – म्हणजे पाकीट किंवा लादी मोजतो. इंग्रजीत bread न मोजता येणारं आहे, म्हणून a bread, one bread, two breads चालत नाही. पूर्ण लादीसाठी a loaf of bread, आणि पाकिटासाठी a packet of bread; कितीही असेल तर some bread.
3. “एक कप चहा”, “दोन प्लेट पोहे” → one cup tea. मराठीत भांड्याच्या किंवा प्रमाणाच्या शब्दानंतर लगेच पदार्थ येतो: “एक कप चहा”, “दोन प्लेट पोहे”, “अर्धा किलो साखर”. म्हणून इंग्रजीत one cup tea, two plate poha तयार होतं. इंग्रजीत मध्ये of हवाच: a cup of tea, two plates of poha, half a kilo of sugar.
गोंधळ करू नका
How much आणि How many – एक-एक करून मोजता येतं? → how many. मोजता येत नाही? → how much. मराठी “किती” दोन्हींसाठी, म्हणून नाम पाहा.
देऊ करताना some आणि खऱ्या प्रश्नात any – काहीतरी देऊ करताना किंवा मागताना, “हो” अपेक्षित असेल तर some. उत्तर माहीत नसलेल्या खऱ्या प्रश्नात any.
दोन्ही पिशव्यांतले शब्द – काही नामं पदार्थ म्हणून न मोजता येणारी, पण एक वस्तू किंवा एक वाटी / कप म्हणून मोजता येणारी असतात. प्रमाण सांगणारे आणखी शब्द (much, a few, a little) A2-10 मध्ये; अवघड नामं B2-22 मध्ये.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- नामाआधी some सहसा हलकं: /səm/ – पटकन आणि सैल, स्पष्ट “सम” नाही: some water. जोर दिला किंवा एकटं आलं तरच /sʌm/: Some people like it, and some don't.
- of हलकं /əv/, आणि भरभर बोलताना फक्त /ə/: a cup of tea जवळजवळ “a cuppa tea”. /v/ घोष आहे: खालचा ओठ वरच्या दातांना हलका लावा आणि आवाज जोडा – मराठी “व” सारखे ओठ गोल करू नका.
- भांड्यांच्या शब्दांचं नेहमीचं अनेकवचन: glass → glasses, slice → slices, loaf → loaves, packet → packets (पाहा A1-05). glasses आणि slices च्या शेवटी जास्तीचा syllable /ɪz/ – घोष /z/, “ज” नाही.
- luggage ब्रिटिश आणि अमेरिकन दोन्ही इंग्रजीत चालतं; baggage अमेरिकन इंग्रजीत जास्त. दोन्ही न मोजता येणारी: How much luggage…? How much baggage…?
- स्पेलिंग: jewellery (UK) / jewelry (US); equipment मध्ये शेवटी -s कधीच नाही.
सुवर्णनियम
मोजता येणारं नाम: a / an आणि अनेकवचन. न मोजता येणारं नाम: a / an नाही, अनेकवचन नाही, क्रियापद एकवचनी. Some मुख्यतः होकारार्थी वाक्यांत, देऊ करताना आणि मागताना; any मुख्यतः नकारार्थी वाक्यांत आणि प्रश्नांत. How many + मोजता येणारं; how much + न मोजता येणारं – मराठी “किती” कोणतं ते सांगत नाही. आणि “एक कप चहा” इंग्रजीत a cup of tea.
सराव
A. रचना
वाक्यं पूर्ण करा किंवा योग्य पर्याय निवडा. प्रश्न 1–2 मध्ये नाम मोजता येणारं (countable) की न मोजता येणारं (uncountable), ते इंग्रजीत लिहा.
-
Countable or uncountable? furniture
-
Countable or uncountable? chair
-
योग्य पर्याय निवडा: a bar of …
-
वाक्य पूर्ण करा: two of water (glass)
-
वाक्य पूर्ण करा: three of bread (slice)
-
How chairs are there?
-
How rice do you want?
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: We need … eggs for the cake.
-
योग्य पर्याय निवडा: There isn't … milk left.
-
योग्य पर्याय निवडा: "Do you want … cake?" "Yes, please!"
-
योग्य पर्याय निवडा: The news … good today.
-
योग्य पर्याय निवडा: a … of pizza
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
The informations are on the website.
-
How many money do you have?
-
I have two luggages.
-
Can I have a glass of water, please?
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा. हे शब्द वापरा: any, cartons, loaf, many, some.
Max: Is there 17 milk in the fridge?
Lea: No, there isn't 18 milk. We need two 19 of milk.
Max: OK. And how 20 eggs do we need?
Lea: Six. And can you buy 21 bread? A 22 of white bread, please.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमच्या स्वयंपाकघराबद्दल आणि कॅफेमध्ये ऑर्डर देण्याबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
आज तुमच्या स्वयंपाकघरात काय आहे याबद्दल दोन वाक्यं लिहा: एक some ने आणि एक any ने.
-
कॅफेमध्ये काहीतरी मागणारं एक छोटं वाक्य लिहा. भांड्याचा किंवा तुकड्याचा शब्द वापरा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A1-11 There is आणि There are: एखाद्या ठिकाणी काय आहे, हे इंग्रजीत कसं सांगायचं योग्य पर्याय निवडा: There … some cheese on the table.
-
A1-06 A, An आणि The (articles): इंग्रजी आर्टिकल मराठीत सोप्या भाषेत योग्य पर्याय निवडा: I want … orange and some water.
-
A1-13 Present Simple नकार आणि प्रश्न: don't, doesn't, do, does – मराठीत सोपं स्पष्टीकरण चूक दुरुस्त करा: How much money you have?
उत्तरे
A. रचना
- uncountable
- countable
- chocolate
- glasses
- slices
- many
- much
B. अर्थ
- some
- any
- some
- is
- slice
C. चूक शोधा
- The information is on the website.
- How much money do you have?
- I have two pieces of luggage. / I have two bags. / I have two suitcases.
- ✓ Can I have a glass of water, please?
D. संदर्भात
- any / some
- any
- cartons
- many
- some
- loaf
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- There's some rice in the cupboard. There isn't any coffee.
- Can I have a cup of tea and a piece of cake, please?
F. मिश्र उजळणी
- is
- an
- How much money do you have?
